ინდოეთი. სიკჰების მდგომარეობა პენჯაბის შტატში. დეკემბერი, 2018

სიქჰიზმის მიმდევარი პირების მდგომარეობა პენჯაბის შტატში – კანადის იმიგრაციის და ლტოლვილთა საკითხების საბჭო 2015 წელს გამოქვეყნებულ სპეციალურ ანგარიშში სახელწოდებით „ინდოეთი : სიკჰების მიმართ დამოკიდებულება პენჯაბში (2013-2015)“ წერს, რომ სიკჰები ინდოეთის მთლიანი მოსახლეობის დაახლოებით 2 პროცენტს შეადგენენ, რაც დაახლოებით 16 მილიონი ადამიანია. მათი 80 % ცხოვრობს პენჯაბის შტატში და, შესაბამისად, წარმოადგენენ შტატის უმრავლესობას.[1] ა.შ.შ. სახელმწიფო დეპარტამენტის 2017 წლის ანგარიშის მიხედვით, სიკჰები შეადგენენ პენჯაბის მთლიანი მოსახლეობის 54 პროცენტს.[2]

რაც შეეხება უშუალოდ სიკჰიზმის მიმდევარი პირების მდგომარეობას, კანადის იმიგრაციის და ლტოლვილთა საკითხების საბჭოს ზემოხსენებული ანგარიშის მიხედვით, სიკჰი პირები, რომლებიც „მხარს უჭერენ სიკჰების დამოუკიდებელ სახელმწიფოს ან ხალისტანს“; უპირისპირდებიან რელიგიურ საკითხებში მთავრობას ან „დერას“-ის (ჰინდუს, სიკჰ, მუსლიმ ან ქრისტიან მორწმუნეთა ჯგუფები, რომლებიც კონკრეტული სულიერი გურუს სწავლებებით ხელმძღვანელობენ) წევრებს, ასევე, სიკჰი პირები, რომლების მიმართაც არსებობს ეჭვი, რომ „სიმპათიით არიან განწყობილები შეიარაღებული პირების მიმართ“ (“militant sympathizers”), ექვემდებარებიან თვალთვალს, მონიტორინგს და, ზოგიერთ შემთხვევაში – დაკავებებსა და წამებას.  კვლევითი დირექტორატი გაესაუბრა კანადაში „მსოფლიოს სიკჰთა ორგანიზაციის“ (WSO) წარმომადგენელს, რომელმაც განაცხადა, რომ „მართალია, პენჯაბში ფართოდ გავრცელებული ძალადობა  აღარ არის  იმ მასშტაბის, როგორიც ფიქსირდებოდა 1980-1995 წლებში, მაგრამ ინდოეთის სიკჰი მოსახლეობა კვლავ განიცდის ზეწოლას, დევნას, დაპატიმრებებსა და წამებას, რაც გამოწვეულია მათი პოლიტიკური თუ რელიგიური შეხედულებებით“.

კვლევით დირექტორატთან საუბრისას, ოჰაიოს შტატის ქალაქ ჰირამის კოლეჯის პოლიტიკურ მეცნიერებათა ასისტენტ პროფესორმა, რომელსაც მრავალი სამეცნიერო ნაშრომი და სტატია აქვს დაწერილი ინდოეთში სიკჰიზმის შესახებ, განაცხადა, რომ „2013-2015 წლების მდგომარეობით, არ არსებობს რაიმე კონკრეტული მტკიცებულება იმისა, რომ პენჯაბში ადგილი აქვს სიკჰი პირების მიმართ სისტემატური ან ფართოდ გავრცელებული ძალადობისა და არასათანადო მოპყრობის ფაქტებს“.

„მსოფლიოს სიკჰთა ორგანიზაციის“ (WSO) წარმომადგენელმა ასევე განაცხადა, რომ სიკჰები საფრთხეს განიცდიან „დერას“-ის ან  ფანატიკოსთა სხვა რელიგიური კულტების მხრიდან. წყაროთა ცნობით, დერასის წევრებს გააჩნიათ ძლიერი კავშირები და გავლენა პენჯაბში მოქმედ პოლიტიკოსთა რიგებსა და პოლიტიკურ პარტიებში, განსაკუთრებით კი, წინასაარჩევნო პერიოდში, როდესაც კულტის ხელმძღვანელობას შეუძლია საკუთარ მიმდევართა კონკრეტული კანდიდატის სასარგებლოდ მობილიზება. WSO წარმომადგენლის განცხადებით, „ის სიკჰები, რომლებიც დაუპირისპირდნენ „დერასის“ წევრთა აქტივობებს, დაექვემდებარნენ ზეწოლასა და კანონის მიღმა მოპყრობას პოლიტიკური გავლენის   ქვეშ მყოფი პოლიციელების მხრიდან.“ იმავე წყაროს მტკიცებით, „იმ სიკჰებს, რომლებიც აქტიურად უპირისპირდებიან „დერასს“, უთვალთვალებენ და  ხშირად, როდესაც არსებობს საპროტესტო დემონსტრაციების გამართვის ეჭვი, პრევენციული მიზნით დროებით აკავებენ “. ამას გარდა, იყო შემთხვევები, როდესაც აღნიშნული ტიპის სიკჰი პირები კონტრ-ტერორისტული ბრალდებებით იყვნენ დაკავაბულნი.

რაც შეეხება სიკჰთა მიმართ მთავრობის დამოკიდებულებას, ანგარიშის მიხედვით, მიუხედავად მასობრივი დემონსტრაციებისა, რომელთა მონაწილეების მთავარი მოთხოვნა იყო დამნაშავეების დასჯა, 1984 წელს განხორციელებული სიკჰთა მკველობების ასობით სისხლისამართლებრივი საქმე დღემდე დახურულია. მიუხედავად იმისა, რომ მთავრობმა რამდენჯერმა დააკომპლექტა სპეციალური კომისიები, რომელთა მიზანიც 1984 წლის მოვლენების გამოძიება იყო, „არ გადადგმულა არც ერთი ნაბიჯი, რომ დაესაჯათ დამნაშავეები ან   მათ მიმართსისხლისამართლებრივი დევნა მაინც დაეწყოთ“. WSO წარმომადგენლის განცხადებით ადგილი აქვს „სავარაუდოდ ტერორისტი“ სიკჰი პირების „რეგულარული“ დაკავების ფაქტებს და, რომ აღნიშნული ქმედება გამოიყენება, როგორც „მეთოდი, რათა იძალადონ პოლიტიკურ ოპონენტებზე“.[3]

ა.შ.შ. სახელმწიფო დეპარტამენტი ინდოეთში რელიგიის თავისუფლების შესახებ 2017 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში წერს, რომ 14 აპრილს პენჯაბის მთავრობამ დააკომპლექტა საგამოძიებო კომისია, რომელსაც დაევალა გამოეძიებინა 2015 წელს პოლიციის მიერ სიკჰების მასობრივი დემონსტრაციისას ცეცლსასროლი იარაღის გამოყენება, რომელსაც 2 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა, ხოლო 80 – დაშავდა. სიკჰები აპროტესტებდნენ უცნობი პირის მიერ მათი წმინდა წიგნის შეურაცხყოფის ფაქტს. 28 ივნისს ახალმა კომისიამ მიიღო რეკომენდაცია, სისხლისსამართლებრივი დევნა დაეწყოთ პოლიციის იმ წარმომადგენელთა მიმართ, რომლებმაც განახორციელეს გასროლები ბრძანების გარეშე და, ასევე, 2 დაღუპული პირის ოჯახების 2.5 მილიონი რუპიით კომპენსაცია.

პრესის ინფორმაციით, უზენაესმა სასამართლომ შექმნა სპეციალური საგამოძიებო კომისია, რათა გამოეძიებინა დელისა და პენჯაბში 1984 წელს მომხდარი, ანტი-სიკჰური მასობრივი არეულობების 186 შემთხვევა.[4]

ა.შ.შ. რელიგიის საერთაშორისო თავისუფლების კომისია ინდოეთის შესახებ 2018 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში წერს, რომ ინდოეთში რელიგიურ უმცირესობათა მდგომარეობა უკანასკნელი ათწლეულის განმავლობაში გაუარესდა, რაც განპირობებული არის ჰინდუსი ნაცტიონალისუტური ჯგუფების ქმედებებით, გაემიჯნათ არა-ჰინდუსი და დაბალ კასტაში მყოფი ჰინდუსი პირები. შედეგად, აღნიშნული ქმედებების მსხვერპლს წარმოადგენდნენ მუსლიმები, ქრისტიანები, სიკჰები, ჯაინები და დალიტი ჰინდუსები.

ანგარიშის მიხედვით, ორმა სამთავრობო ორგანომ – უმცირესობათა ეროვნულმა კომისიამ და შინაგან საქმეთა სამინისტრომ სათანადო ქმედებები გადადგეს რელიგიური უმცირესობების წარმომადგენელთა უსაფრთხოების, განათლების და დასაქმების კუთხით. მათ, ასევე, ნაბიჯები გადადგეს, რათა გამოეძიებინათ მუსლიმ, ქრისტიან, სიკჰ და ბუდისტ უმცირესობებზე განხორციელებული მუქარის შემთხვევები.[5]

თავშესაფრის მაძიებელ პირთა წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების განყოფილების მიერ სხვა დამატებითი ინფორმაცია, ინდოეთის პენჯაბის შტატში სიკჰიზმის მიმდევარი პირების ზოგადი მდგომარეობის შესახებ, საერთაშორისო ადამიანის უფლებათა დამცველი ორგანიზაციების, ასევე, წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის წყაროდ აღიარებული სახელმწიფო უწყებების უკანასკნელი წლების ანგარიშებში არ მოიძებნა.

სიქჰიზმის მიმდევარ პირებს, რომლებიც მხარს უჭერენ მოძრაობა “ხალისტანს”, ექმნებათ თუ არა საფრთხე ჰინდუს მიმდევრებისგან?

კანადის იმიგრაციის და ლტოლვილთა საკითხების საბჭო 2015 წელს გამოქვეყნებულ სპეციალურ ანგარიშში სახელწოდებით „ინდოეთი : სიკჰების მიმართ დამოკიდებულება პენჯაბში (2013-2015)“ წერს, რომ კვლევითი დირექტორატი აღნიშნულ საკითხზე გაესაუბრა კალიფორნიის უნივერსიტეტის გლობალური და საერთაშორისო სწავლებების ცენტრის დირექტორს, რომელსაც სამხრეთ აზიაში რელიგიურ და პოლიტიკურ საკითხებზე 300-მდე სტატია და 20 წიგნი აქვს დაწერილი. მან განაცხადა, რომ „წარსულში, ნებისმიერი სიკჰი, რომელიც მხარს უჭერდა ხალისტანის სეპარატისტულ მოძრაობას, ექვემდებარებოდა თვალთვალსა და დაკავებებს. ბევრი მათგანის განცხადებით, პოლიცია მათ მიმართ ძალადობასაც მიმართავდა“. WSO წარმომადგენელმა აღნიშნა, რომ სიკჰი პირები, რომლებიც „მხარს უჭერენ სიკჰების დამოუკიდებელ სახელმწიფოს ან ხალისტანს, ექვემდებარებიან სერიოზულ უფლებადარღვევებს“.

ასისტენტ პროფესორმა კვლევით დირექტორატს განუცხადა, რომ „თუ მთავრობა მიიჩნევს, რომ სიკჰი ეთნონაციონალისტების კონკრეტულმა დაგეგმილმა დემონსტრაციამ შეიძლება საფრთხე შეუქმნას საჯარო წესრიგს, მან შეიძლება „პრევენციულ დაკავებას“ დაუქვემდებაროს პარტიების ლიდერები და აქტივისტები“. იმავე წყარომ განაცხადა, რომ აღნიშნული პრევენციული დაკავების დროს აქტივისტების მიმართ, როგორც წესი, არ გამოიყენება ფიზიკური ძალადობა. თუმცა, ზოგიერთ შემთვევაში, მათ წინააღმდეგ შეიძლება აღიძრას სისხლისსამართლებრივი საქმე „სეპარატისტული იდეების მოწოდების ან პროვოკაციული სიტყვით გამოსვლებისთვის“. WSO წარმომადგენელმაც ასევე განაცხადა, რომ ხალისტანის მხარდამჭერების „ხშირად“ აკავებენ მშვიდობიანი დემონსტრაციების დროს „პრევენციული“ მიზნით. ხოლო სიკჰი ნაციონალისტური პარტიების ლიდერები და მუშაკები „რუტინულად“ ექვემდებარებიან დაკავებას პრევენციული მიზნით.

ასისტენტ პროფესორის ინფორმაციით, „ის სიკჰი ეთნონაციონალისტები, რომელნიც მთავრობის მიერ აღქმულნი არიან, როგორც საფრთხე ხელისუფლების სტაბილურობისთვის, ექვემდებარებიან არასათანადო მოპყრობას პოლიციის მხრიდან ან სისხლისსამართლებრივი ბრალის წარდგენის გზით. ხოლო, ისინი, ვინც ღიად უპირისპირდებიან მმართველ აკალი დალის პარტიას, ექვემდებარებიან პირადი შეურაცხყოფის სხვადასხვანაირფორმას“.

ასისტენტ პროფესორმა დამატებით განაცხადა, რომ „2012 წლის სექტემბერში დააკავეს პოლიტიკური –  „პარტია აკალი დალ (Panch Pardhani)“ პრეზიდენტი – კულვირ სინგჰ ბარაპინდი. მას ბრალი დასდეს ამბოხისკენ მოწოდებისა და იარაღის უკანონი ფლობისთვის. რამდენიმე წყაროს ინფორმაციით, დაკავების პერიოდში აღნიშნული პირი დაექვემდებარა „წამებას“ ელექტრული შოკის გამოყენებით. მას შემდეგ, რაც ბარაპინდის ადვოკატმა მოითხოვა სამედიცინო შემოწმების ჩატარება, სასამართლომ მართალია გასცა ბრძანება, ჩაეტარებინათ შესაბამისი შემოწმებები, თუმცა აღნიშნული პროცედურები არ ჩატარებულა. წყაროთა ინფორმაციით, საბოლოოდ ბარაპინდის ყველა ბრალდება მოეხსნა და ის 2 წლის შემდეგ გაათავისუფლეს. ასისტენტ პროფესორმა განაცხადა, რომ საზოგადოების მიერ ფართოდ არის აღქმული, თუმცა არა ფაქტებით დადასტურებული, რომ ბარაპინდის დაკავების რეალური მიზეზი იყო მის მიერ სიკჰურ მედია საშუალებების მეშვეობით მმართველი „აკალი დალ (Badali)“ პარტიის კრიტიკა.[6]

 

[1] Canada: Immigration and Refugee Board of Canada, India: Treatment of Sikhs in Punjab (2013-April 2015), 12 May 2015, IND105132.E, available at: https://www.refworld.org/docid/556465344.html [accessed 13 December 2018]

[2] United States Department of State, “2017 Report on International Religious Freedom – India”; available at

[accessed 14 December 2018]

[3] Canada: Immigration and Refugee Board of Canada, India: Treatment of Sikhs in Punjab (2013-April 2015), 12 May 2015, IND105132.E, available at: https://www.refworld.org/docid/556465344.html [accessed 17 December 2018]

[4] United States Department of State, “2017 Report on International Religious Freedom – India”; available at

[accessed 17 December 2018]

[5] United States Commission on International Religious Freedom – India 2018, available at

[accessed 17 December 2018]

[6] Canada: Immigration and Refugee Board of Canada, India: Treatment of Sikhs in Punjab (2013-April 2015), 12 May 2015, IND105132.E, available at: https://www.refworld.org/docid/556465344.html [accessed 13 December 2018]

ინდოეთი. განქორწინების დროს მეუღლეთა შორის ქონებრივი დავა. სექტემბერი, 2018

ინდოეთის შტატ პენჯაბის უზენაესი სასამართლოს ვებ-გვერდზე არსებული ინფორმაციის მიხედვით, ინდუსებს, ბუდისტებს, ჯაინებს და სიკჰებს შორის ქორწინება/განქორიწინების საკითხი რეგულირდება „ინდუსთა შორის ქორწინების“ 1955 წლის აქტით, რომელშიც ნაწილობრივი ცვლილებები შევიდა 1976 წლის დამატებითი ოქმით.

კანონის მე-13 მუხლი არეგულირებს განქორწინების საკითხს, რომლის მიხედვითაც „ნებისმიერი რეგისტრირებული ქორწინება, შესაძლებელია, ქმრის ან ცოლის შესაბამისი მოთხვნის საფუძველზე, გაუქმდეს სპეციალური „განქორწინების დეკრეტის“ საშუალებით, იმ შემთხვევაში, თუ არსებობს საკმარისი საფუძველი იმისა, რომ რომელიმე მხარემ –

  1. ქორწინების შემდეგ, დაამყარა სექსუალური კავშირი ნებისმიერ პირთან, გარდა მეუღლისა; ან
  2. ქორწინების შემდეგ, მეორე მხარის მიმართ გამოიჩინა ბოროტება; ან
  3. მიატოვა მეორე მხარე, სასამართლოში მოთხოვნის შეტანის მომენტისთვის, მინიმუმ 2 წლის განგრძობადი პერიოდით; ან
  4. მოახდინა კონვერტაცია სხვა რელიგიაზე და, შესაბამისად, აღარ არის ჰინდუსი; ან
  5. არის გონებრივად შეზღუდული ან იტანჯება კონკრეტული მენტალური დაავადებით ისე და იმ დოზით, რომ მეორე მხარეს არ შეუძლია მასთან ნორმალური ცხოვრება.

კანონი იცნობს განქორწინების ორი ტიპის პროცედურას: ზემოხენებულ მე-13 მუხლით გათვალისწინებულ სტანდარტულ პროცედურას (როდესაც, ერთ-ერთი მეუღლე მოითხოვს გაყრას) და მე-13 B მუხლით გათვალისწინებულ განქორწინების  პროცედურას, როდესაც ორივე მეუღლე თანახმაა განქორწინებაზე. ამ შემთხვევაში, აუცილებელი პირობებია, რომ მეუღლეები სულ მცირე ერთი წლის მანძილზე ცხოვრებდნენ განცალკევებულად, არ ჰქონდეთ ერთად ცხოვრების გაგრძელების სურვილი და ერთხმად დაადასტურონ, რომ სურთ განქორწინება.

კანონით აკრძალულია პირის მიერ განქორწინებაზე განცხადების შეტანა, ქორწინებიდან 1 წლის განმავლობაში.

აქტის 25-ე მუხლით განსაზღვრულია მოპასუხის მიერ, განქორწინების შემდეგ, ყოველთვიური ან ერთჯერადი ალიმენტის გადახდის წესი.

  1. პუნქტის მიხედვით, სასამართლოს შეუძლია, განმცხადებლის მოთხოვნის საფუძველზე, მოპასუხეს დააკისროს განმცხადებლის სასარგებლოდ კონკრეტული თანხის ან ყოველთვიური ან სხვა პერიოდული ხასიათის ალიმენტის გადახდა. ამ შემთხვევაში, ალიმენტის პერიოდი არ უნდა სცდებოდეს განმცადებლის სიცოცხლის ხანგრძლივობას. სასამართლომ, ასევე, მხედველობაში უნდა მიიღოს ისეთ საკითხები, როგორიცაა: მოპასუხის შემოსავალი და ქონება, განმცხადებლის ქონება, მხარეთა ქმედებები და სხვა გარემოებები. ამას გარდა, აღსანიშნავია, რომ ალიმენტის გადახდა შესაძლებელია განხორციელდეს იძულების წესით, მოპასუხე მხარის უძრავი ქონების გამოყენებით.
  2. მეორე პუნქტის მიხედვით, თუ სასამართლო მიიჩნევს, ალიმენტის დაკისრების ბრძანების შემდეგ, სახეზეა გარემოებათა ცვლილება რომელიმე მხარესთან მიმართებით, მხარის მოთხოვნის საფუძველზე მას შეუძლია – შეცვალოს, შეამსუბუქოს ან გააუქმოს შესაბამისი ბრძანება.
  3. მესამე პუნქტით განსაზღვრულია, რომ სასამართლოს შეუძლია შეცვალოს, შეამსუბუქოს ან გააუქმოს ბრძანება ალიმენტის დაკისრების შესახებ, იმ შემთხვევაში, თუ ის პირი, ვის სასარგებლოდაც მოხდა ალიმენტის დაკისრება, იქორწინებს.

რაც შეეხება განქორწინების შემდეგ ყოფილ მეუღლეებს შორის ქონების განაწილების საკითხს, „ინდუსთა შორის ქორწინების“ 1955 წლის აქტის 27-ე მუხლის მიხედვით, “სასამართლო უფლებამოსილია გადაწყვიტოს ქორწინების მომენტში ან მომენტიდან მეუღლეთა საერთო საკუთრებაში არსებულ ნებისმიერ ქონებასთან დაკავშირებული საკითხი ისე და იმგვარად, როგორც ის მიიჩნევს, როგორც სწორსა და სამართლიანს“.[1]

ინდოეთში, ინდუსებს შორის მემკვიდრეობის საკითხები რეგულირდება 1956 წლის „ინდუსთა სამამეკვიდრეო აქტის“ მიხედვით. კანონის მე-8 მუხლი ეხება მემკვიდრეობის ზოგად წესს მამაკაც ინდუსებთან მიმართებით, რომლის მიხედვითაც „მამაკაცი ინდუსის გარდაცვალების დროს, მისი ქონების მემკვიდრეობის საკითხი გადაწყდება ამ კანონით დადგენილი რიგითობის შესაბამისად, კერძოდ:

ა) უპირველეს ყოვლისა, ქონებაზე უფლებამოსილნი არიან გარდაცვლილის პირველი რიგის ნათესავები;

ბ) თუ სახეზე არაა პირველი რიგის ნათესავი, მაშინ ქონება გადაეცემა მეორე რიგის ნათესავს…. “

მე-9 მუხლი, კი, ამბობს, რომ პირველი რიგის მემკვიდრეები ქონებას იღებენ ერთდროულად (ანუ იყოფენ) და, ამ შემთხვევაში, ყველა სხვა თანრიგის ნათესავის მემკვიდრეობა გამოირიცხება.

მე-10 მუხლი ეხება პირველი რიგის მემკვიდრეებს შორის ქონების გაყოფის საკითხს, რომლის მიხედვითაც, „გარდაცვლილის მიერ დატოვებული ქონება პირველი რიგის მემკვიდრეებს შორის გაიყოდა შემდეგი წესის მიხედვით:

  1. გარდაცვლილის ქვრივი, ან ერთზე მეტი ქვრივის არსებობის შემთხვევაში, ყველა ქვრივი ერთად, მიიღებს ერთ წილს;
  2. გარდაცვლილის ვაჟები და ქალიშვილები, ასევე, გარდაცვლილის დედა, მიიღებენ თითო-თითო წილს;
  3. მამკვიდრებლის სიკვდილამდე გარდაცვლილი ვაჟის ან ქალიშვილის შთამომავალები ყველა ერთად, მიიღებენ ერთ წილს.[2]

[1] Official Web-page of High Court of Punjab, “The Hindu Marriage Act 1995” available at

[accessed 12 September 2018]

[2] Revenue Service of State Tripura of India, “Hindu Succession Act, 1956” available at

[accessed 12 September 2018]

ინდოეთი. სიქჰების მიმართ დამოკიდებულება პენჯაბში. ნოემბერი, 2017

ინდოეთში რელიგიური თავისუფლების შესახებ აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ 2017 წლის აგვისტოში გამოქვეყნებულ ანგარიშში აღნიშნულია, რომ სიქჰები შეადგენენ პენჯაბის მოსახლეობის 54%-ს და 2011 წლის აღწერის მიხედვით, მათი რიცხვი დაახლოებით 16 მილიონს უტოლდება.[1]

ამავე წყაროს მიხედვით, კანონმდებლობა უზრუნველყოფს უმცირესობის სტატუსს 6 რელიგიური ჯგუფისთვის: მუსლიმებისთვის, სიქჰებისთვის, ქრისტიანებისთვის, პარსებისთვის, ჯაინისტებისთვის და ბუდისტებისთვის. ჰინდუისტები, ბუდისტები, სიქჰები ან ჯაინისტები, რომლებიც ქორწინდებიან სხვა რელიგიის წარმომადგენელზე, თავიანთი თემების კანონებიდან გამომდინარე, არიან მემკვიდრეობის უფლების დაკარგვის საფრთხის წინაშე. კანონმდებლობა აღიარებს სიქჰების ქორწინებას. პერსონალურ სტატუსთან დაკავშირებული კანონების მიხედვით, სიქჰებისთვის არ არსებობს განქორწინების დებულებები, თუმცა,  სიქჰების  პერსონალური სტატუსის სხვა საკითხები ექცევა ჰინდუისტების კოდექსში. კანონმდებლობით, ნებისმიერ პიროვნებას, განურჩევლად რელიგიისა, შეუძლია მოითხოვოს განქორწინება სამოქალაქო სასამართლოში.[2]

საერთაშორისო რელიგიური თავისუფლების შესახებ აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის 2017 წლის ანგარიშის მიხედვით. ინდუსი მოქალაქეები ხშირად ავიწროებენ სიქჰებს, აძალებენ მათ, რომ უარყონ თავიანთი რელიგიური პრაქტიკები და რწმენა, რომელიც განსხვავებულია სიქჰიზმისთვის, მაგალითად როგორიცაა სიქჰების ჩაცმულობა და გაუპარსავი თმა, სავალდებულო რელიგიური ნივთების, მათ შორის „კირპანის“ ტარება, რაც დაცულია ინდოეთის კონსტიტუციით. კონსტიტუციაში 25 მუხლის თანახმად, სიქჰები ითვლებიან ჰინდუისტებად, ამის გამო იქმნება სიტუაცია, რომ ჰინდუისტები სიქჰებს თვლიან იმ პირებად, რომლებმაც უარყვეს ჰინდუიზმი და ინდოეთის მტრებად, რადგან ზოგიერთი სიქჰი მხარს უჭერს ხალისტანის პოლიტიკურ მოძრაობას, რომელიც ცდილობს ინდოეთში სიქჰებისთვის ახალი სახელმწიფოს შექმნას და სიქჰიზმის, როგორც დამოუკიდებელი რწმენის სრულ სამართლებრივ აღიარებას. 2015 წლის თებერვალში ინდოეთის მთავრობამ ჩამოაყალიბა ახალი, სპეციალური საგამომძიებლო ჯგუფი (SIT), რათა შეესწავლათ 1984 წელს სიქჰების წინააღმდეგ მიმართული აჯანყების ინციდენტები, მაგრამ ამ დრომდე, აღნიშნულ ჯგუფს არ გამოუქვეყნებია არანაირი ანგარიში თავიანთ გამოძიებებზე და არც რაიმე ახალი საქმე აღუძრავს. სიქჰები თავისუფლად გადაადგილდებიან ინდოეთში, თავისუფლად დადიან გაუპარსავი თმითა და ჩალმით და ინდოეთის კონსტიტუციის 25-ე მუხლის მიხედვით, სიქჰებისთვის ლეგალურია „კირპანის“ ტარება.[3]

ACCORD-ის 2016 წლის ანგარიშის მიხედვით, 2015 წლის ოქტომბერში, პენჯაბში ადგილი ჰქონდა სიქჰების მასშტაბურ და ძალადობრივ საპროტესტო აქციებს, რომლებიც გამოდიოდნენ მთავრობის საწინააღმდეგოდ. პოლიციამ ცეცხლი გაუხსნა აქციის მონაწილეებს, მოკლა ორი ადამიანი და დააზიანა 80. საპროტესტო აქციები განხორციელდა პენჯაბის 5 რაიონში. საპროტესტო აქციების მიზეზს წარმოადგენდა ანგარიშები/შეტყობინებები, რომლის მიხედვითაც უცნობმა პირებმა შეურაცხყოფა მიაყენეს სიქჰების წმინდა წიგნს. ACCORD-ის ანგარიშის გამოქვეყნების პერიოდში გამოძიება ამ საკითხზე კვლავ მიმდინარეობდა. პოლიციამ, მკვლელობისთვის, საჯარო ქონების დაზიანებისთვის და არალეგალურად იარაღის ტარებისთვის,  დააკავა აქციის ათობით მონაწილე.[4]

ამავე წყაროზე დაყრდნობით, თვითგამორკვევის მოთხოვნის არაღიარების გარდა, პენჯაბში სიქჰების ერთ-ერთ პრობლემას წარმოადგენს ის, რომ სიქჰიზმი სრულად არ არის  აღიარებული, როგორც დამოუკიდებელი რელიგია და კულტურა. მიუხედავად იმისა, რომ კონსიტუციის 25-ე მუხლით უზრუნველყოფილია რელიგიის თავისუფლება, სიქჰიზმი მიიჩნევა, როგორც ერთგვარ ჰინდუიზმად. სიქჰები, რომლებიც უარყოფენ იმას, რომ ჩაითვალონ ჰინდუისტებად, არიან დიდი რისკის წინაშე. პენჯაბსა და დიასპორაში მყოფი სიქჰები ამბობენ, რომ სიქჰები არ არიან უსაფრთხოდ ინდოეთის მთავრობის კონტროლის ქვეშ.[5]

აღნიშნული წყაროს მიხედვით, ოჰაიოში, ჰირამის კოლეჯში (Hiram College, Hiram, Ohio) პოლიტიკის მეცნიერებების ასისტენტ-პროფესორი, ინდოეთში სიქჰების მდგომარეობის შესახებ თავის წიგნებსა და სტატიებში აღნიშნავს, რომ 2013-2015 წლის პერიოდში არ არსებობდა რაიმე მტკიცებულება პენჯაბში სიქჰების მიმართ ფართომასშტაბიანი ან სისტემატური ხასიათის არასათანადო მოპყრობის შესახებ. Research Directorate-ს მიერ, კვლევის ჩატარების ფარგლებში, ვერ მოიძებნა აღნიშნული ინფორმაციის გამამყარებელი ინფორმაცია.[6]

[1] USDOS – US Department of State: 2016 Report on International Religious Freedom – India, 15 August 2017 available at: http://www.ecoi.net/local_link/345193/476344_en.html [accessed 15 November 2017]

[2] USDOS – US Department of State: 2016 Report on International Religious Freedom – India, 15 August 2017 available at: http://www.ecoi.net/local_link/345193/476344_en.html [accessed 15 November 2017]

[3] USCIRF – US Commission on International Religious Freedom: United States Commission on International Religious Freedom 2017 Annual Report; 2017 Country Reports: Tier 2 Countries: India, 26 April 2017 available at:

[accessed 15 November 2017]

[4] ACCORD – Austrian Centre for Country of Origin and Asylum Research and Documentation: Anfragebeantwortung zu Indien: Lage der Sikhs [a 9850-1 (9850)], 21 September 2016 available at: http://www.ecoi.net/local_link/329937/457535_en.html [accessed 15 November 2017]

[5] ACCORD – Austrian Centre for Country of Origin and Asylum Research and Documentation: Anfragebeantwortung zu Indien: Lage der Sikhs [a 9850-1 (9850)], 21 September 2016 available at: http://www.ecoi.net/local_link/329937/457535_en.html [accessed 15 November 2017]

[6] ACCORD – Austrian Centre for Country of Origin and Asylum Research and Documentation: Anfragebeantwortung zu Indien: Lage der Sikhs [a 9850-1 (9850)], 21 September 2016 available at: http://www.ecoi.net/local_link/329937/457535_en.html [accessed 15 November 2017]

ინდოეთი – პენტეკოსტელების მდგომარეობა – აგვისტო, 2017

პენტაკოსტალიზმი ქარიზმატული რელიგიური მოძრაობაა, რომელმაც ბიძგი მისცა რიგი პროტესტანტული ეკლესიების წარმოშობას აშშ-ში, მე-20 საუკუნეში. პენტაკოსტალურ რწმენაში ყველაზე მნიშვნელოვანია ის, რომ ყველა ქრისტიანმა უნდა ეძიოს ამ სარწმუნოებაზე გადასვლის შემდგომი რელიგიური გამოცდილება, რომელსაც ეწოდება სულიწმიდასთან ნათლობა. მათი რწმენის თანახმად, სულიწმიდასთან ნათლობას მოსდევს შემდეგი ნიშანი – ენებით საუბრის ნიჭი. „ენებით საუბარი“ ხდება, როგორც გლოსოლალია (სიტყვით გამოსვლა უცნობ ენაზე), ან ქსენოგლოსია (სიტყვით გამოსვლა ენაზე, რომელიც ესმის სხვებს, მაგრამ უცნობია მოსაუბრისთვის). პენტაკოსტალებს (ორმოცდაათიანელებს) სჯერათ, რომ ისინი, ვინც მოინათლნენ სულიწმიდასთან, შესაძლოა მიიღონ ზებუნებრივი ნიჭი, რომელიც სავარაუდოდ არსებობდა ადრეულ ეკლესიაში, ესენია: წინასწარმეტყველების, განკურნების და „ენებზე საუბრის“ თარგმანის უნარი. პენტაკოსტალები აქცენტს აკეთებენ კონვერსიაზე (სარწმუნოებაზე მოქცევა), მორალურ სიმკაცრეზე და ბიბლიის ლიტერატურულ ინტერპრეტაციაზე, თუმცა მათ არასდროს ჩამოუყალიბებიათ რელიგიის ერთიანი სტრუქტურა, არამედ ცალკეული ჯგუფები ერთად შეიკრიბნენ, რათა აღმოეჩინათ სახვადასხვა სექტა, რომლისგანაც დღესდღეობით შედგება აღნიშნული მოძრაობა.[1]

1880-იანი წლების დასაწყისში, პენტაკოსტალიზმი ვრცელდება ინდოეთის ჩრდილოეთით, პენჯაბში. 1971-2001 წლების მაჩვენებლებით, ქრისტიანების რაოდენობა 2.6%-დან 2.3%-მდე შემცირდა. თუმცა, ჩრდილოეთ ინდოეთში ქრისტიანობის რაოდენობა კვლავ იზრდებოდა. 1961 წლიდან მოყოლებული, ჩრდილოეთის შვიდი შტატიდან, ნაგალენდში უმეტესად ქრისტიანები ცხოვრობდნენ. 1991 წლიდან მიზორამი და მაღალაია წარმოადგენდნენ უმეტესად ქრისტიანებით დასახლებულ შტატებს.

2001 წელს, პენტეკოსტელებმა და სხვა ქრისტიანებმა დააარსეს პენჯაბის ქრისტიანული სახალხო პარტია, რომელსაც კათოლიკე მღვდელი ჩაუდგა სათავეში. 2002 წლის შტატების საკანონმდებლო არჩევნებში  პარტია შეუერთდა ოპოზიციურ კოალიციას, თუმცა ვერ შეძლო ადგილების მოპოვება.[2]

2000-იანი წლების შუა პერიოდში, ინდოეთში ორმოცდაათიანელთა რაოდენობამ 33.5 მილიონს მიაღწია. ინდოეთი მსოფლიოში მეხუთე ადგილზეა პენტეკოსტელების რაოდენობით ბრაზილიის, შეერთებული შტატების, ჩინეთის და ნიგერიის შემდეგ.[3]

ამერიკის შეერთებული შტატების საერთაშორისო რელიგიური თავისუფლების კომისიის,  2017 წლის ანგარიშში აღნიშნულია, რომ 2016 წელს, ინდოეთში, რელიგიური შემწყნარებლობის და რელიგიის თავისუფლების კუთხით არსებული ვითარება კვლავ გაუარესდა. ინდუსი ნაციონალისტური ჯგუფების, რაშთრია სვაიმსევაკ სანგჰი (RSS), სანგჰ პარივარ და ვიშვა ჰინდუ პარიშადი (VHP) და მათი მიმდევრების მხრიდან რელიგიური უმცირესობების, ინდუსი დელიტების მიმართ   ძალადობის, დაშინების და შევიწროვების უამრავი ინციდენტი დაფიქსირდა. აღნიშნულ დარღვევებს, ინდოეთის 29 შტატიდან 10 შტატში ხშირი ხასიათი ჰქონდა.  ეროვნულმა და სახელმწიფო კანონმდებლობამ, რომელიც ზღუდავს რელიგიის შეცვლას, საქონლის მსხვერპლად შეწირვას და უცხოური ფონდების მიერ არასამთავრობო ორგანიზაციების დაფინანსებას და საკონსტიტუციო დებულებამ, რომელიც სიქჰებს, ბუდისტებს და ჯაინიზმის მიმდევრებს განიხილავს როგორც ინდუსებს, ხელი შეუწყო შეექმნა პირობა ძალადობის არსებობისთვის. მაშინ, როდესაც პრემიერ-მინისტრი ნარენდა მოდი, საჯაროდ აცხადებდა რელიგიური თავისუფლების კუთხით შემწყნარებლობის მნიშვნელობაზე, მმართველ პარტიას  კავშირი ჰქონდა ინდუს ნაციონალისტურ ჯგუფებთან, რომლებიც ჩართულები იყვნენ რელიგიის თავისუფლების დარღვევებში, ისინი იყენებდნენ რელიგიურად გამიჯნულ ენას დაძაბულობის გაღვივებისთვის და მოითხოვდნენ დამატებითი კანონების მიღებას რელიგიური თავისუფლების შეზღუდვისთვის. აღნიშნულ პრობლემებს ემატებოდა პოლიციის და სასამართლო სისტემის მიკერძოებულობის პრობლემა, რამაც დაუსჯელობის კლიმატი შექმნა. შესაბამისად, რელიგიური უმცირესობები დაუცველად გრძნობენ თავს და მათ არ აქვთ დახმარების მიღების შესაძლებლობა, როდესაც რელიგიურ ნიადაგზე ხდება რაიმე სახის დანაშაული.

რელიგიის თავისუფლება  2016-2017

ინდოეთის კონსტიტუციის მიხედვით, ყველა მოაქალაქე თანასწორია მიუხედავად რელიგიური კუთვნილებისა და იგი კრძალავს დისკრიმინაციას რელიგიურ ნიადაგზე. თუმცა, კონსტიტუცია ხელს უწყობს  ისეთი პირობების შექმნას, რომლის დროსაც ინდუსი ნაციონალისტური ჯგუფები  და მათი მომხრეები აშინებენ, ავიწროებენ და ძალადობრივად ესხმიან თავს რელიგიური უმცირესობების კომუნებს და ინდუს დელიტებს, თითქოსდა ამ კანონების აღსრულების მიზნით. კონსტიტუციის 48-ე მუხლი სახელმწიფოსგან მოითხოვს საქონლის დაკვლის აკრძალვას, ეს არის პრაქტიკა, რომელსაც მუსლიმი მორწმუნეები მიმართავენ ეიდ ალ-ადჰას (წმინდა ფესტივალი). დამატებით, 25-ე მუხლი  სიქჰებს, ჯაინიზმის მიმდევრებს და ბუდისტებს ინდუსებად თვლის. რის შედეგადაც, აღნიშნული რელიგიური უმცირესობები ექვემდებარებიან ინდუსების შესახებ არსებულ პერსონალური სტატუსის შესახებ არსებულ კანონს და სოციალურ სერვისებზე, დასაქმებაზე და განათლებაზე წვდომა არ აქვთ, რაც სხვა რელიგიური უმცირესობისთვის ხელმისაწვდომია.

ქრისტიანების მიმართ ძალადობა

2016 წელს, ქრისტიანული კომუნები, სხვადასხვა დენომინაციები  შევიწროების და თავდასხმების ინციდენტების შესახებ იუწყებოდნენ, რაშიც ინდუს ნაციონალისტურ ჯგუფებს და მათ მოკავშირე BJP პარტიას ადანაშაულებდნენ. 2017 წლის დასაწყისში, არასამთავრობო ორგანიზაცია „Open Doors-მა“  დაადგინა, რომ 2016 წლის იანვრიდან მოყოლებული ოქტომბრის ჩათვლით პერიოდში, ყოველ კვირაში ერთი ტაძარი ნადგურდებოდა, ან სასულიერო პირის ცემის 10 ფაქტი ვლინდებოდა, რაც 2015 წლის მონაცემებთან შედარებით სამჯერ მეტია.

აღნიშნული ინციდენტების საფუძვლად, ხშირად ქრისტიანების მხრიდან ინდუსების ძალით, წაქეზებით და ცილისწამებით გადაბირება სახელდება. მაგალითად, 2016 წელს, 60 ქრისტიან მლოცველს, რომლებიც პენტეკოსტელთა ტაძარში ჩატისგარში (Chhattisgarh)  ლოცულობდნენ, თავს დაესხნენ ინდუსი რადიკალები, მათ სჯეროდათ რომ ადგილი ჰქონდა ქრისტიანების მხრიდან ინდუსების კონვერტირების მცდელობას. ტაძარი გაანადგურეს და ტაძარში შეკრებილ ხალხს ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენეს, ქალები გააშიშვლეს და სცემეს. 2016 წლის აპრილში, ბიჰარში, პენტეკოსტელ საზოგადოებას თავს დაესხნენ, მათაც ინდუსების გადაბირებაში ადანაშაულებდნენ. 30-მდე შეკრებილი ადამიანი და პასტორი ცემეს. ერთი პასტორი გაიტაცეს და რამდენიმე საათიანი წამების შემდეგ გაათავისუფლეს. 2016 წლის ივლისში, ინდუსმა ექსტრემისტებმა სოფელ გადრაში, იძულებით გაიტაცეს პენტეკოსტელი მინისტრი რამლალ კორი და მისი მეგობარი – მათ ინდუსების იძულებით კონვერტირებაში ედებოდათ ბრალი. ისინი გაიყვანეს ტყეში, სადაც ფიზიკურად გაუსწორდნენ. რვა საათის შემდეგ პოლიციელებმა ისინი ხეზე მიბმულები ნახეს. თუმცა, თავდამსხმელების დაკავების ნაცვლად ხელისუფლებამ კონვერტაციის საწინააღმდეგო  სახელმწიფო კანონის  საფუძველზე, ქრისტიანები დააკავა.   მაგრამ, მოგვიანებით დაკავებულები გაათავისუფლეს. როგორც იუწყებიან, მინისტრმა  აღნიშნული თავდასხმის გამოსაძიებლად საჩივარი არ შეიტანა.

2016 წელს, ინდუსების მხრიდან ქრისტიანების და სხვა რელიგიური უმცირესობების იძულებით გადაბირების ფაქტების შესახებაც ვრცელდებოდა ინფორმაცია. მაგალითად, 2016 წელს ჩატისგარში, ორი თავდამსხმელი, სავარაუდოდ ინდუსი ექსტრემისტი შეიჭრა ტაძარში და პასტორს და მის ორსულ მეუღლეს ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენეს. თავდამსხმელებმა შეურაცხყოფა მიაყენეს  პასტორის შვილებს და მცდელობა ჰქონდათ გადაეწვათ ოჯახი და ტაძარი, იმის გამო რომ ტაძარში მყოფებმა ვერ შეძლეს ემღერათ ინდუსების სიმღერა  „ჯაი შრი რამი“, რომელიც ეძღვნება ღმერთ რამა 2016 წლის მაისში, კვლავ ჩატისგარში,  ექვს გონდის ტომის  ქრისტიანულ ოჯახს, რომლებიც სოფელ კატოდში გადავიდნენ, მას შემდეგ რაც ინდუსი მეზობლები დაესხნენ თავს, ემუქრებოდნენ და ინდუიზმის მიღებას აიძულებდნენ. ამ ოჯახების სახლები სრულად გაანადგურეს.[4]

არასამთავრობო ორგანიზაცია „Open Doors-ის“ 2017 წელს გამოქვეყნებული ანგარიშის მიხედვით,   2014 წლიდან მოყოლებული, ინდოეთს მართავს ბარათია ჯანათას პარტიის (BJP) მთავრობა, პრემიერ-მინისტრის ნარენდრა მოდის მეთაურობით. რადიკალური ინდუიზმი, რომელიც წინა მთავრობის დროსაც არსებობდა კიდევ უფრო მძლავრი გახდა. მაშინ, როდესაც ქრისტიანების მიმართ შეუწყნარებლობა იზრდება, რადიკალურად განწყობილი ინდუსები ხშირად ესხმიან თავს ქრისტიანებს. ინდუსები რომლებიც ქრისტიანობას იღებენ, გამუდმებით წნეხის ქვეშ იმყოფებიან, ან ფიზიკურ ძალადობას განიცდიან, რათა კვლავ დაუბრუნდნენ პირვანდელ რწმენას. არის მკვლელობის შემთხვევებიც. პროტესტანტი ქრისტიანები მეორე სამიზნე ჯგუფს წარმოადგენენ, რომლებზეც რადიკალი ინდუსების მხრიდან  თავდასხმას რეგულარული ხასიათი აქვს.[5]

არასამთავრობო ორგანიზაცია „Open Doors-ის“ 2017 წელს გამოქვეყნებული ანგარიშის მიხედვით, ქრისტიანების დევნის კუთხით,  მსოფლიოს 50 ქვეყნიდან ინდოეთი მე-15 ადგილზეა.[6]

[1] Encyclopedia Britannica, Pentecostalism, available at: https://www.britannica.com/topic/Pentecostalism [accessed 1 August 2017]

[2] Pew Research Center: Historical Overview of Pentecostalism in India http://www.pewforum.org/2006/10/05/historical-overview-of-pentecostalism-in-india/ [accessed 26 July, 2017]

[3] Stanley M. Burgess: PENTECOSTALISM IN INDIA: AN OVERVIEW

[accessed 26 July, 2017]

[4]  United States Commission on International Religious Freedom, USCIRF Annual Report 2017 – Tier 2 countries – India, 26 April 2017, available at:

 [accessed 25 July 2017]

[5] Open Doors USA: About India https://www.opendoorsusa.org/christian-persecution/world-watch-list/india/ [accessed 25 July 2017]

[6] Open Doors USA: World Watch List: The Persecution of Christians  https://www.opendoorsusa.org/christian-persecution/world-watch-list/ [accessed 25 July 2017]

ინდოეთი – სახელმწიფო დაცვა ოჯახური ძალადობის წინააღმდეგ – მაისი, 2017

კანადის იმიგრაციისა და ლტოლვილთა საბჭოს მიერ ინდოეთის შესახებ მომზადებული ანგარიშის თანახმად, 2005 წლის აქტი ოჯახური ძალადობისგან ქალთა დაცვის შესახებ მიზნად ისახავს, დახმარება აღმოუჩინოს „ცოლებს ან ქალ-პარტნიორებს (ერთად მცხოვრები პარტნიორი) ქმრების ან პარტნიორის ან მათი ნათესავის მხრიდან განხორციელებული ძალადობის შემთხვევაში“. იგივე წყაროს თანახმად, კანონი „ვრცელდება დების, აყვანილი/ნაშვილები დების და დედების დასაცავადაც“. აქტის თანახმად, „ოჯახური ძალადობა“ გულისხმობს ფიზიკურ, სექსუალურ, ვერბალურ, ემოციურ და/ან ეკონომიკურ ძალადობას და უდიერ მოპყრობას.

სტატიაში, რომელიც ეხება ოჯახის შესახებ საკანონმდებლო რეფორმებს ინდოეთში, კარლეტონის უნივერსიტეტის პროფესორი გოპიკა სოლანკი, რომლის კვლევის ძირითადი სფეროა საკანონმდებლო პლურალიზმი, სასამართლო პოლიტიკა და გენდერი სამხრეთ აზიაში, წერს, რომ აქტი გადაუდებელ დახმარებას წარმოადგენს ქალებისთვის, რათა მათ თავი დააღწიონ მოძალადეს; აქტი აძლევს მათ უფლებას, იცხოვრონ მატრიმონულ საცხოვრებელში (ან საერთო/საზიარო საცხოვრებელში ან ქმრის მიერ შეთავაზებული ალტერნატიული მოწყობით); და აძლევს წვდომას ყველა იმ საშუალებაზე/შენობა-ნაგებობაზე, რომელზეც ჩივილამდე ჰქონდა წვდომა. აქტში, ასევე, გაწერილია მონეტარული დახმარებისა (მათ შორის კომპენსაცია მენტალური/მორალური ზიანის ასანაზღაურებლად) და დაქორწინებული ქალებისა და ასევე, საოჯახო კავშირში მყოფი ქალების შვილებისათვის დროებით მეურვეობა-მზრუნველობის ზომები.

აშშ-ს სახელმწიფო დეპარტამენტის ადამიანის უფლებების შესახებ 2013 წლის ანგარიშის თანახმად, „კანონი აღიარებს ქალის უფლებას, იცხოვრობს საერთო/საზიარო ოჯახში/სახლში საკუთარ ქმართან ან პარტნიორთან, ვიდრე დავა არ დასრულდება; ამასთან, ქალს შეუძლია, მოითხოვოს ალტერნატიული საცხოვრებლით უზრუნველყოფა, მეუღლის ხარჯზე“. პროფესორი აცხადებს, რომ აქტის ეფექტურობის შესახებ ჯერ ადრეა საუბარი. მიუხედავად იმისა, რომ აქტი ფედერალურ კანონს წარმოადგენს, მისი ეფექტური იმპლემენტაცია დამოკიდებულია შტატების მთავრობების პასუხსა და მზაობაზე. ყველა შტატს არ გამოუყვია ხარჯები ინფრასტრუქტურის გასავითარებლად და არც პერსონალი აუყვანიათ იმისათვის, რომ აქტის ეფექტური იმპლემენტაცია მოხდეს.

ოჯახური ძალადობისგან ქალთა დაცვის შესახებ 2005 წლის აქტის ფარგლებში, მთავრობამ წამოაყენა დაცვის ოფიცრების დანიშვნის ინიციატივა, რომელთა სამუშაოს მიზანი „ძალადობის ფაქტების შესახებ ანგარიშების ეფექტური გადამისამართება“ იქნებოდა. აქტის მე-4 მუხლის თანახმად, „ნებისმიერ ადამიანს, ვისაც აქვს საფუძველი, სჯეროდეს/ფიქრობდეს, რომ ოჯახური ძალადობის აქტს ადგილი ჰქონდა, ან ექნება, ან არის ალბათობა იმისა, რომ ძალადობის ფაქტი მოხდება, შეუძლია მისცეს ინფორმაცია აღნიშნულის შესახებ დაცვის ოფიცერს (Protection Officer)“. აქტის თანახმად, დაცვის ოფიცრებმა, პოლიციამ, სერვისის მიმწოდებლებმა ან მაგისტრატებმა, რომლებიც ოჯახური ძალადობის შესახებ იღებენ საჩივრებს, დაზარალებულ მხარეს უნდა მიაწოდონ ინფორმაცია მისი უფლების შესახებ – გააკეთოს განცხადება და მიიღოს დახმარება/შემწეობა დაცვის ორდერის, მონეტარული დახმარების ორდერის, შემაკავებელი ორდერის, სამოსახლო ორდერის ან საკომპენსაციო ორდერის მეშვეობით, აქტის თანახმად; ასევე, სერვისის მიმწოდებლების მომსახურებით სარგებლობის უფლება, დაცვის ოფიცრების მომსახურებით სარგებლობის უფლება, იურიდიული დახმარების შესახებ აქტის (1987 წ.) თანახმად უფასო იურიდიული მომსახურების უფლება, ინდოეთის სისხლის სამართლის კოდექსის 498ა მუხლის თანახმად საჩივრის უფლება.

ამავე წყაროს მიხედვით, მთავრობის მხარდაჭერის პროგრამებით, ქვეყანაში მოქმედებს ძალადობის მსხვერპლი ქალების დახმარების რამდენიმე ცენტრი.[1]

„Human Rights Watch“ 2017 წლის ანგარიშში ინდოეთის შესახებ წერს, რომ გაუპატიურებისა და სექსუალური შევიწროვების გამო მაღალი პროფილის ადამიანების სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მიცემის მიუხედავად, 2016 წელს კვლავ გავრცელდა ინფორმაცია ჯგუფური გაუპატიურებების, ოჯახური ძალადობის, მჟავით თავდასხმების და ქალთა მკვლელობების შესახებ, რამაც კიდევ ერთხელ გამოაჩინა მთავრობის კოორდინირებული ქმედების საჭიროება, რათა გაუმჯობესდეს ქალთა უსაფრთხოება და მოხდეს აღნიშნული დანაშაულების მყისიერი გამოძიება პოლიციის მხრიდან. შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ქალები და გოგონები კვლავ აწყდებიან ბარიერებს სამართლის მოპოვების კუთხით, მათ წინააღმდეგ მიმართული ძალადობის გამო.[2]

„Freedom House“ 2016 წლის ანგარიშში ინდოეთის შესახებ წერს, რომ გაუპატიურება, შევიწროვება და ქალთა უფლებების სხვა დარღვევები მნიშვნელოვან პრობლემას წარმოადგენს; ამ მხრივ კი დაბალი კასტისა და ტომის ქალბატონები განსაკუთრებით მოწყვლად კატეგორიას მიეკუთვნებიან. 2012 წელს, დელის ავტობუსში განხორციელებულმა ფატალურმა ჯგუფურმა ძალადობამ ქალზე, აიძულა მთავრობა, გაეტარებინა მნიშვნელოვანი სამართლებრივი რეფორმები. მიუხედავად ამისა, 2015 წელს გავრცელებულმა ცნობებმა 5 წლამდე ბავშვების გაუპატიურების შესახებ, მთავრობის მხრიდან უფრო მეტი მოქმედების საჭიროება გამოაჩინა. მიუხედავად იმისა, რომ ყოველწლიურად ასობით ადამიანს ედება ბრალი და დანაშაული კრიმინალიზებულია, მზითვის მოთხოვნის შემთხვევები ყოველწლიურად გვხვდება. 2006 წლის კანონით აიკრძალა მზითვთან დაკავშირებული შევიწროვება, გაფართოვდა ოჯახური ძალადობის დეფინიცია და მოიცვა ემოციური ან ვერბალური შევწროვება და ქმრის მხრიდან განხორციელებული გაუპატიურებაც დასჯადი ქმედება გახდა. ანგარიშების თანახმად აღნიშნული კანონის იმპლემენტაციის დონე დაბალია.[3]

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი 2017 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში ინდოეთში ადამიანის უფლებების დაცვის შესახებ წერს, რომ გაუპატიურება, ოჯახური ძალადობა, მზითვთან დაკავშირებული მკვლელობები, ე.წ. ღირსების სახელით მკვლელობა, სექსუალური ძალადობა და ქალთა და გოგონათა მიმართ დისკრიმინაცია სერიოზულ პრობლემებს წარმოადგენდა. კანონმდებლობის თანახმად, დანაშაულს წარმოადგენს და დასჯადია გაუპატიურება, გარდა მეუღლის მხრიდან განხორციელებული გაუპატიურებისა, თუკი ქალი 15 წლის ზემოთაა. სასჯელი მერყეობს ორი წლიდან სამუდამო პატიმრობამდე, 20 418 რუპიის ოდენობით (306 აშშ დოლარი) ჯარიმით ან ორივე ერთად. ოფიციალური სტატისტიკური მონაცემების თანახმად, ქვეყანაში ყველაზე მზარდ დანაშაულს გაუპატიურება წარმოადგენს; აღნიშნულის შესახებ განაცხადების რაოდენობა მნიშვნელოვნად გაიზარდა, მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი წყაროს ცნობით, გაუპატიურების ფაქტების დიდი ოდენობა გაუცხადებელი რჩება. გაუპატიურების მსხვერპლთა იურიდიული დახმარება არაადექვატური, გადასახადების მხრივ არაპროპორციული იყო და პრობლემის ეფექტური გადაწყვეტა არ იყო შესაძლებელი. გარკვეულ შემთხვევებში პოლიციის ოფიცრები გაუპატიურების მსხვერპლთა და მათი თავდამსხმელების შერიგების კუთხით მუშაობდნენ; გარკვეულ შემთხვევებში კი აქეზებდნენ მსხვერპლთ დაქორწინებულიყვნენ მოძალადეებზე. კანონი უზრუნველყოფს ოჯახური ძალადობის ზოგიერთი ფორმის, მათ შორის ვერბალური, ემოციური და ეკონომიკური ძალადობის ფორმებისგან დაცვას, მათ შორის ძალადობის შესახებ მუქარას. კანონის თანახმად, ქალს აქვს უფლება, იცხოვროს საზიარო ბინაში ქმართან ან პარტნიორთან ერთად, ვიდრე დავა გრძელდება; ამასთან, ქალს უფლება აქვს პარტნიორის ხარჯზე მოითხოვოს ცალკე საცხოვრებელი ბინა. მიუხედავად იმისა, რომ ქალებს აქვთ  იურიდიული დახმარების, საცხოვრებლის, სამედიცინო დახმარებისა და დახმარებისთვის პოლიციისთვის მიმართვის უფლება, ოჯახური ძალადობა კვლავ სერიოზულ პრობლემას წარმოადგენს. კანონის ეფექტურობას კანონის ცხოვრებაში გატარების ნაკლებობა და კორუფცია ზღუდავდა.[4]

დიდი ბრიტანეთის საშინაო ოფისი 2015 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში ინდოეთის შესახებ წერს, რომ ქალთა მიმართ დისკრიმინაციის ზოგადი დონე ინდოეთში თავის მხრივ არ უტოლდება დევნას. მიუხედავად იმისა, რომ საკანონმდებლო და სხვა ზომები იქნა მიღებული ინდოეთში ქალთა მდგომარეობის გამოსასწორებლად ბოლო წლებში, გენდერზე დაფუძნებული ძალადობა ქალთა წინააღმდეგ კვლავ სერიოზულ პრობლემას წარმოადგენს. გენდერზე დაფუძნებული დევნის რისკისთვის შიდა გადაადგილება შეიძლება შესაძლებელი იყოს გარკვეულ შემთხვევებში, თუმცა შიდა გადაადგილება გართულდება იმ ქალებისთვის, რომელთაც თავიანთ კმაყოფაზე მყოფი/დამოკიდებული შვილები ჰყავთ და თუ არ შეუძლიათ წვდომა ჰქონდეთ საცხოვრებელზე, არ გააჩნიათ კავშირები და არ აქვთ საცხოვრებელზე უსაფრთხო წვდომის რეალური შესაძლებლობა.[5]

[1] Canada: Immigration and Refugee Board of Canada, India: Violence against women, including domestic violence, homelessness, workplace violence; information on legislation, state protection, services, and legal recourse available to women who are victims of violence (2013-April 2015), 15 May 2015, IND105130.E, available at:

[accessed 16 May 2017]

[2] Human Rights Watch, World Report 2017 – India, 12 January 2017, available at:

[accessed 16 May 2017]

[3] Freedom House, Freedom in the World 2016 – India, 10 May 2016, available at:

[accessed 16 May 2017]

[4] United States Department of State, 2016 Country Reports on Human Rights Practices – India, 3 March 2017, available at:

[accessed 16 May 2017]

[5] United Kingdom: Home Office, Country Information and Guidance – India: Women fearing gender-based harm/violence , April 2015, available at:

[accessed 16 May 2017]

ინდოეთი – რელიგიის თავისუფლების მხრივ არსებული ვითარება – იანვარი, 2017

„Freedom House“ 2016 წლის ანგარიშში ინდოეთის შესახებ წერს, რომ ინდუისტები ინდოეთის მოსახლეობის დაახლოებით 80%-ს შეადგენენ, თუმცა ქვეყანა ფორმალურად სეკულარულია. ქვეყანაში რელიგიის თავისუფლება კონსტიტუციითაა გარანტირებული და აღნიშნული უფლება ზოგადად აღიარებულია, ასევე, პრაქტიკაშიც.[1]

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის 2015 წლის ანგარიშში მსოფლიოში რელიგიის თავისუფლების შესახებ ნათქვამია, რომ ინდოეთის კონსტიტუცია იცავს რელიგიის თავისუფლებას, ადგენს სეკულარული სახელმწიფოს მანდატს და მოითხოვს სახელმწიფოსგან, რომ ყველა რელიგიის მიმართ მიდგომა იყოს თანაბარი და ადგილი არ ჰქონდეს რელიგიურ ნიადაგზე დისკრიმინაციას. კონსტიტუცია, ასევე, ადგენს, რომ მოქალაქეებმა უნდა აღასრულონ თავიანთი მრწამსი ისე, რომ არ დაარღვიონ საჯარო წესრიგი და უარყოფითად არ იმოქმედონ მორალსა და ჯანმრთელობაზე.[2]

დიდი ბრიტანეთის საშინაო საქმეთა ოფისი ინდოეთში რელიგიური უმცირესობების ჯგუფების შესახებ 2015 წლის ანგარიშში წერს, რომ ზოგადად, რელიგიურ უმცირესობებს საშუალება აქვთ თავიანთი რწმენა აღასრულონ თავისუფლად, ეწვიონ სალოცავ ადგილებს და მონაწილეობა მიიღონ რელიგიურ აქტივობებში. ამავე ანგარიშში ნათქვამია, რომ იმ შემთხვევაში, როდესაც რელიგიური უმცირესობების მიმართ საფრთხე რეალურია, სახელმწიფოს შეუძლია ეფექტური დაცვა უზრუნველყოს.[3]

[1] Freedom House, Freedom in the World 2016 – India, 10 May 2016, available at:

[accessed 3 October 2016]

[2] United States Department of State, 2015 Report on International Religious Freedom – India, 10 August 2016, available at:

[accessed 3 October 2016]

[3] United Kingdom: Home Office, Country Information and Guidance – India: Religious minority groups, April 2015, available at:

[accessed 3 October 2016]