ისრაელი – უსაფრთხოება და ადამიანის უფლებების დაცვის კუთხით არსებული ვითარება – მარტი, 2017

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის უკანასკნელი ანგარიშის მიხედვით, რომელიც 2016 წელს გამოქვეყნდა, ისრაელის უსაფრთხოების სააგენტოს სტატისტიკის თანახმად (ISA), რომელიც შაბაკის სახელითაა ცნობილი, წლის განმავლობაში პალესტინელებმა 47 ტერორისტული აქტი მოაწყეს (მათ შორის დანით დაჭრა, თავდასხმა, სროლა, ჭურვებისა და სარაკეტო თავდასხმა).

ხელნაკეთი ასაფეთქებელი მოწყობილობებით (IED) თავდასხმამ მწვანე ზონის ფარგლებში ხუთი ებრაელისა და ერთი ერითრიელის სიკვდილი გამოიწვია; მწვანე ზონაში (არა იერუსალიმში) ადგილი ჰქონდა ებრაელის მხრიდან დანით მუქარის ორ ფაქტს. ისრაელის უსაფრთხოების სააგენტოს მიხედვით, ჰამასმა, ჰეზბოლამ და სხვა შეიარაღებულმა ჯგუფებმა 22 სარაკეტო თავდასხმა განახორციელეს ისრაელში და 11 სხვა შემთხვევაში ან ხელნაკეთი ასაფეთქებელი მოწყობილობები გამოიყენეს ან ჭურვებით თავდასხმა მოახდინეს ისრაელში და გოლანის მაღლობზე.

ყველაზე მნიშვნელოვან პრობლემებს ადამიანის უფლებების დაცვის კუთხით წარმოადგენს მშვიდობიან მოსახლეობაზე ტერორისტული თავდასხმები, პოლიტიკურად და რელიგიურად მოტივირებული სოციალური ძალადობა, ისრაელის არაბი მოქალაქეების, რომლებიც ხშირად პალესტინელებად იდენტიფიცირდებიან და ასევე, ბედუინების ინსტიტუციური და სოციალური დისკრიმინაცია, განსაკუთრებით განათლებისა და დასაქმების კუთხით; ეთიოპიელი ებრაელებისა და ქალების ინსტიტუციური და სოციალური დისკრიმინაცია; ლტოლვილების, თავშესაფრის მაძიებლებისა და მიგრანტების ზოგადი მოპყრობა. სხვა პრობლემებს წარმოადგენს არაორთოდოქსი ებრაელებისა და შერეული ოჯახების ინსტიტუციური და სოციალური დისკრიმინაცია; უცხოელი მუშა ხელის სამუშაო უფლებების დარღვევა.

მთავრობამ გარკვეული ნაბიჯები გადადგა შეურაცხყოფისა და უდიერი მოპყრობის ფაქტების გამოსაძიებლად და დანაშაულის ჩამდენი პირების დასასჯელად მიუხედავად ასეთი პირების ავტორიტეტისა. მთავრობამ ასევე სტრუქტურული რეფორმები გაატარა დაუსჯელობის შესამცირებლად და ანგარიშვალდებულების გასაზრდელად.[1]

„Amnesty International“ 2015/2016 წლების ანგარიშში ისრაელის შესახებ წერს, რომ საერთაშორისო მცდელობები ისრაელ-პალესტინის მოლაპარაკებების განახლების შესახებ ჩავარდა. ისრაელის მთავრობა განაგრძობდა დასავლეთ სანაპიროზე არალეგალური დასახლებების ექსპანსიასა და მხარდაჭერას, მათ შორის აღმოსავლეთ იერუსალიმში და მთავრობამ, ასევე, გადადგა გარკვეული ნაბიჯები დასავლეთ სანაპიროზე იმ დასახლებების ავტორიზებისთვის, რომლებიც მთავრობის ნებართვის გარეშე შეიქმნა. ღაზაში პალესტინური შეიარაღებული ჯგუფები დრო და დრო ახორციელებდნენ სარაკეტო თავდასხმებს სამხრეთ ისრაელში; სიკვდილი არ დაფიქსირებულა. ისრაელი ღაზაში საპასუხო შეტევებს ახორციელებდა – ოქტომბერში ორი სამოქალაქო პირი დაიღუპა შეტევის შედეგად. ისრაელმა, ასევე, რამდენიმე საჰაერო და სხვა სახის შეტევა განახორციელა სირიაში.[2]

„Freedom House“ თავის უკანასკნელ ანგარიშში ისრაელის შესახებ ქვეყნის თავისუფლების სტატუსს განსაზღვრავს, როგორც „თავისუფალი“. თავისუფლების ხარისხი შეფასებულია 1.5 ქულით (1 – ყველაზე კარგი; 7 ყველაზე უარესი); პოლიტიკური უფლებები შეფასებულია 1 ქულით და სამოქალაქო უფლებები 2 ქულით. ანგარიშში ნათქვამია, რომ უსაფრთხოების მდგომარეობა წელიწადის ბოლო მესამედში გაუარესდა. შეტევები ძირითადად პალესტინელი ინდივიდების მიერ ხორციელდებოდა უსაფრთხოების პოსტებსა და სხვა ლოკაციებზე; ისრაელი საპასუხოდ სასიკვდილო იერიშით პასუხობდა. იმ ინციდენტების შედეგად, რომელიც ძირითადად დასავლეთ სანაპიროზე მოხდა, 20 ებრაელი და 100 პალესტინელი დაიღუპა. ისრაელ-პალესტინის სამშვიდობო მოლაპარაკებები 2015 წლის შემდეგ შეჩერებულია.[3]

„Human Rights Watch“ 2017 წლის ანგარიშში ისრაელის შესახებ წერს, რომ 2016 წელს 2015 წლის ოქტომბერში დაწყებული ძალადობა კიდევ უფრო გაუარესდა, რაც გამოიხატა დემონსტრაციებსა და ძალადობაში დასავლეთ სანაპიროსა და ღაზას სექტორში, ისრაელის მოსაზღვრედ, რასაც ისრაელის ძალები ხშირად ღია ცეცხლით პასუხობდნენ. ებრაელი ფეხით მოსიარულეებისა და უსაფრთხოების ძალების მიმართ, დასავლეთ სანაპიროსა და ისრაელში, ადგილი ჰქონდა დანით დაჭრებსა და დანით დაჭრის მცდელობებს ძირითადად იმ პალესტინელების მხრიდან, რომლებიც არც ერთი შეიარაღებული ჯგუფის წევრები არ ყოფილან.[4]

[1] United States Department of State, 2015 Country Reports on Human Rights Practices – Israel and The Occupied Territories, 13 April 2016, available at:

[accessed 15 March 2017]

[2] Amnesty International, Amnesty International Report 2015/16 – Israel and the Occupied Palestinian Territories, 24 February 2016, available at:

[accessed 15 March 2017]

[3] Freedom House, Freedom in the World 2016 – Israel, 24 May 2016, available at:

[accessed 15 March 2017]

[4] Human Rights Watch, World Report 2017 – Israel/Palestine, 12 January 2017, available at:

[accessed 15 March 2017]