ახალი ამბების დაიჯესტი – 16-23 აგვისტო, 2017

ბარსელონაში მომხდარ თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა „ისლამურმა სახელმწიფომ“ აიღო – ბარსელონაში მომხდარ თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა ტერორისტულმა დაჯგუფება „ისლამურმა სახელმწიფომ“ აიღო. ბარსელონაში რამბლას მოედანზე ფურგონი ფეხით მოსიარულეებს დაეჯახა. კატალონიის შინაგან საქმეთა მინისტრი ბარსელონაში განხორციელებული თავდასხმის შედეგად 13 დაღუპულისა და 50-ზე მეტი დაშავებული შესახებ ინფორმაციას ადასტურებს. ესპანელმა სამართალდამცველებმა სავარაუდოდ, ერთ-ერთი ეჭვმიტანილის დაკავება შეძლეს. ეჭვმიტანილი დრის ოუქაბირია.[1]

ერაყის არმიამ ტალ აფარის გათავისუფლების ოპერაცია დაიწყო – სახმელეთო ოპერაციის დაწყება ქვეყნის პრემიერ-მინისტრმა, ჰაიდერ ალ-აბადიმ სატელევიზიო მიმართვით გამოაცხადა და აღნიშნა, რომ რადიკალ ისლამისტებს ორი არჩევანი აქვთ, ან დანებება, ან სიკვდილი. ქალაქი ტალ აფარი ჯიჰადისტებმა 2014 წელს დაიკავეს. ტალ აფარი ქალაქ მოსულსა და სირიის საზღვარს შორის სტრატეგიულ ადგილას მდებარეობს. აღნიშნული ქალაქი ერაყში რადიკალი ისლამისტების მიერ ბოლო კონტროლირებული ადგილია.[2]

ლიბანის არმია სირიის საზღვართან ისლამური სახელმწიფოს წინააღმდეგ იბრძვის – გავრცელებული ინფორმაცით, სამხედრო ოპერაცია სირიის სახელისუფლებო არმიასთან კოორდინირებული არ არის. ლიბანის არმია ქრისტიანებით დასახლებული ერთ-ერთი სოფლის გათავისუფლებას გეგმავს. როგორც ცნობილია, რადიკალი ისლამისტების წინააღმდეგ რაკეტებს და არტილერიას გამოიყენებენ.[3]

თურქეთმა და ირანმა ქურთების მუშათა პარტიის წინააღმდეგ შესაძლოა, ერთობლივი ოპერაცია ჩაატარონ – ამის შესახებ ქვეყნის პრეზიდენტმა რეჯეფ ტაიფ ერდოღანმა ირანის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის მეთაურთან საკითხის განხილვის შემდეგ განაცხადა. ირანის გენერალური შტაბის მეთაური თურქეთს გასულ კვირას ეწვია. ეს ორი ქვეყნის ისტორიაში მაღალ დონეზე გამართული პირველი შეხვედრა იყო. ერდოღანის განცხადებით, ქურთების მუშათა პარტიას ირანში ფილიალი აქვს სახელწოდებით, „ქურთების თავისუფალი ცხოვრების პარტია“. პრეზიდენტი მიიჩნევს, რომ აღნიშნული ორგანიზაციები ზიანს აყენებენ როგორც თურქეთს – ისე ირანს. 2015 წლის ივლისში ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების დარღვევის შემდეგ, ქურთების მუშათა პარტიასთან შეიარაღებულ კონფლიქტს 900–მდე თურქი სამხედრო და სამართალდამცველი, 300-მდე კი სამოქალაქო პირი ემსხვერპლა. ამავე პერიოდში თურქეთის უსაფრთხოების ძალებმა ქურთების მუშათა პარტიის 10 ათასამდე წევრი გაანეიტრალეს.[4]

იემენში საჰაერო იერიშს 35-ზე მეტი ადამიანი ემხვერპლა – ავიადარტყმა დედაქალაქ სანაას მახლობლად, ამბოხებული ჰუსიტების მიერ კონტროლირებად საგუშაგოსთან მდებარე პატარა სასტუმროზე განხორციელდა. დაშავებულთა რიცხვი 15-ს აღწევს. სამოქალაქო ომი იემენში 2015 წლის მარტში დაიწყო, როდესაც ჰუსიტი ამბოხებულები იემენის მთავრობას დაუპირისპირდნენ. იემენის ხელისუფლებას აჯანყებულებთან ბრძოლაში საუდის არაბეთის ხელმძღვანელობით მოქმედი კოალიციის ავიაცია ეხმარება. გაერო-ს მონაცემებით, იემენში კონფლიქტის შედეგად 10 ათასზე მეტი ადამიანი დაიღუპა, 20,7 მილიონი ადგილობრივი მცხოვრები კი ჰუმანიტარულ დახმარებას საჭიროებს. ამასთან, ქვეყანაში აპრილის შემდეგ ქოლერას 2000-მდე ადამიანი ემსხვერპლა.[5]

[1] Al-Jazeera; ISIL claims responsibility for van attack in Barcelona; 18 August 2017; available at: http://www.aljazeera.com/news/2017/08/isil-claims-responsibility-van-attack-barcelona-170817193535815.html

[2] Reuters; Iraq starts offensive to take back Tal Afar from Islamic State; Raya Jalabi, Phil Stewart; August 20, 2017; available at: https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-iraq-tal-afar/iraq-starts-offensive-to-take-back-tal-afar-from-islamic-state-idUSKCN1B0005

[3] Al-Jazeera; Offensives target ISIL on Lebanon-Syria border; 19 August, 2017; available at: http://www.aljazeera.com/news/2017/08/lebanese-army-begins-offensive-isil-border-170819035851822.html

[4] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; თურქეთმა და ირანმა ქურთების მუშათა პარტიის წინააღმდეგ შესაძლოა, ერთობლივი ოპერაცია ჩაატარონ; სალომე თორაძე; 21.08.2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/175016.html

[5] Al-Jazeera; Air raid in Yemen kills at least 35 people; 23 August 2017; available at: http://www.aljazeera.com/news/2017/08/air-strike-yemen-kills-30-people-170823082839979.html

ახალი ამბების დაიჯესტი – 8-15 აგვისტო, 2017

ბოკო ჰარამის წევრებმა ჩადის ტბაზე 31 მეთევზე დახოცეს – ნიგერიაში მოქმედი რადიკალური ისლამისტური დაჯგუფება ბოკო ჰარამის წევრებმა ჩადის ტბაზე 31 მეთევზე დახოცეს. შეიარაღებული თავდასხმა ჩადის ტბაში მდებარე კუნძულებზე მოხდა, სადაც ერთი კვირით ადრე ხელისუფლებამ თევზჭერაზე დაწესებული შეზღუდვები გააუქმა. აკრძალვა ნიგერიის ხელისუფლებამ მას შემდეგ დააწესა, რაც თევზის რეწვიდან მიღებული შემოსავლით ტერორისტული დაჯგუფება ბოკო ჰარამის წევრებმა დაიწყეს სარგებლის მიღება.[1]

ირანის პრზიდენტმა ვიცე-პრეზიდენტებად სამი ქალი დანიშნა – ირანის პრეზიდენტის 12 ვიცე-პრეზიდენტს შორის სამი ქალი იქნება. გადაწყვეტილება, მიუხედავად მძაფრი კრიტიკისა, ჰასან როუჰანიმ მიიღო, თუმცა კაბინეტის წევრები პარლამენტმა უნდა დაამტკიცოს. ირანში, 1979 წ. ირანის ისლამური რევოლუციის შემდეგ, ქალი სამთავრობო კაბინეტში მხოლოდ ერთხელ იყო პოსტზე დანიშნული. მასუმეჰ ებტეკარისა და ლაია ჯონეიდის ვიცე-პრეზიდენტების პოსტები – ოჯახის, ქალთა და სამართლებრივ საკითხებს მოიცავს. შაჰინდოხტ მოულავერდი კი უფლებათა დაცვის საკითხებში იქნება პრეზიდენტის მრჩეველი. ეს როუჰანის წინასაარჩევნო დაპირებაც იყო, რომ ახალ სამთავრობო კაბინეტში ერთ ან ორ პოსტზე ქალებს წარადგენდა.[2]

სირიის ჯარმა ქალაქ ესსუვაიდაზე კონტროლი აღადგინა – სირიის ჯარმა იორდანია-სირიის საზღვარზე კონტროლი აღადგინა. მეამბოხეების წინააღმდეგ რამდენიმეთვიან ბრძოლაში სირიის ეროვნული არმია დაწინაურდა. ოფიციალურმა დამასკომ განაცხადა, რომ 30 კილომეტრიან ტერიტორიაზე განლაგებულ გამშვებ პუნქტებს სირიის მთავრობა სრულად აკონტროლებს. გადამწყვეტი ბრძოლა გაიმართა ქალაქ ეს-სუვაიდაში, სადაც ბაშარ ალ ასადის რეჟიმის წინააღმდეგ მებრძოლი მეამბოხეები იყვნენ გამაგრებული. სირიის ჯართან ერთად მეამბოხეთა წინააღმდეგ ლიბანური სამხედრო გაერთიანება „ჰეზბოლაც“ იბრძვის, რომელიც ისრაელსა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში ტერორისტულ ორგანიზაციადაა აღიარებული. ამავდროულად, სირიის სახელმწიფოს ტელევიზია ავრცელებს ინფორმაციას, რომ ქალაქ ჰომსში სირიის ჯარმა დაეშს, იგივე თვითგამოცხადებულ ისლამური სახელმწიფოს დიდი ზიანი მიაყენა.[3]

ოდესაში რადიკალებმა ჰომოფიისა და ტრანსფობიის წინააღმდეგ მიმდინარე აქცია ჩაშალეს – ოდესაში ჰომოფიისა და ტრანსფობიის საწინააღმდეგო ლგბტ თემის უფლებადამცელი არასამთავრობო ორგანიზაციების მიერ ორგანიზებული სამშვიდობო აქცია ულტრამემარჯვენეებმა ჩაშალეს. მიუხედავად უსაფრთხოების ზომების გამკაცრებისა, რადიკალურმა კონსერვატულმა დაჯგუფებამ პოლიციის კორდონი გაარღვია. ადგილი ჰქონდა ფიზიკურ დაპირისპირებას აქციის მონაწილეებსა და დაჯგუფების წევრებს შორის.  დემონსტრაციის ორგანიზატორებმა მსვლელობა შეწყვიტეს, თუმცა რამდენიმე საათში პრიმორსკის ბულვარში მჯდომარე აქცია მაინც გამართეს. ისინი სამართალდამცველებს ადანაშაულებენ, რომ უსაფრთხოების ზომები სათანადოდ ვერ დაიცვეს.[4]

მალიში გაერო ბაზას თავს დაესხნენ – თავდასხმა მალიში, გაეროს ბაზაზე – დაღუპულია 7  და დაშავებულია 7 ადამიანი. ეს უკვე ტიმბუტკუში გაეროს კონტინგენტზე განხორციელებული მეორე თავდასხმა იყო. გაეროს ბაზაზე განხორციელებულ თავდასხმას ჯამში 8 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა.[5]

„თალიბანის“ ღია წერილი დონალდ ტრამპს – „თალიბანმა“ შეერთებული შტატების პრეზიდენტს ღია წერილი გაუგზავნა და მოუწოდა, ავღანეთიდან შეიარაღებული ძალები სრულად გაიყვანოს. წერილში აღნიშნულია, რომ ქვეყანაში არსებული ძალადობა პირდაპირ კავშირშია ავღანეთში უცხოური შეიარაღებული ძალების არსებობასთან, რომელსაც „თალიბანი“ „ოკუპაციურ ძალებს“ უწოდებს. ასევე წერილის ავტორები, შეერთებული შტატების ხელმძღვანელობით მოქმედ საერთაშორისო კოალიციას ავღანეთის განადგურებაში ადანაშაულებენ, რამაც, მათი თქმით, უსაფრთხოების, ეკონომიკისა და მმართველობის მხრივ ქვეყანა ერთ-ერთ ყველაზე მძიმე მდგომაროებამდე მიიყვანა.[6]

[1] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; ბოკო ჰარამის წევრებმა ჩადის ტბაზე 31 მეთევზე დახოცეს; სალომე თორაძე; 08.08.2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/173282.html

[2] BBC; Iran’s Rouhani appoints female vice-presidents after criticism; 9 August 2017; available at: http://www.bbc.com/news/world-middle-east-40873247

[3] Reuters; Syrian army gains ground on Jordan border in southwest; August 10, 2017; available at: https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-south/syrian-army-gains-ground-on-jordan-border-in-southwest-idUSKBN1AQ1E2

[4] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; ოდესაში რადიკალებმა ჰომოფობიისა და ტრანსფობიის წინააღმდეგ მიმდინარე აქცია ჩაშალეს; ქეთი თუთბერიძე; 13.08.2017 ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/173986.html

[5] CNN; Peacekeeper, workers klled in attack on UN missions in Mali; By Bijan Hosseini and Euan McKrdy; August 15, 2017; available at: http://edition.cnn.com/2017/08/15/africa/un-mission-timbuktu-attacked/index.html

[6] BBC; Taliban open letter to Trump urges Afghan withdrawal; Justin Rowlatt; 15 August 2017; available at: http://www.bbc.com/news/world-asia-40935422

ნეპალი – პოლიტიკური პარტიები – აგვისტო, 2017

ნეპალის კონგრესის პარტია (NCP)  ნეპალის კონგრესის პარტია ჩამოყალიბდა გადასახლებაში, ინდოეთში, 1946 წელს, ნეპალის ეროვნული კონგრესისა და ნეპალის დემოკრატიული პარტიის გაერთიანების შედეგად. მისი თავდაპირველი მიზნები იყო:

  • ხალხის პოლიტიკური ცნობიერების ამაღლება, რათა გადაეგდოთ საუკუნის რანას მმართველობა, რაც იქნებოდა ფეოდალიზმის ლიკვიდაციის წინაპირობა.
  • კონსტიტუციური მონარქიის გზით მთავრობის დემოკრატიული სისტემის ჩამოყალიბება.

როგორც პარტიის ოფიციალურ გვერდზეა აღნიშნული, დაარსების დღიდან პარტია იბრძოდა დემოკრატიის, პლურალიზმის, ადამიანის უფლებებისა და კანონის უზენაესობისთვის. იგი მუდმივ ბრძოლაში იყო ფეოდალიზმის წინააღმდეგ. 1956 წელს ნეპალის კონგრესის პარტიამ, სოციალურ-ეკონომიკური ტრანსფორმაციისათვის, საკუთარ იდეოლოგიად მიიღო დემოკრატიული სოციალიზმი. პარტია იბრძოდა როგორც მშვიდობიანი, ისე შეიარაღებული გზით. ათასობით აქტივისტი იქნა მოკლული, დაპატიმრებული, ნაწამები, გადასახლებული და ქონება ჩამორთმეული. პრაქტიკულად, დემოკრატიული წესით ჩატარებულ ყველა საერთო არჩევნებში, ნეპალის კონგრესის პარტიას ხმას აძლევენ, რომ იყოს ხელისუფლებაში.

დემოკრატიული სოციალიზმის მიღების შემდეგ, რომელსაც იდეოლოგიურად, უპირველესად, ხელმძღვანელობს ბ.პ. კოირალა, პარტიამ შეიძინა განსხვავებული იდენტობა. იგი, პლურალიზმის ღირებულებების საფუძველზე, აგრძელებს მუშაობას, საზოგადოებისა და დემოკრატიის კონსოლიდაციისა და სტაბილიზაციისათვის.

ნეპალის კონგრესის პარტიას, ლიბერალურ ფასეულობებთან ერთად, სჯერა პლურალური დემოკრატიის. ის მხარს უჭერს ადამიანის უფლებებსა და კანონის უზენაესობას. ევროპის სოციალ-დემოკრატების მსგავსად, იდეოლოგიურად, ნეპალის კონგრესის პარტია წარმოადგენს ცენტრისტულ ფილოსოფიას. იგი, სოციალურ სამართლიანობასთან და თანასწორობასთან ერთად, მხარს უჭერს ეკონომიკურ ზრდას. მას სჯერა, რომ სახელმწიფოს აქვს დიდი როლი სოციალურ სექტორში, სიღარიბის შემცირებაში, გარემოს დაცვაში და ინფრასტრუქტურის განვითარებაში. იგი ხელს უწყობს კერძო ინვესტიციებს ვაჭრობის, ინდუსტრიის, ტურიზმის და ეკონომიკის სხვა სფეროებში. საგარეო პოლიტიკის კუთხით, ნეპალის კონგრესის პარტია ურთიერთთანამშრომლობს და მჭიდრო მეგობრული ურთიერთობა აქვს ნეპალის უშუალო მეზობლებთან -ინდოეთთან და ჩინეთთან – და მხარს უჭერს SAARC-ის (სამხრეთ აზიის რეგიონული თანამშრომლების ასოციაცია) ერებთან პროდუქტიულ კავშირებს.

ნეპალის კონგრესის პარტიის დროშა:

პარტიის საარჩევნო სიმბოლოა მწვანე ხე:

იდეოლოგიური ფასეულობებია: ეროვნება, დემოკრატია, სოციალიზმი.

[1]

ხელმძღვანელობა: გირიჯა პრასად კოირალა (პრეზიდენტი); სუშილ კოირალა (გენერალური მდივანი).[2]

ნეპალის ერთიანი კომუნისტური პარტია (მაოისტური)

ნეპალის ერთიანი კომუნისტური პარტია (მაოისტური), წარმოადგენს ნეპალურ მაოისტურ პოლიტიკურ პარტიას, რომელმაც წარმატებით აწარმოა ნეპალის მონარქიის დამხობის კამპანია და იგი დემოკრატიული გზით არჩეული მთავრობით ჩაანაცვლა.

ნეპალის კომუნისტური პარტია (მაოისტური), იგივე CPN (M), 1994 წელს, ნეპალის კომუნისტური პარტიის (ერთობის ცენტრი) გაყოფის შედეგად, დააარსა პუშპა კამალ დაჰალიმ, რომელიც ნობილია, როგორც პრაჩანდა („სასტიკი“). ბევრმა ნეპალელმა, 1996 წლის თებერვლამდე, აღნიშნული ჯგუფის არსებობის შესახებ არც კი იცოდა. აღნიშნულ პერიოდში  CPN (M)-მა დაიწყო პარტიზანული ომი, რამაც შეძრა ერი. დაჯგუფებამ დაანგრია შენობები, მოიპარა ვალუტა და მოკლა მშვიდობიანი მოქალაქეები. ამბოხება 1996 წლიდან 2006 წლამდე გაგრძელდა, რასაც 12,000-ზე მეტი ნეპალელის სიცოცხლე შეეწირა. ადამიანის უფლებების დამცველი ჯგუფები აკრიტიკებდნენ CPN (M)-ს არასრულწლოვანი ჯარისკაცების გამოყენებაში, რომელთაგან ზოგიერთი 12 წლის იყო.

პოლიტიკური ძალაუფლების ხელში ჩასაგდებად და ცენტრალური ხელისუფლების ძალების დასამარცხებლად, CPN (M)-მა წარადგინა „პრაჩანდას გზა“ (Prachanda Path), რომელიც აერთიანებდა მასების ინდოქტრინაციას მარქსისტული, ლენინისტური და მაოისტური იდეებით და სამხედრო ბაზების შექმნას სოფლად. როდესაც მოხდა ომის ესკალაცია, მაოისტებმა ნეპალის არმიაზე თავდასხმა დაიწყეს. მიუხედავად იმისა, რომ 2002 წლის დასაწყისიდან, პერიოდულად, ხდებოდა ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება, ბრძოლა 2005 წლის მანძილზე გრძელდებოდა. 2009 წლის იანვარში CPN (M) გაერთიანდა ნეპალის კომუნისტურ პარტიასთან (ერთობის ცენტრი – მასალ) და გახდა ნეპალის ერთიანი კომუნისტური პარტია (მაოისტური) UCPN (M). 2009 წლის მარტში, მას შემდეგ, რაც პრაჩანდამ სცადა და ვერ დაამარცხა ნეპალის შეიარაღებული ძალების უფროსი, გადადგა დაკავებული პოსტიდან. UCPN (M) დარჩა მთავრობის შემადგენლობაში და ჰქონდა არსებითი როლი სამშვიდობო მოლაპარაკებებში, რომლიც შედეგადაც 2011 წლის ნოემბერში შედგა შეთანხმება, რომ ყოფილი მეამბოხე მებრძოლები შესულიყვნენ ნეპალის შეიარაღებულ ძალებში.[3]

პარტიის დროშა შემდეგნაირად გამოიყურება:

პარტიის სლოგანია – პროლეტარებო, ყველა ქვეყნისა შეერთდით! გაუმარჯოს მარქსიზმს – ლენინიზმს – მაოიზმს!

[4]

2003 წლის 31 დეკემბერს აშშ-ს სახელმწიფო დეპარტამენტმა CPN-M ტერორისტულ ორგანიზაციად გამოაცხადა, რომელიც საფრთხეს უქმნიდა აშშ-ს უსაფრთხოებას და აშშ-ს იურისდიქციის ფარგლებში გაყინა ფინანსური აქტივები. თუმცა, 2008 წლის სექტემბერში, ნიუ იორკში, გაეროს გენერალურ ასამბლეაზე დაჰალის დასწრებასთან დაკავშირებით, აშშ-მ პარტიას გაუუქმა აღნიშნული სტატუსი.[5]

 

 

[1] Nepali Congress – Introduction, available at: http://nepalicongress.org/index.php?linkId=2 (accessed 17 August 2017)

[2] Political Parties of the World – Communist Party of Nepal-Maoist (CPN-M), 7th edition, published in 2009, pp. 418. (accessed 17 August 2017)

[3] Encyclopedia Britannica – Unified Communist Party of Nepal (Maoist), available at: https://www.britannica.com/topic/Unified-Communist-Party-of-Nepal-Maoist (accessed 18 August 2017)

[4] Communist Party of Nepal (Maoist Center), available at: http://ucpnmaoist.org/Default.aspx (accessed 18 August 2017)

[5] Political Parties of the World – Communist Party of Nepal-Maoist (CPN-M), 7th edition, published in 2009, pp. 416. (accessed 18 August 2017)

თათარი შვეიცარიის კონფედერაციის წინააღმდეგ

ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო. გადაწყვეტილების თარიღი: 14/04/2015

სალაჰ შეეხი ნიდერლანდების სამეფოს წინააღმდეგ

ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო. გადაწყვეტილების თარიღი: 11/01/2007

ა.ა. და სხვები შვედეთის წინააღმდეგ

ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო. გადაწყვეტილების თარიღი: 24/07/2014

ჯ.ქ. და სხვები შვედეთის სამეფოს წინააღმდეგ – 2016

ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო. გადაწყვეტილების თარიღი: 23/08/2016

ჯ.ქ. და სხვები შვედეთის წინააღმდეგ – 2015

ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო. გადაწყვეტილების თარიღი: 04/06/2015

მ.ა., ბ.ტ. და დ.ა. შინაგან საქმეთა სამინისტროს წინააღმდეგ

ევროკავშირი მართლმსაჯულების სასამართლო. გადაწყვეტილების თარიღი: 06/06/2013

ფ.გ. შვედეთის წინააღმდეგ

ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო. გადაწყვეტილების თარიღი: 23/03/2016