სიერა-ლეონე. ინფორმაცია საზოგადოება “Poro Society” შესახებ. მარტი, 2018

ირლანდიის ლტოლვილთა დოკუმენტირების ცენტრი სიერა-ლეონეში მოქმედი პოროს საზოგადოების შესახებ 2016 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში წერს, რომ 2009 წელს გამოქვყენებული ერთ-ერთი ანგარიშის მიხედვით, პოროს საზოგადოება წარმოადგენს  სიერა-ლეონეში დიდი ხნის წინ დაფუძვნებულ კულტურულ ჯგუფს, რომელიც ასევე წარმოადგენილია სომალისა და კოტ-დ’ივუარში. საზოგადოების წევრები არიან მხოლოდ მამაკაცები, რომლებიც არიან სხვადასხვა ეთნიკური ჯგუფის, მათ შორის – მენდესა და ტემნეს წარმომადგენლები.

ანგარიშის მიხედვით, Bloomberg 2015 წელს წერდა, რომ „პოროს საზოგადოებაში გაწევრიანება სიერა-ლეონელი ბიჭისთვის (ხოლო „ბონდოს“ საზოგადოებაში – გოგონებისთვის) სერიოზული წარმატების ნიშანია, შესაბამისად, აღნიშნული ჯგუფის წევრი, ბევრი გავლენიანი პირია.[1]

კანადის იმიგრაციის და ლტოლვილთა საკითხების ბორდი სიერა-ლეონეში მოქმედი ჯგუფი სახელწოდებით – Poro Society-ს შესახებ 2017 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში (საანგარიშო პერიოდი – 2015-2017 წლის ივლისი) წერს, რომ აღნიშნული საზოგადოება წარმოადგენს მამაკაცთა საიდუმლო ჯგუფს. აღნიშნული საზოგადოების წევრები, ძირითადად, არიან ტემნეს და მენდეს ეთნიკური ჯგუფებიდან. ანგარიშის მიხედვით, აღნიშნულ თემაზე ერთ-ერთი ექსპერტი უთითებს, რომ “ასეთი დაჯგუფებები თამაშობენ მნიშვნელოვან როლს ადგილობრივ საზოგადოებრივ ცხოვრებაში, არეგულირებენ და აკონტროლებენ ცხოვრების მრავალ ასპექტს“. ანგარიშის მიხედვით, მსგავსი საიდუმლო საზოგადეობები სიერა-ლეონეში „შეიქმნა იმ მიზნით, რომ ზრდასრულობისთვის მოემზადებინა მოზარდი გოგონები და ბიჭები“. 2012 წელს გამოცემული ერთ-ერთი სახელმძღვანელოს მიხედვით, „პოროს საზოგადოება ყოველთვის ყურადღებას ამახვილებდა და დღესაც ამახვილებს მოზარდი ბიჭების მომზადებაზე, რათა მათ საზოგადოებაში ღირსეული ადგილი დაიკავონ“. ამ საკითხის გარშემო, 2017 წელს გამოქვეყნებული სამეცნიერო ნაშრომის მიხედვით, „საიდუმლო საზოგადოებების წევრობა სიერა-ლეონეში პიროვნებად ჩამოყალიბების წინაპირობაა და ისინი (წევრები) დიდი გავლენითა და საზოგადოებრივი პრესტიჟით სარგებლობენ როგორც ადგილობრივ საზოგადოებაში, ასევე – ეროვნული პოლიტიკის დონეზე.“

წყაროთა მიხედვით, საზოგადოების ახალწვეულების იარებით ნიშნავენ. ისინი ღამით მშობლებისა და მეგობრებისგან მოშორებით, ბანაკებში ღია ცის ქვეშ იძინებენ, სწავლობენ ანტიკურ ტრადიციებსა, ეუფლებიან დასარტყამ ინსტრუმენტსა და პოროს სიმღერებს. ბოლოს, ისინი მიჰყვათ ნიღბიან სხვა წევრებთან, რომლებიც სულებს განასახიერებენ. აღნიშნული წვრთნების დასრულების შემდეგ, ახალგაზრდები სახლებს უბრუნდებიან, როგორც სრულფასოვანი ზრდასრულები.

წყაროთა ინფორმაციით, აღნიშნული გაწევრიანების „პროცედურები“ და სწავლებები, როგორც წესი, ნეომბრიდან მაისამდე პერიოდში იმართება. ზოგიერთ შემთხვევაში, პირისთვის საზოგადოებაში მისი როლის სწავლება და წვრთნები 3 წლამდეც გრძელდება.

ანგარიშის მიხედვით, ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ რა მდგომარეობაში არიან ის პირები, რომლებიც უარს ამბობენ გაწევრიანებაზე ან საზოგადოების შიგნით მმართველობითი თანამდებობების დაკავებაზე, კვლევითმა დირექტორატმა ვერ მოიპოვა. აგრეთვე, წყაროების მიხედვით, მწირი იყო ინფორმაცია ასეთი შემთხვევების დროს სახელმწიფო დაცვის თაობაზე.

წყაროთა მიხედვით, „ქვეყანაში მაღალი თანამდებობის პირთა დიდი ნაწილი არის პოროს საზოგადოების წევრი“. ამ საკითხზე 2017 წელს გამოქვეყნებული სამეცნიერო ნაშრომის მიხედვით, „მმართველი ელიტის მამაკაცთა უმრავლესობა ატარებს პოროს წევრის სტატუსის, რაც განპირობებულია საზოგადოების სიმბოლური ძალით. ამას გარდა, ისინი ასევე იყენებენ საკუთარ თანამდებობრივ მდგომარეობასა და პოზიციას, რათა თავი აარიდონ კანონსა და პასუხისმგებლობას ადამინის უფლებათა იმ დარღვევებისთვის, რომელსაც ისინი „კულტურის დაცვის“ მოტივით ჩადიან.

2016 წელს ადგილობრივი მედია საშუალება Concord Times წერდა, რომ პოროს საზოგადოების წევრები თავს დაესხნენ ქალაქ ბრონტჰეში მდებარე სიერა-ლეონეს შეიარაღებული ძალების ერთ-ერთ საზღვაო ბაზას. ინციდენტის შედეგად პოლიციამ 12 პირი დააკავა.

2017 წელს ერთ-ერთი ადგილობრივი გამოცემა წერდა, რომ A.P.C პარტიის ერთ-ერთი ახალგარზდა აქტივისტის – მოჰამედ ტაიმეჰის მკვლელეობის ბრალდებით, დაკავებული იყო 7 პირი. სტატიის მიხედვით, აღნიშნულმა პირებმა, სავარაუდოდ სიკვდილამდე აწამეს ტაიმეჰი მას შემდეგ, რაც მოტყუებით წაიყვანეს პოროს საზოგადოების წმინდა ტყეში. ბრალდებული პირების საქციელით განაწყენებულმა პოროს საზოგადოების ლიდერებმა, თავისივე რიგებიდან  სწრაფადვე გამოაშკარავეს დამნაშავეები და გადასცეს შესაბამის სამსახურებს. სტატიაში ასევე აღნიშნული იყო, რომ სასამართლო პროცესზე პოროს ლიდერებმა ჩვენებაც მისცეს, რომლის მიხედვითაც, მათ არ უნდოდა საზოგადოებისთვის აღნიშნული ქმედების გამო ჩირქის მოცხება და და რომ ისინი ემიჯნებოდნენ ტაიმეჰის მკვლელობას.[2]

ევროპის თავშესაფრის მხარდაჭერის ოფისი (EASO) 2018 წლის ოქტომბერში გამოქვეყნებულ ანგარიშში სიერა-ლეონეში ზოგიერთი საიდუმლო საზოგადოების შესახებ წერს, რომ ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში დომინირებს ოჯეჰ-ის საზოგადოება, აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ ნაწილში სანდე/ბონდო ჯგუფები, ხოლო სამხრეთში – პოროს საზოგადოება.

ანგარიშში ასევე საუბარია, რომ ერთ-ერთი ადგილობრივი გამოცემის მიხედვით, 2016 წელს ჯგუფის წევრები თავს დაესხნენ სამხედრო ბაზას, რის შედეგადაც 12 პირი, მათ შორის – საზოგადოების ლიდერი დააკავეს. ამას გარად, 2018 წლის 16 აპრილს სიერა-ლეონეს უზენაესმა სასამართლომ 40 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა მმართველი პარტია SLPP წევრს ოპოზიციური APC პარტიის  ახალგაზრდა წევრის მკვლელობისთვის. მკვლელობის მოტივი იყო ის ფაქტი, რომ ახალგაზრდამ უარი განაცხადა გაწევრიანებულიყო ქალაქ კენემაში მოქმედ პოროს საზოგადოებაში, რადგან აღნიშნულ ქალაქში ძირითადად SLPP მხარდამჭერები ცხოვრობდნენ. მას სურდა პოროს საზოგადოებას მიერთებოდა ქვეყნის ჩრდილოეთ პროვინციაში.[3]

[1] RDC – Refugee Documentation Centre, Legal Aid Board – Query response on Sierra Leone: Poro society, available at

[accessed 27 February 2019]

[2] Canada: Immigration and Refugee Board of Canada, Sierra Leone: Information on the Poro Society, including rituals and initation; ability to refuse initiation or leadership roles; availability of state protection (2015-July 2017), 18 September 2017, SLE105973.E, available at: https://www.refworld.org/docid/5aa90b854.html [accessed 27 February 2019]

[3] EASO – COI QUERY – Query response on the Ojeh or Oje society, available at 

[accessed 28 February 2019]