ირანი. ქვეყანაში დაბრუნებულ თავშეფარის მაძიებელთა მდგომარეობა. მაისი, 2021

წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების განყოფილების მიერ შესწავლილ წყაროებში, ინფორმაცია საკვლევ კითხვაში მოცემული საკითხის შესახებ, შედარებით მწირი იყო. კანადის იმიგრაციის და ლტოლვილთა საკითხების საბჭო 2020 წლის მარტში გამოქვეყნებულ სპეციალურ ანგარიშში ირანში დაბრუნებულ თავშესაფრის მაძიებელ მოქალაქეთა შესახებ (საანგარიშო პერიოდი – 2017-2020 წელი) წერდა, რომ ერთ-ერთი გერმანული გამოცემის მიხედვით, გერმანიის მთავრობამ, ნებაყოფლობითი დაბრუნების პროგრამის ფარგლებში, 2016-2018 წლებში 1 120 ირანელი დააბრუნა ქვეყანაში საკუთარი ნების საფუძველზე. გერმანიის მთავრობის განცხადებით, არც ერთ დაბრუნებულს არ შექმნია „რაიმე მნიშვნელოვანი პრობლემა“.

ერაყული ორგანიზაცია Jesuit Refugee Service (JRS)-მა, საკუთარ კონტაქტებზე დაყრდნობით მოპოვებული ინფორმაციის საფუძველზე კვლევით დირექტორატს განუცხადა, რომ თუ ირანელი, რომელმაც სხვა ქვეყანაში მოითხოვა თავშესაფარი და დაბრუნდა სამშობლოში, ამ შემთხვევაში, როგორც წესი, პირის ოჯახი უკავშირდება შესაბამის სამსახურებს და მოლაპარაკებებს აწარმოებს დაბრუნების პირობებზე. არ არსებობს არანაირი გარანტია იმისა, რომ ირანის ხელისუფლება არ მიიღებს სადამსჯელო ზომებს აღნიშნული პირების წინააღმდეგ. „ჩვენს მიერ არსებული ინფორმაციით, ყველა ინდიკატორი ადასტურებს იმას, რომ დაბრუნების შემთხვევაში, გარანტირებული ვერ იქნება იმ  პირის უსაფრთხოება, რომელმაც დატოვა ირანი და გაემგზავრა საზღვარგარეთ ნებისმიერი სხვა მიზნით, გარდა უბრალოდ მუშაობისა“ – განაცხადა ორგანიზაციის წარმომადგენელმა.

იმავე წყარომ ასევე განაცხადა, რომ ირანული ოპოზიციის აქტივისტები, რომლებიც ბინადრობენ საზღვარგარეთ, ირანში დაბრუნების შემთხვევაში შესაძლოა დაექვემდებარონ დაპატიმრებასა და „მკაცრ მოპყრობას“. თუმცა, უბრალოდ დაბრუნებული პირები, რომლებიც არ მიიჩნევიან „პოტენციურ საფრთხედ“ და მათ მიმართ არ არსებობს ვარაუდი, რომ გააჩნიათ ხელისუფლებისათვის საჭირო ინფორმაცია, „ არ ექვემდებარებიან შემდგომ დევნას“.

ანგარიშის მიხედვით, 2017 წლის 3 მარტს, ერთ-ერთი ირანელი, რომელმაც ვერ მოიპოვა ლტოლვილის სტატუსი ნიდერლანდებში, დაბრუნდა ირანში, სადაც 6 წლით დააპატიმრეს. მას ბრალად ედებოდა სხვადასხვა სამართალდარღვევა, მათ შორის – ოფიციალური თეირანის მიერ აკრძალული მოძრაობა – Arab Struggle Liberation Movement for Ahwaz (ASMLA)-ს წევრობა.

კვლევით დირექტორატს ახლო აღმოსავლეთში სექსუალური უმცირესობების უფლებებზე მომუშავე ორგანიზაცია International Railroad for Queer Refugees (IRQR)-ის წარმომადგენელმა მიაწოდა ინფორმაცია იმაზე, რომ 2017 წელს გაერთიანებული სამეფოდან ირანში იძულებით დააბრუნეს ჰომოსექსუალი თავშესაფრის მაძიებელი, რომელიც მალევე დააკავეს „თავშესაფრის მოთხოვნისთვის“ და ბრალი დასდეს „ჰომოსექსუალიზმსა“ და „ამორალური საქციელის პროპაგანდაში“. აღნიშნული პირი არ გაუსამართლებიათ „ფორმალური სასამართლო პროცესის“ ფარგლებში. დაკავებიდან დაახლოებით 6 თვეში, ის გირაოს სანაცვლოდ გაათავისუფლეს, რის შემდეგაც, მან მოახერხა თურქეთში „გაქცევა“.  საბოლოოდ, ანკარაში მდებარე გლუკ-ის ოფისმა ის ლტოლვილად სცნო.

ა.შ.შ.-ში მდებარე არასამთავრობო ორგანიზაცია – Iran Human Rights Documentation Center (IHRDC)-ის მიხედვით, მათ გააჩნიათ ინფორმაცია ერთ თავშესაფრის მაძიებელ პირზე, რომელმაც ვერ შეძლო თურქეთში ლტოლვილის სტატუსის მოპოვება, რის შემდეგადაც 2019 წლის დასაწყისში ის ირანში დეპორტაციას დაუქვემდებარეს. დაბრუნებისას, მას 3 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს „უზენაესი ლიდერის შეურაცხყოფისა და ისლამური რესპუბლიკის წინააღმდეგ პროპაგანდის გავრცელებისთვის“. იმავე წყარომ ასევე განაცხადა, რომ ზემოხსენებული პირი 2017 წლის ზაფხულშიც იყო დაპატიმრებული „ეროვნული უსაფრთხოების წინააღმდეგ ქმედებისა და ისლამური რესპუბლიკის წინააღმდეგ პროპაგანდის გავრცელებისთვის“.

ანგარიშში ასევე მოცემულია ინფორმაცია ირანში დაბრუნებულ თავშესაფრის მაძიებელ მოქალაქეთა ოჯახის წევრების მიმართ არსებული დამოკიდებულების შესახებ. კერძოდ, ერთ-ერთი წყაროს მიხედვით, როგორც წესი, ასეთ პირების ოჯახის წევრებსა და ნათესავებს ხელისუფლების მხრიდან სამართლებრივი პრობლემები არ ექმნებათ, გარდა განსაკუთრებით გახმაურებული და მნიშვნელოვანი საქმეებისა.

სხვადასხვა წყაროთა მიხედვით,ირანელი თავშესაფრის მაძიებლების ოჯახის წევრები შესაძლოა დაექვემდებარონ შესაბამისი სამსახურების მხრიდან „დამაშინებელ“ ან „მუქარის შემცველ“ სატელეფონო ზარებს. კერძოდ, JRS წარმომადგენლის მიხედვით, მთავრობა ოჯახის წევრების მიმართ უშუალო მეთოდებს არ იყენებს. თუმცა, მათ შესაძლოა თვეში ერთხელ დაურეკონ ან გამოიძახონ დაზვერვის სამსახურში და დააშინონ. ზოგიერთ შემთხვევაში, ოჯახის წევრებს აწვდიან ცრუ ინფორმაციას, თითქოს მათი შვილი დააკავეს, რის შემდეგაც მას ირანში დააბრუნებენ და სიკვდილით დასჯიან. დაშინების ხარისხი განსხვავებულია ლოკაციიდან და საქმეზე მომუშავე ოფიცრების მიდგომებიდან გამომდინარე. იმ ოჯახებს, რომელთა შვილებიც ევროპაში გაემგზავრნენ, დამაშინებელი სატელეფონო ზარებით უკავშირდებიან. სხვებს კი პერიოდულად ურეკავენ და სთხოვენ, დაარწმუნონ შვილები, ირანში დაბრუდნენ, სადაც მთავრობა მათ დასაქმებას უზრუნველყოფს.[1]

ავსტრალიის მთავრობის საგარეო საქმეთა და ვაჭრობის დეპარტამენტი 2020 წლის აპრილში გამოქვეყნებულ ყოველწლიურ ანგარიშში ირანის შესახებ წერდა, რომ ირანის ხელისუფლება ქვეყანაში დაბრუნებულ ლტოლვილის სტატუსის მაძიებელ მოქალაქეებს განსაკუთრებულ ყურადღებას არ უთმობს. 1979 წელს მომხდარი რევოლუციის შემდგომ, ბევრმა ირანელმა დატოვა ქვეყანა და ირანის ხელისუფლებას გააზრებული აქვს, რომ ბევრი მიემგზავრება საზღვარგარეთ სამუშაოს საძიებლად. ისინი ვინც ბრუნდებიან დროებითი პასპორტით (ირანს და ავსტრალიას გაფორმებული აქვთ ურთიერთთანამშრომლობის მემორანდუმი, რომლის ფარგლებშიც, ავსტრალიაში ირანელი თავშესაფრის მაძიებლის მიერ საიმიგრაციო სტატუსთან დაკავშირებული ყველა სამართლებრივი პროცედურის ამოწურვის შემდგომ, პირს შეუძლია აიღოს დოკუმენტი სახელწოდებით – laissez-passer, რომლის მეშვეობითაც დაბრუნდება ირანში), აეროპორტში დაექვემდებარებიან დაკითხვას მათი ირანის წასვლის მიზეზისა და იმის შესახებ, თუ რატომ მგზავრობენ laissez-passer დოკუმენტის გამოყენებით. დაკითხვა როგორც წესი, 30 წუთს გრძელდება, თუმცა, შესაძლოა უფრო ხანგრძლივიც იყოს, თუ დაბრუნებული პირი პასუხებს თავს არიდებს ან საიმიგრაციო სამსახური ეჭვობს, რომ მას სისხლისსამართლებრივი დანაშაული აქვს ჩადენილი. როგორც წესი, აღნიშნული პროცესის ფარგლებში, არ ფიქსირდება დაპატიმრების ან არასათანადო მოპყრობის შემთხვევები. ერთ-ერთი წყაროს მიხედვით, მას არ გააჩნია ინფორმაცია ირანში ნებაყოფლობით დაბრუნებული იმ პირების მიმართ სამართლებრივი დევნის შესახებ, რომლებიც საზღვარგარეთ ყოფნისას, აკრიტიკებდნენ ისლამურ რესპუბლიკას, კონვერტირდნენ ქრისტიანობაზე ან ეწეოდნენ პროზელიტიზმს. დეპარტამენტის ინფორმაციით, შესაბამისი სამსახურები არ ამოწმებენ საზღვარგარეთიდან დაბრუნებული ირანელის სოციალური მედიის ანგარიშებს.

საერთაშორისო დამკვირვებლები ასევე აცხადებენ, რომ ირანის ხელისუფლება დიდად არ არის დაინტერესებული, საზღვარგარეთ კონკრეტული აქტივობების გამო (მათ შორის – თავშესაფრის პროცედურასთან დაკავშირებული აქტივობების), სისხლისსამართლებრივი წესით დევნას დაუქვემდებაროს ის პირები, რომლებმაც ვერ მოიპოვეს ლტოლვილის სტატუსი საზღვარგარეთ. ასეთ ქმედებებში შედის: ირანის მთავრობის კრიტიკის შემცველი პოსტები და კომენტარები სოციალურ მედია პლატფორმებზე; ირანის დიპლომატიური მისიების შენობების მიმდებარედ გამართულ საპროტესტო დემონსტრაციებში მონაწილეობა; კონვერტაცია ქრისტიანობაზე ან ლგბტი აქტივობებში მონაწილეობა. ასეთი შემთხვევების დროს, ინდივიდის მიმართ რისკები იგივე მასშტაბისაა, როგორიც ირანში მობინადრე იმავე პროფილის პირების შემთხვევაში.  მათ შემთხვევაში, რომელთა მიმართაც უკვე არსებობს კონკრეტული საქმეები, ბუნებრივია, არსებობს შედარებით მაღალი რისკი იმისა, რომ ირანში დაბრუნების შემთხვევაში, აღნიშნული პირების შესაბამისი სამსახურები დაინტერესდებიან (განსაკუთრებით, პოლიტიკური აქტივისტების შემთხვევაში). ირანში დაბრუნებულ პირთა (მათ შორის – საზღვარგარეთ თავშესაფრის მაძიებელთა) მიმართ მოპყრობა დამოკიდებულია კონკრეტული პირის პროფილსა და ინდივიდუალურ გარემოებებზე, მათ შორის – მათ ქმედებებზე ირანის დატოვების და დაბრუნების დროს. ადგილობრივ წყაროთა მიხედვით, ყველაზე დიდი გამოწვევა, რასაც სამშობლოში დაბრუნებული, საზღვარგარეთ თავშესაფრის მაძიებელი ირანელები აწყდებიან, რეინტეგრაცია და სათანადო სამუშაო ადგილის პოვნაა.[2]

[1] Immigration and Refugee Board of Canada – Iran: Treatment by Iranian authorities of failed refugee claimants and family members of persons who have left Iran and claimed refugee status (2017-February 2020); published in March 2020; available at

[accessed 13 May 2021]

[2] Australian Government Department of Foreign Affairs and Trade – DFAT COUNTRY INFORMATION REPORT IRAN; published in April 2020; available at

[accessed 13 May 2021]

ირანი. შაჰის მმართველობა, შაჰის მხარდამჭერთა მდგომარეობა. მარტი, 2021

შაჰის მოჰამედ რეზა ფეჰლევი (1941-1979 წწ.) პოლიტიკა ირანში – თავისუფალი ენციკლოპედია Britannica-ს მიხედვით, მოჰამმედ რეზა ფეჰლევი ირანის შაჰი (მეფე) 1941-დან 1979 წლამდე, რომელიც ირანში ინარჩუნებდა პრო-დასავლურ საგარეო პოლიტიკას და ცდილობდა ქვეყნის ეკონომიკურ აღორძინებას.

შაჰი ტახტზე 1941 წელს ავიდა, როდესაც საბჭოთა კავშირმა და ბრიტანეთმა მოახდინეს ირანის ოკუპაცია და გერმანიისადმი სიმპათიით განწყობილი მისი მამა – რეზა ხანი, აიძულეს, ტახტი შვილისთვის დაეთმო.

რაც შეეხება შაჰის მმართველობას და მის მიერ განხორციელებულ რეფორმებს ირანში, აღსანიშნავია, რომ 1950-იანი წლების დასაწყისში, ირანის მთავრობის კონტროლისთვის ბრძოლა მიმდინარეობდა უშუალოდ შაჰსა და ირანელ ნაციონალისტ – მოჰამმად მოსადეღს შორის. 1951 წლის მარტში, მოსადეღმა მოახერხა და ირანის პარლამენტში გაიტანა კანონპროექტი, რომელიც გულისხმობდა ქვეყანაში ნავთობის კომპანიების (მათ შორის – British Petroleum) ქონების ნაციონალიზაციას. მოსადეღის ძალაუფლება და გავლენა სწრაფად გაიზარდა და უკვე აპრილის ბოლოს, შაჰი იძულებული იყო, ის ირანის პრემიერ-მინისტრად დაენიშნა. 1953 წელს მოჰამედ რეზა შაჰმა სცადა მოსადეღის თანამდებობიდან გათავისუფლება, თუმცა, ეს ვერ მოახერხა, რადგან მთელი ქვეყნის მასშტაბით დაიწყო მასშტაბური დემონსტრაციები და შაჰი იძულებული გახდა, ქვეყნიდან გაქცეულიყო. თუმცა, რამდენიმე დღის შემდეგ, მოსადეღის ოპონენტებმა, ა.შ.შ. და გაერთიანებული სამეფოს სპეც-სამსახურების დახმარებით, მოაწყვეს სახელმწიფო გადატრიალება და შაჰი ტახტზე აღადგინეს.

ა.შ.შ დახმარებით, მოჰამედ რეზამ დაიწყო ეროვნული განვითარების პროგრამა, ე.წ. „თეთრი რევოლუცია“, რომელიც გულისხმობდა არაერთი სფეროს რეფორმირებას. მათ შორის, იყო: გზების, რკინიგზისა და საჰაერო მარშრუტების ქსელის შექმნა; ჰესებისა და სარწყავების პროექტები; ინდუსტრიული განვითარება; მიწის რეფორმა; დაავადებების (მაგ. მალარია) განადგურება. ამას გარდა,  მან ასევე შექნა განათლებისა და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროგრამები იზოლირებული, სოფლად მცხოვრები მოსახლეობისთვის. 60-70-იან წლებში, შაჰი ცდილობდა, განევითარებინა უფრო დამოუკიდებელი საგარეო პოლიტიკის მიმართულება და დაემყარებინა დიპლომატიური ურთიერთობები საბჭოთა კავშირსა და აღმოსავლეთი ევროპის ქვეყნებთან.

მართალია,თეთრმა რევოლუციამ შაჰს შიდა მხარდაჭერა მოუტანა, თუმცა, მის მიმართ არსებობდა კრიტიკულად განწყობილი სეგმენტებიც. კერძოდ, მისი მხარდამჭერები მას აკრიტიკებდნენ იმისა გამო, რომ მათი აზრით, რეფორმები საკმარისად სწრაფად არ ინერგებოდა, ხოლო რელიგიური იერარქები უარყოფითად უყურებდნენ  „ვესტერნიზაციის“ (დასავლეთისადმი მიმართული) პოლიტიკას, რომელიც მათი აზრით, ისლამისტური თვალსაზრისით, არაეთიკური იყო.

ამას გარდა, პირადად შაჰის მიმართ ადგილი ჰქონდა უკმაყოფილებას მისი მმართველობის ავორიტარული სტილის, მის მთავრობაში დამკვიდრებული კორუფციის, ქვეყანაში სანავთობო დოვლათის არათანაბარი გადანაწილების, იძულებით ვესტერნიზაციისა და SAVAK-ის (საიდუმლო პოლიცია) აქტივობების გამო, რომელიც ახშობდა განსხვავებულ აზრს და ოპოზიციას.

საზოგადოების დაბალ ფენებში, შიიტურ სამღვდელოებაში, ვაჭრებსა და სტუდენტებში ფართოდ გავრცელებული უკმაყოფილება გადაიზარდა აიათოლა რუჰოლლა ხომეინის – პარიზში გადასახლებული შიიტი რელიგიური ლიდერის მხარდაჭერაში. საბოლოოდ, 1979 წელს ირანის მთავარ ქალაქებში გამოსვლები დაიწყო, რის შედეგადაც დაიწყო ისლამური რევოლუცია. 1979 წლის 16 იანვარს, შაჰმა ქვეყანა დატოვა და მმართველობა ხომეინიმ ჩაიგდო ხელში.

შაჰი მოჰამედ რეზა ფეჰლევი გადასახლებაში რამდენიმე ქვეყანაში ცხოვრობდა, საბოლოოდ კი, 1980 წელს, ეგვიპტეში გარდაიცვალა.[1]

ავსტრალიის მთავრობის საგარეო საქმეთა და ვაჭრობის დეპარტამენტი ირანის შესახებ 2020 წლის აპრილში გამოქვეყნებულ ანგარიშში წერდა, რომ 1941 წელს საბჭოთა კავშირი და გაერთიანებული სამეფო ირანში შეიჭრნენ და აიძულეს მმართველი მეფე (შაჰი) – რეზა ხანი, ტახტზე უარი ეთქვა საკუთარი შვილის – მოჰამედ რეზა ფეჰლავის სასარგებლოდ (რეზა ხანი გერმანიისადმი სიმპათიით იყო განწყობილი). ოკუპანტები შეთანხმდნენ, რომ პატივს სცემდნენ ირანის დამოუკიდებლობას და საკუთარი ძალების 1946 წელს ქვეყნიდან გაიყვანეს. განსაკუთრებული ყურადღება ენიჭებოდა ქვეყანაში ნავთობის მოპოვებას, რომელსაც ბრიტანული „ანგლო-ირანული ნავთობის კომპანია“ (თანამედროვე British Petroleum) აწარმოებდა.  1951 წელს ირანის პარლამენტმა ნავთობის ინდუსტრიის ნაციონალიზაციას დაუჭირა მხარი და პრემიერ მინისტრად ნაციონალისტი – მოჰამმად მოსადეგი აირჩია. 1953 წელს ირანში ადგილი ჰქონდა სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობას, რის შედეგადაც მოსადეგი თანამდებობიდან გადააყენეს და ირანში არსებული კონსტიტუციური მონარქიის რეჟიმი შაჰის უშუალოდ მმართველობად გადაიქცა. სახელმწიფო გადატრიალება განხორციელდა ა.შ.შ. და გაერთიანებული სამეფოს სპეც-სამსახურების დახმარებით, რის გამოც, ირანული საზოგადოება დასავლეთისადმი უარყოფითად განეწყო.

შაჰი გახდა რეგიონში დასავლეთის მთავარი მოკავშირე. ქვეყნის შიგნით, მოჰამედ რეზა სოციალური და ეკონომიკური მოდერნიზაციის პოლიტიკას ახორციელებდა, მათ შორის, ატარებდა რეფორმებს სეკულარიზაციის, მიწის განკარგვის; ქალთა უფლებებისა და წერა-კითხვის უცოდინრობის აღმოფხვრის კუთხით. თუმცა, მიუხედავად ამისა, შაჰი, საკუთარი საიდუმლო პოლიციის (SAVAK) მეშვეობით, ახშობდა და ანადგურებდა პოლიტიკურ ოპონენტებს ისეთი მეთოდების გამოყენებით, როგორიცაა – თვითნებური დაკავებები; დაპატიმრება; ქვეყნიდან გაძევება; წამება; სიკვდილით დასჯა და ა.შ. ამან ქვეყანაში შექმნა შაჰის მმართველობით უკმაყოფილოთა დიდი ჯგუფები. მისი ოპონენტები იყვნენ როგორც რელიგიური ლიდერები, რომლებიც უკმაყოფილო იყვნენ ტრადიციებისადმი ზურგის შექცევით, ასევე – სეკულარისტები, რომლებიც შეშფოთებული იყვნენ მისი ავტორიტარული მმართველობის სტილით.

1979 წელს, როდესაც შაჰი საზღვარგარეთ სამედიცინო მკურნალობას იღებდა, ოპოზიციის ლიდერი – აიათოლა რუჰოლლა ხომეინი ირანში დაბრუნდა, რასაც შედეგად ისლამური რევოლუცია და მმართველი რეჟიმის დამხობა მოჰყვა. შაჰის რეჟიმის ასობით ჩინოვნიკი სიკვდილით დასაჯეს, ხოლო შაჰი, რამდენიმე წლის შემდეგ, საბოლოდ გადასახლებაში გარდაიცვალა.[2] 

  1. შაჰის მხარდამჭერთა მდგომარეობა ირანში.

წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების განყოფილების მიერ შესწავლილ წყაროებში, ინფორმაცია ირანში მონარქისტთა მდგომარეობის შესახებ, შედარებით მწირი იყო.

ავსტრიის წარმოშობის ქვეყნისა და თავშესაფრის კვლევისა და დოკუმენტირების ცენტრი (ACCORD) ირანის შესახებ 2018 წლის ივლისში გამოქვეყნებულ მასშტაბურ კვლევაში წერდა, მათ შორის – ქვეყანაში მონარქისტთა მიმართ დამოკიდებულების შესახებ. კერძოდ, ანგარიშის მიხედვით, მონარქისტულ მოძრაობას არ გააჩნია რაიმე რეალური ძალა ირანში. არსებობს არაერთი ირანული პოლიტიკური მოძრაობა (მათი უმრავლესობა  – საზღვარგარეთ), რომლებიც შეიძლება კატეგორიზებულ იყვნენ, როგორც მემარცხენე; მონარქისტული; ნაციონალისტური; ლიბერალ-დემოკრატიული და ა.შ. თუმცა, არც ერთ მათგან არ გააჩნია საკმარისი გავლენა და მხარდაჭერა იმისთვის, რომ რაიმე გავლენა იქონიოს ირანში შიდა პოლიტიკაზე.

2018 წლის იანვარში ბრიტანული გამოცემა The Telegraph წერდა, რომ ათწლეულების შემდეგ პირველად, რეზა შაჰი კვლავ აქტუალური საკითხი გახდა დემონსტრანტებს შორის. ქვეყანაში მიმდინარე დემონსტრაციებისას, ადგილი ჰქონდა შეძახილებს „მშვიდად განისვენე, რეზა შაჰ“; „დავაბრუნოთ შაჰი“; „რევოლუცია შეცდომა იყო“ და ა.შ. თუმცაღა, სტატიის მიხედვით, აღნიშნულ სლოგანებს სკანდირებდა მხოლოდ რამდენიმე მცირე ჯგუფი. BBC-ის მიხედვით, აღნიშნულ პერიოდში დემონსტრანტების მხარდაჭერა გამოხატა ყოფილი შაჰის შვილმა – რეზა ფეჰლავიმ, რომელიც ა.შ.შ.-ში ცხოვრობს.

ანგარიშში ასევე მოცემულია ტექსასის ტრინითის უნივერსიტეტის პროფესორის – სუსან სიავოშის ნაშრომი, სადაც ის საუბრობს ირანში 3 ძირითადი მონარქიული ჯგუფის შესახებ. ესენია: 1. „ირანის კონსტიტუციური პარტია“ (CPI); 2. Rastakhiz Organization of Iran (ROI) და 3. Anjoman-e Padeshahi-e Iran (API).

ავტორის მიხედვით, პირველი შედარებით ზომიერი და ყველაზე უფრო ცნობილი მონარქისტული მოძრაობაა. რაც შეეხება დანარჩენ ორს, ისინი უფრო რადიკალური მისწრაფებებით გამოირჩევიან. განსაკუთრებით აღსანიშნავია API, რომელსაც სამხედრო ფრთაც გააჩნია და რომელიც პასუხისმგებელი იყო შირაზზი, მეჩეთის აფეთქების გახმაურებულ საქმესთან. უკანასკნელ წლებში, API აქტუალური საკითხი იყო დასავლურ მედიაშიც, რადგან 2010 წლის იანვარში ჯგუფის 2 სავარაუდო წევრი, ირანში სიკვდილით დასაჯეს.

გაერთიანებული სამეფოს საშინაო საქმეთა ოფისი 2013 წლის ანგარიშში წერდა, რომ Anjoman-e Padeshahi-e Iran (API) არის ირანში აკრძალული, მონარქისტული დაჯგუფება. API-ს მიზანია ირანის მმართველი რეჟიმის დამხობა და მონარქიის აღდგენა. ჯგუფის იდეოლოგია ანტი-ისლამურია და განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებს ისლამამდელ  სპარსულ მემკვიდრეობას.’

2014 წლის ოქტომბერში, ირანული მედია საშუალება Fars News წერდა, რომ სამართალდამცავებმა ისფაჰანში მიმდინარე პროტესტებისას დააკავეს არაერთი პირი, მათ შორის – მონარქისტები, ანტი-რევოლუციონერები და ა.შ.

Amnesty International-ის 2014 წლის ანგარიშში, სხვა საკითხებთან ერთად, საუბარი იყო სტუდენტ ჰამედ როუჰინეჯადის საქმეზე, რომელიც 10 წლიან სასჯელს იხდის API-სთან აფილაციის გამო.

შედარებით უფრო ძველი, 2012 წლის Amnesty International-ის ექსპერტის მოსაზრებაში აღნიშნული იყო, რომ ირანში სასიკვდილო სასჯელი ხშირად გამოაქვთ იმ პირთა წინააღმდეგ, რომლებიც არიან მონარქისტული ჯგუფების რეალური ან სავარაუდო მხარდამჭერები. მოსაზრებაში საუბარი იყო რამდენიმე ქეისზე, მათ შორის – საზღვარგარეთიდან API-ს 3 წევრის მოტაცება და შემდგომი დაკავება და 2010 წელს API 3 სავარაუდო წევრის სიკვდილით დასჯის შემთხვევა.

2010 წლის სტატიაში BBC წერდა, რომ Mohammad Reza Ali-Zamani და Arash Rahmanipour ირანში, დაჯგუფება API-სთან სავარაუდო კავშირის გამო, სიკვდილით დასაჯეს.[3]

[1]  Britannica – Mohammad Reza Shah Pahlavi; available at https://www.britannica.com/biography/Mohammad-Reza-Shah-Pahlavi [accessed 17 March 2021]

[2] Australian Government Department of Foreign Affairs and Trade – DFAT COUNTRY INFORMATION REPORT IRAN 14 April 2020; available at

[accessed 17 March 2021]

[3] ACCORD – Iran: COI Compilation; published in July 2018; available at

[accessed 17 March 2021]

ირანი. ათეისტთა და არარელიგიურ პირთა მიმართ დამოკიდებულება. დეკემბერი, 2020

ა.შ.შ. სახელმწიფო დეპარტამენტი ირანში რელიგიის საერთაშორისო თავისუფლების კუთხით არსებული მდგომარეობის შესახებ 2020 წლის ივნისში გამოქვეყნებულ ყოველწლიურ ანგარიშში (საანგარიშო პერიოდი – 2019 წელი) წერდა, რომ 2011 წლის აღწერის მიხედვით, 2006-2011 წლების პერიოდში, არარელიგიურ პირთა რაოდენობა ქვეყანაში 20 %-ით გაიზარდა. აღნიშნული კვლევა ამყარებს მოსაზრებას, რომ ათეისტების, აგნოსტიკოსების, ურწმუნოებისა და არარელიგიურ პირთა რაოდენობა ქვეყანაში იზრდება. თუმცაღა, ანგარიშის მიხედვით, უმეტეს შემთხვევაში აღნიშნული ჯგუფების წარმომადგენლები საჯაროდ არ აფიქსირებენ საკუთარ იდენტობას და რელიგიურ მოსაზრებებს. ამის მიზეზი  ისაა, რომ ირანში, პირები, რომლებიც საჯაროდ ქადაგებენ ათეიზმს, თვითნებური დაკავების, წამების და „მწვალებლობისთვის“ სასიკვდილო განაჩენის მისჯის სერიოზული რისკის წინაშე იმყოფებიან.[1]

გაერთიანებული სამეფოს საშინაო საქმეთა ოფისი ირანის შესახებ 2019 წლის ოქტომბერში გამოქვეყნებულ ანგარიშში წერდა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ათეიზმი ირანში აკრძალულია, არც ისე იშვიათია ურწმუნო ადამიანის ნახვა. თუმცა, შეუძლებელია მიახლოებითაც კი ითქვას, თუ რამდენი ადამიანი მიიჩნევს საკუთარ თავს ათეისტად. ყოფილი მუსლიმები, რომლებიც ათეისტები გახდნენ, კანონის მიხედვით „მწვალებლები“ არიან და დგანან დევნისა და, შესაძლებელია – სასიკვდილო სასჯელის რისკის წინაშე. თუ ცნობილი გახდება, რომ კონრეტული პირი ათეისტია, ის იგივე პრობლემების წინაშე დადგება, როგორც  ისლამიდან ქრისტიანობაზე კონვერტირებული პირი – საზოგადოების მხრიდან გარიყვა, დისკრიმინაცია და ა.შ. შესწავლილ წყაროთა მიხედვით, პირები, რომლებიც თავს ათეისტებად მიიჩნევენ, ზოგადად, ამას საჯაროდ არ გამოხატავენ, რაც საშუალებას აძლევს მათ, ნორმალურად იცხოვრონ. მართალია, წყაროები უშუალოდ თეიზმსა და დეიზმზე არ საუბრობენ, თუმცა აცხადებენ, რომ ირანის საზოგადოების დიდი ნაწილი სეკლარულ ცხოვრებას მისდევს. ეს იმას  ნიშნავს, რომ ისინი არ აღასრულებენ საკუთარ რწმენას, არ დადიან მეჩეთებში, არ ლოცულობენ რეგულარულად ან იცავენ რამადანის მარხვას.

ანგარიშში ასევე აღნიშნულია, რომ Amnesty International-ის 2019 წლის ანგარიშის მიხედით, „ქვეყანაში რელიგიის და რწმენის თავისუფლება სისტემატურად ირღვევა. ხელისუფლება ნებისმიერი რწმენის ადამიანებსა თუ ათეისტებზე ავრცელებს საზოგადო ქცევის ისეთ წესებს, რომლებიც შიიტური ისლამის მკაცრ ინტერპრეტაციაზეა დაფუძნებული.  რელიგიური რწმენის შეცვლის ან უარყოფის უფლება კვლავაც ირღვევა, ხოლო ის პირები, რომლებიც კონვერტირდებიან ისლამიდან ან ღიად აფიქსირებენ საკუთარ ათეიზმს, დგანან თვითნებური დაკავების, წამებისა და სასიკვდილო სასჯელის რისკის წინაშე.[2]

ავსტრალიის მთავრობის საგარეო საქმეთა და ვაჭრობის დეპარტამენტი ირანის შესახებ 2020 წლის აპრილში გამოქვეყნებულ ანგარიშში (საანგარიშო პერიოდი – 2019 წელი) წერდა, რომ ადგილობრივი წყაროს მიხედვით, სეკულარიზმი ირანში საკმაოდ ფართოდ არის გავრცელებული, განსაკუთრებით – დიდ ქალაქებსა და ახალგაზრდა, მდიდარ ირანელებში. მოსახლეობის საკმაოდ დიდი ნაწილი არ დადის მეჩეთში ან არ ლოცულობს რეგულარულად, ასევე – რუტინულად მოიხმარს ალკოჰოლს. სახელისუფლებო წყაროებმა დეპარტამენტს განუცხადეს, რომ ირანში რელიგია პირად საკითხია და ის თუ, მაგალითად, რა ფორმით დაიცავს პირი რამადანის წმინდა თვეს, სახელმწიფოს საქმედ არ მიიჩნევა. დეპარტამენტს რამდენიმე წყარო მოუყვა, რომ ბევრი ირანელი არ იცავს რამადანის თვეს მკაცრად, მათ შორის – მიირთმევს საჭმელს, სვამს სასმელს და ეწევა სახლში. მართალია, რამადანის დროს რესტორნების უმრავლესობა დაკეტილია, თუმცა, ბევრი მაინც აწვდის საკვებს კლიენტებს. მათ ვინც საჯაროდ მიირთმევს რამადანის დროს, დაკავებისა და სისხლისსამართლებრივი დევნის რისკი ემუქრება.

ანგარიშის მიხედვით, ირანში პირი, რომელიც ისლამს უარყოფს და ათეისტი გახდება, „მწვალებლად“ მიიჩნევა და იმყოფება დევნისა და პოტენციურად სასიკვდილო სასჯელის რისკის წინაშე. დეპარტამენტმა ვერ შეძლო, დაედგინა, თუ მოსახლეობის რამდენი პროცენტი არის ათეისტი. ადგილობრივი წყაროების მიხედვით, ათეისტები საკუთარ შეხედულებას რელიგიაზე მხოლოდ ოჯახებს ან ახლო მეგობრებს უმხელენ. თუ ისინი ღიად და საჯაროდ არ დააფიქსირებენ საკუთარ ურწმუნოებას, ათესტები, სავარაუდოდ, შესაბამისი სამსახურების ყურადღების სფეროში არ მოექცევიან. ათეისტები შედარებით კონსერვატიული ოჯახებიდან, შესაძლოა დაექვემდებარონ ოჯახის მხრიდან ზეწოლას ან გარიყვას, თუმცა, ზოგადად, არ დადგებიან ფიზიკური ზიანის საფრთხის წინაშე. შედარებით უფრო ლიბერალურ ოჯახებსა თუ ქვეყნის ნაწილებში (მაგალითად, ჩრდილოეთ თეირანში) აღზრდილი ათეისტების მიმართ, სავარაუდოდ, აღნიშნული ზეწოლაც არ იქნება სახეზე.

ანგარიშის მიხედვით, დეპარტამენტისთვის უცნობია ინფორმაცია, თუ რამდენად დევნიან ადამიანებს ათეიზმის გამო სისხლისსამართლებრივი წესით. დეპარტამენტის შეფასებით, არარელიგიური ან არა-მორწმუნე მუსლიმები შესაძლოა დაექვემდებარონ სახელმწიფო და საზოგადოებრივი დისკრიმინაციის შედარებით დაბალ ხარისხს, განსაკუთრებით – დიდ ქალაქებში. ხოლო ათეისტები, რომლებიც ღიად გამოხატავენ საკუთარი რწმენის არარსებობას, იმყოფებიან ზემოხსენებული დისკრიმინაციის საშუალო დონის წინაშე.[3]

[1] United States Department of State – 2019 Report on International Religious Freedom: Iran; published in June 2020; available at

[accessed 7 December 2020]

[2] UK Home Office – Country Background Note: Iran; published in October 2020; available at

[accessed 8 December 2020]

[3] DFAT – DFAT COUNTRY INFORMATION REPORT IRAN; published on 14 April 2020; available at

[accessed 8 December 2020]

ირანი. ეთნიკურად ქურთთა მიმართ არსებული დამოკიდებულება. ოქტომბერი, 2020

ა.შ.შ. სახელმწიფო დეპარტამენტი ირანში ადამიანის უფლებების კუთხით არსებული მდგომარეობის შესახებ 2020 წლის მარტში გამოქვეყნებულ ყოველწლიურ ანგარიშში (საანგარიშო პერიოდი – 2019 წელი) წერდა, რომ ირანის მთავრობა, ზოგჯერ, ისეთი ეთნიკური უმცირესობის წარმომადგენლებს, როგორიცაა – ქურთები, ბალუჩები, აჰვაზები და აზერები, უქვემდებარებდა თვითნებურ დაკავებებს, ხანგრძლივი დროით წინასწარ დაკავებებს, გაუჩინარებებს და ფიზიკურ ძალადობას. ეთნიკურ უმცირესობების საკითხზე მომუშავე ჯგუფები ავრცელებდნენ ინფორმაციას, რომ მათ მიმართ ადგილი ჰქონდა პოლიტიკური და სოციო-ეკონომიკური ხასიათის დისკრიმინაციას, რაც გამოიხატებოდა რიგი შეზღუდვებით ისეთ საკითხებში, როგორიცაა: ბიზნეს ლიცენზიები, უნივერსიტეტში მიღების პროცედურები, სამუშაო ადგილები, წიგნის გამოქვეყნების სანებართვო პროცედურები და უძრავი ქონების ფლობა-განკარგვასთან დაკავშირებული საკითხები.

ანგარიშის მიხედვით, ირანში დაახლოებით 8 მილიონი ეთნიკურად ქურთი პირი ცხოვრობს, რომელთა უმრავლესობა ხშირად მოითხოვს უფრო მაღალი ხარისხის რეგიონალურ ავტონომიას. მთავრობა კვლავაც აგრძელებდა კანონის გამოყენებას, რათა დაეპატიმრებინა ქურთები საკუთარი ისეთი უფლებების გამოყენებისთვის, როგორიცაა გამოხატვის და შეკრების თავისუფლება. გავრცელებული ცნობებით, მთავრობა კრძალავდა ქურთულ ენაზე გამოქვეყნებულ წიგნებს, გაზეთებსა და ჟურნალებს და სხვადასხვა მეთოდით სჯიდა იმ გამომცემლებსა და ჟურანლისტებს, რომლებიც აკრიტიკებდნენ ირანის ხელისუფლების ქმედებებს.

ირანის მთავრობა ასევე ცდილობდა, ხელი შეეშელა ქურთული არასამთავრობო ორგანიზაციების აქტივობებისთვის, რისთვისაც იყენებდა ისეთ მეთოდებს, როგორიცაა: ორგანიზაციის რეგისტრაციასთან დაკავშირებულ ნებართვის გაცემაზე უარი ან უსაფრთხოების კუთხით ბრალდებები აღნიშნულ დაწესებულებებში მომუშავე პირებისადმი.

შესაბამისი სამსახურები, მართალია, არ კრძალავდნენ ზოგადად ქურთული ენის გამოყენებას, მაგრამ არ უზრუნველყოფდნენ აღნიშნული ენის სწავლებას საჯარო სკოლებში. ანგარიშში ასევე საუბარია იყო ქურთული ენის ზოგიერთი მასწავლებლის მიმართ აღძრულ სისხლის სამართლის საქმეებზე. მაგალითად, 23 მაისს ზარა მოჰამმადის დააპატიმრეს, რადგან ის შესაბამისი ნებართვის გარეშე მართავდა ქურთული ენის გაკვეთილებს.

ანგარიშის მიხედვით, წლის პირველი 6 თვის განმავლობაში, 115 ეთნიკურად  ქურთი მოქალაქე დააკავეს ქურთული პოლიტიკური პარტიების წევრობასთან დაკავშირებული ბრალდებების გამო, ხოლო 84 – სხვადასხვა სამოქალაქო აქტივობებში მონაწილეობისთვის (მაგალითად, სადღესასწაულო დღის ორგანიზება ან სოციალურ ქსელში კონკრეტული გვერდის ადმინისტრირება).[1]

ავსტრალიის მთავრობის საგარეო საკითხთა და ვაჭრობის დეპარტამენტი (DFAT) ირანის შესახებ 2020 წლის აპრილში გამოქვეყნებულ ანგარიშში (საანგარიშო პერიორი – 2019 წელი) წერდა, რომ ირანში დაახლოებით 8 მილიონი ეთნიკურად ქურთი პირია, რომელთა უმრავლესობა ძირითადად ბინადრობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე ქურთისტანის პროვინციაში, ასევე – ქერმანშაჰის, ილამისა და დასავალეთი აზერბაიჯანის პროვინციებში. აღნიშნული პროვინციები, ირანის სხვა რეგიონებთან შედარებით, ეკონომიკურად ნაკლებად განვითარებულია და, ასევე, სწორედ აქ ფიქსირდება ქვეყანაში ყველაზე მაღალი უმუშევრობის დონე. მაგალითად, 2019 წლის აპრილის მონაცემებით, ქერმანშაჰის პროვინციაში უმუშევორა 20.9 %-ს აღწევს (ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი ირანში), ხოლო ქურთისტანში – 19.6 %-ს. ბევრი ქურთი მუშაობს ე.წ. „კოლბარ“-ად (პირები, რომელთაც ტვირთი ირან-ერაყის საზღვარზე გადააქვთ), თუმცა, ირანის ხელისუფლებამ, უკანასკნელ წლებში, აღნიშნული მიმართულებით ზომები მნიშვნელოვნად გაამკაცრდა. ქურთები არ არიან წარმოდგენილი სამხედრო სფეროს მაღალ ეშელონებში და მათ, ასევე, არ უკავიათ არანაირი მაღალი პოზიცია ირანის მთავრობაში.

ანგარიშში აღნიშნულია, რომ სხვა ეთნიკურ უმცირესობებთან შედარებით, ქურთებს, ისტორიულად, ყოველთვის გააჩნდათ გაცილებით უფრო აქტიური სეპარატისტული ტენდენციები. გარკვეული შეიარაღებული ჯგუფები, მაგალითად – „ირანის ქურთისტანის დემოკრატიული პარტია“ (KDPI), „ქურთული თავისუფალი ცხოვრების პარტია“ (PJAK) და „კომალა პარტია“ კვლავ განაგრძობენ ქურთი ხალხის თვითგამორკვევის იდეის მხარდაჭერას და ამის გამო, ზოგჯერ, ირანის უსაფრთხოების ძალებთანაც უწევთ შეიარაღებული შეტაკებები. ზოგადად, ქურთული სეპარატისტული ტენდეციები ირანში საკმაოდ დაბალი დონეზეა მეზობელ ქვეყნებთან (ერაყი, თურქეთი) შედარებით, რაც მეტწილად განპირობებულია იმით, რომ ირანელ ქურთთა საცხოვრებელი პირობები, ზოგადად, უფრო მაღალია. ადგილობრივმა ქურთულმა წყარომ DFAT-სთან ინტერვიუში განაცხადა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ქურთ მოსახლეობაში არსებობს მთავრობის მხრიდან მათი არასათანადოდ დაფასების აღქმა, ზოგადად, მიღებულია, რომ ირანისგან დამოუკიდებლობა არ წარმოადგენს ცხოვრების გაგრძელების ეფექტურ საშუალებას. შესაბამისად, ქურთთა უმრავლესობა ცდილობს, როგორც ირანის მოქალაქემ, მაქსიმალურად დაიმკვიდროს თავი არსებულ პოლიტიკურ სისტემაში, რათა ეს შემდგომში აისახოს ქურთებით დასახლებული რეგიონების კეთილდღეობაზე.

ანგარიშის მიხედვით, ირანის მთავრობა განსაკუთრებით მგრძნობიარეა ქურთა ორგანიზებული პოლიტიკური აქტივოვების მიმართ. 2018 წლის მონაცემებით,  ქურთები წარმოადგენენ ქვეყანაში პოლიტიკური ნიშნით დაპატიმრებულ პირთა რაოდენობის ნახევარს და, ზოგადად, მათ მიმართ, სხვებთან შედარებით, გაცილებით უფრო ხშირად გამოდის სასიკვდილო განაჩენი. აღნიშნულ წელს დააკავეს 822 ირანელი ქურთი, რომელთაგან ნაწილის შემთხვევაში, ბრალდებას წარმოადგენდა მათი სამოქალაქო აქტივობა ან/და აკრძალულ ქურთულ პოლიტიკურ პარტიების წევრობა. არასამთავრობო ორგანიზაციების მიერ გავრცელებული ცნობების მიხედვით, 2018 წლის სექტემბერში სახელმწიფოს წინააღმდეგ შეიარაღებულ ბრძოლაში ბრალდებული ქურთი მამაკაცები სიკვდილით დასაჯეს. Amnesty International-ის ინფორმაციით, მათ არ გააჩნდათ წვდომა ადვოკატებზე და ზოგიერთი მათგანი, აღიარებითი ჩვენების მოპოვების მიზნით, აწამეს კიდეც.

საერთაშორისო წყაროები ავრცელებდნენ ინფორმაციას, რომ მთავრობა იყენებდა უსაფრთხოების, მედიის და სხვა კუთხით არსებულ კანონმდებლობას, რათა დაეკავებინა და გაესამართლებინა ის ქურთები, რომლებიც საკუთარი გამოხატვის და შეკრების თავისუფლებების უფლებებით სარგებლობდნენ. გავრცელებული ცნობებით, მთავრობა კრძალავდა ქურთულ ენაზე გამოქვეყნებულ წიგნებს, გაზეთებსა და ჟურნალებს და სხვადასხვა მეთოდით სჯიდა იმ გამომცემლებსა და ჟურანლისტებს, რომლებიც აკრიტიკებდნენ ირანის ხელისუფლების ქმედებებს. ანგარიშის მიხედვით, ქურთული ენის სწავლება ქვეყნის სკოლათა და უნივესტიტეტთა უმრავლესობაში აკრძალულია, თუმცა, ზოგად სივრცეში ქურთული ენის გამოყენება პრობლემას, როგორც წესი, არ წარმოადგენს.

საგარეო საკითხთა და ვაჭრობის დეპარტამენტი მიიჩნევს, რომ ირანში ქურთების მიმართ ადგილი არ აქვს დისკრიმინაციას უშუალოდ მათი ეთნიკური ან რელიგიური კუთვნილების გამო, მათ შორის – საჯარო სერვისებზე წვდომის კუთხით და, რომ ისინი სარგებლობენ ისეთივე ხარისხის სახელმწიფო დაცვით, როგორც – სხვა ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენლები. ამას გარდა, ორგანიზაციის შეფასებით, ისევე როგორც სხვა ეთნიკური უმცირესობის წევრების, პოლიტიკურად აქტიური ქურთების მიმართაც, მთავრობის მხრიდან სავარაუდოდ ადგილი ექნება განსაკუთრებულ ყურაღდებას. ხოლო, ის ქურთები, რომლებიც ღიად მხარს უჭერენ ქურთისტანის ავტონომიის უფრო მაღალ ხარისხს, ან ქურთი ხალხის თვითგამორკვევის უფლების რეალიზებას, დგანან სახელმწიფოს მხრიდან მონიტორინგის, დევნის, დაპატიმრების ან/და არასათანადო მოპყრობის მაღალი რისკის წინაშე.[2]

[1] United States Department of State – “Country Report on Human Rights Practices 2019 – Iran”; published in March 2020; available at

[accessed 28 October 2020]

[2] Australian Government Department of Foreign Affairs and Trade – DFAT COUNTRY INFORMATION REPORT IRAN; published in April 2020; available at

[accessed 28 October 2020]

ირანი. ბლოგერთა მიმართ არსებული დამოკიდებულება. ოქტომბერი, 2020

პოლონეთის უცხოელთა საკითხების ოფისის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების (COI) განყოფილება 2020 წლის იანვარში გამოქვეყნებულ სპეციალურ ანგარიშში წერდა, რომ ქვეყანაში მოქმედებს განსაკუთრებით მკაცრი რეგულაციები, რომლებიც გარდაი იმისა, რომ მნიშვნელოვნად ზღუდავენ სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლებას ინტერნეტ სივრცეში, ასევე აწესებენ საკმაოდ მძიმე სასჯელებს დარღევევებისთვის. როგორც კონსტიტუცია, ასევე – შესაბამისი კანონები, კრძალავენ ისეთი იდეების გამოქვეყნებას, რომელიც ეწინააღმდეგება ისლამს ან აზიანებს საჯარო წესრიგს. აღნიშნული ნორმები ძალიან ბუნდოვანია და როგორც პოლიციის, ასევე – ირანული სასამართლოს მიერ მათი ფართო ინტერპრეტირების საშუალებას იძლევა. ოფიციალურად, 2009 წელის შემდგომ, ისეთი სოციალური ქსელების გამოყენება, როგორიცაა – Facebook და Twitter აკრძალულია, თუმცა, ბევრი ირანელი ნახულობს აკრძალვისგან თავის არიდების გზას.

შესაბამისი სამსახურების მხრიდან იმ პირთა მიმართ, რომლებიც ღიად აფიქსირებენ ანტი-სამთავრობო რეტორიკას ან საკუთარ ანტიპათიას სამართლებრივი ან რელიგიური სიტემის მიმართ, დაშინება და ძალადობა რუტინული ხასიათისაა. გამომდინარე თანამედროვეობიდან, აღნიშნული მიდგომა ასევე ვრცელდება იმ პირებზე, რომლებიც საკუთარ კრიტიკულ მოსაზრებებს ინტერნეტის საშუალებით აფიქსირებენ. მიუხედავად იმისა, რომ უკანასკნელი წლების განმავლობაში, არაერთი პირი დააკავეს და დიდი ხნით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს ონლაინ-სივრცეში აქტივობის გამო, 2017 წლიდან მოყოლებული, როგორც წესი, ირანული სასამართლოები მსჯავრდებულებს შედარებით მსუბუქ სასჯელებს უწესებენ (როგორც წესი, მოკლევადიანი პერიოდით თავისუფლების აღკვეთა ან ჯარიმა). დაპატიმრებულთა უმრავლესობის შემთხვევაში, საქმე ეხება ირანში ყველაზე პოპულარული სოციალური ქსელის – „ტელეგრამის“ გამოყენებას.

შესწავლილ წყაროებში მოცემული საჯარო ინფორმაციის მიხედვით, შეუძლია იმ პირთა ზუსტი რაოდენობის განსაზღვრა, რომლებიც უკანასკნელი წლების განმავლობაში, ირანში საკუთარი ონლაინ-აქტივობის გამო სისხლისამართლებრივ დევნას ან სხვა ტიპის სასჯელს დაექვემდებარნენ. თუმცა, შესწავლილი წყაროების ავტორთა უმრავლესობა, აღნიშნულ საკითხზე საუბრისას იყენებს ისეთ ფრაზებს, როგორიცაა: „ხშირი დაპატიმრებები“; „დაკავების ბევრი შემთხვევა“ და „ფართოდ გავრცელებული დაშინება და ძალადობა“.[1]

საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაცია Freedom House ირანის შესახებ 2020 წლის მარტში გამოქვეყნებულ ყოველწლიურ ანგარიშში (საანგარიშო პერიოდი – 2019 წელი) წერდა, რომ ქვეყანაში გამოხატვის თავისუფლება და მედიის დამოუკიდებლობა მნიშვნელოვნად არის შეზღუდული როგორც საჯარო სივრცეში, ასევე – ონლაინ. ირანში მოქმედი ბუნდოვანი კანონები გამოხატვის კუთხით, მკაცრი სისხლისსამართლებრივი სასჯელები და ონლაინ-კომუნიკაციაზე სახელმწიფო სტრუქტურების მონიტორინგი იყო იმ არსებით ფაქტორთა შორის, რომელთა გამოც მოქალაქეები თავს იკავებდნენ ღია და თავისუფალი დისკუსიისგან, პირად სივრცეშიც კი. მიუხედავად აღნიშნული რისკებისა და შეზღუდვებისა, ბევრი ცდილობდა საკუთარი განსხვავებული აზრი დაეფიქსირებინა სოციალურ ქსელებში, რასაც ზოგჯერ, მთავრობის მიერ კონკრეტული ვებ-გვერდებისა თუ ქსელების დაბკლოკვაც კი ახლდა თან. ორგანიზაცია ირანში პოლიტიკურ ან სხვა ტიპის სენსიტიურ საკითხებზე გამოხატვის თავისუფლების კუთხით არსებულ სიტუაციის 4-დან 1 ქულით აფასებს.[2]

იგივე Freedom House ირანში ინტერნეტის თავისუფლების კუთხით არსებული სიტუაციის შესახებ 2020 წლის ოქტომბერში გამოქვეყნებულ ანგარიშში (საანგარიშო პერიოდი – 2019 წელი) წერდა, რომ წლის მანძილზე, ირანში ინტერნეტის თავისუფლება კვლავაც მნიშვნელოვნად იყო შეზღუდული. მთავრობამ, გარკვეული პერიოდით, თითქმის ტოტალურად გათიშა ინტერნეტი მას შემდეგ, რაც მთელი ქვეყნის მასშტაბით საპროტესტო დემონსტრაციები დაიწყო ბენზინის ფასების ზრდის გამო. ის ასევე აგრძელებდა დამოუკიდებელი მედია საშუალებების ვებ-გვერდებსა თუ კონკრეტულ სოციალურ ქსელებზე წვდომის შეზღუდვას. როგორც გასული წლების განმავლობაში, ბლოგერები, ონლაინ სივრცეში მოღვაწე ჟურნალისტები, აქტივისტები და უბრალო მოქალაქეებიც კი ექვემდებარებოდნენ დაპატიმრებას მათ მიერ ინტერნეტში გამოქვეყნებული კონტენტის გამო.

ანგარიშის მიხედვით, 2009 წელს განხორციელებელი მასიური სადამსჯელო ღონისძიებათა კამპანიის შემდეგ, ბევრმა ჟურნალისტმა და ბლოგერმა მიმართ „თვით-ცენზურას“.  არაერთმა მათგანმა ან საერთოდ დატოვა ონლაინ-სივრცე, ან იყენებდნენ ფსევდონიმებს, რათა მათი ვინაობა ანონიმური დარჩენილიყო. 2019 წლის ივლისში, ირანელმა ბლოგერმა და ფოტოჟურნალისტმა – სოჰეილ არაბმა, რომელსაც „სახელმწიფოს საწინააღმდგო პროპაგანდის გავრცელებისა“ და „უზენაესი ლიდერის შეურაცხყოფისთვის“ სასამართლომ 7.5 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა, 20 დღიანი შიმშილობა გამოაცხადა, რათა გაეპროტესტებინა საპატიმროებში არსებული საშინელი პირობები.[3]

ა.შ.შ. სახელმწიფო დეპარტამენტი ირანში ადამიანის უფლებების კუთხით არსებული მდგომარეობის შესახებ 2020 წლის მარტში გამოქვეყნებულ ყოველწლიურ ანგარიშში (საანგარიშო პერიოდი  – 2019 წელი) წერდა, რომ ონლაინ სივრცეში საკუთარი აზრის დაფიქსირების გამო, ბლოგერები, სოციალური მედიის მომხმარებლები და ონლაინ-ჟურნალისტები კვლავ ექვემდებარებოდნენ დაპატიმრებებს. აპრილში, სამთავრობო უწყებებმა მოქალაქეები გააფრთხილეს, რომ ისინი დაექვემდებარებოდნენ სამართლებრივ პასუხისმგებლობას, იმ შემთხვევაში, თუ ონლაინ-სივრცეში განათავსებდნენ ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში მომხდარი წყალდიდობის ფოტოებს. 5 ოქტომბერს, გავრცელებული ცნობების თანახმად, შესაბამისმა სამსახურებმა დააკავებს ინსტაგრამ-მომხმარებელი – საჰარ თაბარი, მას შემდეგ, რაც მან საკუთარ გვერდზე დაპოსტა და განათავსა საკუთარი პლასტიკური ოპერაციების ამსახველი ფოტოები. მას ბრალი დასდეს „ღვთისგმობასა“ და „ახალგაზრდების გარყვნის წახალისებაში“. რამდენიმე კვირის შემდეგ, თაბარი გამოჩნდა სახელმწიფო ტელევიზიის ეთერში და გამოხატა სინანული საკუთარი ქმედებების გამო, რაც ბევრის მიერ შეფასებული იქნა, როგორც „იძულებითი აღიარება“. ერთ-ერთი არასამთავრობო ორგანიზაციის ინფორმაციით, აგვისტოში დააკავეს სულ მცირე 14 ე.წ. „ინსტაგრამ-სელებრითი“ და მოსთხოვეს მათ, დაუყოვნებლივ შეეწყვიტათ საკუთარი საქმიანობა.[4]

[1] Office For Foreigners (Poland) COI Unit – “Query response on Iran: Situation of persons presenting liberal political and political views in social media“; published in January 2020; available at

[accessed 15 October 2020]

[2] Freedom House – Freedom in the World 2020 – Iran; published in March 2020; available at

[accessed 15 October 2020]

[3] Freedom House – Freedom on the Net 2020 – Iran; published in October 2020; available at

[accessed 15 October 2020]

[4] United States Department of State – Country Report on Human Rights Practices 2019 – Iran; published in March 2020; available at

[accessed 15 October 2020]

ირანი. მოქმედი კანონმდებლობა განქორწინების შესახებ. ოქტომბერი, 2020

ირანის ისლამური რესპუბლიკაში განქორწინება რეგულირდება ირანის პირადი სტატუსის შესახებ კანონით. აღნიშნული კანონმდებლობის („Iran’s Personal Status Law“) მიხედვით,  ირანში არსებობს სტანდარტული საქორწინო ხელშეკრულება,[1] რომლის მიხედვით ქალბატონმა შესაძლოა მოითხოვოს მეუღლესთან განქორწინება, მათ შორის, ქვემოთ მოცემული გარემოებ(ებ)ის არსებობის შემთხვევაში: 1) მეუღლეს მოთხოვნის წარდგენამდე უკანასკნელი 6 თვის განმავლობაში, საპატიო მიზეზის არსებობის გარეშე არ გადაუხდია შესაბამისი გადასახადი ე.წ. „nafaqa“ (რომელიც ევალება, ოჯახის „შესანახად“); 2) მეუღლე არასათანადოდ ეპყრობა ქალბატონს; 3) მეუღლე დაავადებულია სენით, რომელიც შეუძლებელს ხდის ქორწინების უზრუნველყოფას; 4) მნიშვნელოვნად გაუარესდა მეუღლის მენტალური ჯანმრთელობა და ა.შ.[2]

აღნიშნულთან ერთად ირანის სამოქალაქო კოდექსის[3] 1130-ე მუხლის მიხედვით, იმ შემთხვევაში თუ ცოლი შეძლებს დაასაბუთოს, რომ ქორწინების შენარჩუნება საფრთხის შემცველია მისთვის, მან შესაძლოა მიმართოს სასამართლოს და მოითხოვოს მეუღლესთან განქორწინება.[4] აღნიშნული მუხლის განმარტების (ე.წ. „კომენტარების“) მიხედვით, ამ შემთხვევაში „საფრთხის“ განმარტება არის მოსამართლის დისკრეცია. საგულისხმოა, რომ განმარტების თანახმად, იმ შემთხვევაში, თუკი ქალი დაამტკიცებს სასამართლოს წინაშე, რომ ქორწინების გაგრძელება მისთვის საფრთხის შემცველი (ზიანის მომტანი) იქნება (would be harmful to her), სასამართლო ასეთ შემთხვევაში განქორწინების უფლებას რთავს. მაგალითისათვის, 1130–ე მუხლის განმარტებით ბარათში ნათქვამია, რომ ტერმინში „საფრთხის  შემცველი“ შესაძლოა იგულისხმებოდეს ფიზიკური დაზიანება, რომელმაც წარუშლელი ზიანი მიაყენა მსხვერპლს (მეუღლეს), (physical abuse must result in permanent injury ).[5] გარდა ამისა, ზემოაღნიშნული კანონის მიხედვით, განქორწინება შესაძლებელია მაშინ, როდესაც ქალს ადგება „ტკივილი და ზიანი“ (“pain and suffering). აღნიშნულ ტერმინში კი, განმარტების მიხედვით, მოიაზრება, მაგალითად, ქმრის მიერ ცოლის მრავალჯერ ცემის ფაქტი.[6]

იგივე კანონის თანახმად, კაცს ნებისმიერ დროს შეუძლია განქორწინება მოითხოვოს. საქორწინო კონტრაქტი შესაძლოა მოიცავდეს „მზითვის სახდელს“ (Dowry), რომელსაც მეჰრს ან მეჰრიეს (“Mehr”; “Mehrieh”) უწოდებენ. ქმარს მეჰრის გადახდა ევალება განქორწინების შემთხვევაში. ასევე, ქმარი ვალდებულია, ფინანსური უზრუნველყოფის მიზნებიდან გამომდინარე, ცოლს ქორწინების განმავლობაში და ქორწინების შეწყვეტიდან 100 დღის მანძილზე უხადოს ე.წ. „ნაფაქე“ (“Nafagheh”). ქმარს შესაძლოა სხვა ფინანსური ვალდებულებებიც ჰქონდეს ნაკისრი, როგორიცაა მაგალითად “Ojratealmesl”, რაც გულისხმობს ქმრის თხოვნით შესრულებული სამსახურის გადასახადს და “Jahizieh”, რაც გულისხმობს იმ ქონების დაბრუნების ვალდებულებას, რომელიც ქმარმა ან მისმა ოჯახმა ცოლის ოჯახისგან მიიღო ქორწინების დროს. საქორწინო კონტრაქტში, რომესაც ხელს ორივე მხარე აწერს, მეჰრიეს ოდენობაც (ოქროს მონეტები) განსაზღვრულია, რომელიც ქმარმა უნდა გადაიხადოს იმ დროს, როდესაც ცოლი შესაბამის მოთხოვნას წამოაყენებს. ბოლო წლებში მეჰრიე უფრო მეტად სიმბოლურ ხასიათს ატარებს და არის იმის დემონსტრირება, რამდენად ძვირფასია ცოლი ქმრისთვის. მეჰრიეს გადახდის ვალდებულება ქმარს უჩნდება განქორწინების შემთხვევაში. „მზითვის გადასახადი“ მეჰრის ან მეჰრიეს ფორმით ირანის ჩვეულებითი ტრადიცია და ასახავს ქმრის ქორწინებისადმი ერთგულებას და ვალდებულებას. თუმცა, მეჰრის საკითხი ასახული და განმარტებულია ოჯახის შესახებ კანონში. ტრადიციულად, მეჰრიეს ოდენობა ოჯახებს შორის წყვილის ნიშნობის დროს მოლაპარაკების შედეგად დგინდება. მეჰრიე, განქორწინების შემდეგ, ცოლის ფინანსური უზრუნველყოფის ფორმაა.

ილამური შარიათის კანონებით, განქორწინების პროცესი წარიმართება ოჯახის საქმეთა სასამართლოში, სადაც ასევე წყდება მეჰრიესთან დაკავშირებული სამართლებრივი საკითხები. სასამართლოს გადაწყვეტილება აისახება სასამართლო ორდერში და განქორწინებას არეგისტრირებს განქორწინების ნოტარიუსის საჯარო ოფისი. შარიათის კანონებით, განქორწინების მიღება უფრო ადვილია კაცისთვის, ვიდრე ქალისთვის.[7] თუმცა მეჰრიეს გადასახადი მძიმე ტვირთია მამაკაცებისთვის და ათასობით ირანელი მამაკაცი ციხეშიც ხვდება მეჰრიეს გადაუხდელობის გამო.[8]

ირანის კანონმდებლობაში შესული ცვლილებების შემდეგ, საპატიმრო სასჯელი გაუქმდა იმ პირებისთვის, ვინც ობიექტური მიზეზებით ვერ ახერხებს მეჰრიეს გადახდას. 2015 წელს საინფორმაციო სააგენტო „Al Arabiya“ წერდა, რომ რომ ირანულ კანონმდებლობაში ხორციელდებოდა ცვლილებები, რომელთა თანახმადაც, ირანელი მამაკაცები, მეჰრიეს ვერ გადახდის შემთხვევაში ციხეში აღარ აღმოჩნდებოდნენ. ირანის პარლამენტი წევრი სააგენტოსთან ინტერვიუში აცხადებდა, რომ თუ მამაკაცი განქროწინების შემდეგ ვერ ახერხებს მეჰრიეს გადახდას, მას ციხეში აღარ ჩასვამენ და ის დაკისრებული მეჰრიეს გადასახადის გადახდას განაწილების პრინციპით, ეტაპობრივად შეძლებს. თუმცა, მამაკაცს კვლავ რჩება ვალდებულება, რომ გადახდის უუნარობა დაადასტუროს. იმ შემთხვევაში თუ მოსამართლე ჩათვლის, რომ პირს მეჰრიეს გადახდა შეუძლია, მაგრამ ის დამალავს ქონებას, რათა თავი აარიდოს გადასახადის დაბრუნებას, მას კვლავ ემუქრება საპატიმრო სასჯელი. აღსანიშნავია, რომ ირანს არაერთხელ უცდია „მზითვის მაღალი გადასახადის“ ტრადიციის აღმოფხვრა ახალდაქორწინებულ წყვილებში, რადგან ფინანსური ტვირთი ძალიან მძიმეა, თუმცა ტრადიციები ყოველთვის უფრო მაღლა დგებოდა, ვიდრე აღნიშნული მცდელობები. აღსანიშნავია ისიც, რომ ბევრი ქალი მაღალი მეჰრიეს ნაცვლად, სულ უფრო ხშირად ითხოვს უკეთეს პირობებს საქორწინო კონტრაქტში, როგორიცაა მაგალითად მუშაობის უფლება ან საჭიროებისამებრ უმტკივნეულო განქორწინების უფლება.[9]

[1] Canada: Immigration and Refugee Board of Canada, Iran: Grounds for a woman to get a divorce at the Special Civil Court of Iran if she is being abused by her husband and he will not agree to a divorce; documents a woman might obtain to prove that she has taken steps to seek a divorce, 1 July 1998, IRN29614.E, ხელმისაწვდომია ბმულზე:

(ნანახია: 20.06.2020)

[2] According to a 1996 article on Iran’s Personal Status Law, there is a standard marriage contract in Iran according to which a woman may “divorce herself and choose the kind of divorce” under one of the following conditions: A. the husband has not paid the nafaqa for six months without reason; B. the husband does not treat her well; C. the husband has a disease that makes it difficult to maintain the marriage; D. the husband has lost mental capacity; E. the husband’s job has been found objectionable by the wife and the court and he refuses to leave his job; F. after five years of marriage the wife has been unable to have children due to her husband’s impairment; G. the husband has disappeared without trace for six months; H. the husband takes a second wife without the permission of the first wife; or I. in the opinion of the court, the husband does not treat both wives with fairness and equality (Women Living Under Muslim Laws (WLUML). Fall 1996. Mehranguiz Kar and Homa Hoodfar. “Personal Status Law as Defined by the Islamic Republic of Iran: An Appraisal,” Shifting Boundaries in Marriage and Divorce in Muslim Communities. Grabels, France: WLUML. (pp. 16-17, 27-29))

[3] Civil Code of the Islamic Republic of Iran [Islamic Republic of Iran],  23 May 1928, ხელმისაწვდომია ბმულზე:

  (ნანახია: 20.06.2020)

[4] Article 1130 – In the following circumstances, the wife can refer to the Islamic judge and request for a divorce. When it is proved to the Court that the continuation of the marriage causes difficult and undesirable conditions, the judge can for the sake of avoiding harm and difficulty compel the husband to, divorce his wife. If this cannot be done, then the divorce will be made on the permission of the Islamic judge.

[5] იქვე.

[6] იქვე.

[7] Online Portal – HART Legal; Know about the Dowry; 6 April, 2020; available at: https://hart-legal.com/family-law/what-is-iranian-family-law/ [accessed 13 October 2020]

[8] Online Portal – N World; Iran pre-nups land thousands of men in jail; 19 March, 2017; available at: https://www.thenational.ae/world/iran-pre-nups-land-thousands-of-men-in-jail-1.81305 [accessed 13 October 2020]

[9] Online Portal – Al Arabiya; No more jail for Iranian men who can’t pay dowry; 19 August, 2015; available at: https://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2015/08/19/No-more-jail-for-Iranian-men-who-can-t-pay-dowry [accessed 13 October 2020]

ირანი. ინფორმაცია ირანის ქურთისტანის დემოკრატიული პარტიის შესახებ. ოქტომბერი, 2020

დიდი ბრიტანეთის საშინაო საქმეთა ოფისი 2019 წლის იანვარში გამოქვეყნებულ ანგარიშში წერს, რომ ირანის ისლამური რესპუბლიკის ქურთისტანის დემოკრატიული პარტია KDPI [PDKI] 1947 წლის 16 აგვისტოს, ირანის ქურტისტანში, მაჰაბადში დაარსდა. KDPI დემოკრატიულ-სოციალისტური პარტიაა და საერთაშორისო სოციალისტური გაერთიანების წევრია. პარტია პრაქტიკულად გაუქმდა, როდესაც 1966-67 წლებში ქურთები აჯანყება ჩაახშეს. 1973 წლის შემდეგ, როდესაც დოქტორი აბდ არ-რაჰმან ქასემლუ პარტიის გენერალურ მდივნად აირჩიეს, პარტიამ ფუნქციონირება განაახლა. 1984 წლის შემდეგ პარტია ერაყში იყო დაფუძნებული. 1992 წლის 17 სექტემბერს პარტიის ლიდერი (გენერალური მდივანი) მუსტაფა ჰედირი გახდა, რომელიც დღემდე პარტიის ლიდერია. KDPI იყო ყველაზე დიდი და კარგად ორგანიზებული ქურთული ოპოზიციური ჯგუფი, რომელიც ირანში ქურთისტანის ავტონომიისთვის იბრძოდა. KDPI დიდი ხნის მანძილზე ირანის მმართველი რეჟიმის მხრიდან თავდასხმის ობიექტი იყო. პარტიამ 2016 წლის თებერვალში სამხედრო კამპანიის განახლების შესახებ განაცხადა. წყაროები 2018 წელს, ირანის ხელისუფლების მიერ, ერაყის ჩრდილოეთით, KDP-I-ის ბაზაზე განხორციელებული ბალისტიკური სარაკეტო იერიშის შესახებ ავრცელებდნენ ინფორმაციას.

წყაროების ცნობით, KDPI პარტიაში გაწევრიანებისთვის დადგენილი მინიმალური ასაკი 18 წელია. იმ შემთხვევაში თუ პირი 18 წლამდე ასაკისაა, მას შეუძლია ახალგაზრდული ორგანიზაციის (Lawan) წევრი გახდეს. თუ პირს ირანში სურს, გახდეს KDPI პარტიის წევრი, უნდა დაუკავშირდეს ადგილობრივ ქსელს და განაცხადოს გაწევრინების სურვილის შესახებ. პარტიასთან კავშირის სამი ფორმა არსებობს – პირი შეიძლება იყოს წევრი, მხარდამჭერი და „მეგობარი“. პარტიის წარმომადგენლობა პარიზში განმარტავს, რომ პარტიის წევრები ქსელური სისტემით არიან ორგანიზებულნი. თითოეული ქსელი ერთ ან მეტ წევრს მოიცავს. KDPI პარტიის მეგობრები არიან პირები, ვინც მონაწილეობს სხვადასხვა საქმიანობაში, რომელიც პარტიის მიერ იგეგმება – დემონსტრაციები, გაფიცვები, სტატიების მომზადება ქურთების მდგომარეობის შესახებ ირანში და ა.შ. KDPI პარტიის მეგობრები ყოველთვის ქურთული ეთნოსის ხალხი არ არიან.

ზოგადად, KDPI არ გასცემს საიდენტიფიკაციო მოწმობას თავისი წევრებისთვის ირანში. საიდენტიფიკაციო მოწმობები მხოლოდ განსაკუთრებულ შემთხვევებში გაიცემა პარტიის ცენტრალურ ოფისში, ხოისანიაკში, ირანის ქურთისტანის რეგიონში; მაგალითად, როდესაც პარტიის წევრი ერთი ქალაქიდან მეორე ქალაქში გადადის და საჭიროა მისი, როგორც პარტიის წევრის იდენტიფიცირება. პარტია ითხოვს, რომ იდენტიფიცირების შემდეგ, მოწმობა უნდა დაბრუნდეს პარტიის ოფისში როდესაც, მაგალითად, პირი აპირებს ევროპაში მოგზაურობას. აღსანიშნავია, რომ ყველა ამ წესს არ იცავს და ხანდახან ბარათის მფლბელები ბარათებს თან იტოვებენ, რაც პარტიის წესების წინააღმდეგ მოქმედებაა. წყაროების ცნობით, პარტიის წარმომადგენლობა პარიზში ახდენს ინფორმაციის გადამოწმებას პირის წევრობის ან მხარდამჭერობის შესახებ. მაგალითად, მესამე ქვეყნის თავშესაფრის საკითხთა ინსტიტუციას შეუძლია მიმართულ პარტიის პარიზის წარმოამდგენლობას  კითხვით, ესა თუ ის პირი არის თუ არა KDPI პარტიის წევრი ან მხარდამჭერი. პარიზის ოფისი უკავშირდება პარტიის ცენტრალურ ოფისს ირანის ქურთისტანის რეგიონში და ადგენს კონკრეტული პირის სტატუსს. იმ შემთხვევაში თუ დადასტურდება პირის პარტიის წევრობა ან მხარდამჭერობა, პარიზის ოფისი ამზადებს სარეკომენდაციო წერილს, სადაც ფრანგულ ენაზე წერს, ესა თუ ის პირი KDPI პარტიის წევრია თუ მხარდამჭერი. აღნიშნული წერილი ფაქსის საშუალებით ეგზავნება მომთხოვნი ქვეყნის თავშესაფრის საკითხთა ინსტიტუციას. სარეკომენდაციო წერილი არასდროს გადაეცემა პირს პირადად.[1]

ნორვეგიის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის კვლევის ცენტრი 2020 წლის მაისში გამოქვეყნებულ ანგარიშში წერს, რომ KDPI პარტია 2006 წელს გაიყო. ქურთისტანის დემოკრატიული პარტია – ირანი KDP-I ირანული ქურთული ოპოზიციური პარტიაა, რომელიც KDPI პარტიას გამოეყო. KDP-I პარტიის ცენტრალური ოფისი და პარტიის მნიშვნელოვანი ნაწილი და მისი ინსტიტუციური ორგანო და წევრები დაფუძნებულები არიან დევნილობაში, ჩრდილოეთ ერაყში. 1996 – 2015 წლებში ქურთისტანის დემოკრატიული პარტია იცავდა მშვიდობას, თუმცა 2015 წლიდან მათ განაახლეს შეზღუდული სამხედრო საქმიანობა ირანის შიგნით. მიუხედავად ამისა, პარტია ძირითადად სამოქალაქო აქტივობებითაა დაკავებული, როგორიცაა ირანის ქურთისტანის სამოქალაქო საზოგადოების მხარდაჭერა, დემონსტრაციები და გაფიცვები. ანგარიშში ნათქვამია, რომ პარტიის წევრობა ან მხარდამჭერობა ირანში, შესაძლოა, პირისთვის ხანგრძლივი ვადით პატიმრობის ან სასიკვდილო განაჩენის მომტანი გახდეს.[2]

დიდი ბრიტანეთის საშინაო საქმეთა ოფისი 2019 წლის იანვარში გამოქვეყნებულ ანგარიშში წერს, რომ მათ, ვისაც პარტიაში გაწევრიანება სურს, პირველ რიგში პარტიის მიზნებისა და პრინციპების ერთგულება მოეთხოვებათ. პირი უნდა იყოს 18 წლის ასაკის და ირანული ქურთული წარმოშობის; გარდა ამისა, მათ რეკომენდაციას უნდა უწევდეს პარტიის ორი მოქმედი წევრი და ასევე, მათ უნდა გადაიხადონ ყოველთვიური საწევრო გადასახადი. პარტიაში გაწევრიანების პროცედურა ერთნაირია როგორც კაცისთვის, ასევე ქალისთვის.

ირანის ქურთიტანის რეგიონში პარტიის ყველა წევრ ფლობს წევრობის დამატასტურებელ ბარათს. წევრის ბარათი საკრედიტო ბარათის ზომისაა და მასზე ორივე მხრიდან დატანილია ტესტი. წევრის ბარათი, რომელიც გაიცემა სრული განაკვეთის პროფესიონალ წევრებზე, ლურჯი ფერისაა, ხოლო რიგითი წევრებისთვის გაცემული ბარათები ყვითელი ფერის. პარტიის წევრებისთვის, რომლებიც პარტიის ბანაკს მიღმა ცხოვრობენ, ასევე ყვითელი ფერის ბარათები გაიცემა. ყვითელი ბარათები გაიცემა ასევე პარტიის სამხედრო ფრთის (პეშმერგა) წარმომადგენლებისთვის, რომლებიც ერთი წლის შემდეგ იღებენ იგივე ბარათს, რასაც მაღალი დონის პროფესიონალი წევრები ატარებენ. უსაფრთხოების მიზნებიდან გამომდინარე, საიდუმლო წევრები, რომლებიც ირანში ცხოვრობენ, წევრობის ბარათს არ ფლობენ.

წყაროების ცნობით, პარტია გასცემს სარეკომენდაციო წერილს, თუმცა აღნიშნული წერილი არ გადაეცემა პირადად თავშესაფრის მაძიებელს, არამედ ეგზავნება თავშესაფრის საკითხთა ინსტიტუციას ან პირის კანონიერ ადვოკატს ამა თუ იმ ქვეყანაში. ყველა წევრს, ცენტრალურ ოფისში, აქვს დაწერილი დოკუმენტი, რომელიც აღწერს თავშესაფრის მაძიებლის მდგომარეობას. მაგალითად, თუ პარტიის წევრი აპირებს თავშესაფარი მოითხოვს რომელიმე ქვეყანაში, მან უნდა მიმართოს პარტიის ადგილობრივ ოფისს, რომელიც უკავშირდება შემდეგ ცენტრალურ ოფისს და თხოვს სარეკომენდაციო წერილის გაცემას. წერილი მიღება პარტიის მხარდამჭერებსაც შეუძლიათ, იმ შემთხვევაში თუ პარტია მიიჩნევს, რომ მხარდამჭერს ქვეყნის დატოვება პოლიტიკური საქმიანობის გამო უწევს. ასეთ შემთხვევაში, წერილში ხდება იმის დაკონკრეტება, რომ პირი პარტიის მხარდამჭერია და არა წევრი.[3]

ირანის ქურთისტანის დემოკრატიული პარტიის წევრთა მიმართ დამოკიდებულება

დიდი ბრიტანეთის საშინაო საქმეთა ოფისი 2019 წლის იანვარში გამოქვეყნებულ ანგარიშში წერს, რომ ირანის ქურთულ რაიონებში, პირები, ვინც ეჭვმიტანილები არიან KDPI პარტიასთან, კომალასა და ხაბატის ჯგუფებთან კავშირში, ხშირად იბარებენ უსაფრთხოების სამსახურებში. პირები, ვინც კულტურულ ღონისძიებებს გეგმავს, ასევე შეიძლება მათ რიცხვში აღმოჩნდნენ. წყაროები აღნიშნავენ, რომ ეს არაა სტანდარტული კონტროლი უსაფრთხოების მიზნებიდან გამომდინარე, არამედ ხელისუფლების მეთოდია, ზეწოლა განახორციელონ ხალხზე და უჩვენონ მათ, რომ მუდმივი დაკვირვების ქვეშ არიან. მიიჩნევა, რომ სისტემის სამიზნეს წარმოადგენენ, აღნიშნული ჯგუფების როგორც დადასტურებული წევრები, ასევე მათი ოჯახის წევრებიც, მათ შორის ქალები და ბავშვებიც. წყაროების ცნობით, ხელისუფლება, კონკრეტული პირის მოძებნისა თუ მასზე ზეწოლის მიზნით, ხშირად პირდაპირ ოჯახის წევრებთან მიდის. ბოლო პერიოდი სულ უფრო ხშირად ვრცელდება ინფორმაცია აღნინული ჯგუფების წევრების ოჯახებზე ზეწოლის შესახებ. წყაროების ინფორმაციით, თუ პირს ბროშურას უპოვიან, უმეტეს შემთხვევაში მას დააპატიმრებენ, სავარაუდოდ აწამებენ და აიძულებენ იმ ჯგუფის წევრობის აღიარებას, ვისაც ნაპოვნი ბროშურა ეკუთვნის. პირს ხუთ-წუთიან სასამართლოზე გამოუტანენ განაჩენს და ჩასვამენ ციხეში. ნებისმიერი ქმედება, დაკავშირებული ქურთისტანის დემოკრატიულ პარტიასთან, საუბარიც კი ქურთების უფლებებსა და გამოწვევებზე, შესაძლოა პრობლემის წარმომშობი იყოს. ის, ვინც ქურთისტანის დემოკრატიულ პარტიაზე პირდაპირ საუბრობს, რეჟიმის თავლთახედვის არეშია; პირი, ვინც ქურთების უფლებებზე საუბრობს, ზოგადად საფრთხის ქვეშ არის. ქურთული პარტიოტიზმი, რომელიც ბოლო წლებში შუა აღმოსავლეთში გავრცელდა, შესაძლოა ირანსაც მისწვდეს და სწორედ ამის ეშინია რეჟიმს ირანში. ირანის ქურთისტანის დემოკრატიული პარტიის წევრებს, დაპატიმრების შემთხვევაში, 2-დან ათ წლამდე პატიმრობა ემუქრებათ. თავშესაფრის მაძიებლების ცნობით, წინასწარი დაკავებისას ისინი ხდებიან წამების მსხვერპლი და მათგან ითხოვენ პარტიის წევრობის აღიარებას და ქურთისტანის დემოკრატიული პარტიის სხვა წევრების დასახელებას. წყაროები ასევე საუბრობენ პარტიის წევრების მიმართ დისკრიმინაციის, დაპატიმრებებისა და სიკვდილით დასჯის ფაქტების შესახებ.[4]

[1] UK Home Office: Country Policy and Information Note Iran: Kurds and Kurdish political groups, January 2019

 (accessed on 12 October 2020)

[2] Landinfo – Norwegian Country of Origin Information Centre: Iran; Kurdistan Democratic Party – Iran (KDP-I), 19 May 2020

 (accessed on 12 October 2020)

[3] UK Home Office: Country Policy and Information Note Iran: Kurds and Kurdish political groups, January 2019

 (accessed on 12 October 2020)

[4] UK Home Office: Country Policy and Information Note Iran: Kurds and Kurdish political groups, January 2019

 (accessed on 12 October 2020)

ირანი. ინფორმაცია სეფაში რეგისტრაციისა და მსახურების შესახებ. ოქტომბერი, 2020

გაერთიანებული სამეფოს საშინაო საქმეთა ოფისი ირანში სავალდებულო სამხედრო სამსახურის შესახებ 2019 წელს გამოქვეყნებულ სპეციალურ ანგარიშში წერდა, რომ ირანში ახალწვეულებმა სავალდებულო სამხედრო სამსახური უნდა გაიარონ ქვეყნის ერთ-ერთ სამხედრო უწყებაში, ესენია: ჯარის სახმელეთო ნაწილი; ირანული საზღვაო ძალები; ირანული საჰაერო ძალები; Khatam al-Anbiya-ს საჰაერო თავდაცვის ქვედანაყოფი; „ისლამური რევოლუციის გვარდიის კორპუსის“ (IRGC) სახმელეთო ძალები; IRGC საზღვაო ძალები; IRGC საჰაერო ძალები და სამართალდამცავი ორგანოები.

ანგარიშში საუბარია, რომ ა.შ.შ. ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს მიხედვით, ირანში სამხედრო გაწვევისას,  ახალწვეულთა მინიმალური ასაკი შემდეგია: Basij-ში (სახალხო სამობილიზაცო არმია) გაწვევისას – 15 წელი; მოხალისეების შემთხვევაში – 16 წელი; სამართალდამცავ ორგანოებში გაწვევის დროს – 17 წელი; ხოლო სავალდებულო სამხედრო სამსახურში გაწვევისას – 18 წელი.

ანგარიშის მიხედვით, სამხედრო სამსახურისგან თავის არიდება დასჯადია შეიარაღებული ძალების სისხლის სამართლის კოდექსის 40 მუხლით, რომელიც ითვალისწინებს 6-დან 24 თვემდე პატიმრობას ან მოქმედი სამხედრო სამსახურის გადავადებას. 18 წელს მიღწეული მამაკაცები, რომლებსაც შესაბამისი სამსახურები იძახებენ გაწვევაზე და არ ცხადდებიან, ითვლებიან დეზერტირებად და მათი ქმედება ისჯება სისხლისსამართლებრივი წესით. პირები, რომლებიც მშვიდობიანობის დროს სამხედრო სამსახურს თავს აარიდებენ 3 თვით (ან ომის დროს – 15 დღით), დაექვემდებარიან დამატებით 3 თვის ვადით სავალდებულო სამხედრო სამსახურის გაგრძელებას. თუ ახალწვეული ამაზე უფრო მეტ ხანს არის მიმალული, მაშინ მას სამხედრო სამსახურის მოხდის პერიოდი გაეზრდება დამატებით 6 თვით. 1 წელზე მეტი ხნით (ან ომიანობის შემთხვევაში – 2 თვეზე მეტი ხნით) თავის არიდების შემთხვევაში, პირი დაექვემდებარება სამხედრო სასამართლოს წინაშე წარდგომას.

დეზერტირობისთვის განკუთვნილი სასჯელი, ხშირად დამოკიდებულია კონკრეტული ქეისის კონკრეტულ გარემოებებზე: დეზერტირობა მოხდა ომიანობის თუ მშვიდობიანობის პერიდოში; იყო თუ არა პირი უშუალოდ გაწვეული; შესაბამის სამსახურებთან საკუთარი ნებით გამოცხადდა თუ დააკავეს და ა.შ. ასევე რელევანტურია თუ რა პოზიციაზე მსახურობდა რეკრუტი; დეზერტირობის დროს თან წაიღო თუ არა სამხედრო აღჭურვილობა, რომელი სასამართლოს წინაშე წარდგება და ა.შ.

ამას გარდა, ანგარიშში აღნიშნულია, რომ თუ პირი თავს აარიდებს სავალდებულო სამხედრო სამსახურს, მას შესაძლოა მთავრობის მიერ უარი ეთქვას მართვის მოწმობის აღებაზე. ასევე, მისი პასპორტი შესაძლოა გააუქმონ და დაუწესონ შეზღუდვა, რომელიც სპეციალური ნებართვის გარეშე, ახალწვეულს ქვეყნიდან გასვლას უკრძალავს.[1]

საერთაშორისო ვებ-პორტალ globalsecurity.com მიხედვით, 18-დან 49 წლამდე ირანელი მამაკაცები ვალდებულნი არიან, გაიარონ სამხედრო სამსახური, რომელის პერიოდი შეადგენას 18 თვეს. აღნიშნულ სამსახურს შემდგომ მოსდევს სამოხალისეო სარეზერვო სამსახური. პირებს, მოხალისეობის შემთხვევაში, შეუძლიათ იმსახურონ 16 წლის ასაკიდან. ირანის არმიის 80 %-ს; ხოლო რევოლუციური გვარდიის კორპუსის 60 %-ს სწორედ გაწვეული ახალწვეულები შეადგენენ.[2]

[1] UK Home Office – Country Policy and Information Note Iran: Military Service; published in April 2020; available at https://www.justice.gov/eoir/page/file/1274581/download [accessed 8 October 2020]

[2] Globalsecurity.com – Iran – Military Conscription; available at https://www.globalsecurity.org/military/world/iran/conscription.htm [accessed 8 October 2020]

ირანი. მოქმედი კანონმდებლობა აბორტის შესახებ. სექტემბერი, 2020

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ახლო აღმოსავლეთის რეგიონალური ოფისი 2018 წელს გამოქვეყნებულ სტატიაში ირანის ისლამურ რესპუბლიკაში აბორტის კანონიერების შესახებ წერდა, რომ ქვეყანაში აბორტი 2003 წლიდან დასაშვებია იმ შემთხვევაში, როდესაც არსებობს სერიოზული და განუკურნებელი დაავადება, რომელიც დედის ან ნაყოფის ჯანმრთელობას ან/და სიცოცხლეს სერიოზული საფრთხის წინაშე აყენებს.

სტატიის მიხედვით, სამედიცინო აბორტის შესახებ კანონის თავდაპირველი ვერსია 2003 წელს მომზადდა, 2005 წელს ირანის პარლამენტმა მასში საბოლოო ცვლილებები შეიტანა და რატიფიცირება მოახდინა, ხოლო საბოლოოდ, იმავე წელს კანონი დამტკიცებულ იქნა „მეთვალყურეთა საბჭოს“ მიერ.  კანონის მიხედვით, ლეგალური აბორტი დასაშვებია მაშინ, როდესაც სულ მცირე 3 შესაბამისი სპეციალისტი დაადგენს, რომ ნაყოფი არის ფიზიკურად ან გონებრივად განუვითარებელი ან ჩამორჩენელი, რომლის დაბადებასაც შედეგად მოჰყვება დედის მიმართ მძიმე ტანჯვის დადგომა. აბორტი, ასევე, დასაშვებია მაშინ, როდესაც ასევე 3 სპეციალისტის დასკვნით, სახეზეა უშუალოდ დედის სიცოცხლისთვის სახიფათო წინაპირობები. დასკვნა შემდგომ მიდის სამართლებრივი მედიცინის მთავარ ოფისში, რომელიც გასცემს საბოლოო ნებართვას აბორტის გაკეთების თაობაზე. ირანში აბორტის გაკეთება დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც ნაყოფის ჩასახვიდან 4 თვეზე ნაკლები დროა გასული და თუ დედა ამაზე გამოხატავს თანხმობას.

კანონში გაწერილი რეგულაციის მიხედვით, ირანულმა სამართლებრივი მედიცინის ორგანიზაციამ შეადგინა სია, სადაც მოცემულია ის 51 ჯანმრთელობის კონდიცია, რომლის დროსაც აბორტი დასაშვებია (აქედან 22 შეეხება დედის ჯანმრთელობას, ხოლო 29 – ნაყოფისას). აღნიშნული 51 კონდიცია ჩამონათვალია იმ სერიოზული ან/და განუკურნებელი დაავადებებისა, რომლებიც მძიმე ტანჯვას მიაყენებენ დედას, ნაყოფს ან მომავალში – დაბადებულ ბავშვს.[1]

ტექნიკურ და სამედიცინო საერთაშორისო ჟურნალთა ონლაინ-პორტალი BioMedCentral 2020 წელს გამოქვეყნებულ რიგით 261-ე სტატიაში წერდა ირანში ლეგალური აბორტის შესახებ. სტატიაში ასევე აღნიშნულია, რომ 2005 წელს მიღებული „თერაპიული აბორტის შესახებ ერთობლივი აქტის“ მიხედვით, განსაზღვრულია არაერთი ჯანმრთელობის კონდიცია, რომლის დროსაც, ირანში დაშვებულია ლეგალური აბორტი. კანონი ამბობს, რომ თერაპიული აბორტი სამართლებრივად ნებადართულია მაშინ, როდესაც არსებობს 3 სპეციალისტის მიერ დამტკიცებული დიაგნოზი ნაყოფის ანომალიის ან დედის სიცოცხლისთვის საფრთხის შემცველი სერიოზული გარემოების შესახებ. ამას გარდა, პროცედურისთვის აუცილებელია დედისა და „სამართლებრივი მედიცინის ორგანიზაციის“ თანხმობა, ხოლო უშუალოდ პროცედურა განხორიცელებულ უნდა იქნას ფეხმძიმობის 19-ე კვირამდე პერიოდში.[2]

[1] WHO EMRO – “Characteristics of women applying for a legal abortion in the Islamic Republic of Iran”; published in November 2018; available at http://www.emro.who.int/emhj-volume-24-2018/volume-24-issue-11/characteristics-of-women-applying-for-a-legal-abortion-in-the-islamic-republic-of-iran.html [accessed 20 September 2020]

[2] BMC – “Therapeutic abortion in Iran: an epidemiologic study of legal abortion in 2 years”; published on 27 May 2020; available at https://bmcresnotes.biomedcentral.com/articles/10.1186/s13104-020-05098-y [accessed 21 September 2020]

ირანი. ქრისტიანობაზე კონვერტირებულ პირთა მიმართ დამოკიდებულება. სექტემბერი, 2020

აშშ-ის საერთაშორისო რელიგიის თავისუფლების კომისია 2019 წლის ანგარიშში (საანგარიშო პერიოდი 2018 წელი) ირანის ისლამური რესპუბლიკის შესახებ წერს, რომ ირანის მოსახლეობა 83 მილიონზე მეტია (2018 ივლისის მონაცემებით)[1]. აქედან 99,4% არის მუსლიმი, მათ შორის 90-95% შიიტი და 5-10% სუნიტი; რელიგიური უმცირესობა ირანში მოსახლეობის 1 პროცენტს შეადგენს და მოიცავს იარსანებს (დაახლოებით 1 მილიონი), ბაჰაებს, სხვადასხვა ქრისტიანულ დენომინაციებს, ზოროასტრებს, ებრაელებს და საბეან-მანდეანებს.[2] ამასთან, ამავე კონტექსტში აღსანიშნავია, რომ ირანის კონსტიტუციის თანახმად, ზოროასტრიზმის მიმდევრები, ებრაელები და ქრისტიანები (დაბადებით) წარმოადგენენ რელიგიურ უმცირესობათა იმ ჯგუფს, რომელთა მიერაც თავიანთი რელიგიური რიტუალების შესრულება დასაშვებია კანონით განსაზღვრულ ფარგლებში (within the limits of the law).[3] აღნიშნულზე დამატებით ნიშანდობლივია, რომ ირანში ქრისტიანული საზოგადოების ეთნიკურ შემადგენლობასთან დაკავშირებით ნორვეგიის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების ცენტრის (Landinfo) კვლევაში აღნიშნულია, რომ როგორც წესი ქრისტიანები სომხებთან და ასირიელებთან ერთად წარმოადგენენ ეთნიკურ უმცირესობათა ჯგუფს ირანში.[4] ამავე კვლევაში ქრისტიანებთან დაკავშირებით მითითებულია, რომ ის პირები, ვინც დაბადებით ქრისტიანები არიან იწოდებიან ,,ეთნიკურადაც ქრისტიანებად” (ethnic christians), ხოლო მაგალითისათვის პროტესტანტები, რომელთაც გააჩნიათ შიიტური წარმომავლობა იწოდებიან ,,არაეთნიკურ ქრისტიანებად” (non-ethnic christians).[5]

რაც შეეხება ირანში რელიგიის თავისუფლებასთან დაკავშირებულ სამართლებრივ მოწესრიგებას, ზემოთ დასახელებულ ანგარიშში მითითებულია, რომ ქვეყნის კონსტიტუციით განსაზღვრულია, რომ ირანი ისლამურ რესპუბლიკას წარმოადგენს, სადაც ისლამის შიიტური მიმდინარეობა სახელმწიფოს ოფიციალურ რელიგიად არის აღიარებული.[6] ამასთან, კონსტიტუციის თანახმად, ნებისმიერი სამართლებრივი ნორმა ან/და (სოციუმში) დამკვიდრებული ტრადიცია უნდა შეესაბამებოდეს ისლამით დადგენილ/ განსაზღვრულ წესებს ე.წ ,,ისლამურ კრიტერიუმს“ (Islamic Criteria) და შარიათის კანონებს. ამასთან, ირანის კონსტიტუციის თანახმად, ნებისმიერი მოქალაქე სარგებლობს პოლიტიკური, სოციალური, ეკონომიკური  და კულტურული უფლებებით, რომლებიც შესაბამისობაში უნდა იყოს ,,ისლამის კრიტერიუმებთან“.[7]  რელიგიის შეცვლასთან (Apostasy) დაკავშირებით კანონში აღნიშნულია, რომ მუსლიმ პირებს ეკრძალებათ რელიგიის შეცვლა და ნებადართულია მხოლოდ სხვა პირთა მიერ (არამუსლიმები) რელიგიური კონვერტაცია ისლამზე.[8]

ირანში რელიგიის შეცვლასთან დაკავშირებით არსებული სამართლებრივი მოწესრიგების შესახებ ფინეთის იმიგრაციის სამსახურის (Finnish Immigration Servive) მიერ მომზადებულ ანგარიშში აღნიშნულია, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი მუსლიმი თეოლოგი აღნიშნავს, რომ დაბადებით მუსლიმს არ აქვს რელიგიის შეცვლის უფლება, მუსლიმთა წმინდა წიგნში (ყურანი) არ არსებობს მკაცრი ჩანაწერი (განსაზღვრული მითითება) რელიგიის შეცვლის შეუძლებლობის შესახებ.[9] რელიგიის შეცვლის სამართლებრივ შესაძლებლობაზე და თანმდევ გარემოებებზე ამახვილებს ყურადღებას ასევე  ნორვეგიის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების ცენტრი (Landinfo), რომელიც თავის კვლევაში აღნიშნავს, რომ ირანში რელიგიის შეცვლის აკრძალვის მიუხედავად, ხელისუფლებამ წარსულში ზოგიერთ შემთხვევაში ნებადართულად გამოაცხადა (tolerated) ირანში პროტესტანტული ეკლესიის საზოგადოების არსებობა, რომლის (საეკლესიო საზოგადოება) წევრების უმრავლესობაც სწორედ კონვერტირებული მუსლიმები არიან.[10] აღსანიშნავია, რომ ამავე საკითხთან დაკავშირებით კვლევაში აღნიშნულია, რომ ხელისუფლების მხრიდან გარკვეულ შემთხვევებში მსგავსი სასულიერო გაერთიანებების არსებობაზე ნებართვის დაშვების მიუხედავად, შემდგომში (ძირითადად 2009–2013 წწ.) ზოგიერთი ასეთი ეკლესია დაიხურა და კონვერტირებულ ქრისტიანებს ხშირად თავიანთი რელიგიური პრაქტიკის განხორციელება ინტერნეტ რესურსების გამოყენების საშულებით უხდებათ.[11]

ირანში რელიგიური კონვერტაციის პრაქტიკასთან დაკავშირებით მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ ნორვეგიის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების ცენტრის (Landinfo) განცხადებით, რელიგიური კონვერტაცია ირანში ორ ძირითად ჯგუფს უკავშირდება. კერძოდ, რელიგიის შეცვლა (კონვერტაცია ქრისტიანულ რელიგიაზე) ირანში ჯერ კიდევ 1979 წლამდე (ე.ი ირანის ისლამური რესპუბლიკის შექმნამდე) დაიწყო დასავლური ტიპის სახელმწიფოების ,,მისიონერული მოქმედებების“ (missionary activities) შედეგად და შესაბამისად კონვერტირებული პირების პირველი ჯგუფიც სწორედ ამ პერიოდს უკავშირდება (1979 წლამდე კონვერტირებული პირები და მათი შთამომავლები).[12] ქვეყანაში არსებული შეზღუდვების მიუხედავად, რელიგიური კონვერტაციის მასშტაბური მეორე ტალღა 2005–2006 წწ. არის დაკავშირებული, როდესაც ირანში კვლავ გაიზარდა სხვა რელიგიაზე (ძირითადად ქრისტიანობა) კონვერტირებული პირების რაოდენობა.[13] კერძოდ, დასავლეთიდან მართული ,,მისიონერული საქმიანობის“ შედეგად (missionary work) კონვერტირებული პირების რიცხვი დასახელებულ წლებში კიდევ უფრო მზარდი გახდა. მისიონერები ქრისტიანული რელიგიის გასავრცელებლად აქტიურად იყენებდნენ საკაბელო ტელევიზიას, ინტერნეტს, სოციალურ მედიას და ავრცელებდნენ ბიბლიას. სწორედ ამ გარემოებების გათვალისწინებით, დღესდღეობით კონვერტირებული ქრისტიანები ირანში მჭიდროდ თანამშრომლობენ საზღვარგარეთ არსებულ ქრისტიანულ ორგანიზაციებთან, რომლის შედეგადაც მათ (კონვერტირებული ირანელები) განავითარეს სხვადასხვა სახის საშუალებები (მათ შორის რელიგიური სახის ფორუმები), რომლებიც კონვერტირებულ პირებს რელიგიური ლიტერატურის მოპოვებისა და სასულიერო პირებთან კომუნიკაციის  შესაძლებლობას აძლევს.[14]

(შენიშვნა: ქვემოთ წარმოდგენილია ინფორმაცია ირანში ზოგადად კონვერტირებული ქრისტიანებისა და მათ შორის ისეთი კონვერტირებული პირების მდგომარეობის შესახებ, რომლებმაც რელიგია შეიცვალეს არა წარმოშობის ქვეყანაში, არამედ წარმოშობის ქვეყნის საზღვრებს გარეთ, სხვა სახელმწიფოში)

ირანში კონვერტირებული პირების მდგომარეობასთან დაკავშირებით მნიშვნელოვან განმარტებას აკეთებს დიდი ბრიტანეთის შინაგან საქმეთა სამინისტრო კვლევაში სახელწოდებით, ,,ირანი: ქრისტიანები და კონვერტირებული ქრისტიანები“. კერძოდ, წინამდებარე კვლევაში აღნიშნულია, რომ კონვერტირებული ქრისტიანების დაკავების სავარაუდო შემთხვევები (რაოდენობა), ირანში ზოგადად კონვერტირებული ქრისტიანების რაოდენობასთან მიმართებით არის სტატისტიკურად, საგრძნობლად მცირე.[15] გარდა ამისა, კვლევა განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებს იმ ფაქტზე, რომ არსებულ მონაცემებზე დაყრდნობით, ირანის ხელისუფლებისათვის, კონვერტირებულ ქრისტიანთაგან როგორც წესი სამიზნეს (დაკავების სამიზნე) წარმოადგენს ე.წ ,,ოჯახური (არაოფიციალური) ეკლესიების“ (house churches) ლიდერები და მსგავსი რელიგიური შეკრებების ორგანიზატორები.[16] მაშასადამე, კვლევის თანახმად, ირანის ხელისუფლების მხრიდან დაკავების საფრთხე შესაძლოა ეხებოდეს არა ჩვეულებრივ (უბრალო) კონვერტირებულ პირებს, არამედ რელიგიურ ლიდერებსა და რელიგიური შეკრებების ორგანიზატორებს.[17] აქედან გამომდინარე, დიდი ბრიტანეთის შსს–ს კვლევაში აღნიშნულია, რომ ირანის ხელისუფლების ძირითად მიზანს წარმოადგენს ქრისტიანობის გავრცელების შეჩერება, თუმცა მათ ხელთ არსებული რესურსების გათვალისწინებით, ხელისუფლებას ყველა კონვერტირებული ქრისტიანის შესახებ ინფორმაციის მოძიება და მათი კონტროლი არ ხელეწიფება.[18]

აღნიშნულზე დამატებით, ზემოთ დასახელებული კვლევის მიხედვით, მხოლოდ ქრისტიანულ რელიგიაზე კონვერტაცია არ წარმოადგენს საკმარის საფუძველს წარმოშობის ქვეყანაში დევნის საფრთხის წარმოსაშობად.[19] ხელისუფლების მხრიდან დევნის საფრთხის არსებობა დამოკიდებულია კონვერტირებული პირის მიერ განხორციელებულ მოქმედებებზე, რომელიც სახელმწიფოსათვის მკაფიოდ (ადვილად) აღსაქმელი უნდა იყოს (the degree to which their conversion is ‘visible’).[20] მაგალითისათვის, წინამდებარე კვლევაში მითითებულია, რომ ხელისუფლებისათვის ადვილად აღსაქმელი კონვერტაციის შემთხვევა შესაძლებელია იყოს პროზელიტიზმი (proselytising activities) და ასეთი პირების წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში სწორედ ისინი შეიძლება აღმოჩნდნენ დევნის საფრთხის წინაშე. ამასთან, არამხოლოდ პროზელიტიზმის განმახორციელებელი პირები, არამედ ასევე ისინიც, ვინც ქვეყნის დატოვებამდე სახელმწიფოს მხრიდან (სხვადასხვა მიზეზით) განსაკუთრებული დაკვირვების ქვეშ იმყოფებოდნენ, შესაძლებელია დადგნენ რელიგიური კონვერტაციის გამო (დამატებითი ფაქტორი) დევნის საფრთხის წინაშე. ამასთან, კვლევის თანახმად, ის პირები, ვინც შეიცვლა რელიგია საზღვარგარეთ, შემდგომ დაბრუნდნენ ირანში და არ არიან პროზელიტიზმით დაკავებული, შეუძლიათ შეძლებისდაგვარად შეუმჩნევლად (discreetly) შეასრულონ თავიანთი რელიგიური ტრადიციები.[21]

საინტერესოა ასევე ამ საკითხთან დაკავშირებით, ნორვეგიის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების ცენტრის (Landinfo) კვლევა (აღნიშნული კვლევა ეფუძნება 2016 წელს ე.წ ,,ფაქტების დამდგენი მისიის“ (fact finding mission) განხორციელებისას მიღებულ შედეგებს), რომლის თანახმადაც, ორგანიზაცია Human Rights Watch-ის წარმომადგენელთან კვლევის განმახორციელებელი პირების სამუშაო შეხვედრისას, მათ (Human Righs Watch) განაცხადეს, რომ ირანის ხელისუფლება იშვიათად ინტერესდებია უშუალოდ კონვერტირებული პირებით (ინდივიდუალური საქმეებით).[22] მიუხედავად ამისა, კვლევაში ნათქვამია, რომ იმ შემთხვევაში თუკი ცენტრალური სადაზვერვო სამსახური  აღმოაჩენს, რომ მაგალითად კონვერტირებული პირის საცხოვრებელ სახლში (კერძო საკუთრებაში) იმართება რელიგიური შეკრებები, შესაძლებელია სწორედ ასეთ შემთხვევაში დაინტერესდეს ინდივიდუალური კონვერტაციის შემთხვევით ხელისუფლება. კერძოდ, Amnesty International და Human Rights Watch აღნიშნავენ, რომ როგორც წესი ირანში ხელისუფლებისათვის განსაკუთრებით საყურადღებოა ის ორგანიზაციები და პირები, ვინც ეწევა ე.წ ,,მისიონერულ საქმიანობას“ (missionary activities) და ავრცელებენ ისეთ რელიგიური ლიტერატურას, როგორიცაა მაგალითად ბიბლია. თუმცა აქაც ექსპერტები დასძენენ, რომ ხელისუფლების მხრიდან ინტერესის გამოვლენის ხარისხი დამოკიდებულია თავად ორგანიზაციის საქმიანობის არეალზე, სპეციფიკაზე (რამდენად მნიშვნელოვანია მათ მიერ განხორციელებული ქმედებები).[23] ამასთან, ირანის ეკლესიათა გაერთიანების (საბჭოს) სასულიერო პირმა (პასტორმა) Landinfo-სთან საუბრისას განაცხადა, რომ ირანში ძირითადად ის პირები არიან ხელისუფლების მხრიდან დევნის საფრთხის წინაშე, ვინც მუსლიმთა გაქრისტიანებაში აქტიურ მონაწილეობას იღებს (თავიანთ კერძო საკუთრებას იყენებენ ,,საოჯახო  (არაოფიციალური) ეკლესიების“ ფუნქციონერებისათვის).[24] გარდა ამისა, სხვა (ეთნიკურად ირანელი) პასტორი ასევე აღნიშნავს, რომ ირანში კონვერტირებულ ქრისტიანებს შეუძლიათ ჩვეულებრივ განაგრძონ ცხოვრება და მონაწილეობა მიიღონ ე.წ ,,საოჯახო (არაოფიციალურ) ეკლესიებში“ გამართულ რელიგიურ რიტუალებში, თუმცა აქვე მნიშვნელოვანია, რომ პასტორის განცხადებით, კონვერტირებული პირების მოქმედებები შესაბამისობაში იყოს ქვეყანაში დამკვიდრებულ სოციალურ ნორმებთან და ირანული საზოგადოებაში არსებულ სოციალურ (ცხოვრების სტილი) ჩარჩოებთან. კერძოდ, პასტორი აღნიშნავს, რომ კონვერტირებული პირებისათვის პრობლემის წარმოშობა დამოკიდებულია იმაზე, თუ რამდენად მკაფიოდ აღსაქმელია საზოგადოებისათვის მათ მიერ განხორციელებული მოქმედებები. მაგალითისათვის, პასტორმა დაასახელა კონკრეტული შემთხვევა, როდესაც ერთ–ერთი ოჯახი ირანში მართავდა რელიგიურ შეკრებებს, ხოლო ამ უკანასკნელის ჩატარების ადგილი იყო კერძო სახლის ვერანდა, რა დროსაც რელიგიური შეკრების მონაწილეები ასევე უკრავდნენ გიტარაზე და მღეროდნენ სხვადასხვა სიმღერას, რაც მათი შეკრების ადგილმდებარეობის გათვალისწინებით (სახლის ვერანდა) მკაფიოდ აღსაქმელი იყო მათ შორის მეზობლებისთვისაც. სწორედ ამ მიზეზით, ერთ–ერთმა მეზობელმა აღნიშნულის შესახებ სამართალდამცავ უწყებას მიაწოდა ინფორმაცია.[25]

აღნიშნულ ინფორმაციას ადასტურებს ასევე ერთ–ერთი კონვერტირებული პირი, რომელიც Landinfo–ს მონაცემებით ამჟამად ცხოვრობს ირანში. დასახელებულმა პირმა განმარტა, რომ მთავრობის დამოკიდებულება იმასთან დაკავშირებით, თუ როგორი იქნება კონვერტირებული პირის მდგომარეობა ირანში, განსაზღვრავს ის თუ რამდენად თვალშისაცემია ამ უკანასკნელის (კონვერტირებული პირის) მოქმედებები (რელიგიური კუთხით) ირანში. წინამდებარე დასკვნის გაკეთების შესაძლებლობას ზემოთ აღნიშნულ პირს აძლევს ორი მნიშვნელოვანი მაგალითი საკუთარი გამოცდილებიდან. კერძოდ, კონვერტირებული ქალბატონი აცხადებს, რომ მაშინ როდესაც მისი ძმა დააკავეს ქრისტიანული რელიგიის პროპაგანდის ბრალდებით, ისიც (კონვერტირებული ქალბატონი) დაიბარეს სადაზვერვო სამსახურში განმარტების მისაცემად, რა დროსაც ქალბატონმა ასევე სადაზვერვო სამსახურის წარმომადგენელებს განუმარტა, რომ არამხოლოდ მისი ძმა, არამედ თავადაც კონვერტირებულ ქრისტიანს წარმოადგენდა. აღნიშნულის შემდეგ როგორც ამას კონვერტირებული ქალბატონი აცხადებს, სახელმწიფოს წარმომადგენელმა გამოხატა პატივისცემა მის მიერ არჩეული რელიგიისადმი, თუმცა ასევე განუცხადა, რომ მათ (კონვერტირებულ და–ძმას) თავი უნდა შეეკავებინათ რელიგიის პროპაგანდისაგან. ამასთან, აღნიშნული პირი დასძენს, რომ მან სახელმწიფო დაზვერვის სამსახურის წარმომადგენელს ასევე განუცხადა, რომ იმ შემთხვევაში თუკი სხვა პირები მას შეეკითხებოდნენ რელიგიური კუთვნილების შესახებ, კონვერტირებული ქალბატონი არ დამალავდა თავის რელიგიურ იდენტობას, რასთან დაკავშირებითაც სახელმწიფო სადაზვერვო სამსახურის წარმომადგენელს პრეტენზია არ ჰქონია და კონვერტირებულ ქალბატონის ურთიერთობა ცენტრალური სადაზვერვო სამსახურის წარმომადგენელთან ამით დასრულდა.[26] გარდა ამისა, იგივე პირი სახელმწიფო სამსახურებთან თავისი ურთიერთობის შესახებ აღნიშნავს, რომ მაშინ როდესაც ამ უკანასკნელს სურდა პასპორტის დამზადება და მიმართა შესაბამის უწყებას, იქაც განაცხადა მისი რელიგიური იდენტობის შესახებ (რომ წარმოადგენდა კონვერტირებულ ქრისტიანს). ამის შემდგომ, უფლებამოსილმა თანამდებობის პირმა (საპასპორტო ოფიცერმა) დაარეგისტრირა (ოფიციალურად გააფორმა) განმცხადებლის მიერ მოწოდებული ინფორმაცია, განმცხადებელს გადასცეს პასპორტი, რითაც კონვერტირებულ ქალბატონს შესაძლებლობა მიეცა სხვების მსგავსად (მუსლიმები) ჩვეულებრივი წესით გაიარა საპასპორტო კონტროლი და სურვილის შემთხვევაში დაეტოვებინა წარმოშობის ქვეყანა.[27]

ნორვეგიის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების ცენტრი (Landinfo) ზემოთ წარმოდგენილი მაგალითების შესახებ დასძენს, რომ აღნიშნული ფაქტები ადასტურებს იმას, რომ ირანის ხელისუფლებას არ აქვს კონვერტირებულ პირებთან უნიფიცირებული მიდგომა და შესაბამისად მათდამი მოპყრობა მეტწილად დამოკიდებულია იმაზე, თუ რა ქმედებებს განახორციელებს თავად კონვერტირებული პირი.[28]

აღნიშნულზე დამატებით, მაგალითად, ფინეთის იმიგრაციის სამსახურის (Finnish Immigration Service) მიერ მომზადებულ კვლევაში ნათქვამია, რომ რელიგიის შეცვლა ძალიან სენსიტიური თემაა ირანში. ზოგიერთი ადამიანი სასამართლოში დადანაშაულებულ იქნა ისლამზე უარის თქმისათვის (relinquishing Islam), თუმცა სასამართლოში განხილულ საქმეთა უმრავლესობაში, რელიგიის შეცვლა (apostasy) მითითებული იყო ჩადენილ სხვა დანაშაულებებთან ერთად.[29] ამასთან, წინამდებარე ნაშრომის მიხედვით, მხოლოდ რელიგიის შეცვლა იშვიათად არის სასამართლოში საქმის განხილვის საფუძველი, ხოლო ის საქმეები, რომლებიც აქამდე იქნა განხილული მათ შორის ,,რელიგიის შეცვლის“ მიზეზით, ეს უკანასკნელი (რელიგიური კონვერტაცია) მითითებულ იქნა, როგორც ბრალდების ერთ–ერთი საფუძველი. კერძოდ, ზემოთ დასახელებულ შემთხვევებში, რელიგიის შეცვლასთან ერთად, სასამართლომ განიხილა სხვა მნიშვნელოვანი პოლიტიკური ბრალდებებიც.[30] გარდა ამისა, კვლევის თანახმად, შესაძლებელია (ზემოთ წარმოდგენილ ნიშნებზე დაყრდნობით, გარდა რელიგიური აქტივობისა სხვა სახის პოლიტიკური აქტივობაც უნდა იყოს სახეზე), კონვერტირებული ქრისტიანი დააკავონ ირანში, თუმცა ასეთი პირების მიმართ სიკვდილით დასჯის გამოყენება შარიათის კანონების თანახმად (თუკი პირი ერთდროულად ახორციელებს რელიგიურ და პოლიტიკურ აქტივობას) არის ძალიან იშვიათი და გამოყენებულ იქნა მხოლოდ ერთეულ შემთხვევებში.[31]

დიდი ბრიტანეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს კვლევაში სახელწოდებით, ,,ირანი: ქრისტიანები და კონვერტირებული ქრისტიანები“, ირანის გარეთ, სხვა სახელმწიფოში კონვერტირებული ქრისტიანების წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შესახებ მითითებულია, რომ კონვერტირებული პირების (მათ შორის ქრისტიანების) წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში, თუკი ისინი (პირები, რომლებმაც შეიცვალეს რელიგია) არ განახორციელებენ აქტიურ მოქმედებებს, რომლებიც დაკავშირებული იქნება ქრისტიანულ რელიგიასთან (მოიაზრება პროზელიტიზმი), წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნებისას არ გახდებიან ხელისუფლების ინტერესის ობიექტები.[32]

ორგანიზაციამ სახელწოდებით, Middle East Concern[33] მნიშვნელოვანი განმარტება გააკეთა იმასთან დაკავშირებით, თუ როდის და რატომ შეიძლება შეექმნას კონვერტირებულ ქრისტიანს ირანში დაბრუნების შემთხვევაში პრობლემები. კერძოდ, Middle East Concen – ის თანახმად, უკან დაბრუნების შემდეგ კონვერტირებულ ქრისტიანს მხოლოდ მაშინ შეიძლება შეექმნას პრობლემა, თუკი აღნიშნულ პირს წარმოშობის ქვეყნის დატოვებამდეც ჰქონდა მნიშვნელოვანი სახის პრობლემა უსაფრთხოების სამსახურებთან (სახელმწიფოს სტრუქტურებთან).[34] წინააღმდეგ შემთხვევაში, Middle East Concern განმარტავს, რომ კონვერტირებული პირის ირანში დაბრუნება არ  არის საფრთხის შემცველი.[35]

დანიის იმიგრაციის სამსახურისა (Danish Immigration Service) და დანიის ლტოლვილთა საბჭოს (Danish Refugee Council) მიერ ერთობლივად მომზადებულ ანგარიშში, სახელწოდებით ,,საოჯახო (არაოფიციალური) ეკლესიები და რელიგიური კონვერტაცია“, აღნიშნულია, რომ თუკი კონვერტირებული პირი წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნებისას ღიად ისაუბრებს თავისი შეცვლილი რელიგიური კუთვნილების შესახებ სოციალურ მედიაში, მათ შორის “Facebook”–ზე, ამ შემთხვევაში სახელმწიფო ორგანოს წარმომადგენლებს ინფორმაცია ექნებათ პირის შეცვლილი რელიგიური იდენტობის შესახებ და შესაძლებელია სწორედ ამის საფუძველზე დაიწყონ მის მიმართ გამოძიება.[36] აქვე აღსანიშნავია, რომ ანგარიშის თანახმად, ის, თუ როგორ განვითარდება შემდგომში მოვლენები კონვერტირებული პირის მიმართ, უმეტესწილად დამოკიდებულია იმაზე, თუ რა ინფორმაციას მიაწოდებს რელიგიური კონვერტაციის შესახებ სახელმწიფო უწყებებს უშუალოდ კონვერტირებული პირი. ამასთან, ანგარიშში ნათქვამია, რომ გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც კონვერტირებული პირების შესახებ ინფორმაცია რაიმე  სხვა ნიშნის გამო (მაგალითად პოლიტიკური აქტივობა) უკვე აქვს სახელმწიფო უწყებებს და თუკი არიან ჩართულები ქრისტიანობის პროპაგანდაში ან ახორციელებენ ისეთ აქტივობებს, რაც შესაძლებელია (სახელმწიფოს აზრით) საფრთხის შემცველი იყოს ეროვნული უსაფრთხოებისათვის, სხვა შემთხვევაში კონვერტირებული პირები არ დაექვემდებარებიან რაიმე ტიპის მკაცრ სასჯელს.[37] გარდა ამისა, უშუალოდ კონვერტირებული პირის მიერ რელიგიის შეცვლის შესახებ ინფორმაციის განთავსება ისეთ სოციალურ პლატფორმაზე, როგორიცაა “Facebook” არ ნიშნავს იმას, რომ ასეთ შემთხვევაში ეს აუცილებლად გამოიწვევს პირისთვის გარკვეული სახის პრობლემის შექმნას და დადგება დევნის საფრთხის წინაშე. არამედ, ამის საპირწონედ, ანგარიშში აღნიშნულია, რომ ასეთ დროს იწყება პირის შესახებ ინფორმაციის მოძიება და წესდება კონტროლი. მაგალითისათვის, ანგარიშის მიხედვით, ფოტო, რომელიც ასახავს ერთ–ერთი კონვერტირებული პირის ნათლობის პროცესს და რომელიც პირის მიერ განთავსებულ იქნება “Facebook”–ზე, შესაძლებელია შესწავლილ იქნას სახელმწიფოს შესაბამისი უწყების მიერ ამავე პირის (კონვერტირებული პირის) მიერ განხორციელებულ მოქმედებებთან და ინდივიდუალური პროფილთან ერთად. ხოლო ერთ–ერთი უმნიშვნელოვანესი ჩანაწერი, რომელიც ზემოთ დასახელებულ ანგარიშში არის წარმოდგენილი და რომელიც ხაზს უსვამს იმ ფაქტს, რომ სხვა ქვეყანაში კონვერტირებული პირები  წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში არ დადგებიან დევნის საფრთხის წინაშე, შემდეგნაირად ჟღერს: ,,თუკი წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნებული პირი, წარმოშობის ქვეყნის დატოვებამდე არ იყო აფილირებული ქრისტიანულ რელიგიასთან (მისი ქმედებები არ უკავშირდებოდა ქრისტიანობას), ის არ დადგება დევნის საფრთხის წინაშე“.[38]

ზემოთ აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით, მნიშვნელოვან მინიშნებას აკეთებს ასევე დანიის იმიგრაციის სამსახური (Danish Immigration Service) ანგარიშში სახელწოდებით, ,,კონვერტირებული ქრისტიანები ირანში“, რომლის თანახმადაც, მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეიძლება დაემუქროს კონვერტირებულ პირს რაიმე ტიპის საფრთხე წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნებისას, როდესაც ამ უკანასკნელის მიმართ ქვეყნის დატოვებამდე (ანუ კონვერტაციამდე) უკვე ჰქონდა ინტერესი სახელმწიფოს შესაბამის ორგანოებს. მაშასადამე, ასეთი გარემოებების არარსებობის შემთხვევაში კი, პირს, რომელმაც წარმოშობის ქვეყნის ფარგლებს გარეთ შეიცვალა რელიგია, შეუძლია მშვიდად დაბრუნდეს ირანში, ისე რომ მას ამ მხრივ რაიმე ტიპის პრობლემა არ შეექმნას.[39]

აღსანიშნავია, რომ არასამთავრობო ორგანიზაცია “Article 18“–ის იურისტი, ადამიანის უფლებათა დამცველი Mansour Borji აცხადებს, რომ ის პირები, ვინც ირანში ბრუნდება ევროპაში ან დასავლეთის რომელიმე სახელმწიფოში რელიგიის შეცვლის შემდეგ, არსებობს გარკვეული რისკი მათდამი მოპყრობასთან დაკავშირებით. მაგალითად, თუკი კონვერტირებული პირის შესახებ ქვეყნის დატოვებამდე არაფერი იყო ცნობილი სახელმწიფოს შესაბამისი უწყების წარმომადგენლებისათვის, უფლებადამცველი ასეთი პირის წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნებასთან დაკავშირებით აცხადებს, რომ კონვერტირებული ქრისტიანი არ დადგება რაიმე ტიპის საფრთხის წინაშე.[40]

ავსტრალიის საგარეო ურთიერთობებისა და ვაჭრობის საკითხთა დეპარტამენტის (Department of Foreign Affairs and Trade – DFAT) მიერ მომზადებულ ანგარიშში სახელწოდებით ,,ირანი, სახელმწიფოს შესახებ ინფორმაცია“ მითითებულია, რომ ირანელები, ვინც სახელწმიფოს (ირანის) ფარგლებს გარეთ შეიცვალეს რელიგია (გახდნენ ქრისტიანები) წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში, ხელისუფლება მათ მიმართ არ იჩენს განსაკუთრებით ინტერესს.[41] კერძოდ, ისევე როგორც ზემოთ განხილული კვლევები, მათ შორის ავსტრალიის სახელმწიფოს მიერ მომზადებული კვლევა ცხადყოფს, რომ თუკი მანამდე (ქვეყნის დატოვებამდე) კონვერტირებული პირების პოლიტიკური საქმიანობის აქტივობის) შესახებ რელევანტურ უწყებებს არ ჰქონიათ ინფორმაცია და არ არიან/იყვნენ ჩართულები პროზელიტიზმში ან/და პოლიტიკურ აქტივობაში ირანში, ასეთი კონვერტირებული პირები არ დგებიან საფრთხის წინაშე.[42]

ამასთან, დიდი ბრიტანეთის შსს–ს მიერ მომზადებული კვლევის თანახმად, იმ პირების მდგომარეობა, ვინც ირანის ფარგლებს გარეთ მოინათლა არ განსხვავდება (თითქმის ისეთივეა), როგორც ირანში რელიგია შეცვლილი პირების[43]. კერძოდ, კონვერტირებული პირები წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნებისას ძალიან ფრთხილად უნდა იყვნენ, რათა მათ მიერ რელიგიური რიტუალების განხორციელება არ გახდეს სახელმწიფოს წარმომადგენლებისათვის მკაფიოდ აღსაქმელი (თვალშისაცემი).[44] ამავე საკითხის შესახებ ფინეთის საიმიგრაციო სამსახური (Finnish Immigration Service) მის მიერ გამოქვეყნებულ ანგარიშში აღნიშნავს, რომ კონვერტირებული ირანელების წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში, სახელმწიფოს უფრო დიდი ინტერესი აქვს არა უშუალოდ პირის მიერ რელიგიის შეცვლასთან მიმართებით, არამედ იმაზე, თუ როგორ გამოხატავს კონვერტირებული პირი მის მიერ რელიგიის შეცვლას საზოგადოებაში, მუსლიმურ თემში.[45]

აღნიშნულ ფაქტთან დაკავშირებით მნიშვნელოვან განმარტებას აკეთებს, დანიის იმიგრაციის სამსახურისა (Danish Immigration Service) და დანიის ლტოლვილთა საბჭოს (Danish Refugee Council) მიერ ერთობლივად მომზადებული ანგარიში, სახელწოდებით ,,ირანი: საოჯახო ტიპის (არაოფიციალური) ეკლესიები და რელიგიური კონვერტაცია“, რომლის თანახმადაც იმ შემთხვევაში თუკი კონვერტირებული პირი იყენებს თავის (ახალ) რელიგიას მათ შორის პოლიტიკური მიზნებისათვის, მაგალითად რომ შეადაროს და წარმოაჩინოს ქრისტიანული რელიგიის უპირატესობანი ისლამთან შედარებით და აღნიშნული აქტივობისათვის მიმართავს სოციალურ ქსელს, ეს უკანასკნელი შესაძლებელია მნიშვნელოვან პრობლემად გარდაიქმნეს კონვერტირებული პირისათვის.[46] როგორც წინამდებარე ანგარიშშია აღნიშნული, ბევრი ირანელი არ არის ძალიან რელიგიური, მაგრამ ისინი (ირანელები) აღიქვამენ კონვერტაციას, როგორც დასავლური სახელმწიფოების ღირებულებებთან მჭიდრო კავშირის  ქონის შესაძლებლობად ან/და როგორც ირანში არსებული პოლიტიკური რეჟიმის პროტესტად.[47] თუმცა, ამავე თვალსაზრისით განსაკუთრებით ყურადსაღებია ის საკითხი, რომ სოციალურ ქსელში ორი რელიგიის შედარებისას და ამ მხრივ ქრისტიანული რელიგიის უპირატესობების გამოვლენისას, პრობლემა იქმნება მაშინ როდესაც კონვერტირებული პირი გამოხატავს თავის აზრს (რაც განსხვავებულია სხვებისგან და ახალია) და არ წარმოადგენს სხვისი ნათქვამის სიტყვასიტყვით გამეორებას (not someone who has used “copy paste” phrases).[48] მაშასადამე, ამ შემთხვევაშიც შესაძლებელია ითქვას, რომ სოციალურ მედიაში რელიგიური კონვერტაციის შემთხვევაში აქტიურობისას, პრობლემის წინაშე დგებიან განსაკუთრებით ის ადამიანები, ვინც თავიანთ (პირად) მოსაზრებებს გამოხატავენ და არ ახდნენ სხვისი ნათქვამის ზედმიწევნით ციტირებას.

ავსტრალიის საგარეო ურთიერთობებისა და ვაჭრობის საკითხთა დეპარტამენტის (Department of Foreign Affairs and Trade – DFAT) მიერ მომზადებულ ანგარიშში სახელწოდებით ,,ირანი, სახელმწიფოს შესახებ ინფორმაცია“, აღნიშნულია, რომ ირანის ხელისუფლება ნაკლებ ყურადღებას უთმობს ქვეყანაში დაბრუნებულ (ყოფილ) თავშესაფრის მაძიებლებს.[49] კერძოდ, საერთაშორისო დამკვირვებლების (International observers) ინფორმაციით ირანის სახელისუფლებო უწყებები როგორც წესი არ ინტერესდებიან იმ აქტივობებით, რაც ხორციელდება ირანის გარეთ, მათ შორის  წინამდებარე აქტივობები ასევე მოიცავს ირანის მოქალაქეების მიერ სხვა სახელმწიფოში საერთაშორისო დაცვის მოთხოვნას.[50] აღსანიშნავია, რომ ავსტრალიის საგარეო ურთიერთობებისა და ვაჭრობის საკითხთა დეპარტამენტის ინფორმაციით, ირანის სახელმწიფოს ნაკლები ინტერესი ქვეყნის გარეთ მყოფი პირების (მათ შორის თავშესაფრის მაძიებლის) მიმართ მჟღავნდება ასევე ასეთი პირების მიერ ე.წ კრიტიკული პოსტების სხვადასხვა სოციალურ პლატფორმაზე გამოქვეყნებაში – ვინაიდან ირანში არსებული მკაცრი ,,ცენზურის“ (heavy internet filtering) გამო ბევრი ირანელი წარმოშობის ქვეყანაში (ირანში) მოკლებული იქნება მაგალითისათვის კონვერტირებული ქრისტიანების ან LGBTI საზოგადოების განხორციელებული ქმედებების შესახებ ინფორმაციის მიღებას.[51] აქედან გამომდინარე, ზემოთ დასახელებული ანგარიშის თანახმად, მხოლოდ ე.წ ,,მაღალი ინტერესის მქონე პირები“ (განსაკუთრებით, პოლიტიკური აქტივობის მქონე პირები) დადგებიან წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში საფრთხის წინაშე.[52]

მაშასადამე, წარმოშობის ქვეყნის შესახებ არსებულ ინფორმაციის შეჯერებისას გამოიყოფა რამდენიმე მნიშვნელოვანი კრიტერიუმი, რაც შესაძლებელია გახდეს ობიექტური შიშის წარმოშობის საფუძველი, კერძოდ:

ა) თავშესაფრის მაძიებელი აქტიურად უნდა იყოს დაკავებული რელიგიის პროპაგანდით (პროზელიტიზმი);

ბ) თავშესაფრის მაძიებლის მიერ განხორციელებული მოქმედებები მკაფიოდ აღსაქმელი უნდა იყოს ხელისუფლებისათვის;

გ) თავშესაფრის მაძიებლის მიერ მათ შორის სოციალურ ქსელში აქტიურობის შემთხვევაში, მის მიერ გაკეთებული განცხადებები (ქრისტიანობისა და ისლამის შედარება) უნდა იყოს სხვებისგან გამორჩეული და განსხვავებული;

დ) რელიგიური კონვერტაციის შემთხვევაში, წარმოშობის ქვეყანაში მხოლოდ ისეთი პირები შეიძლება დადგნენ საფრთხის წინაშე, ვინც გარდა რელიგიის შეცვლისა რაიმე სხვა დამატებითი ნიშნით (მაგალითად, პოლიტიკური აქტივობა) გახდნენ სახელმწიფოს მხრიდან ინტერესის ობიექტები.

ე) თავშესაფრის მაძიებლებს რელიგიური კონვერტაციის შემდეგ შეუძლიათ გამოხატონ თავიანთი რელიგიური იდენტობა, აღასრულონ რელიგიური რიტუალები, თუმცა მათ მიერ განხორციელებული მოქმედებები არ უნდა მოიცავდეს რელიგიური პროპაგანდის, პროზელიტიზმის ნიშნებს.

სამმართველო ასევე ყურადღებას ამახვილებს სასამართლო გადაწყვეტილებებზე, რომლებიც დაკავშირებულია რელიგიურ კონვერტაციასთან, სადაც (გადაწყვეტილება) განხილულია კონვერტირებული პირისათვის საფრთხის წარმოშობის შესაძლებლობა ირანში. ამ მხრივ განსაკუთრებით საინტერესოა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს (შემდგომში – ECtHR) საქმე სახელწოდებით A. v. Switzerland, რომლის თანახმადაც, ECtHR-მა დაადასტურა ეროვნული სახელმწიფოების მიდგომა კონვერტირებული ქრისტიანების მიმართ. კერძოდ, ECtHR–მა განმარტა, რომ ის პირები, ვინც არ ყოფილან სახელმწიფო უწყებების მხრიდან ყურადღების ობიექტი და ვინც თავის რელიგიურ პრაქტიკას ახორციელებს შეუმჩნევლად (discreetly) წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში, არ დადგება (რაიმე ტიპის) საფრთხის წინაშე.

რაც შეეხება საქმეში არსებულ ფაქტობრივ გარემოებებს, აღსანიშნავია, რომ მოსარჩელემ პირობითად “A”, 2013 წლის 13 ნოემბერს შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურში (Staatssekretariat für Migration – SEM), წარადგინა საერთაშორისო დაცვაზე განცხადება მისი ხელმეორედ განხილვის მოთხოვნით (განმცხადებელი თავდაპირველ საერთაშორისო დაცვაზე განცხადებაში (2009 წელი) აღნიშნავდა, რომ იგი მონაწილეობას იღებდა სხვადასხვა პოლიტიკური სახის დემონსტრაციაში ირანში, მათ შორის, მონაწილეობა ჰქონდა მიღებული 2009 წელს საპრეზიდენტო არჩევნებთან დაკავშირებით გამართულ პოლიტიკურ დემონსტრაციაში. განმცხადებელი ასევე მიუთითებდა, რომ ის დააკავეს ერთ–ერთ ასეთ შეკრებაში მონაწილეობის მიღებისას და დაკავებისას მას ყოველდღე აწამებდნენ. შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურმა განიხილა “A”-ს საერთაშორისო დაცვაზე განცხადება და განმცხადებელს უარი უთხრა ლტოლვილის სტატუსის მინიჭებაზე.

2013 წელს ხელმეორედ საერთაშორისო დაცვაზე განცხადებით მიმართვისას “A”-მ შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურს განუმარტა, რომ იგი 2013 წლის 25 აგვისტოს მოინათლა ქრისტიანული წესით და წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში მის სიცოცხლეს საფრთხე ემუქრებოდა რელიგიის შეცვლის (apostasy) გამო. ამასთან დამატებით “A” გასაუბრებისას განსაკუთრებით უსვამდა ხაზს იმ გარემოებას, რომ მისი მამა თანამშრომლობდა ირანში საიდუმლო სამსახურებთან, რაც წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში ზრდიდა განმცხადებლის დაკავების საფრთხეს. თავშესაფრის მაძიებელმა შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურს ასევე წარუდგინა პროტესტანტული ეკლესიის მიერ გაცემული ნათლობის მოწმობა. 2014 წელს შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურის წარმომადგენელებმა დეტალურად შეისწავლეს “A”-ს განაცხადი საერთაშორისო დაცვაზე და განმცხადებლის მიერ დასახელებული გარემოების მიუხედავად (დევნის საფრთხე, წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში), შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურმა დაასკვნა, რომ მართალია “A” ნამდვილად წარმოადგენდა კონვერტირებულ პირს, თუმცა განმცხადებლის მხრიდან რელიგიის შეცვლა, “A”-ს მიმართ არ წარმოშობდა არასათანადო მოპყრობის საფრთხეს (they considered that his conversion to Christianity did not in and of itself expose him to a real risk of ill-treatment). შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურის გადაწყვეტილებით, წარმოშობის ქვეყანაში დევნის საფრთხის წინაშე შესაძლებელია დადგნენ მხოლოდ ის პირები, ვინც ეწევა რელიგიის პროპაგანდას (პროზელიტიზმი) ან რომლის მიერ განხორციელებული მოქმედებებიც ადვილად აღსაქმელი, შეცნობადია საზოგადოებისათვის. ხოლო განმცხადებლის ინდივიდუალური გარემოებების გათვალისწინებით, შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურმა დაადგინა, რომ თავშესაფრის მაძიებელს წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში არ ჰქონდა რელიგიის პროპაგანდის სურვილი და არც მსგავსი ქმედებები ჰქონდა აქამდე განხორციელებული. ამასთან, უფლებამოსილმა სახელმწიფო უწყებამ განმარტა, რომ არ არსებობდა რაიმე საფუძველი ვარაუდისთვის, რომ ირანის შესაბამისი უწყებებს ჰქონოდათ ინფორმაცია “A”-ს რელიგიური კონვერტაციის შესახებ. სწორედ ამ საფუძვლით “A”-ს უარი ეთქვა საერთაშორისო დაცვაზე.

შვედეთის საიმიგრაციო სამსახურის მიღებული გადაწყვეტილება განმცხადებელმა გაასაჩივრა შვეიცარიის ფედერალურ ადმინისტრაციული კატეგორიის სასამართლოში (Federal Administrative Court) და განმარტა, რომ მისი რელიგიური კონვერტაცია ირანში თავშესაფრის მაძიებლისათვის მნიშვნელოვანი საფრთხის (მათ შორის დაკავება და არასათანადო მოპყრობა) წარმოშობის საფუძველი გახდებოდა. აგრეთვე, თავშესაფრის მაძიებელი მიუთითებდა, რომ კონვერტირებული ქრისტიანი ირანში უფრო მეტად მნიშვნელოვანი საფრთხის წინაშე დადგებოდა, ვიდრე დაბადებით ქრისტიანი.

სასამართლოს გადაწყვეტილებით (Federal Administrative Court), მოსარჩელეს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე და განმცხადებლის სარჩელი აშკარად დაუსაბუთებლად (manifestly ill-founded) ცნო. Federal Administrative Court–ის თანახმად, კონვერტირებული პირი წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში მხოლოდ მაშინ დადგებოდა საფრთხის წინაშე, თუკი განმცხადებლის მიერ შვეიცარიაში განხორციელებული მოქმედებები იყო იმდენად მკაფიოდ აღსაქმელი, რომ იგი შეცნობადი იქნებოდა შვეიცარიის ფარგლებს გარეთ, წარმოშობის ქვეყანაში, მათ შორის თავშესაფრის მაძიებლის მეგობრებისა და ოჯახის წევრებისათვის.[53] ხოლო იმ შემთხვევაში თუკი თავშესაფრის მაძიებლის ოჯახის წევრები ან მეგობრები არიან ,,ფანატიკოსი“ მუსლიმები (“fanatic” Muslims), სწორედ მათი საშუალებით შეიძლებოდა პირის რელიგიური კონვერტაციის შესახებ ინფორმაცია მიწოდებოდა ირანის საიდუმლო სამსახურს. თუმცა, განმცხადებლის საქმეში არსებული ინდივიდუალური გარემოებების გათვალისწინებით, თავშესაფრის მაძიებლის რელიგიური კონვერტაციის უტყუარობის (genuine) მიუხედავად, სასამართლომ ჩათვალა, რომ განმცხადებელს მიმღებ ქვეყანაში (შვეიცარია) თავისი რელიგიური კუთვნილება არ გამოუხატავს იმგვარად, რომ იგი რაიმე ფორმით შეცნობადი გამხდარიყო წარმოშობის ქვეყანისათვის. მაშასადამე, Federal Administrative Court–ის გადაწყვეტილებით, “A”–ს საქმეში არ არსებობდა რაიმე ტიპის საფუძველი ვარაუდისათვის, რომ განმცხადებლის რელიგიური კონვერტაციის შესახებ ინფორმაციის მიღებას შეძლებდნენ ირანის შესაბამისი სახელმწიფო უწყების წარმომადგენლები (there were no indications that the Iranian authorities had even become aware of his conversion).

თავშესაფრის მაძიებელმა 2016 წელს კვლავ მიმართა შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურს და ამჯერად განაცხადა, რომ შვეიცარიის უცხოელთა შესახებ კანონის 83–ე მუხლის საფუძველზე[54] (დროებითი დაშვება სახელმწიფოს ტერიტორიაზე – temporary admission) არ გაეძევებინათ განმცხადებელი შვეიცარიიდან, ვინაიდან თავშესაფრის მაძიებლის მტკიცებით, ირანის ხელისუფლებას ჰქონდა განმცხადებლის რელიგიური კონვერტაციის შესახებ ინფორმაცია. თუმცა წინამდებარე განაცხადის შესწავლის შემდეგ შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურმა მოცემულ საქმესთან დაკავშირებით კიდევ ერთხელ აღნიშნა, რომ განმცხადებელი შვეიცარიაში არ ყოფილა ქრისტიანული თემის ლიდერი, იგი წარმოადგენდა ჩვეულებრივ წევრს (he was only an ordinary member) და შესაბამისად ირანის ხელისუფლებისათვის “A” ინტერესის ობიექტს არ წარმოადგენდა. შესაბამისად, განმცხადებელს ასევე უარი ეთქვა  სახელმწიფოს ტერიტორიაზე დროებით  ყოფნაზე და გაძევების შესახებ გადაწყვეტილების აღსრულების შეჩერებაზე.

განმცხადებელმა (“A”) შემდგომ უკვე მიმართა ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოს და ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის შესახებ კონვენციის მე–2 (სიცოცხლის უფლება) და მე–3 (წამების აკრძალვა) მუხლების საფუძველზე განაცხადა, რომ მისი წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნება, რელიგიური კონვერტაციის გამო გამოიწვევდა ზემოთ დასახელებული მუხლების დარღვევას.

ECtHR–მა წინამდებარე საქმესთან დაკავშირებით, განმარტა, რომ სასამართლოს დადგენილი პრაქტიკით, განმცხადებელი დადგება თუ არა წარმოშობის ქვეყნაში დევნის საფრთხის წინაშე უნდა იქნას შეფასებული განცხადების განხილვისას არსებული გარემოებების (მიმდინარე) და არა მომავალში სავარაუდოდ წარმოშობილი გარემობების საფუძველზე (the question of whether he would face a real risk of persecution upon his return to Iran must be examined in the light of the present-day situation). სასამართლომ განმცხადებლის ინდივიდუალური გარემოებების გათვალისწინებით, შეაფასა ის, თუ რამდენად შეიძლებოდა შვეიცარიაში რელიგიური კონვერტაციის ფაქტი, “A”-ს წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში გამხდარიყო კონვენციის მე–2 და მე–3 მუხლის დარღვევის საფუძველი. სასამართლომ აღნიშნული საქმის განხილვისას განაცხადა, რომ ეს უკანასკნელი (A v. Switzerland) განსხვავდებოდა საქმისგან სახელწოდებით, F.G v. Sweden წინააღმდეგ, რომლის თანახმადაც (F.G v. Sweden), შვედეთის პასუხისმგებელმა უწყებამ არ განიხილა განმცხადებლის რელიგიური კონვერტაციის ფაქტი, რის გამოც სასამართლომ დაადგინა, რომ განმცხადებლის წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში, ეს უკანასკნელი შესაძლოა გამხდარიყო კონვენციის მე–2 და მე–3 მუხლების დარღვევის მსხვერპლი. მოცემულ შემთხვევაში კი (A v. Switzerland), შვეიცარიის უფლებამოსილმა უწყებამ განმცხადებლის მიმღებ ქვეყანაში რელიგიური კონვერტაცია (sur place conversion) დეტალურად შეისწავლა.

ამასთან, აღსანიშნავია ის გარემოება, რომ სასამართლოს შეფასებით, შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურმა სანდოდ მიიჩნია განმცხადებლის რელიგიური კონვერტაცია, ხოლო გადაწყვეტილება იმის შესახებ, რომ განმცხადებელი არ აკმაყოფილებდა ლტოლვილის სტატუსის მინიჭების საფუძველს, შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურის შეფასებით ეყრდნობოდა იმ ფაქტს, რომ “A”-ს მიერ განხორციელებული მოქმედები არ იყო ადვილად (მკაფიოდ) აღქმადი საზოგადოებისათვის და ეს უკანასკნელი წარმოადგენდა ჩვეულებრივ კონვერტირებულ პირს (და არა რელიგიურ ლიდერს, შეკრებების ორგანიზატორს).

აღნიშნული ფაქტების გათვალისწინებით, ECtHR–მა დაადგინა, რომ “A”–ს წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნება არ დაარღვევდა კონვენციის მე–2 და მე–3 მუხლებს.[55]

მნიშვნელოვანი სასამართლო გადაწყვეტილებაა ასევე PS and the Secretary Of State for the Home Department, რომელიც ეხება კონვერტირებული ქრისტიანების საერთაშორისო დაცვას. კერძოდ, აღნიშნული გადაწყვეტილების თანახმად, ჩვეულებრივი კონვერტირებული ქრისტიანები (‘ordinary’ Christians) არ იქცევენ ირანში სახელმწიფო უწყების წარმომადგენელთა ყურადღებას.

აღნიშნულ გადაწყვეტილებაში მითითებულია, რომ ,,ჩვეულებრივი კონვერტირებული ქრისტიანების“ (ordinary’ Christian converts) წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში არსებული რისკი უნდა  შეფასდეს ინდივიდუალურად, საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემობების გათვალისწინებით(must be assessed on a case by case basis). სასამართლო გადაწყვეტილებაში მითითებულია, რომ არსებობს ,,შევიწროების“ (harassment) ზოგადი საფრთხე, თუმცა წინამდებარე საფრთხე არ არის სერიოზული სახის. ამასთან, გადაწყვეტილებაში ხაზგასმითაა აღნიშნული, რომ რელიგიური კონვერტაციის მნიშვნელოვანი საფრთხის წარმოშობის შესაძლებლობა დაკავშირებულია არამხოლოდ უბრალოდ კონვერტაციის ანუ რელიგიის შეცვლის ფაქტთან, არამედ სხვა თანმდევ მნიშვნელოვან გარემოებასთან, მაგალითად, კონვერტირებული პირის ეთნოსი, პოლიტიკური აქტივობა და გენდერული იდენტობა. ,,ჩვეულებრივ კონვერტირებულ პირს“  როგორც წესი ირანში შესაძლებლობა აქვს დაკავდეს ქრისტიანული რელიგიის თაყვანისცემით მნიშვნელოვანი პრობლემების წარმოშობის გარეშეც.

წინამდებარე საქმეში (PS and the Secretary Of State for the Home Department), დიდი ბრიტანეთის იმიგრაციისა და თავშესაფრის საკითხთა პალატის უმაღლესმა ტრიბუნლმა (Upper Tribunal – Immigration and Asylum Chamber) განმარტა, რომ ,,ჩვეულებრივი კონვერტირებული პირს შესაძლებლობა აქვს დაბრუნდეს წარმოშობის ქვეყანაში და არ ჰქონდეს დევნის საფრთხის შიში, ამასთან კონვერტირებულ პირს ასევე შესაძლებლობა აქვს ილოცოს და აღასრულოს ქრისტიანული რელიგიისათვის თანმდევი რიტუალები ამ უფლებაში (რელიგიის თავისუფლება) უხეში ჩარევის გარეშე.[56]

 

[1],,საერთაშორისო რელიგიური თავისუფლება, 2018 წლის ანგარიში“, (International Religious Freedom Report for 2017)ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო დეპარტამენტის, დემოკრატიის, ადამიანის უფლებებისა და შრომის საკითხების ბიურო, (United States Department of State • Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor) 2018, გვ.4,ანგარიში სრულად ხელმისაწვდომია შემდეგ ბმულზე:

(ბოლოს ნანახია: 12.04.2020)

[2]იქვე.

[3]იქვე.

[4],,ირანი: კონვერტირებული ქრისტიანები და ,,საოჯახო ტიპის ეკლესიები“ – მასშტაბი და რელიგიური პრაქტიკის განხორციელების გზები“, (Iran: Christian converts and house churches (1) – prevalence and conditions for religious practice),ნორვეგიის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების ცენტრის (Landinfo), 2017, 7, სრულად ანგარიშის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე:

  (უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 13.04.2020)

[5]იქვე.

[6]იქვე, გვ.1

[7]იქვე.

[8]იქვე.

[9],,კონვერტირებული ქრისტიანები ირანში“ (Converted Christians in Iran), ფინეთის იმიგრაციის სამსახური, 2015,6 სრულად კვლევის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე: https://bit.ly/2K5j7pH (უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 13.04.2020)

[10],,ირანი: კონვერტირებული ქრისტიანები და ,,საოჯახო ტიპის ეკლესიები“ – მასშტაბი და რელიგიური პრაქტიკის განხორციელების გზები“, (Iran: Christian converts and house churches (1) – prevalence and conditions for religious practice), ნორვეგიის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების ცენტრის (Landinfo), 2017, 20, სრულად ანგარიშის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე:

  (უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 13.04.2020)

[11]იქვე.

[12]იქვე, გვ.7

[13]იქვე.

[14]იქვე.

[15],,ირანი: ქრისტიანები და კონვერტირებული ქრისტიანები“ (CountryPolicy and InformationNoteIran: Christians and Christianconverts), დიდი ბრიტანეთის შინაგან საქმეთა სამინსიტრო, 2020, 7, სრულად კვლევის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე: https://bit.ly/2vJRYVN (უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 13.04.2020)

[16]იქვე.

[17]იქვე.

[18]იქვე.

[19]იქვე, გვ.8

[20]იქვე.

[21]იქვე.

[22],,ირანი: კონვერტირებული ქრისტიანები და ,,საოჯახო ტიპის ეკლესიები“ – მასშტაბი და რელიგიური პრაქტიკის განხორციელების გზები“, (Iran: Christian converts and house churches (1) – prevalence and conditions for religious practice), ნორვეგიის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების ცენტრის (Landinfo), 2017, 26, სრულად ანგარიშის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე:

  (უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 13.04.2020)

 

[23]იქვე.

[24]იქვე.

[25]იქვე.

[26]იქვე.

[27]იქვე.

[28]იქვე.

[29],,კონვერტირებული ქრისტიანები ირანში“ (Converted Christians in Iran), ფინეთის იმიგრაციის სამსახური, 2015, 7, სრულად კვლევის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე:  https://bit.ly/2K5j7pH (უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 13.04.2020)

[30]იქვე.

[31]იქვე.

[32],,ირანი: ქრისტიანები და კონვერტირებული ქრისტიანები“ (CountryPolicy and InformationNoteIran: Christians and Christianconverts), დიდი ბრიტანეთის შინაგან საქმეთა სამინსიტრო, 2020, 30, სრულად კვლევის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე: https://bit.ly/2vJRYVN (უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 13.04.2020)

[33]Middle East Concern – დაარსდა 1991 წელს, რათა დეტალურად აღეწერა ქრისტიანი ლიდერების მდგომარეობა შუა აღმოსავლეთისა და ჩრდილოეთ აფრიკის რეგიონში. აღნიშნული ორგანიზაცია სხვა ქვეყნებთან ერთად ასევე ფარავს ირანის ტერიტორიასაც.  ორგანიზაციის შესახებ ინფორმაცია ხელმისაწვდომია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე: https://www.meconcern.org/(უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 15.04.2020)

[34],,ირანი: ქრისტიანები და კონვერტირებული ქრისტიანები“ (CountryPolicy and InformationNoteIran: Christians and Christianconverts), დიდი ბრიტანეთის შინაგან საქმეთა სამინსიტრო, 2020, 30, სრულად კვლევის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე: https://bit.ly/2vJRYVN (უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 13.04.2020)

[35]იქვე.

[36],,ირანი: საოჯახო ტიპის (არაოფიციალური) ეკლესიები და რელიგიური კონვერტაცია“ (IRAN, House Churches and Converts), დანიის იმიგრაციის სამსახურისა (Danish Immigration Service) და დანიის ლტოლვილთა საბჭოს (Danish Refugee Council) მიერ ერთობლივად მომზადებულ ანგარიში, 2018, 9, სრულად ანგარიშის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე:

(უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 16.04.2020)

[37]იქვე.

[38]იქვე.

[39],,კონვერტირებულიქრისტიანებიირანში (Update on the Situation for Christian Converts in Iran), დანიის იმიგრაციის სამსახური (Danish Immigration Service), 2014, 15, სრულად ანგარიშის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე:

(უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 16.04.2020)

[40],,ირანი: ქრისტიანები და კონვერტირებული ქრისტიანები“ (CountryPolicy and InformationNoteIran: Christians and Christianconverts), დიდი ბრიტანეთის შინაგან საქმეთა სამინსიტრო, 2020, 31, სრულად კვლევის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე: https://bit.ly/2vJRYVN (უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 13.04.2020)

[41],,ირანი, სახელმწიფოს შესახებ ინფორმაცია“ (DFAT COUNTRY INFORMATION REPORT, IRAN), ავსტრალიის საგარეო ურთიერთობებისა და ვაჭრობის საკითხთა დეპარტამენტის (Department of Foreign Affairs and Trade – DFAT), 2018, 10, სრულად ანგარიშის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე:

(უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 19.04.2020)

[42]იქვე.

[43]იქვე.

[44]იქვე.

[45],,კონვერტირებული ქრისტიანები ირანში“ (Converted Christians in Iran), ფინეთის იმიგრაციის სამსახური, 2015, 12, სრულად კვლევის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე:https://bit.ly/2K5j7pH (უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 13.04.2020)

[46],,ირანი: საოჯახო ტიპის (არაოფიციალური) ეკლესიები და რელიგიური კონვერტაცია“ (IRAN, House Churches and Converts), დანიის იმიგრაციის სამსახურისა (Danish Immigration Service) და დანიის ლტოლვილთა საბჭოს (Danish Refugee Council) მიერ ერთობლივად მომზადებულ ანგარიში, 2018, 9, სრულად ანგარიშის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე:

(უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 16.04.2020)

[47]იქვე.

[48]იქვე.

[49],,ირანი, სახელმწიფოს შესახებ ინფორმაცია“ (DFAT COUNTRY INFORMATION REPORT, IRAN), ავსტრალიის საგარეო ურთიერთობებისა და ვაჭრობის საკითხთა დეპარტამენტის (Department of Foreign Affairs and Trade – DFAT), 2018, 10, სრულად ანგარიშის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე:

(უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 19.04.2020)

[50]იქვე.

[51]იქვე.

[52]იქვე.

[53]It considered that a person could only face a real risk of ill-treatment upon return to Iran if that person’s Christian faith had been manifested in Switzerland in such a way as to make it visible to the outside and if it could be assumed that his or her family and acquaintances in Iran would learn about that active manifestation of faith, even if it was short of proselytising.

[54]შვეიცარიის უცხოელთა შესახებ კანონის 83–ე მუხლის (დროებითი დაშვების შესახებ გადაწყვეტილება) 1–ლი პუნქტი ,,იმ შემთხვევაში, თუკი ქვეყნიდან გაძევება შეუძლებელია ან არა არის ნებადართული ან არარაციონალურია, შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურმა უნდა გამოსცეს დროებით ტერიტორიაზე ყოფნის შესახებ გადაწყვეტილება“. სრულად კანონის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე:

(უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 18.04.2020)

[55]A v. Switzerland, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო, 2017, სრულად სასამარტლო გადაწვეტილების ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისაამართზე:

(უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 18.04.2020)

[56]PS and the Secretary Of State for the Home Department, დიდი ბრიტანეთის იმიგრაციისა და თავშესაფრის პალატის უმაღლესმა ტრიბუნლმა (Upper Tribunal – Immigration and Asylum Chamber), სრულად გადაწყვეტილების ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე: https://www.bailii.org/uk/cases/UKUT/IAC/2020/46.html 9უკანაკსნელი წვდომის თარიღი: 19.04.2020)