დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 24-30 ნოემბერი, 2017

ტერაქტი ეგვიპტეში – ეგვიპტეში, სინაის ნახევარკუნძულზე მდებარე მეჩეთზე მოწყობილ თავდამსხმაში მონაწილე ტერორისტებს დაჯგუფება „ისლამური სახელმწიფოს“ დროშები ჰქონდათ. ეგვიპტის ხელისუფლების ცნობით, თავდასხმაში 30 შეიარაღებული პირი მონაწილეობდა. ქვეყნის პროკურატურის ინფორმაციით, თავდასხმის შედეგად დაიღუპა 305 (მათგან 27 ბავშვი) და დაშავდა 128 ადამიანი. ქვეყანაში სამდღიანი გლოვა გამოცხადდა.

ეგვიპტის პრეზიდენტი აბდელ ფატაჰ ალ სისი, მეჩეთში მომხდარი ტერაქტის გამო, მკაცრი საპასუხო ზომებით დაიმუქრა. ეგვიპტის  შეიარაღებულმა ძალებმა ავიარეშების შედეგად რამდენიმე სატრანსპორტო საშუალება გაანადგურეს, რომლებიც სინაის ჩრდილოეთით მდებარე მეჩეთში განხორციელებულ ტერაქტში მონაწილეობდნენ. ტერაქტის შემდეგ ხელისუფლებამ ღაზის სექტორთან საკონტროლო-გამშვები პუნქტიც ჩაკეტა. თავდასხმა ქალაქ ბირ ალ-აბედში, პარასკევის ლოცვის დროს მოხდა.[1]

ერაქტი ბაღდადში – ერაყის დედაქალაქის ერთერთ რაიონში ორმა თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი აიფეთქა. ტერაქტის შედეგად სულ მცირე 9 ადამიანი დაიღუპა, ხოლო 42 დაშავდა. ტერაქტზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[2]

გაერომ ქალებისთვის ყველაზე საშიში ქვეყნები დაასახელა – როგორც გაირკვა, 2016-2017 წლის სტატისტიკის მიხედვით, ქალებისთვის ყველაზე საშიშ ქვეყანას მექსიკა წარმოადგენს. კვლევის მიხედვით, მექსიკის შემდეგ ქალთა მიმართ ძალადობისა და ფემიციდის ყველაზე მეტი შემთხვევა ჰონდურასში, გვატემალასა და ელ სალვადორში დაფიქსირდა. ეს ის ქვეყნებია, სადაც ქალები ქმრებისა თუ პარტნიორებისგან ფსიქოლოგიურ და ფიზიკურ ძალადობას პერმანენტულად განიცდიან.

გაეროს ანგარიშში წერია, ქალთა მიმართ ძალადობას ხელს უწყობს ფესვგადგმული პატრიარქალური კულტურაც. ლათინური ამერიკის სახელმწიფოებს შორის, ადამიანის უფლებების კუთხით მოწინავე ქვეყნები დღეს არგენტინა და ჩილეა.[3]

ზიმბაბვეში ახალი პრეზიდენტის ემერსონ მნანგაგვას ინაუგურაცია გაიმართა – ცერემონია ქვეყნის დედაქალაქ ჰარარეში სტადიონზე გაიმართა. ღონისძიებას რამდენიმე ათასი ადამიანი დაესწრო. 15 ნოემბერს ზიმბაბვეში სამხედროებმა პრეზიდენტი მუგაბე მძევლად აიყვანეს. მათ სახელმწიფო ტელერადიოკომპანია ZBC-ის შენობა და პრეზიდენტის სასახლე დაიკავეს. ნოემბრის დასაწყისში ზიმბაბვეს პრეზიდენტმა, 93 წლის რობერტ მუგაბემ თავისი მოადგილე ემერსონ მნანგაგვა გაათავისუფლა. მნანგაგვა პრეზიდენტის პოსტზე ყველაზე რეალურ კანდიდატად ითვლებოდა. მას სამხედროების მხარდაჭერა ჰქონდა.

დასავლეთთან ზიმბაბვეს პრეზიდენტის ურთიერთობა ყოველთვის არაპროგნოზირებადი იყო. 1990-იანი წლების ბოლოს და 2000-იანი წლების დასაწყისში აშშ-მა და ევროკავშირმა მუგაბეს რეჟიმის წინააღმდეგ სანქციები აამოქმედეს, ხოლო საერთაშორისო სავალუტო ფონდმა, მსოფლიო ბანკმა და სხვა დასავლურმა დონორებმა ზიმბაბვეს ფინანსური დახმარება შეწყვიტეს. პასუხად, მას არაერთხელ უთქვამს, რომ შეერთებულ შტატებს და ბრიტანეთს ანგარიშს არ გაუწევს. 2008 წლის არჩევნების წინ მუგაბემ განაცხადა, რომ პრეზიდენტის თანამდებობიდან მას მხოლოდ ღმერთი თუ გადააყენებს, რომელმაც ის დანიშნა.[4]

იემენში პირველი ჰუმანიტარული ტვირთი ჩავიდა – ტვირთი, საჰაერო გზით, საუდის არაბეთის მიერ მოწყობილი სამკვირიანი ბლოკადის შემდეგ, ჩაიტანეს. გაეროს ჰუმანიტარული ტვირთი 1.9 მილიონ ვაქცინაციის დოზასაც მოიცავს.

6 ნოემბერს საუდის არაბეთის ხელმძღვანელობით შექმნილა არაბულმა კოალიციამ იემენის ყველა აეროპორტი, სახმელეთო და საზღვაო პორტები დახურა. არაბეთის ხელისუფლების თქმით, გამოძიებით დადგინდა, რომ იემენიდან გაშვებული რაკეტები ირანის წარმოებულია. ამის გამო საუდის არაბეთმა ირანი ხუსიტებისთვის იარაღის მიწოდებაში დაადანაშაულა. ირანის პრეზიდენტმა ჰასან როუჰანიმ საუდის არაბეთი გააფრთხილა, რომ მუქარით ირანთან ვერაფერს მიაღწევს.

საუდის არაბეთის მეთაურობით შექმნილი არაბული ქვეყნების კოალიცია 2014 წლიდან იემენში ოპერაციას ატარებს, რომელიც ამბოხებული ხუსიტების და იემენის ექსპრეზიდენტ ალი აბდალა სალეჰის მხარდამჭერი სამხედრო შენაერთების წინააღმდეგაა მიმართული. იემენის მოქმედმა პრეზიდენტმა ანდ რაბა მანსურა ჰადიმ გაეროს გენერალურ ასამბლეაზე განაცხადა, რომ მთავრობა მზად არის ხუსიტებთან მოლაპარაკებისთვის.[5]

[1] Reuters; Gunman in Egypt mosque attack carried Islamic State flag, prosecutor says; By Omar Fahmy, Patrick Markey; 24 November, 2017; available at: https://www.reuters.com/article/us-egypt-security/gunmen-in-egypt-mosque-attack-carried-islamic-state-flag-prosecutor-says-idUSKBN1DO1AN?il=0

[2] Reuters; Suicide attack targets area southeast of Baghdad; By Reuters stuff; 27 November, 2017; available at: https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-iraq-attacks/suicide-attack-targets-area-southeast-of-baghdad-idUSKBN1DR2BW

[3] Mumbai Mirror; Latin America world’s most violent region for women: UN report; By AFP; 25 November, 2017; available at: https://mumbaimirror.indiatimes.com/news/world/latin-america-worlds-most-violent-region-for-women-un-report/articleshow/61774898.cms

[4] BBC; Zimbabwe’s Mnangagwa takes power and vows to serve all citizens; 24 November, 2017; available at: http://www.bbc.com/news/world-africa-42100283

[5] BBC; Yemen war: first aid flights arrive since blockade; 25 November, 2017; available at: http://www.bbc.com/news/world-middle-east-42122223

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 16-23 ნოემბერი, 2017

ტერაქტები ნიგერიაში – 18 ადამიანი დაიღუპა და 29 დაშავდა ნიგერიის ქალაქ მაიდუგურში ოთხი თვითმკვლელი ტერორისტის თავდასხმის შედეგად. მედიის ცნობით, თავდამსხმელებს შორის ორი ქალიც იყო. ტერორისტებმა თავდასხმა ქალაქის ოთხ სხვადასხვა ადგილზე განახორციელეს. ადგილობრივი პოლიციის ინფორმაციით, ტერაქტის ორგანიზატორი დაჯგუფება ბოკო ჰარამია. 23 ოქტომბრის ტერაქტიც სწორედ ამ დაჯგუფებას ბრალდება. მაშინ თავდასხმას 13 ადამიანი ემსხვერპლა.

ნიგერიაში, ქალაქ მუბის მეჩეთში აფეთქებას 50-მდე ადამიანი ემსხვერპლა. პოლიციის უფროსის ინფორმაციით, მეჩეთში 17 წლის თვითმკვლელმა ტერორისტმა აიფეთქა თავი. დაშავებულთა ზუსტი რიცხვი უცნობია. ისინი ადგილობრივ საავადმყოფოში გადაიყვანეს. ჯერჯერობით, რეგიონში მოქმედ არცერთ დაჯგუფებას არც ამ ტერაქტზე აუღია პასუხისმგებლობა.

ნიგერიაში რადიკალური ისლამისტური დაჯგუფება ბოკო ჰარამი მოქმედებს. მისი წევრები ქვეყანაში დასავლური განათლების შემოღებას ეწინააღმდეგებიან და ხელისუფლებას მოუწოდებენ შარიათის კანონები გამოიყენონ. ნიგერიაში ბოლო დროს განხორციელებული ტერაქტების ორგანიზება თავის თავზე სწორედ ამ დაჯგუფებამ აიღო.[1]

ერაქტი ქაბულში – თვითმკვლელი ტერორისტის მიერ განხორციელებულ ტერორისტულ აქტს 18 ადამიანი ემსხვერპლა, მათ შორის 8 ავღანელი ოფიცერია. აფეთქების შედეგად სულ მცირე 10 ადამიანი დაშავდა. ტერორისტს ადგილობრივი პარტიის წევრების მოკვლა სურდა, რომლებიც იმ მომენტში ტერაქტის ადგილთან ახლოს იკრიბებოდნენ. თალიბანის პრესსპიკერმა ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ მათ ტერაქტთან კავშირი არ აქვთ. მოგვიანებით ტერაქტზე პასუხისმგებლობა ტერორისტულმა დაჯგუფება „ისლამურმა სახელმწიფომ“ აიღო.[2]

ერაქტი ერაყში – რაყის ქალაქ ტუზ-ხურმატუში სატვირთო ავტომობილი აფეთქდა, შედეგად სულ მცირე 23 ადამიანი დაიღუპა და 60-მდე დაშავდა. სატვირთო მანქანაში ხელნაკეთი ბომბი იყო დამონტაჟებული. ტერაქტზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[3]

ერაყის არმიამ „ისლამური სახელმწიფო“ ბოლო ქალაქიდან გააძევა – ერაყის სამთავრობო კოალიციურმა არმიამ ტერორისტული დაჯგუფება „ისლამური სახელმწიფოს“ მიერ კონტროლირებული ბოლო ქალაქი რავა დაიკავა. ერაყის მთავრობის ცნობით, დასახლებული პუნქტის გათავისუფლების ოპერაცია 11 ნოემბერს დაიწყო. ქალაქი რავა სირიის საზღვართან ახლოს, მდინარე ევფრატთან მდებარეობს. ერაყის პრემიერმინისტრმა, ჰაიდერ ალ-აბადიმ ქვეყნის დასავლეთით მდებარე ქალაქების, ალ-ყაიმისა და რავას გათავისუფლების ფართომასშტაბიანი ოპერაციის დაწყების შესახებ ოქტომბერში განაცხადა. ერაყის არმიამ კონტროლი დაამყარა სირიის სასაზღვრო ზონაში მდებარე საკონტროლო გამშვებ პუნქტებზეც.[4]

ზიმბაბვეს პრეზიდენტს ყოფილი ვიცე-პრეზიდენტი ცვლის – ზიმბაბვეს ყოფილი ვიცე-პრეზიდენტი ემერსონ მნანგაგვა, რობერტ მუგაბეს გადადგომის შესახებ განცხადებიდან ორი დღის განმავლობაში, ზიმბაბვეს პრეზიდენტის პოსტს დაიკავებს. მისი კანდიდატურა მმართველმა პარტიამ წამოაყენა. მნანგაგვას განცხადებით, მან მუგაბესთან უკვე განიხილა ქვეყანაში შექმნილი სიტუაცია და ზიმბაბვეში უსაფრთხოების გარანტიის მიღების შემთხვევაში დაბრუნდება. ზიმბაბვეს პრეზიდენტი, მისი იმპიჩმენტის შესახებ პარლამენტის გადაწყვეტილების შემდეგ გადადგა.

15 ნოემბერს ზიმბაბვეში სამხედროებმა პრეზიდენტი მუგაბე მძევლად აიყვანეს. მათ სახელმწიფო ტელერადიოკომპანია ZBC-ის შენობა და პრეზიდენტის სასახლე დაიკავეს. ნოემბრის დასაწყისში ზიმბაბვეს პრეზიდენტმა, 93 წლის რობერტ მუგაბემ თავისი მოადგილე ემერსონ მნანგაგვა გაათავისუფლა. მნანგაგვა პრეზიდენტის პოსტზე ყველაზე რეალურ კანდიდატად ითვლებოდა. მას სამხედროების მხარდაჭერა ჰქონდა.[5]

თალიბანის ტყვეობიდან 30 ადამიანი გაათავისუფლეს – ავღანეთის სპეცდანიშნულების რაზმის მებრძოლებმა „თალიბანის“ ტყვეობიდან 30 ადამიანი დაიხსნეს. ავღანეთის ძალოვანი უწყების წარმომადგენლის ცნობით, გათავისუფლებული ტყვეებიდან 4 ბავშვია, მათ შორის ყველაზე უმცროსი 12 წლისაა. გავრცელებული ცნობით, ისინი „თალიბანის“ მებრძოლებმა ხელისუფლებასთან კავშირისა და ძალოვან უწყებებთან თანამშრომლობის გამო დააპატიმრეს.[6]

მიანმარი და ბანგლადეში როჰინჯა მუსლიმების რეპატრიაციაზე შეთანხმდნენ – მიანმარმა და ბანგლადეშმა როჰინჯა მუსლიმების რეპატრიაციის შესახებ შეთანხმება გააფორმეს. ბანგლადეშის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ცნობით, ლტოლვილები სამშობლოში დაბრუნებას 2 თვეში შეძლებენ. მიანმარსა და ბანგლადეშს შორის როჰინჯა მუსლიმების რეპატრიაციაზე მოლაპარაკებები რამდენიმე დღის განმავლობაში მიმდინარეობდა. ბოლო მონაცემებით მიანმარი 830 ათასზე მეტმა როჰინჯა მუსლიმმა დატოვა.

მიანმარში სიტუაცია 2017 წლის 25 აგვისტოს შემდეგ გამწვავდა. ამ დღეს „როჰინჯა არაკანას გადარჩენის არმიის“ დანებით და ხელნაკეთი ბომბებით შეიარაღებულმა მებრძოლებმა კოორდინირებული თავდასხმა მოაწყვეს მიანმარის არმიის ბაზასა და პოლიციის 30-ზე მეტ საგუშაგოზე, მოკლეს ქვეყნის სპეცსამსახურების, სულ მცირე, 12 წარმომადგენელი.

როჰინჯა არის ეთნიკური ჯგუფი, რომელიც მიანმარის შტატ რაკჰაინში ცხოვრობს და ტერიტორიის მკვიდრად მიაჩნია თავი, თუმცა ისტორიკოსების უმეტესობა მიიჩნევს, რომ როჰინჯები ბრიტანული კოლონიალიზმის პერიოდში ბანგლადეშიდან მიანმარში ჩაასახლეს.[7]

ანკარაში ლგბტ თემის შესახებ ფილმები და გამოფენები აიკრძალა – საჯარო მოთხოვნიდან გამომდინარე, ანკარაში ლგბტ თემის შესახებ ფილმების ჩვენება და გამოფენები აიკრძალა. დღეიდან, „საზოგადოებრივი მოთხოვნიდან გამომდინარე, ისეთი ღონისძიებები (კინო, თეატრი, ინტერვიუები, გამოფენები, და სხვ.), რომლებიც შეეხება ლგბტ თემს იკრძალება იქამდე, სანამ აკრძალვის გაუქმების შესახებ ახალი განცხადება არ გავრცელდა. ეს დაკავშირებულია უსაფრთხოებისა და მშვიდობის უზრუნველსაყოფად“, – წერია ანკარის გუბერნიის განცხადებაში.

გასულ ოთხშაბათს ანკარის ხელისუფლებამ კინოფესტივალის ფარგლებში გერმანული ფილმის ჩვენება აკრძალა, რომელიც გეების ცხოვრებას შეეხებოდა. აკრძალვის მოტივად კი საზოგადოების უსაფრთხოება და ტერორისტული რისკები დასახელდა.

ბოლო ორი წლის განმავლობაში სტამბოლში არ ჩატარებულა არც გეი აღლუმი, რომელიც 2003 წლიდან იმართებოდა. სხვა მუსლიმი ქვეყნებისგან განსხვავებით, თურქეთში ჰომოსექსუალობა დასჯადი არ არის, მაგრამ ლგბტ პირების მიმართ მტრული დამოკიდებულებაა გავრცელებული. თურქეთის დედაქალაქს 6 ნოემბერიდან ახალი მერი მართავს.[8]

[1] Premium Times; 18 killed, 29 injured as suicide bomber attacks Maiduguri; By Abdulkareem Haruna; 15 November, 2017; available at: https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/249546-18-killed-29-injured-suicide-bombers-attack-maiduguri.html

[2] The New York Times; A policeman’s Bear Hug Stops a Suicide Bomber From Killing More; By Rod Nordland and Fahim Abed; 16 November, 2017; available at: https://www.nytimes.com/2017/11/16/world/asia/kabul-explosion-police.html

[3] Reuters; Truck bomb in northern Iraq kills at least 23; By Mustafa Mahmoud; 21 November, 2017; available at: https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-iraq-attacks/truck-bomb-in-northern-iraq-kills-at-least-23-idUSKBN1DL1JZ?il=0

[4] CNN; Iraqi forces retake last ISIS-held town; By Hamdi Alkhashali; 17 November, 2017; available at: http://edition.cnn.com/2017/11/17/middleeast/iraq-isis-rawa/index.html

[5] The Guardian; Zimbabwe’s ousted vice-president calls for Mugabe to quit; By Emma Graham-Harrison; 21 November, 2017; available at: https://www.theguardian.com/world/2017/nov/21/zimbabwes-ousted-vice-president-emmerson-mnangagwa-breaks-silence-to-call-for-mugabe-to-go

[6] Khaama Press; Afghan forces rescue over 30 people including children from Taliban prison; 19 November, 2017; available at: http://www.khaama.com/afghan-forces-rescue-over-30-people-including-children-from-taliban-prison-03878

[7] BBC; Myanmar Rohingya Crisis: Deal to allow return of Muslim refugees; 23 November, 2017; available at: http://www.bbc.com/news/world-asia-42094060

[8] Reuters; Turkish capital bans LGBT cinema, exhibitions; 19 November, 2017; available at: https://www.reuters.com/article/us-turkey-lgbt/turkish-capital-bans-lgbt-cinema-exhibitions-idUSKBN1DJ0GC

დაიჯესტი – მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა – 8-15 ნოემბერი, 2017

საუდის არაბეთის კორუფციული სკანდალი – საუდის არაბეთის ხელისუფლება კორუფციაში ეჭვმიტანილ პრინცებსა და ჩინოსნებს 800 მილიარდი დოლარის ჩამორთმევას უპირებს. ეჭვმიტანილების აქტივების მნიშვნელოვანი ნაწილი საზღვარგარეთაა, რაც ქვეყანაში ფულის დაბრუნების მცდელობას ართულებს. ქვეყანა ფინანსური პრობლემების წინაშე დგას – ნავთობის დაბალი ფასების ხანგრძლივმა პერიოდმა ხელისუფლება იძულებული გახადა ვალი საერთაშორისო ბაზარზე აეღო და სარეზერვო ფონდის სახსრები გამოეყენებინა. თუ აღნიშნული ფულის ჩამორთევა და მისი ქვეყანაში დაბრუნება მოხდება, ფინანსური კუთხით არსებული ვითარება მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდება.[1]

ირიის არმიამ ქალაქი აბუ-ქემალი გაათავისუფლა – სირიის არმიამ და შიიტმა მეამბოხეებმა დაჯგუფება „ისლამური სახელმწიფოსგან“ ქალაქი აბუ- ქემალი გაათავისუფლეს, რომელიც ერაყის საზღვართან მდებარეობს. ეს ქალაქი ისლამისტების ბოლო მსხვილი საყრდენი იყო. სირიის არმიას დახმარებას უწევდა ერაყის საჰაერო ძალებიც. 3 ნოემბერს ერაყის სახელისუფლებო ძალებმა სირიასთან მოსაზღვრე ქალაქი ელ-კაიმი გაათავისუფლეს.[2]

იემენში მილიონობით ადამიანს შიმშილობა ემუქრება – გაერო და „ექიმები საზღვრებს გარეშე“ იემენისთვის ჰუმანიტარული ტვირთის დაუყოვნებლივ მიწოდებას მოითხოვენ. მათი განცხადებით, იემენში მილიონობით ადამიანს შიმშილობა ემუქრება. „იემენში მილიონობით ადამიანი შიმშილობის ისეთი კატასტროფის წინაშე დგას, რომელიც მსოფლიოს დეკადების განმავლობაში არ ახსოვს”, – ამბობს გაეროს ერთ-ერთი მაღალჩინოსანი მარკ ლოუკოკი, რომელიც ჰუმანიტარული დახმარების მიმართულებას ხელმძღვანელობს. საერთაშორისო ჰუმანიტარული ორგანიზაცია „ექიმები საზღვრებს გარეშე“ ასევე აცხადებს, რომ უკვე მესამე დღეა არაბული კოალიცია მათ წარმომადგენლებს იემენის მიმართულებით ფრენის უფლებას არ აძლევს. შედეგად, იემენის მოსახლეობამდე ჰუმანიტარული ტვირთი და მედიკამენტები ვერ ჩააქვთ.[3]

კონგოში პოლიციელებს ბავშვების გაუპატიურებისთვის ასამართლებენ – კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, 18 პოლიციელზე სასამართლო პროცესი დაიწყო. მათ ბრალად ედებათ 46 ბავშვის გაუპატიურება. ძალადობრივი აქტები სოფელ კავუმუში ხორციელდებოდა. პროკურატურის თქმით, კაცები 2013 წლიდან 2016 წლამდე დაბადებულ გოგოებს ირჩევდნენ, რადგან ერთ-ერთმა სულიერმა წინამძღოლმა მათ უთხრა, რომ ქალიშვილების სისხლი მათ ძლევამოსილ ძალას მიანიჭებდა. ერთ-ერთი მსხვერპლი 18 თვის იყო. ეჭვმიტანილის რიგებში სოფლის პოლიციის ხელმძღვანელი ფრედეკირ ბატუმიკეცაა. უფლებადამცველები იმედოვნებენ, რომ ამ სასამართლოთი ბოლო მოეღება კონგოში დამკვიდრებულ გაუპატიურების კულტურას, როგორც ომის იარაღის ინსტრუმენტს.[4]

ერაყი, ისლამურ სახელმწიფოთან ომის დროს, 100 მილიარდი დოლარით დაზარალდა – ამის შესახებ  ქვეყნის პრემიერმინისტრმა, ჰეიდარ ალ-აბადიმ განაცხადა. ერაყში სამოქალაქო ომი 2011 წელს მაშინვე დაიწყო, როგორც კი ქვეყნიდან ამერიკის ჯარები გავიდა. ერთმანეთს სამთავრობო არმია, ისლამური სახელმწიფო და ქურთების გასამხედროებული ფორმირებები დაუპირისპირდნენ. სამთავრობო ძალებმა მოსული ამ წლის ივლისში გაათავისუფლეს, აგვისტოში – ტალ აფარი, ნოემბერში კი – ალ-კაიმი.[5]

თურქეთში ისლამურ სახელმწიფოსთან კავშირში ეჭვმიტანილი 32 პირი დააკავეს – ყველა დაკავებული უცხოეთის მოქალაქეა. პოლიციამ ისინი სტამბოლის 6 რაიონში ჩატარებული რეიდების შედეგად დააკავა. 10 ნოემბერს ქვეყნის სხვადასხვა ქალაქში რადიკალებთან კავშირში ეჭვმიტანილი 109 პირი დააკავეს. მათგან 82 უცხოელია. თურქეთის შინაგან საქმეთა მინისტრის სულეიმან სოილუს განცხადებით, ბოლო 1 წლის განმავლობაში პოლიციამ სულ 40000 ადამიანი დააკავა. მათგან 1129 ციხეშია.[6]

ავღანეთში, ფარაჰის პროვინციაში თალიბების თავდასხმას 8 პოლიციელი ემსხვერპლა – ექსტრემისტები პოლიციელებს ბლოკ-პოსტზე ყოფნის დროს გამთენიისას დაესხნენ თავს. ავღანეთის ხელისუფლების წარმომადგენლები აცხადებენ, რომ თალიბები თავდასხმის დროს ღამის ხედვის სათვალეებს იყენებენ, რომელიც ძირითადად რუსეთშია დამზადებული. ბოლო პერიოდში განსაკუთრებით გახშირდა თალიბების მიერ ორგანიზებული ტერორისტული აქტები და თავდასხმები. ბოლო შემთხვევა 7 ნოემბერს მოხდა, როდესაც ტერორისტები ქაბულში მდებარე ადგილობრივ ტელევიზიას დაესხნენ თავს. მაშინ სულ ცოტა 2 ადამიანი დაიღუპა.[7]

სომალის უსაფრთხოების ძალებმა სამხედრო ოპერაციის შედეგად დაჯგუფება აშშაბაბის 81 წევრი მოკლეს – ამის შესახებ ქვეყნის ინფორმაციის მინისტრმა განაცხადა. მისი თქმით, სპეცრაზმი ჯილიბის რაიონში მდებარე ჯიჰადისტების ბანაკში შეიჭრა. მათ დახმარებას ავიაციაც უწევდა. სომალის დიდ ნაწილს გასამხედროებული ისლამისტური დაჯგუფება „აშ-შაბაბი“ აკონტროლებს, რომელსაც „ალ-ქაიდასთან“ კავშირში ადანაშაულებენ. „ალ-შაბაბი“ სომალიში ისლამური იდეოლოგიის სახელმწიფოს დაარსებისთვის იბრძვის და დიდ ბრიტანეთსა და აშშ-ში ტერორისტულ დაჯგუფებადაა გამოცხადებული.[8]

ზიმბაბვეში სამხედროებმა პრეზიდენტი მძევლად აიყვანეს – ზიმბაბვეში სამხედროებს მძევლად ჰყავთ აყვანილი ქვეყნის პრეზიდენტი რობერტ მუგაბე. გავრცელებული ინფორმაციით, მუგაბე გადადგომისთვის ემზადება. გარდა ამისა, ის შეუთანხმდა სამხედროებს, მისცენ უფლება პირველ ლედის, გრეის მუგაბეს ქვეყანა თავისუფლად დატოვოს.

ზიმბაბვეში სამხედროებმა სახელმწიფო ტელერადიოკომპანია ZBC-ს შენობა დაიკავეს. სახელმწიფო ტელევიზიის გარდა, სამხედროები დედაქალაქის მთავარ მაგისტრალებზე საგუშაგოებს აყენებენ. გაძლიერებულია დაცვა პრეზიდენტის სასახლესთან. მანამდე დასავლურ მედიაში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ზიმბაბვეს სამხედრო ნაწილებიდან დედაქალაქის მიმართულებით სამხედრო ტექნიკა დაიძრა.

ნოემბრის დასაწყისში ზიმბაბვეს პრეზიდენტმა, 93 წლის რობერტ მუგაბემ თავისი მოადგილე ემერსონ მნანგაგვა გაათავისუფლა. მნანგაგვა პრეზიდენტის პოსტზე ყველაზე რეალურ კანდიდატად ითვლებოდა. მას სამხედროების მხარდაჭერა ჰქონდა. 13 ნოემბერს ქვეყნის გენშტაბის უფროსმა პრეზიდენტს მოუწოდა მმართველი პარტიის წევრთა გათავისუფლებას თავი გაანებოს.[9]

[1] The Wall Street Journal; Saudi Crackdown Targets Up to $800 Billion in Assets; By Margherita Stancati in Beirut and Summer Said in Dubai; 7 November, 2017; available at: https://www.wsj.com/articles/saudi-arabia-expands-crackdown-on-elite-1510062385

[2] Al Arabiya; Syrian army encircles last ISIS stronghold in Syria; 8 November, 2017; available at: https://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2017/11/08/Syrian-army-encircles-last-ISIS-stronghold-in-Syria.html

[3] Deutsche Welle; Yemen facing “largest famine in decades” if blockade isn’t lifted, UN aid chief says; 9 November, 2017; available at: http://www.dw.com/en/yemen-facing-largest-famine-in-decades-if-blockade-isnt-lifted-un-aid-chief-says/a-41308061

[4] BBC; DR Congo’s Kavumu child rape trial opens; 10 November, 2017; available at: http://www.bbc.com/news/world-africa-41941365

[5] იმედის ახალი ამბები; ერაყმა ისლამურ სახელმწიფოსთან ომით მიყენებული ზარალი დათვალა; 12 ნოემბერი, 2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/35420/erakma-islamur-sakhelmtsipostan-omit-mikenebuli-zarali-datvala

[6] Deutsche Welle; В Турции задержаны 32 предпологаемых сторонника ИГ; Автор – Марина Барановская; 12.11.2017; available at: http://p.dw.com/p/2nU4A

[7] The New York Times; 8 Afghan Officers Killed By Taliban Using Night-Vision Coggles; By Rod Nordland and Jawad Sukhanyar; 13 November, 2017; available at: https://www.nytimes.com/2017/11/13/world/asia/taliban-shooting-policemen.html

[8] იმედის ახალი ამბები; სომალიში დაჯგუფება „ალ-შაბაბის“ 80-ზე მეტი ტერორისტი მოკლეს; 13 ნოემბერი, 2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/35696/somalishi-dajgupeba-ashshababis-80ze-meti-teroristi-mokles

[9] BBC; Zimbabwe crisis: Army takes over, says Mugabe is safe; 15 November, 2017; available at: http://www.bbc.com/news/world-africa-41992351

დაიჯესტი – მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა – 1-7 ნოემბერი, 2017

ბოლო 5 წლის განმავლობაში მსოფლიოში 530 ჟურნალისტი მოკლეს – 2006 წლიდან 11 წლის განმავლობაში კი მედიის 930 წარმომადგენელი მოკლეს. ამის შესახებ საუბარია UNESCO-ს ანგარიშში. უფლებადამცველი ორგანიზაციის „რეპორტორები საზღვრებს გარეშე“ მონაცემებით, 2017 წლის დასაწყისიდან დღემდე 47 ჟურნალისტი მოკლეს. ამასთან 10-დან 9 შემთხვევაში დამნაშავე დაუსჯელია.

ყველაზე დიდი საფრთხის წინაშე ე.წ სამოქალაქო ჟურნალისტები არიან, რომლებიც ბლოგებსა და სოციალურ ქსელში ინფორმაციებს ისეთი რეგიონებიდან ავრცელებენ, სადაც წასვლას ბევრი მედიასაშუალების წარმომადგენელი ვერ ბედავს. 2012 წლიდან ჟურანლისტებისთვის ყველაზე სახიფათო არაბული ქვეყნებია. პირველ რიგში კი სირია, ერაყი და იემენი, სადაც შეიარაღებული კონფლიქტები მიმდინარეობს.[1]

ერაყის ქურთისტანში 183 ათასზე მეტი ადამიანი დევნილად იქცა – ოფიციალური ბაღდადის მიერ ერაყის ქურთისტანზე კონტროლის მოსაპოვებლად დაწყებული სპეცოპერაციის შემდეგ, მიგრაციის მაღალი დონე დაფიქსრიდა ერბილის რეგიონში (80 802 ადამიანი), სულეიმანიასა (46 734 ადამიანი) და დაჰუკში (17 154 ადამიანი).

ერაყის ქურთისტანის პარლამენტმა საპრეზიდენტო და საპარლამენტო არჩევნები, რომელიც 1 ნოემბერს უნდა გამართულიყო, 8 თვით გადადო. არჩევნების გადადების ერთ-ერთი მიზეზი ისაა, რომ პრეზიდენტის პოსტზე კანდიდატები არ დარეგისტრირებულან.

25 სექტემბერს ერაყელმა ქურთებმა რეფერენდუმზე დამოუკიდებლობას მისცეს ხმა. ამ ფაქტის გამო ერაყის პარლამენტმა ქვეყნის პრემიერს ქურთების მიერ კონტროლირებად პროვინციაში არმიის შეყვანა მოსთხოვა. ერაყი რეფერენდუმის შედეგებს არ ცნობს და მის გაუქმებას მოითხოვს.[2]

ნიუ-იორკში მიმხდარ ტერაქტზე პასუხისმგებლობა „ისლამურმა სახელმწიფომ“ აიღო – 31 ოქტომბერს, ნიუ-იორკში, მსოფლიო სავაჭრო ცენტრთან ახლოს, ტერაქტი მოხდა. ბოლო ინფორმაციით, დაღუპულია 8 ადამიანი. ნიუ-იორკში ტერაქტი საიფულო საიპოვმა მოაწყო. ის წარმოშობით უზბეკეთიდანაა. მას ბრალდება უკვე წაუყენეს. 

29 წლის საიპოვი აშშ-ში 2010 წელს ჩავიდა. ბოლო დროს ის ცხოვრობდა ფლორიდის ქალაქ ტამპში. დაკავებისას მას აღმოაჩნდა ამ შტატის ავტომობილის მართვის მოწმობა. მან საგანგებოდ მიმართა თავისი სატვირთო მანქანა სასკოლო ავტობუსისკენ, რომელშიც შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ბავშვები ისხდნენ. ავტობუსში ორი უფროსი ადამიანი და ორიც ბავშვი დაშავდა. მათგან ერთის ჯანმრთელობის მდგომარეობა კრიტიკულია. საიფულო საიპოვი პოლიციამ დაჭრა. მას სასიკვდილო განაჩენი ემუქრება.[3]

„ისლამური სახელმწიფოს“ მიერ კონტროლირებადი უკანასკნელი ქალაქი სირიის ჯარმა აიღო – ქალაქ დეირ ერ ზორს ისლამისტები 2014 წლიდან აკონტროლებდნენ. სამხედრო ოპერაციაში ჩართული იყო როგორც სირიის სამთავრობო ჯარი, ისე რუსული სამხედრო ავიაციაც. ეს ქალაქი სირიაში დაჯგუფება ისლამური სახელმწიფოს ბოლო დასაყრდენი იყო. ამ დროისთვის ქალაქის ქუჩებში სირიის სახელისუფლებო არმიის ჯარისკაცები პატრულირებენ.[4]

იემენში ზედიზედ ორი ტერაქტი მოხდა – იემენის სამხრეთში ქალაქ ადენაში ორი ტერაქტი მოხდა. მედიის ცნობით, თვითმკვლელმა ტერორისტმა პოლიციის სამძებრო განყოფილების ადმინისტრაციულ განყოფილებაში შეაღწია და თავი აიფეთქა. შენობაში ძლიერი ხანძარი გაჩნდა. ცოტა ხნით ადრე კი ქალაქის უსაფრთხოების სამსახურშიც მოხდა ტერაქტი. იქაც თავი ტერორისტმა აიფეთქა, რა დროსაც ხუთი ადამიანი დაიღუპა და რამდენიმე დაშავდა. იემენში სამხედრო-პოლიტიკური კონფლიქტი 2014 წლიდან გრძელდება. საერთაშორისო ორგანიზაციების მცდელობა კონფლიქტი დაარეგულირონ, ამ დრომდე უშედეგოა.[5]

რაბულმა კოალიციამ იემენში ყველა პორტის დახურვა გადაწყვიტა – არაბულმა კოალიციამ, საუდის არაბეთის ხელმძღვანელობით ერ-რიადის მიმართულებით რაკეტის გაშვების გამო დახურა იემენის ყველა აეროპორტი, სახმელეთო და საზღვაო პორტები. „ეს ზომები მიღებული იქნება ჰუმანიტარული ტვირთის გადატანის აუცილებლობის შესაბამისად,“ – ნათქვამია განცხადებაში. 5 ნოემბერს საუდის არაბეთმა იემენიდან გაშვებული ბალისტიკური რაკეტა ერ-რიადის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მხარეში გაანეიტრალა. გავრცელებული ინფორმაციით, რაკეტა „შეზღუდული ზომის“ იყო და არანაირი ზიანი არ გამოუწვევია.

იემენში ყველა აეროპორტის, სახმელეთო და საზღვაო პორტების დახურვაზე არაბული კოალიციის გადაწყვეტილებამ გაეროს იემენის მოსახლეობისთვის ჰუმანიტარული ტვირთის მიწოდებაზე პრობლემები შეუქმნა. ამის შესახებ გაეროს მდივნის ოფიციალურმა წარმომადგენელმა ფარჰან ჰაკმა განაცხადა. მისი თქმით, იემენში გაეროს მიერ გაგზავნილი ჰუმანიტარული ტვირთის ორი რეისი დროებით შეფერხდა.[6]

საუდის არაბეთში დაკავებულ პრინცებს მექრთაეობის, გაფლანგვის, ფულის გათეთრების და უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენების ბრალდება წაუყენეს – ოფიციალურად აღნიშნული ინფორმაცია ჯერ არ დადასტურებულა. პრინც ალ ვალიდ ბინ ტალალას, რომელიც ფორბსის მდიდარი ადამიანების რეიტინგში 45-ე ადგილზეა, მექრთამეობაში, გამოძალვასა და ფულის გათეთრებაში ადანაშაულებენ. ყოფილი მეფის აბდალას შვილი გაფლაგვაში და ძალაუფლების ბოროტად გამოყენებაშია ეჭვმიტანილი. ერ-რიადის ყოფილი გუბერნატორის, პრინც თურქის მიმართ კი ბრალდებად მეტროპოლიტენის მშენებლობის საქმეში კორუფციული გარიგებებია წამოყენებული. ფინანსთა ყოფილი მინისტრი იბრაჰიმ ალ-ასაფი მექაში მეჩეთის გაფართოების საქმეში გაფლანგვაშია ეჭვმიტანილი. საუდის არაბეთში კორუფციის ბრალდებით 11 პრინცი დააკავეს. საუდის არაბეთის მეფემ სალმან ბინ აბდალ აზიზ ალ საუდმა განაცხადა, რომ სამეფოში მასშტაბური ანტიკორუფციული კამპანია მიმდინარეობს.[7]

[1] Georgia Today; 530 Journalists Killed Worldwide in 2012-2016; Thea Morrison; 3 November, 2017; available at: http://georgiatoday.ge/news/8064/530-Journalists-Killed-Worldwide-in-2012-2016-

[2] იმედის ახალი ამბები; ერაყის ქურთისტანში 183 ათასზე მეტი ადამიანი დევნილად იქცა; 2 ნოემბერი, 2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/34204/erakis-qurtistanshi-183-atasze-meti-adamiani-devnilad-iqtsa

[3] Independent; Isis claims responsibility for New York terror attack that killed eight people; Lizzie Dearden; 3 November 2017; available at: http://www.independent.co.uk/news/world/americas/isis-new-york-attack-responsibility-claim-terrorism-killed-people-victims-truck-sayfullo-saipov-a8030881.html

[4] CNN; ISIS ousted from last major city in Syria, state media reports; By Hamdi Alkhshali, Frederik pleitgen and Laura Smith-Spark; 3 November, 2017; available at: http://edition.cnn.com/2017/11/03/middleeast/syria-isis-deir-ezzor/index.html

[5] Al Arabiya; Suicide car bomber kills at least five Yemeni soldiers in Aden; 5 November, 2017; available at: https://english.alarabiya.net/en/News/gulf/2017/11/05/Suicide-car-bomber-kills-at-least-five-Yemeni-soldiers-in-Aden.html

[6] Arab News; Saudi-led Coalition closes land, sea and air ports in Yemen to stop Iranian arms smuggling; 6 November, 2017; available at: http://www.arabnews.com/node/1189056/saudi-arabia

[7] Reuters; Saudi princes accused of bribery, embezzlement, money laundering; 6 November, 2017; available at: https://www.reuters.com/article/us-saudi-arrests-accusations/saudi-princes-accused-of-bribery-embezzlement-money-laundering-official-idUSKBN1D516P?il=0

დაიჯესტი – მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა – 24-31 ოქტომბერი, 2017

ერაყში მიმდინარე მოვლენების ქრონიკა – ერაყის ქურთისტანის ავტონომიური რეგიონის ხელმძღვანელობამ ცენტრალურ ხელისუფლებას მოლაპარაკებები და სამშვიდობო ხელშეკრულების გაფორმება შესთავაზა. ქურთისტანის რეგიონული მთავრობის განცხადებაში სამ ძირითად მიმართულებაზეა საუბარი, კერძოდ: უნდა შეწყდეს ცეცხლი და სამხედრო ოპერაცია ქურთისტანის ტერიტორიაზე, ერაყის ქურთისტანის ტერიტორიაზე ჩატარებული რეფერენდუმის შედეგები უნდა გაიყინოს და კონსტიტუციის საფუძველზე მოლაპარაკებები უნდა დაიწყოს.[1]

ცეცხლის შეწყვეტის შეთავაზების მიუხედავად, ერაყის სამთავრობო არმიამ და ირანისგან მხარდაჭერილმა შიიტურმა მილიციამ ქალაქ მოსულთან ქურთისტანის „პეშმერგას“ პოზიციები დაბომბეს. ერაყის ქურთისტანის უშიშროების საბჭოს განცხადებაში ნათქვამია, რომ სახელისუფლებო ჯარებმა ქურთული სამხედრო დანაყოფების სიახლოვეს მძიმე არტილერია და ტანკები განათავსეს. „პეშმერგას“ მებრძოლებმა შიიტური სამხედრო დაჯგუფების მზვერავი თვითმფრინავი ჩამოაგდეს, რომელიც ქურთების თავდაცვით პოზიციებზე ინფორმაციას აგროვებდა.[2]

27 ოქტომბერს ერაყის პრემიერ-მინისტრმა ჰაიდერ ალ-აბადმა ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში სამხედრო ოპერაციის 24 საათის განმავლობაში შეჩერების ბრძანება გასცა. „ოპერაციის შეჩერება ფედერალურ ძალებსა და რეგიონს შორის შესაძლებლობის გაჩენას ისახავს მიზნად. ერაყის არმია ყველა სადავო ტერიტორიაზე და საერთაშორისო საზღვრებზე უნდა განთავსდეს, რათა თავიდან იყოს აცილებული სისხლისღვრა ერთი სამშობლოს შვილებს შორის“, – ნათქვამი იყო ჰაიდერ ალ-აბადის პრესსამსახურის მიერ გავრცელებულ განცხადებაში. ცოტა ხნით ადრე, ერაყის მთავრობამ ქურთებს თურქეთის სასაზღვრო რაიონიდან გასასვლელად რამდენიმე საათი მისცა. აღნიშნულ ზონაში ნავთობსადენი „კირკუკი – ჯეიჰანი“ გადის.[3]

ერაყის ქალაქ ერბილში „პეშმერგას“ ქურთული შენაერთების მებრძოლები რეგიონული პარლამენტის შენობაში შეიჭრნენ. ისინი ერაყის ქურთისტანის მეთაურის, მასუდ ბარზანის მიერ გადადგომასთან დაკავშირებით გაკეთებულ განცხადებას არ ეთანხმებოდნენ. მასუდ ბარზანიმ რამდენიმე საათით ადრე რეგიონულ პარლამენტს წერილობით აცნობა, რომ პირველი ნოემბრიდან ის საკუთარ პოზიციას ტოვებს. მიზეზად კი ერაყის ქურთისტანის ლიდერი წარმატებით დაძლეულ რეფერენდუმის შედეგებს ასახელებს, რომელმაც საბოლოო ჯამში რეგიონალური კრიზისი გაამწვავა. ერაყის ქურთისტანის პარლამენტმა ბარზანის გადაწყვეტილებას მხარი 70 ხმით, 23-ის წინააღმდეგ დაუჭირა, რასაც პეშმერგას მებრძოლთა გაღიზიანება და პარლამენტის შენობაში შეჭრა მოჰყვა. ადგილობრივი მედიის ინფორმაციით, ტერიტორიაზე ისმოდა სროლის ხმაც.[4]

ერაყის ხელისუფლებამ თურქეთთან საერთო საზღვარზე კონტროლის მოპოვება შეძლო. მანამდე აღნიშნული ტერიტორია ერაყის ქურთისტანის ავტონომიური მთავრობის დაქვემდებარებაში იყო. თურქეთის პრემიერ-მინისტრის, ბინალი ილდირიმის თქმით, თურქეთი თანახმაა ერაყთან კიდევ ერთი გამშვები პუნქტიც გახსნას, რომელიც თურქეთს ერაყის ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე ტალ-აფარის ქალაქთან დააკავშირებს. აღსანიშნავია, რომ ამ ქალაქის მაცხოვრებელთა 75 %-ს, ერაყელი თურქმენები შეადგენენ.[5]

ირიიდან 5 ათასზე მეტი ჯიჰადისტი სამშობლოში დაბრუნდა – გაერთიანებული სამეფოს სადაზვერვო სამსახური სირიასა და ერაყის ტერიტორიაზე თვითგამოცხადებული ისლამური სახელმწიფოს წინააღმდეგ ბრძოლის შედეგად დამარცხებული და განდევნილი ჯიჰადისტების შესახებ ინფორმაციას ავრცელებს, რომლის თანახმადაც ხუთი ათას 600 ადამიანი სამშობლოში დაბრუნდა. მათ შორის ყველაზე მეტი თურქეთის, საუდის არაბეთისა და რუსეთის მოქალაქეა. ერაყისა და სირიის თვითგამოცხადებული ისლამური სახელმწიფოს რიგებში 40 ათასზე მეტი სხვა ქვეყნის (სირიისა და ერაყის გარდა) მოქალაქე იბრძოდა. გაერთიანებული სამეფოს სადაზვერვო სამსახურის ინფორმაციით, 2017 წელს ყველაზე მეტი ჯიჰადისტი თურქეთში, რუსეთში, საუდის არაბეთსა და ტუნისში დაბრუნდა, ევროპის ქვეყნებს შორის კი ამ მხრივ გაერთიანებული სამეფო, საფრანგეთი და გერმანია გამოირჩევა, სადაც დაეშის რიგებში მებრძოლი ამ ქვეყნების 300-დან 500-მდე მოქალაქე ჩავიდა. ზემოთ ხსენებულ 40 ათას უცხოელ მებრძოლს შორის 19 ათასი იდენტიფიცირებულია.[6]

ურქეთში დაკავებული 8 უფლებადამცველი ციხიდან გაათავისუფლეს – თურქეთში დაკავებული რვა უფლებადამცველი ციხიდან გაათავისუფლეს. საქმე ეხება ტერორისტულ ორგანიზაციასთან კავშირში ბრალდებულ გერმანიისა და შვედეთის მოქალაქეებს, ასევე საერთაშორისო უფლებადამცველი ორგანიზაცია „ამნესთი ინთერნეიშენალის“ თურქეთის ბიუროს დირექტორსა და მათ თურქ კოლეგებს. თურქეთის პროკურატურამ მათი გირაოს სანაცვლოდ გათავისუფლება მოითხოვა. გერმანელ პეტერ შტოიდტნერს, რომლის გამოც ბერლინსა და ანკარას შორის ურთიერთობები დაიძაბა, შეუძლია თურქეთის ტერიტორია დატოვოს. ის სამშობლოში გამგზავრებას უახლოესი ავიარეისით გეგმავს. უფლებადამცველები სტამბულში 5 ივლისს დააპატიმრეს. ისინი სემინარს ესწრებოდნენ, როდესაც სამართალდამცავებმა სპეცოპერაცია ჩაატარეს. ამჟამად ციხეში რჩება კიდევ 3 ადამიანი. შტოიდტნერის დაპატიმრების გამო, ბერლინმა მოუწოდა ევროკომისიას, თურქეთის ფინანსურ დახმარებას გადახედოს.[7]

თურქეთში სანაპირო დაცვის ყოფილი ოფიცრები გაასამართლეს – ანკარის სასამართლომ თურქეთის სანაპირო დაცვის ყოფილ ოფიცრებს და ყოფილ ხელმძღვანელს ჰაკან უსტემს სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯა. ისინი 2016 წლის ივლისში სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობის მონაწილეობაში დამნაშავედ ცნეს. სულ აღნიშნულ საქმეში სანაპირო დაცვის 25 ოფიცერს ედებოდა ბრალი. მათგან სამი სასამართლომ უდანაშაულოდ ცნო.[8]

ტერაქტი მოგადიშუში – სომალის დედაქალაქში, სასტუმროზე თავდასხმის შედეგად სულ მცირე 29 ადამიანი დაიღუპა, მათ შორის, რამდენიმე ქალი და ბავშვია. მოგადიშუს ცენტრში მდებარე სასტუმროში ექსტრემისტები შეიჭრნენ. მათ წინააღმდეგ სპეცოპერაცია 12 საათს გაგრძელდა. პოლიციის ცნობით, გაქცევის მცდელობისას ორმა თავდამსხმელმა თავი აიფეთქა, კიდევ სამი ბოროტმოქმედის დაკავება პოლიციამ მოახერხა. გამოძიების ცნობით, თავდასხმა მანქანაში დამონტაჟებული ნაღმის აფეთქებით დაიწყო, რასაც მოჰყვა ექსტრემისტების იერიში. თვითმხილველების ცნობით, სასტუმროს, რომელსაც თავს დაესხნენ, ბევრი სომალელი სამხედრო მოსამსახურე იცავდა, რადგან იქ სომალის მთავრობის წევრების მონაწილეობით კონფერენცია იყო დაგეგმილი. „ასოშიეთედ პრესი“ იტყობინება, რომ სამართალდამცავებმა სასტუმროში მყოფი 30 ადამიანის გადარჩენა შეძლეს, მათ შორის იყო ერთი მინისტრი. მომხდარზე პასუხისმგებლობა ექსტრემისტულმა დაჯგუფება „ალ შაბააბმა“ აიღო. ისინი სომალის ხელისუფლების წინააღმდეგ იბრძვიან და ქვეყანაში შარიათის წესის დამკვიდრება სურთ.[9]

[1] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; ერაყის ქურთისტანის ავტონომიური რეგიონის ხელმძღვანელობა ცენტრალურ ხელისუფლებას მოლაპარაკებებს სთავაზობს; ავტორი – გივი ბარამიძე; 25.10.2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/185540.html

[2] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; ერაყის სამთავრობო არმიამ და ირანისგან მხარდაჭერილმა შიიტურმა მილიციამ ქურთისტანის „პეშმერგას“ პოზიციები დაბომბეს; ავტორი – გივი ბარამიძე; 26.10.2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/185726.html

[3] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; ერაყის პრემიერმა ქვეყნის ჩრდილოეთით სამხედრო ოპერაციის დროებით შეჩერების ბრძანება გასცა; ავტორი – გივი ბარამიძე; 28.10.2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/185984.html

[4] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; ერაყის ქალაქ ერბილში „პეშმერგას“ ქურთული შენაერთების მებრძოლები პარლამენტის შენობაში შეიჭრნენ; ავტორი – სალომე თორაძე; 30.10.2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/186159.html

[5] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; ერაყის ხელისუფლებამ თურქეთის საზღვარზე კონტროლი დაამყარა; 31.10.2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/186454.html

[6] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; ბრიტანეთის სადაზვერვო სამსახური – სირიიდან 5 ათასზე მეტი ჯიჰადისტი სამშობლოში დაბრუნდა; ავტორი – ქეთი თუთბერიძე; 24.10.2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/185499.html

[7] The Washington Post; Turkish court frees 8 activists from jail pending verdicts; By Neyran Elden and Suzan Fraser; October 26, 2017; available at: https://www.washingtonpost.com/world/europe/turkish-court-frees-8-activists-from-jail-pending-verdicts/2017/10/26/a4fb80c6-ba0b-11e7-9b93-b97043e57a22_story.html?utm_term=.a34cb9423896

[8] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; ანკარის სასამართლომ სანაპირო დაცვის 25 ყოფილ ოფიცერს, მათ შორის ყოფილ ხელმძღვანელს, ჰაკან უსტემს სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯა; ავტორი – ქეთი ჩოხელი; 27.10.2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/185913.html

[9] Reuters; At least 29 dead after Islamist attack on Somali hotel; By Abdi Sheikh, Feisal Omar; October 29, 2017; available at: https://www.reuters.com/article/us-somalia-violence/at-least-29-dead-after-islamist-attack-on-somali-hotel-idUSKBN1CY047

დაიჯესტი – მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა – 16-23 ოქტომბერი, 2017

ერაყში მიმდინარე მოვლენების ქრონიკა – ერაყის არმიამ კირკუკში სპეცოპერაცია დაიწყო. „სქაი არაბიას“ ცნობით, ერაყელმა ჯარისკაცებმა დაიკავეს რეგიონში მდებარე ბუნებრივი აირის საბადო და ელექტრო სადგური. სამხედროებმა, ასევე, დაამყარეს კონტროლი პოლიციის განყოფილების შენობაზე და გადაკეტეს კირკუკისკენ მიმავალი რამდენიმე საავტომობილო გზა. ადგილობრივი მედია ავრცელებს ცნობებს, რომ კირკუკის სიახლოვეს ერაყელ ჯარისკაცებსა და ქურთ სამხედროებს შორის შეტაკებები მოხდა. ორშაბათს დილით ერაყის პრემიერ-მინისტრმა ჰეირდარ ალ აბადიმ გასცა განკარგულება, რომ სამხედროებმა კირკუკში სტაბილურობის აღსადეგნად სამხედრო ოპერაცია დაიწყონ.

ერაყის პრემიერ-მინისტრი აცხადებს, რომ სადავო ტერიტორიად მიჩნეულ კირკუკში უსაფრთხოება ადგილობრივ საჯარისო დანაყოფებთან ერთად ცენტრალური მთავრობის მიერ გაგზავნილმა სამხედროებმა უნდა დაიცვან. კირკუკი ერაყის ქურთისტანის ნაწილი არ არის, თუმცა სექტემბერში ადგილობრივი მთავრობის გადაწყვეტილებით, კირკუკის მოსახლეობამ ერაყის ქურთისტანის დამოუკიდებლობის გამოცხადების მიზნით ჩატარებულ რეფერენდუმში მაინც მიიღო მონაწილეობა, რის გამოც ბაღდადთან ურთიერთობები დაიძაბა.[1]

ერაყის არმიის მიერ სამხედრო ოპერაციის დაწყების შემდეგ, არეულობის შიშით კირკუკი 100 ათასამდე ქურთმა დატოვა. ამის შესახებ ქურთისტანის რეგიონული მთავრობის წევრებმა განაცხადეს. გავრცელებული ცნობით, ავტონომიური რეგიონის ქალაქებში ერბილსა და სულაიმანიაში 18 ათასამდე ოჯახისთვის თავშესაფრებია მოწყობილი. ერაყის სამთავრობო არმიამ კირკუკის რეგიონი 16 ოქტომბერს დაიკავა. ქურთულმა სამხედრო შენაერთმა „პეშმერგამ“ დაკავებული პოზიციები უბრძოლველად დატოვა. ერაყის ცენტრალურმა ხელისუფლებამ კონტროლი დაამყარა რეგიონის ნავთობსაბადოებზეც. ერაყის ქურთისტანის პრეზიდენტი, მასუდ ბარზანი ცენტალური ხელისუფლების მიერ კონტროლირებულ „სახალხო მობილიზაციის მილიციას“ ქურთების მიმათ მარადიორობასა და შევიწროვებაში ადანაშაულებს.[2]

ქურთების „პეშმერგას“ სამხედრო შენაერთთან სამსაათიანი ბრძოლის შემდეგ, ერაყის სამთავრობო არმიამ ქალაქი ალტუნ კუპრიც დაიკავა და კირკუკის რეგიონზე სრული კონტროლი დაამყარა. აღნიშნული ტერიტორია ქალაქ კირკუკსა და ქურთისტანის დედაქალაქ ერბილის დამაკავშირებელ გზაზე მდებარეობს.[3]

ერბილი ბაღდადს ერაყის ქურთისტანიდან ჯარების გაყვანისკენ მოუწოდებს. „მოვუწოდებთ ერაყის მთავრობას, დაუყოვნებლივ შეწყვიტოს სამხედრო აგრესია და ტერიტორიიდან ჯარი გაიყვანოს“, – ნათქვამია ერაყის ქურთისტანის უშიშროების საბჭოს მიერ გავრცელებულ განცხადებაში. ერბილში ამბობენ, რომ ერაყის ხელისუფლება განაგრძობს ტანკების, არტილერიის, ასევე ამერიკული აღჭურვილობის, მათ შორის სამხედრო ჯავშანტრანსპორტიორების განთავსებას.

25 სექტემბერს ერაყის ქურთისტანში დამოუკიდებლობის რეფერენდუმის ჩატარებას ცენტრსა და ავტონომიურ რეგიონს შორის ურთიეერთობის დაძაბვა მოჰყვა. უთანხმოების საფუძველი ქურთების მიერ ნავთობით მდიდარი კირკუკის რეგიონის კონტროლი გახდა, რომელიც ერაყის კონსტიტუციის მიხედვით ქურთისტანის შემადგენლობაში არ შედის. ერაყის არმიამ კირკუკი მცირე შეტაკებების შემდეგ დაიკავა.[4]

ქალაქი რაქა ისლამური სახელმწიფოს მებრძოლებისგან გაათავისუფლეს – აშშ-ის მხარდაჭერილმა „სირიის დემოკრატიულმა ძალებმა“ ქალაქი რაქა ე.წ. ისლამური სახელმწიფოს მებრძოლებისგან გაათავისუფლეს. სამხედრო ოპერაციის ბოლო ფაზა ოთხი თვის განმავლობაში მიმდინარეობდა. ოპერაციაში 15 ათასი მებრძოლი იყო ჩართული. რაქა რადიკალი ისლამისტების მიერ ე.წ. დედაქალად იყო გამოცხადებული. ქურთებითა და არაბებით დაკომპლექტებული „სირიის დემოკრატიული ძალები“ ამჟამად ტერიტორიის განაღმვას ცდილობენ.

„ისლამურმა სახელმწიფომ“ ქალაქი რაქა 2014 წელს დაიკავა. ისლამისტებმა რაქაში შარიათის კანონები შემოიღეს და აღნიშნული წესების მოწინააღმდეგე მოსახლეობას აწამებდნენ და თავს კვეთდნენ. აშშ-ის მხარდაჭერილმა „სირიის დემოკრატიულმა ძალებმა“ რაქას გათავისუფლების ოპერაცია გასული წლის ნოემბერში დაიწყეს. ქალაქის გარეუბნებში ჯიჰადისტების თავდაცვითი ზღუდეების გარღვევა კი მიმდინარე წლის ივნისში მოხდა.[5]

ქალებისთვის ყველაზე საშიშ მეგაპოლისად კაირო დაასახელეს – სააგენტომ „Reuters“ ქალებისთვის ყველაზე საშიში მეგაპოლისები დაასახელა. პირველი ადგილი ეგვიპტის დედაქალაქს ერგო. როგორც კვლევის ავტორები აცხადებენ, კაიროში გავრცელებულია ქორწინების იძულების და ქალების წინადაცვეთის პრაქტიკა. მეორე ადგილზე მოხვდა პაკისტაში მდებარე კარაჩი და კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დედაქალაქი კინშასა. ქალებისთვის სახიფათო მეგაპოლისებს შორის მეოთხეა დელი, სადაც ბოლო წლებში გაუპატიურებისა და მკვლელობის არაერთი გახმაურებული შემთხვევა მოხდა. ლათინურ ამერიკაში ყველაზე საშიში ქალებისთვის პერუს დედაქალაქსა და სან პაულუში ცხოვრება აღმოჩნდა. მეათე ადგილზე გავიდა სტამბოლი, ხოლო მე-16 მოსკოვია. აშშ-დან ყველაზე საშიში ქალებისთვის ნიუ იორკია – მე-13 ადგილი, ხოლო ტოკიო, პარიზი და ლონდონი ნუსხაში ბოლო ადგილებს იკავებენ – აქ ცხოვრება მდედრობითი სქესის წარმომადგებლებისთვის შედარებით უსაფრთხოა. რეიტინგი ექსპერტების გამოკითხვის გზით შეადგინეს. მთავარი კრიტერიუმები ქალაქებში სექსუალური ძალადობის საფრთხე, ჯანდაცვის ხელმისაწვდომობა, მავნე ტრადიციების გავრცელება, ასევე ეკონომიკური მაჩვენებლები და განათლების დონე იყო.[6]

ომალის ტერაქტის ახალი დეტალები – თავდასხმის მოტივი, შესაძლოა, შურისძიება ყოფილიყო. როგორც ირკვევა, ტერაქტის მოწყობაში ეჭვმიტანილი ყოფილი სამხედრო იყო, რომლის მშობლიურ ქალაქშიც ორი თვის წინ, ადგილობრივმა სამხედროებმა და ამერიკელმა ჯარისკაცებმა სპეცოპერაცია ჩაატარეს. აღნიშნულ ოპერაციას 10 მშვიდობიანი მოქალაქე ემსხვერპლა. მათ შორის, სამი მცირეწლოვანი ბავშვი. სომალის არმიაში მიაჩნიათ, რომ ყოფილმა ჯარისკაცმა სწორედ მათი სიკვდილისთვის იძია შური.

გამოძიებისთვის უკვე ცნობილია, რომ თავდასხმის დროს გამოყენებული იყო ორი მანქანა. ერთი „ტოიოტას“ მინივენი და სატვირთო, რომელიც 350 კილოგრამი ასაფეთქებელი ნივთიერებებით იყო დატვირთული. სამიზნე მოგადიშუს აეროპორტი იყო, რომლის სიახლოვესაც გაერო-სა და აფრიკული კავშირის მშვიდობისმყოფელების შტაბბინა და უცხო ქვეყნების საელჩოები მდებარეობდა. აფეთქების დროს ცეცხლი კიდევ ერთ სატვირთო ავტომობილს მოედო, რომელიც საწვავით იყო დატვირთული. ბოლო ინფორმაციით, სომალის დედაქალაქში ტერაქტს 300 ადამიანი ემსხვერპლა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[7]

ერორისტული თავდასხმები ავღანეთში – რადიკალური მოძრაობა „თალიბანის“ მიერ ბოლო ორ დღეში განხორციელებულ ტერორისტულ თავდასხმებს ავღანეთში 74 ადამიანი ემსხვერპლა. ინფორმაცია ავღანეთის შინაგან საქმეთა სამინისტრომ გაავრცელა. ტერაქტების ობიექტი ქვეყნის სამხრეთ, აღმოსავლეთ და დასავლეთ რეგიონებში პოლიციის შენობები და სამთავრობო დაწესებულებები გახდა. დაღუპულთა შორის არიან პოლიციის თანამშრომლები და მშვიდობიანი მოქალაქეები. ავღანეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, „თალიბანის“ წევრებმა თავდასხმების დროს დანაღმული ავტომობილები ააფეთქეს და რამდენიმე ადგილას ე.წ. „შაჰიდის ქამრებით“ პოლიციის შენობებში შეჭრა სცადეს. თუმცა, მათი განეიტრალება პოლიციამ შეძლო. ტერორისტული თავდასხმების შედეგად, სხეულის დაზიანება 200-მდე ადამიანმა მიიღო.[8]

70 ადამიანზე მეტი დაიღუპა, ასევე, ქაბულის ორ მეჩეთში თვითმკვლელი ტერორისტების მიერ განხორციელებული თავდასხმების შედეგად. ავღანეთის სამართალდამცავების ცნობით, 72 ადამიანია დაღუპული, მათ შორის არიან არასრულწლოვნებიც. ტერორისტულ თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა თვითგამოცხადებულმა ისლამურმა სახელმწიფომ აიღო. ტერაქტი ორმა თვითმკვლელმა ტერორისტმა ქაბულის იმამ ზამანის შიიტურ მეჩეთში, მოგვიანებით კი გურის პროვინციაში მდებარე ერთ-ერთ სუნიტურ მეჩეთში პარასკევის ლოცვის დროს განახორციელა.[9]

[1] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; ერაყის არმიამ კირკუკში სპეცოპერაცია დაიწყო; ავტორი – ლევან ახალაია; 16.10.2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/183927.html

[2] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; ერაყის არმიის მიერ სამხედრო ოპერაციის დაწყების შემდეგ, არეულობის შიშით კირკუკი 100 ათასამდე ქურთმა დატოვა; ავტორი – გივი ბარამიძე; 19.10.2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/184521.html

[3] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; ერაყის სამთავრობო არმიამ კირკუკის რეგიონზე სრული კონტროლი დაამყარა; ავტორი – გივი ბარამიძე; 20.10.2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/184751.html

[4] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; ერბილი ბაღდადს ერაყის ქურთისტანიდან ჯარების გაყვანისკენ მოუწოდებს; ავტორი – გივი ბარამიძე; 23.10.2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/185301.html

[5] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; „სირიის დემოკრატიულმა ძალებმა“ ქალაქი რაქა ისლამური სახელმწიფოს მებრძოლებისგან გაათავისუფლეს; ავტორი – გივი ბარამიძე; 17.10.2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/184165.html

[6] Reuters; Cairo named riskiest megacity for women, worse since Arab spring; By Heba Kanso; October 16, 2017; available at: https://af.reuters.com/article/africaTech/idAFL8N1LM1H1

[7] The Guardian; Somalia bombing may have been revenge for botched US-led operation; By Jason Burke; October 17, 2017; available at: https://www.theguardian.com/world/2017/oct/17/somalia-bomber-was-ex-solider-whose-town-was-raided-by-us-forces

[8] The Guardian; Wave of Taliban suicide attacks on Afghan forces kills at least 74; By Associated Press in Kabul; October 17, 2017; available at: https://www.theguardian.com/world/2017/oct/17/attack-afghan-police-training-centre-gardez-taliban

[9] The New York Times; Twin Mosque Attacks Kill Scores in One of Afghanistan’s Deadliest Weeks; By Jawad Sukhanyar and Mujib Marshal; October 20, 2017; available at: https://www.nytimes.com/2017/10/20/world/asia/afghanistan-kabul-attack-mosque.html

დაიჯესტი – მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა – 8-15 ოქტომბერი, 2017

წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტი ავღანეთში მისიის მნიშვნელოვნად შემცირებას გეგმავს – ორგანიზაციამ თანამშრომლების რაოდენობის შემცირება მისიაზე გახშირებული თავდასხმების გამო გადაწყვიტა. მიმდინარე წელს ავღანეთში განხორციელებული თავდასხმების შედეგად „წითელი ჯვრის“ შვიდი თანამშრომელი დაიღუპა. „ჩვენ სხვა არჩევანი არ გვრჩება, გარდა ავღანეთში ჩვენი მისიის მნიშვნელოვნად შემცირებისა“, – განაცხადა ავღანეთში „წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტის“ დელეგაციის ხელმძღვანელმა მონიკა ზანარელიმ.[1]

ინდოეთის უზენაესმა სასამართლომ არასრულწლოვან მეუღლესთან ინტიმური კავშირი გაუპატიურების ბრალდებას გაუთანაბრა – არასრუწლოვან ცოლს საჩივრის დაწერა ერთი წლის განმავლობაში შეუძლია. მანამდე, არსებული ზღვარი კი, რომელიც 15 წლით განისაზღვრებოდა, სასამართლომ არაკონსტიტუციურად ცნო. ქვეყანაში, სადაც ქორწინებაში 23 მილიონი არასრულწლოვანი გოგონა იმყოფება, სასამართლო დადგენილება მოწინააღმდეგე ჯგუფებს არამიზნობრივად მიაჩნიათ. ინდოეთი ერთ-ერთია სამხრეთ აზიისა და აფრიკის მრავალრიცხოვანი ქვეყნებიდან, სადაც მცირეწლოვანთა ქორწინება ნორმად ითვლება და რთული ეკონომიკური და სოციალური მდგომარეობით არის განპირობებული.[2]

ალიბებმა კანადელი ტყვეები გაათავისუფლეს – ხუთწლიანი ტყვეობის შემდეგ კანადელი ცოლ-ქმარი ჯოშუა ბოილი და კეტლინ კოლმანი ტერორისტულმა ორგანიზაცია „თალიბანმა“ გაათავისუფლა. წყვილი ტერორისტებმა 2012 წელს პაკისტანში დაატყვევეს. 34 წლის ჯოშუა ბოილს და 31 წლის კეტლინ კოლმანს ტყვეობაში სამი შვილი შეეძინათ. მათი გათავისუფლების შესახებ მოლაპარაკებები კანადისა და პაკისტანის მთავრობებს შორის წლების განმავლობაში მიმდინარეობდა. კანადის სპეცსამსახურმა პაკისტანის დაზვერვას კანადის მოქალაქეების გათავისუფლების შესახებ თალიბებთან შუამავლობა სთხოვა. მოლაპარაკებებში აქტიურად მონაწილეობდა ამერიკის შეერთებული შტატები. დონალ ტრამპის ადმინისტრაციამ ოფიციალურ ისლამაბადს არაერთხელ მოუწოდა, კანადის მოქალაქეების გასათავისუფლებლად ძალისხმევა არ დაეშურათ. კანადის მთავრობამ დაადასტურა, რომ წყვილი სამ მცირეწლოვან შვილთან ერთად ტყვეობიდან გათავისუფლებულია.[3]

სომალის დედაქალაქ მოგადიშუში მომხდარ ტერაქტს 300 ადამიანზე მეტი ემსხვერპლა – დანაღმული სატვირთო ავტომობილი ხალხით სავსე ქუჩაზე შევარდა და სასტუმრო „საფარის“ მიმდებარე ტერიტორიაზე აფეთქდა. თავდაპირველად 20 დაღუპულისა და 15 დაშავებულის შესახებ გავრცელდა ინფორმაცია, თუმცა საბოლოოდ დაღუპულთა რაოდენობამ 300-ს გადააჭარბა; გარდა ამისა, მძიმედ დაშავდა ასობით ადამიანი. მომხდართან დაკავშირებით, ქვეყნის პრეზიდენტმა სამდღიანი გლოვა გამოაცხადა.[4]

სირიის არმიამ ქალაქ ელ-მაიადინში გამაგრებული ისლამური სახელმწიფოს მებრძოლები ალყაში მოაქცია – სირიელმა ჯარისკაცებმა მდინარე ევფრატის აღმოსავლეთ სანაპიროზე მდებარე დასახლება მარატ ელ-ფაუკანი აიღეს. შესაბამისად, სამხედროებმა ელ-მაიადინში გამაგრებული ტერორისტები ალყაში მოაქციეს. ელ-მაიადინი, პროვინცია დეი-ელ-ზორის ცენტრალური ნაწილიდან 45 კილომეტრშია განლაგებული და ტერორისტული დაჯგუფების წევრებისთვის მნიშნელოვან სტრატეგიულ პუნქტს წარმოადგენს. აღნიშნული ქალაქი ერაყის საზღვრის სიახლოვეს არის განლაგებული. პარალელურად, თურქეთის შეიარაღებული ძალები სირიის ქალაქ იდლიბში შევიდნენ. 7 ოქტომბერს თურქეთის პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ უახლოეს დღეებში სირიელ მეამბოხეებთან ერთად იდლიბის პროვინციაში გამაგრებული ტერორისტული დაჯგუფებების წინააღმდეგ სპეცოპერაციას დაიწყებს.[5]

რაქაში 100-მდე ჯიჰადისტი საერთაშორისო კოალიციას ჩაბარდა – „წინ დიდი და გადამწყვეტი ბრძოლა გველოდება, თუმცა ეს ბრძოლა იქნება მთავარი დარტყმა ისლამურ სახელმწიფოზე. რაქას აღება დაწყებულია, 100 ჯიჰადისტი საკუთარი ნებით ჩაგვბარდა“, – განაცხადა საერთაშორისო კოალიციის პრესსპიკერმა. სირიის დემოკრატიული ძალები და ხალხის დამცველთა ერთობა (Yekîneyên Parastina Gel) ტერორისტული დაჯგუფება ისლამური სახელმწიფოს თვითგამოცხადებულ დედაქალაქში უკვე შევიდნენ. ისინი ქურთ მებრძოლებთან ერთად ქალაქის შემოგარენში არიან გამაგრებულები. სირიელი ქურთების მიერ ფორმირებული, – ქურთისტანის უმაღლესი კომიტეტის სამხედრო ფრთა ხალხის დამცველთა ერთობა აცხადეს, რომ ახლო მომავალში რაქას აღება და თვითგამოცხადებული ისლამური სახელწმიფოს დამარცხება, გარდაუვალია.[6]

ტერორი

[1] Reuters; International Red Cross to “drastically” cut Afghan operations after attacks; Josh Smith; October 9, 2017; available at: https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-icrc/international-red-cross-to-drastically-cut-afghan-operations-after-attacks-idUSKBN1CE0AG?il=0

[2] The Guardian; Sex with underage wife is rape, Indian supreme court rules; Michael Safi; October 11, 2017; available at: https://www.theguardian.com/world/2017/oct/11/sex-with-underage-wife-is-indian-supreme-court-rules

[3] CNN; Freed Taliban hostage family arrives home in Canada; Adeel Raja; October 14, 2017; available at: http://edition.cnn.com/2017/10/13/asia/taliban-family-freed-london-canada/index.html

[4] The Guardian; Mogadishu truck bomb: 500 casualties in Somalia’s worst terrorist attack; Jason Burke; October 16, 2017; available at: https://www.theguardian.com/world/2017/oct/15/truck-bomb-mogadishu-kills-people-somalia

[5] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; სირიის არმიამ ქალაქ ელ-მაიადანში გამაგრებული ისლამური სახელმწიფოს მებრძოლები ალყაში მოაქცია; ლევან ახალაია; 8.10.2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/182697.html

[6] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; აშშ – რაქაში 100-მდე ჯიჰადისტი საერთაშორისო კოალიციას ჩაბარდა; ქეთი თუთბერიძე; 14.10.2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/183752.html

დაიჯესტი – მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა – 1-7 ოქტომბერი, 2017

საუდის არაბეთში სტუდენტ გოგონებს მობილური ტელეფონის ტარების უფლება მისცეს – საუდის არაბეთის განათლების მინისტრმა განკარგულება გასცა, რომლის მიხედვითაც, სტუდენტ გოგონებს უფლებას მისცემენ უნივერსიტეტის ტერიტორიაზე მობილური ტელეფონით ისარგებლონ. მან მოუწოდა უნივერსიტეტებისა და კოლეჯების ხელმძღვანელებს, არ შეუშალონ ხელი გოგონებს მობილურის გამოყენების შემთხვევაში. გავრცელებული ვერსიით, განათლების მინისტრმა ეს განცხადება მას შემდეგ გაავრცელა, რაც რამდენიმე გოგონას მშობელმა სამინისტროს საჩივრით მიმართა. მშობლები აცხადებენ, რომ უნივერსიტეტების უსაფრთხოების თანამშრომლები გოგონებს განსაკუთრებით აკონტროლებდნენ, შემდეგ კი მათ ტელეფონებს ართმევდნენ.[1]

ინდოეთის ჩრდილოეთ ნაწილში, ჯამუ და ქაშმირის შტატის ქალაქ სრინაგარში თვითმკვლელი ტერორისტების ჯგუფი სამხედრო ნაწილს თავს დაესხა – ორმა თვითმკვლელმა თავი აიფეთქა, რის შედეგადაც დაშავებულია სამი სამხედრო. სამხედრო ნაწილი სრინაგარის საერთაშორისო აეროპორტთან მდებარეობს. თავდასხმის გამო, შეწყვეტილია ფრენა. აეროპორტი სამხედროებს აქვთ ბლოკირებული. ტერორისტების წინააღმდეგ მიმდინარე ოპერაციაში ჩართულია ვერტმფრენები. თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა რეგიონში მოქმედმა ისლამისტურმა დაჯგუფებამ „ჯაიშ-ე-მუჰამედმა“ („მუჰამედის არმია“) აიღო. ქაშმირის შტატი ინდოეთსა და პაკისტანს შორის სადავო ტერიტორიას წარმოადგენს. შტატის ერთ ნაწილს ინდოეთი აკონტროლებს, მეორეს კი პაკისტანი.[2]

კატალონიის რეფერენდუმი – კატალონიის დამოუკიდებლობის რეფერენდუმში მონაწილეთა 90.1%-მა ხმა რეგიონის დამოუკიდებლობას მისცა, – ამის შესახებ კატალონიის რეგიონულმა მთავრობამ განაცხადა. მათი ინფორმაციით, ამომრჩეველთა აქტივობამ 42,3% შეადგინა. მანამდე კატალონიის რეგიონული მთავრობის მეთაურმა, კარლეს პუიჩდემონმა განაცხადა, რომ რეფერენდუმის შედეგად, კატალონიის მოსახლეობამ მოიპოვა უფლება, ჰქონდეთ საკუთარი, დამოუკიდებელი სახელმწიფო.

ბარსელონასა და სხვა ქალაქების ქუჩებში კატალონიის დამოუკიდებლობის მომხრეები გამარჯვებას ზეიმობენ. ისინი მიიჩნევენ, რომ რეფერენდუმი წარმატებით ჩატარდა. ესპანეთის პრემიერ-მინისტრმა, მარიანო რახოიმ საგანგებო განცხადებით ესპანეთის მოსახლეობას. პრემიერმა კიდევ ერთხელ აღნიშნა, რომ კატალონიის რეგიონული მთავრობის მიერ ორგანიზებული რეფერენდუმი არაკონსტიტუციურია.

კატალონიის დამოუკიდებლობის რეფერენდუმისთვის რეგიონის მასშტაბით სულ 2315 უბანი იყო მოწყობილი, თუმცა პოლიციამ 312 მათგანის დახურვა, ზოგიერთი უბნიდან კი დოკუმენტების ამოღება შეძლო. შეტაკებების შედეგად 800-ზე მეტი ადამიანი დაშავდა.[3]

ქურთისტანის რეფერენდუმი – თურქეთის პრეზიდენტმა რეჯეფ ტაიპ ერდოღანმა და ირანის ლიდერმა ჰასან როუჰანიმ თეირანში მოლაპარაკებები გამართეს. ორივე ლიდერმა ერაყის ქურთისტანში გამართული რეფერენდუმი დაგმეს. ერდოღანმა რეფერენდუმს უკანონო უწოდა; როუჰანის შეფასებით, გამართული გამოკითხვის შედეგები „დასავლური სახელმწიფოების შეთქმულებაა“. თურქეთის პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ ანკარა და თეირანი მზად არიან, უკანონო რეფერენდუმის წინააღმდეგ ზომები მიიღონ, თუმცა ერდოღანს არ დაუკონკრეტებია, რა ზომებზეა საუბარია. ჰასან როუჰანის თქმით, თურქეთისთვის და ირანისთვის სირიისა და ერაყის საზღვრების ნებისმიერი ცვლილება მიუღებელი იქნება. ორი ქვეყნის ლიდერებმა ორმხრივი ეკონომიკური ურთიერთობებიც განიხილეს და განცხადეს, რომ მოკლევადიან პერსპექტივაში სავაჭრო ბრუნვის გასამმაგებას გეგმავენ. რეჯეფ ტაიპ ერდოღანი უკანასკნელად თეირანში ვიზიტით 2015 წლის იანვარში იმყოფებოდა. მაშინ ქვეყნებს შორის ურთიერთობები დაძაბული იყო და ლიდერებმა ერთმანეთი რეგიონში ვითარების ესკალაციაში დაადანაშაულეს.[4]

თურქეთში სახელმწიფო გადატრიალებაში ბრალდებულ 34 სამხედროს სასამართლომ უვადო პატიმრობა მიუსაჯა – პროკურატურა ყოფილ სამხედრო მოსამსახურეებს თურქეთის პრეზიდენტის მკვლელობის მცდელობაში ადანაშაულებს. თურქული მედიის ცნობით, მათ შორისაა რეჯეპ ტაიპ ერდოღანის პირადი დაცვის უფროსიც. ჯარისკაცების სასამართლო პროცესი თურქეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში მდებარე ქალაქ მუგლაში გაიმართა. სასამართლოს შენობასთან უსაფრთხოების ზომები მაქსიმალურად იყო გამკაცრებული. თურქეთში სამხედრო გადატრიალების მცდელობა 2016 წელს მოხდა. არეულობის დროს ოფიციალური ცნობებით, 240 ადამიანი დაიღუპა.[5]

ერაყის სამთავრობო არმიამ „ისლამური სახელმწიფოს“ მებრძოლებისგან კირკუკის პროვინციაში ქალაქ ჰავიჯას გათავისუფლების ოპერაცია დაიწყო – ადგილობრივი მედიის ინფორმაციით, სამხედრო ოპერაცია ქალაქის ცენტრსა და რამდენიმე უბანში მიმდინარეობს. ოპერაციაში ჩართული არიან სწრაფი რეაგირებისა და უსაფრთხოების ძალები, ასევე „შიიტური მილიცია“. ერაყის ხელისუფლებაში ამბობენ, რომ ჯიჰადისტების კონტროლისგან ამ დროისთვის ქვეყნის 90 პროცენტი გათავისუფლებულია, 2.2 მილიონი ლტოლვილი კი უკვე დაუბრუნდა ერაყის გათავისუფლებულ ტერიტორიებს. „ისლამურმა სახელმწიფომ“ კირკუკის პროვინციაში ქალაქი ჰავიჯა და მისი შემოგარენი 2014 წელს დაიკავა. მიმდინარე წლის ივლისში ერაყის არმიის მიერ ქალაქ მოსულის გათავისუფლების შემდეგ, ქალაქი ჰავიჯა რადიკალი ისლამისტების მთავარი დასაყრდენი გახდა.[6]

[1] Gulf News; Now, Saudi female students allowed to carry mobiles on campus; By Habib Toumi; October 3, 2017; available at: http://gulfnews.com/news/gulf/saudi-arabia/now-saudi-female-students-allowed-to-carry-mobiles-on-campus-1.2099683

[2] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; ინდოეთში თვითმკვლელი ტერორისტები პაკისტანის საზღვართან მდებარე სამხედრო ნაწილს დაესხნენ თავს; ქეთი ჩოხელი; 3.10.2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/181869.html

[3] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; კატალონიის მთავრობა – ე.წ. რეფერენდუმში მონაწილეთა 90.1%-მა დამოუკიდებლობას მისცა ხმა, დათვლილია ხმების 95%; აკაკი შენგელია; 2.10.2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/181657.html

[4] Al-Monitor; Erdogan, Rouhani stand together against Iraqi Kurdish state; Amberin Zaman; October 4, 2017; available at: https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2017/10/erdogan-begins-iran-visit.html

[5] Tribune; Turkey sentences 34 to life in jail over Erdogan death plot; By AFP; October, 2017; available at: https://tribune.com.pk/story/1522911/turkey-sentences-34-life-jail-erdogan-death-plot/

[6] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; ერაყის სამთავრობო არმიამ „ისლამური სახელმწიფოს“ მებრძოლებისგან ქალაქ ჰავიჯას გათავისუფლების ოპერაცია დაიწყო; გივი ბარამიძე; 4.10.2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/182198.html

მსოფლიო. ეთნიკური ჯგუფი როჰინჯას მახასიათებლები. ოქტომბერი, 2017

წარმომავლობა – როჰინჯები წარმოადგენენ ინდო-არიული წარმოშობის ეთნიკურ უმცირესობას, რომლებიც ძირითადად ცხოვრობენ რაკხაინის პროვინციაში, დასავლეთ მიანმარში. მათი უმრავლესობა მუსლიმია, მცირე ნაწილი კი – ინდუიზმის მიმდევარი. როჰინჯები საუბრობენ ბენგალის დიალექტზე, რომელიც  ბანგლადეშში, ჩიტაგონგის რეგიონში გავრცელებული დიალექტის მსგავსია. მათ ენაში შერეულია სიტყვები ურდუდან, ჰინდიდან და არაბული ენებიდან, ასევე ბამადან და ინგლისური ენებიდან.[1]

ტერმინი როჰინჯა მომდინარეობს სიტყვა „როჰანჯისგან“ (Rohang), რომელიც რაკხაინის პროვინციის ძველი სახელია, შესაბამისად როჰინჯად მოიხსენიებენ მუსლიმს რაკხაინის პროვინციიდან.[2]

როჰინჯებს არ აქვთ მიანმარის მოქალაქეობა, რადგან მათზე ვრცელდება კანონი, რომელიც მიანმარში ბრიტანეთის მმართველობის დასრულების შემდეგ ჩამოსახლებულ მიგრანტებს უზღუდავს მოქალაქეობის მიღებას. მიანმარი მათ ბანგლადეშის ტერიტორიიდან ჩამოსახლებულ ინდოელ მიგრანტებად აღიქვამს და ბენგალის თემს უწოდებს. მოქალაქეობის არქონის გამო როჰინჯას წარმომადგენლებს მიანმარში შეზღუდული აქვთ გადაადგილება, არ აქვთ ხმის მიცემის უფლება, ვერ იღებენ განათლებას და ვერ მსახურობენ საჯარო სამსახურში.

განმასხვავებელი ნიშნები

დანიის საემიგრაციო სამსახურის მიერ 2011 წლის მაისში გამოქვეყნებული ანგარიშის მიხედვით, როჰინჯები გვანან ბანგლადეშელ ხალხს, ისინი საუბრობენ ერთი და იმავე დიალექტზე და მიუხედავად არსებული ზოგიერთი განსხვავებისა, ესმით ერთმანეთის ენა. ამასთან ერთად მათ აქვთ ერთნაირი რელიგია და კულტურა. წყაროზე დაყრდნობით, თავად ბანგლადეშელ ხალხსაც კი უჭირს ამ ორი ჯგუფის ერთმანეთისგან განსხვავება. ენა არის ერთადერთი ნიშანი, რომელიც ბენგალისგან გარკვეულწილად განსხვავდება, თუმცა, იმ მიანმარელებმა, ვინც  გარკვეული ხანი დაჰყო ბანგლადეშში, აითვისეს ადგილობრივი ენა. ამავე წყაროზე დაყრდნობით სასაზღვრო ზონებში არ არსებობს როჰინჯებსა და ადგილობრივ ბანგლადეშელებს შორის განსხვავება ეთნიკურობასა და ენის მხრივ, ჩრდილოეთ ბანგლადეშში ეთნიკურად როჰინჯა გამოირჩევა საზოგადოებისგან, მაგრამ სასაზღვრო ზონებში – არა. სოფლებში ყველამ იცის ვინ არის როჰინჯა. ამავე წყაროში მოყვანილია მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის (IOM) ინფორმაცია, რომლის მიხედვითაც კოკს ბაზარის (Cox’s Bazar) ტერიტორიაზე მყოფ როჰინჯებსა და ბანგლადეშელებს შორის არ არსებობს გამოსარჩევი ფიზიკური თვისებები, მთავარი გამოსარჩევი ნიშანია ენა, რომელიც თითქმის ჰგავს ბანგლადეშელების ენას. როჰინჯები, რომლებიც ბანგლადეშში ცხოვრობდნენ მრავალი წელი, არიან კარგად ინტეგრირებულნი და ძნელია მათი განსხვავება ბანგლადეშელებისგან.[3]

ბანგლადეშში გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისრის ოფისის მიხედვით, როჰინჯების ენა არ არის დამწერლობითი ენა და ზოგადად როჰინჯები არ არიან ძალიან განათლებულები.[4]

როჰინჯებმა თავიანთი კულტურული მემკვიდრეობა მიიღეს სხვადასხვა მუსლიმი ხალხისგან, სპარსული და არაბული კულტურიდან, რომლებმაც საუკუნეების მანძილზე გადაკვეთეს რაკხაინის პროვინცია ან იქ დასახლდნენ.[5]

კულტურა და რელიგია

დანიის საემიგრაციო სამსახურის მიერ 2011 წლის მაისში გამოქვეყნებული ანგარიშის მიხედვით, როჰინჯების მიერ შესრულებული კულტურული და რელიგიური პრაქტიკები/წესები ადგილობრივი ბანგლას პრაქტიკების/წესების მსგავსია.[6] გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისრის მიხედვით, როჰინჯები ეთნიკურად და კულტურულად ძალიან გვანან სამხრეთ-აღმოსავლეთ ბანგლადეშში მცხოვრებ ადგილობრივ ბანგლადეშელებს. როჰინჯები იცავენ მსგავს კულტურულ და რელიგიურ წესებს, როგორც ადგილობრივი მუსლიმი ბანგლადეშელები და კულტურისა და რელიგიის მხრივ არ არსებობს აშკარა განსხვავება ამ ორ საზოგადოებას შორის.[7]

დანიის საემიგრაციო სამსახურის მიერ 2011 წლის მაისში გამოქვეყნებული ანგარიშის მიხედვით, ბანაკებში როჰინჯებს აქვთ თავიანთი მეჩეთები და მედრესეები გოგონებისთვის და ბიჭებისთვის, სადაც სწავლობენ ყურანს ურდუს ენაზე.

ამავე წყაროზე დაყრდნობით, რაც შეეხება რელიგიურ პრაქტიკებს შორის განსხვავებებს, ბანაკებში მყოფი როჰინჯები უფრო მეტად იცავენ ისლამურ წესებს, ვიდრე ბანგლადეშის მოსახლეობა და ისინი არიან უფრო მეტად კონსერვატიულები, ვიდრე ადგილობრივი ბანგლადეშელები, განსაკუთრებით როჰინჯა ქალები, რომლებიც უფრო ხშირად ატარებენ ბურკას, ვიდრე ადგილობრივი ქალები. ეს განსხვავება ნაკლებად აშკარაა ბანაკებს გარეთ, რადგან როჰინჯები ჩაითვლებიან არალეგალ მიგრანტებად თუ ეცდებიან თავიანთი გამორჩეული ნიშნის წარმოჩენას.[8]

დღესასწაულები

ვებ-გვერდის: http://www.thestateless.com – ის მიხედვით, როჰინჯების დღესასწაულები დამყარებულია მთვარისა და მზის კალენდარზე. მიანმარში არსებული დაპირისპირებების გამო, ქვეყანაში მხოლოდ რელიგიური დღესასწაულები აღინიშნება. ერთ-ერთი ასეთი რელიგიური დღესასწაული, რომელიც როჰინჯებისთვის ეროვნულ დღესასწაულს წარმოადგენს, არის „Eid-Ul-Adha“, ასევე მნიშვნელოვან სპირიტუალურ დღესასწაულებს წარმოადგენს „Lailatul Qadr“ (ყურანის დედამიწაზე გარდამოვლენის დღე) და „Shabe Barat“ (თავისუფლების ღამე – ცოდვების მიტევების დღე).[9]

სხვა დღესასწაულებში შედის:

  • 3 მარტი – როჰინჯების მასწავლებლების დღე;
  • 28 მარტი – როჰინჯები იხსენებენ 1942 წლის მოვლენებს, როცა მოხდა მათი მასობრივი ხოცვა;
  • 25 სექტემბერი – როჰინჯების ეთნიკურობის დღე;
  • 18 ნოემბერი – ლტოლვილი როჰინჯების ხსენების დღე.[10]

სხვადასხვა ნიშან-თვისებები

ჩაცმულობა –  ვებ-გვერდის: http://www.thestateless.com – ის მიხედვით, ტრადიციულად როჰინჯები მისდევენ ჩაცმის ინდო-ბირმულ სტილს. როგორც წესი ის არ გამოირჩევა ჩვეულებრივი ბირმული ჩაცმულობისგან. კაცებს აცვიათ  გრძელსახელოებიანი პერანგი (Bazu) და ქვედასაცვლები (Longgi; Doothi), რელიგიური პირები ამჯობინებენ გრძელი ტანსაცმლის (Kurutha; Jubba; Panjabi) ტარებას ქუდებთან ერთად. აგრეთვე, როჰინჯა ქალებს აცვიათ მოკრძალებულად. გარეთ გასვლისას ისინი იცვამენ ბურკასა და ჰიჯაბს. ლოცვისას მათ აცვიათ გრძელი თეთრი ტანსაცმელი, დიდ შარფთან ერთად.[11]

სახელები და ქორწინება – ვებ-გვერდის: http://www.thestateless.com – ის მიხედვით, ბევრი როჰინჯა ატარებს ორ სახელს, ერთი არის მუსლიმური სახელი, ხოლო მეორე – ბირმული, აქედან არც-ერთი სახელი არ წარმოადგენს გვარს და თითოეულ სიტყვას თავისი მნიშვნელობა გააჩნია. სხვადასხვა ასაკისა და გენდერის ხალხს როჰინჯები სხვადასხვაგვარად მიმართავენ, მაგალითად: “Gera” – უფროსი ბიძა მამის მხრიდან; “Cacha” – უმცროსი ბიძა მამის მხრიდან; “Mamu” – ბიძა დედის მხრიდან;  “Bodda” – უფროსი ძმა; “Majja” – მეორე უფროსი ძმა. სახელები იგივე რჩებათ ქორწინების შემთხვევაშიც. როგორც წესი, ქორწინების სადილს მასპინძლობენ სიძე-პატარძლის ოჯახები, თუმცა, განსაკუთრებულ შემთხვევებში, რომელსაც მოიხსენიებენ როგორც “Salami” აღნიშნულ სადილს მასპინძლობს პატარძლის ოჯახი. თითქმის ყველა როჰინჯას საქორწინო ცერემონიას წარმოადგენს გუნდური სიმღერა და ფოლკლორული ცეკვების შესრულება ქალებისა და გოგონების მიერ, ე.წ „Howlla”.[12]

სიმღერები – სიმღერები განსაკუთრებით დიდ როლს თამაშობს ლტოლვილი როჰინჯების ცხოვრებაში, რადგან ისინი ამ გზით უფრთხილდებიან თავიანთ კულტურულ მეხსიერებას. თავიანთი შეკრებებისას, რომელიც ხშირად სავსე მთვარის დროს არის, ისინი იყენებენ თავიანთ ტრადიციულ საკრავებს ჯურისა „Juri“ და ტობლას „Tobla“ და მღერიან სხვადასხვა სიმღერებს (ე.წ „tarana“), მათ შორის რელიგიურსა და ფილოსოფიურს და სიმღერებს, რომელიც გამოხატავს მათ პრობლემებსა და ყოველდღიურ ყოფას. ასე მაგალითად: სიმღერა სახელწოდებით – “Kandi kandi din katailam”, რომლის თარგმანიც შემდეგნაირად ჟღერს – „ჩვენი ცხოვრება გავატარეთ ტირილში“; სიმღერა – “Ara Hoilam Porbashi” „ჩვენ ლტოლვილები გავხდით“ და ა.შ.[13] როჰინჯებში ასევე პოპულარულ სიმღერებს წარმოადგენს: “Bitayali Geet”; “Jari Geet”; “Gazir Geet”.[14]

სამზარეულო – ვებ-გვერდის: http://www.thestateless.com – ის მიხედვით, ბრინჯი წარმოადგენს როჰინჯებისთვის მთავარ საკვებ პროდუქტს. მათი საკვები რაციონი შედგება ბრინჯისგან, თევზისგან, ბოსტნეულისა და რძისგან, ხორცს იყენებენ იშვიათად. როჰინჯების უმრავლესობა მიირთმევს თევზს ბოსტნეულთან და კარტოფილთან ერთად. ტრადიციულ დესერტს წარმოადგენს „პირა“ „Pira”, რომელიც მზადდება ბრინჯის ფხვნილისგან, ქოქოსისგან, ბადაგისგან და ა.შ.[15]

 

 

[1] Amnesty International, The Rohingya: Fundamental rights denied (Index: ASA 16/005/2004), May 2004.

available at:

[accessed 8 September 2017]

[2] Equal Rights Trust, Equal Only in Name: The Human Rights of Stateless Rohingya in Malaysia, October 2014, available at:

[accessed 10 October 2017]

[3] Danish Immigration Service, Rohingya refugees in Bangladesh and Thailand, May 2011, 1/2011, available at:

[accessed 10 October 2017]

[4] Equal Rights Trust, Equal Only in Name: The Human Rights of Stateless Rohingya in Malaysia, October 2014, available at:

[accessed 10 October 2017]

[5] Equal Rights Trust, Equal Only in Name: The Human Rights of Stateless Rohingya in Malaysia, October 2014, available at:

 [accessed 10 October 2017]

[6] Danish Immigration Service, Rohingya refugees in Bangladesh and Thailand, May 2011, 1/2011, available at:

[accessed 10 October 2017]

[7] Danish Immigration Service, Rohingya refugees in Bangladesh and Thailand, May 2011, 1/2011, available at:

[accessed 10 October 2017]

[8] Danish Immigration Service, Rohingya refugees in Bangladesh and Thailand, May 2011, 1/2011, available at:

[accessed 10 October 2017]

[9] The Stateless Rohingya, Rohingya Holidays, available at: http://www.thestateless.com/2012/08/rohingya-holidays.html [accessed 10 October 2017]

[10] The Stateless Rohingya, Rohingya Holidays, available at: http://www.thestateless.com/2012/08/rohingya-holidays.html [accessed 10 October 2017]

[11] The Stateless Rohingya, Rohingya clothing, available at: http://www.thestateless.com/2012/09/rohingya-clothes-dress.html [accessed 10 October 2017]

[12] The Stateless Rohingya, Rohingya Name & Marriage, available at: http://www.thestateless.com/2012/08/name-marriage.html [accessed 10 October 2017]

[13] Farzana, K. F. (2011). Music and Artistic Artefacts: Symbols of Rohingya Identity and Everyday Resistance in Borderlands. ASEAS – Austrian Journal of South-East Asian Studies, 4(2), 215-236. Available at:

[accessed 10 October 2017]

[14] The Stateless Rohingya, Rohingya Music & Songs, available at: http://www.thestateless.com/2012/08/rohingya-music-song.html [accessed 10 October 2017]

[15] The Stateless Rohingya, Rohingya Food, available at: http://www.thestateless.com/2012/08/rohingya-food.html [accessed 10 October 2017]

დაიჯესტი – მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა – 24-30 სექტემბერი

გერმანიაში მძღოლებს მანქანის მართვისას სახის ნაწილობრივ ან მთლიანად დაფარვა აეკრძალათ – შეზღუდვა ავტოსაგზაო მოძრაობის შესახებ კანონის გამკაცრებას მოყვა. კანონის მოთხოვნის დარღვევის შემთხვევაში, მძღოლს 60 ევროს ოდენობის ჯარიმა ემუქრება. შეზღუდვის დაწესების მიზეზად კანონმდებლებმა სიჩქარის გადაჭარბების ან სხვა შემთხვევის დროს მძღოლის იდენტიფიცირების პრობლემა დაასახელეს. მათი განმარტებით, საჭესთან მჯდომი მძღოლის სახე ადვილად გასარჩევი უნდა იყოს. კანონის გამკაცრების შესახებ უკმაყოფილება გერმანიაში მუსლიმთა ცენტრალური საბჭოს ხელმძღვანელმა ნურჰან სოიკანმა გამოთქვა. მისი განმარტებით, „კანონი მკაცრდება იმ მიმართულებით, სადაც ამის საჭიროება არ არის. არც ერთი ავტოსაგზაო შემთხვევა არ ყოფილა დაფიქსირებული, სადაც დამნაშავე ჩადრიანი ან ხიჯაბიანი მძღოლი იყო“. 2017 წლის დასაწყისში, გერმანიის პარლამენტმა მხარი დაუჭირა კანონპროექტს, რომელიც სახელმწიფო დაწესებულებებში, სასამართლოსა და სამხედრო სამსახურში ქალებს ხიჯაბის და ჩადრის ტარებას უკრძალავდა.[1]

თალიბანმა აშშ-ის თავდაცვის მდივნის მოკვლა სცადა – ავღანეთის აეროპორტზე სარაკეტო იერიშზე პასუხისმგებლობა სამხედრო მოძრაობა „თალიბანმა“ აიღო. „თალიბანის“ მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, დაბომბვის დროს მთვარი სამიზნე, აშშ-ის თავდაცვის მდივანი, ჯეიმს მეტისი იყო. ქაბულის აეროპორტზე თავდასხმა მას შემდეგ განხორციელდა, რაც ავღანეთში აშშ-ის თავდაცვის მდივანი ჩავიდა. ავღანეთის დედაქალაქის აეროპორტის სიახლოვეს რამდენიმე რაკეტის აფეთქების შედეგად არავინ დაშვებულა. სარაკეტო იერიშის შემდეგ აეროპორტში ყველა ფრენა გადაიდო და ევაკუაცია გამოცხადდა. გავრცელებული ცნობით, აეროპორტისა და მისი მიმდებარე ტერიტორიის მიმართულებით 30-მდე რაკეტა გაუშვეს.[2]

საუდის არაბეთის მოქალაქე ქალებს 2018 წლიდან ავტომანქანის მართვის უფლება მიენიჭებათ – საუდის არაბეთის მეფის აღნიშნულ განკარგულებას პარლამენტი უახლოეს ერთ თვეში დაამტკიცებს, კანონი კი 2018 წლიდან ამოქმედდება. საუდის არაბეთი ერთადერთი სახელმწიფო იყო მსოფლიოში, სადაც ქალს საჭესთან დაჯდომა ეკრძალებოდა. კანონის დარღვევის შემთხვევაში, მათ აქამდე რამდენიმე წლით თავისუფლების აღკვეთას უსჯიდნენ.[3]

Human Rights Watch მიანმარის შეიარაღებულ ძალებს როჰინჯების მიმართ კაცობრიობის წინააღმდეგ დანაშაულის ჩადენაში ადანაშაულებს – „სამხედროები აიძულებდნენ დეპორტაციას, კვლავდნენ, აუპატიურებდნენ და დევნიდნენ მუსლიმ როჰინჯებს რაქჰაინის შტატის ჩრდილოეთით, რამაც მასობრივი გადაადგილება და ურიცხვი სიკვდილი გამოიწვია“, – ნათქვამია ორგანიზაციის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.

ორგანიზაცია გაეროს უშიშროების საბჭოს და დაინტერესებულ ქვეყნებს მოუწოდებს სასწრაფოდ დაუწესონ სანქციები და იარაღის ემბარგო მიანმარის შეიარაღებულ ძალებს. ასევე ქვეყნის ხელისუფლებამ უზრუნველყოს ჰუმანიტარული ორგანიზაციების წვდომა დაზარალებულ ხალხთან. სტატიაში ხაზგასმულია, რომ უშიშროების საბჭომ უნდა განიხილოს სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოში პასუხისმგებელი პირების მართლმსაჯულების წინაშე წარდგენის ზომები.

მიანმარელი როჰინჯების რიცხვმა კი, რომელთაც გასული ერთი თვის განმავლობაში ბანგლადეშს შეაფარეს თავი, უკვე 436 ათასს გადააჭარბა. ლტოლვილთა საკითხებში გაეროს უმაღლესი კომისარი, ედრიან ედვარდსი ბანგლადეშში ჰუმანიტარული დახმარების გაორმაგების მოწოდებით გამოდის.

რაქჰაინის შტატში ვითარება 25 აგვისტოდან გამწვავდა, მას შემდეგ რაც მოძრაობა „როჰინჯას“ გადარჩენის არაკანულმა არმიამ პოლიციის 30-მდე პუნქტზე თავდასხმა განახორციელა. დღეისათვის ბანგლადეშში 800 ათასზე მეტი მუსლიმი როჰინჯა ცხოვრობს.[4]

ბაქოში სექსუალური უმცირესობების წარმომადგენლების წინააღმდეგ რეიდები ჩატარდა – ერთერთი ლგბტ აქტივისტი იხსენებს, რომ რამდენიმე საათის განმავლობაში, სამართალდამცველებმა ათობით პირი დააკავეს, ზოგიერთი მათგანი ქრთამის სანაცვლოდ მალევე გაათავისუფლეს. უფლებადამცველების მონაცემებით, სულ 100-მდე ადამიანი დააკავეს. აზერბაიჯანის შინაგან საქმეთა სამინისტროს პრესსამსახურის ხელმძღვანელი ეხსან ზახიდოვი რეიდის ჩატარებას ადასტურებს, თუმცა ქრთამის აღებასთან დაკავშირებით გავრცელებულ ინფორმაციას კატეგორიულად უარყოფს. მისი თქმით, დაკავებები ბაქოს მცხოვრებლების საჩივრების საფუძველზე მოხდა.[5]

ქურთისტანის რეფერენდუმი – ისტორიული მნიშვნელობის რეფერენდუმი ახლო აღმოსავლეთში. ერაყის ქურთისტანის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემთხვევაში, ქურთებს, ისტორიაში პირველად, საკუთარი სახელმწიფო ექნებათ. საყოველთაო გამოკითხვის შემდეგ ოფიციალური შედეგები ჯერ არ გამოცხადებულა, თუმცა ერბილში უკვე სახალხო ზეიმია. თურქეთში კი ერაყის ქურთისტანს სანქციებით და საზღვრის ჩაკეტვით ემუქრებიან. მწვავეა საერთაშორისო გამოხმაურებაც. ევროკავშირი და ოფიციალური ვაშინგტონი ერაყის ტერიტორიულ მთლიანობას მხარს უჭერენ და ხაზს უსვამენ, რომ რეფერენდუმის ჩატარების დრო არასწორად შეირჩა.

რეფერენდუმის მიმდინარეობისას ამომრჩეველთა აქტივობამ 72,16% შეადგინა. მაღალი აქტივობის გამო, საარჩევნო უბნებზე ხმის მიცემის პროცედურა ერთი საათით გახანგრძლივდა. სულ 6800-ზე მეტი საარჩევნო უბანი იყო გახსნილი. ერაყის საზღვრებს გარეთ მცხოვრებ ამომრჩევლებს ხმის მიცემა სპეციალურ ვებგვერდზე შეეძლოთ. ხმის მიცემის უფლება ქურთისტანის ავტონომიაში, ასევე ერაყის ხელისუფლებასა და ქურთებს შორის სადავო ტერიტორიებზე რეგისტრირებულ მოქალაქეებს ჰქონდათ – სულ ხუთ მილიონზე მეტ ამომრჩეველს. ერაყის ხელისუფლება რეფერენდუმს არაკონსტიტუციურად მიიჩნევს და მის შედეგებს არ აღიარებს. რეფერენდუმის წინასწარი შედეგების გამოცხადებამდე ერაყის მთავრობამ ქურთებთან სადავო რეგიონებში სამხედრო დანაყოფები განათავსა.

რეფერენდუმის ლეგიტიმურობას აშშ არ აღიარებს. „რეფერენდუმი და მისი შედეგები ლეგიტიმაციას მოკლებულია და ჩვენ კვლავ ვუჭერთ მხარს ერთიან, ფედერალურ, დემოკრატიულ და აყვავებულ ერაყს“, – განაცხადა რექს ტილერსონმა. ვაშინგტონმა ასევე მოუწოდა მხარეებს, მათ შორის ერაყის მეზობლებს, შეინარჩუნონ სიმშვიდე და რეფერენდუმის შემდეგ უარი თქვან ძალის გამოყენებაზე.

რეფერენდუმის შემდეგ ერაყის ცენტრალური ხელისუფლება ავტონომიურ რეგიონზე ზეწოლას აძლიერებს. სადავო ტერიტორიებზე შესაძლოა სამხედრო ძალები გაგზავნონ. სამხედრო ჩარევის შემთხვევაში, ქურთისტანი წინააღმდეგობის გასაწევად მზადყოფნას აცხადებს. შექმნილი კრიზისის დასაძლევად, ერაყის ქურთისტანის ლიდერი ოფიციალურ ბაღდადს ერაყიდან გამოყოფის პროცესის დროებით შეჩერებას სთავაზობს. ბაღდადი ამ თემაზე მოლაპარაკებას გამორიცხავს. ერაყის ხელისუფლებამ ქურთისტანის ქალაქების, ერბილისა და სულაიმანიას აეროპორტებიდან საერთაშორისო ფრენები აკრძალა. „ადგილობრივი დროით 29 სექტემბრის 18:00 საათიდან ერბილისა და სულაიმანიას აეროპორტებში ავიარეისების მიღება და გაშვება შეიზღუდა შემდგომ შეტყობინებამდე. გამონაკლისია მხოლოდ ერაყული ავიახაზების შიდა რეისები“, – ნათქვამია ერაყის სამოქალაქო ავიაციის სამმართველოს მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.

ერაყის თავდაცვის სამინისტრო ირანთან და თურქეთთან კოორდინაციით ერაყის ქურთისტანის სასაზღვრო პოსტებზე კონტროლის დაწესებას გეგმავს. ბაღდადში ამბობენ, რომ ქურთისტანის ტერიტორიაზე არსებულ სასაზღვრო გამშვებ პუნქტებზე კონტროლის დასაწესებლად სამი სამხედრო კოლონა გაიგზავნება. ერაყის მთავრობის გადაწყვეტილების მიუხედავად, ქურთისტანის რეგიონული ხელისუფლება სასაზღვრო პოსტებზე კონტროლის დათმობას არ აპირებს.

თურქეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო მოქალაქეებს მოუწოდებს, ერაყის ქურთისტანის ტერიტორია დატოვონ. შესაბამისი რეკომენდაცია უწყებამ ერაყის ავტონომიურ რეგიონში დამოუკიდებლობის შესახებ მიმდინარე რეფერენდუმთან დაკავშირებით გამოსცა. რეფერენდუმამდე ორი დღით ადრე, თურქეთის პარლამენტმა რიგგარეშე სხდომაზე კიდევ ერთი წლით გაახანგრძლივა ერაყსა და სირიაში თურქეთის შეიარაღებული ძალების გამოყენების ნებართვა.[6]

ისლამურმა სახელმწიფომ ალ-ბაღდადის აუდიო მიმართვა გაავრცელა – 46-წუთიანი მიმართვა ჯიჰადისტებთან დაკავშირებულმა სააგენტომ გაავრცელა. აუდიოჩანაწერში აბუ ბაქრ ალ-ბაღდადი სირიასა და ერაყზე, ასევე აშშ-სა და იაპონიის მიმართ ჩრდილოეთ კორეიდან არსებულ საფრთხეებზე საუბრობს. ჯიჰადისტების ლიდერის ბოლო აუდიომიმართვა 2016 წლის ნოემბრის დასაწყისში გამოქვეყნდა. 2017 წლის 16 ივნისს რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ განაცხადა, რომ ალ-ბაღდადი ავიაიერიშის შედეგად მოკლეს.[7]

ანგელა მერკელი მეოთხე ვადით აირჩიეს – გერმანიაში არჩევნები დასრულდა. პირველ ადგილზე გასული „ქრისტიან დემოკრატიული“ კავშირის ლიდერი, ანგელა მერკელი გერმანიის ახალი მთავრობის ფორმირებისთვის მზადყოფნას აცხადებს. „ჩვენ ყველაზე ძლიერი პარტია ვართ და ჩვენი ამოცანა მთავრობის ფორმირებაა. რა თქმა უნდა, ჩვენ იმედი გვქონდა უკეთესი შედეგების“, – აღნიშნა მერკელმა მხარდამჭერებთან შეხვედრის დროს. ანგელა მერკელის მეთაურობით „ქრისტიან დემოკრატიული კავშირი“ 32.9%-ით გერმანიის პარლამენტის არჩევნებში ლიდერობს.

გამარჯვების მიუხედავად, პარტიამ 1949 წლის შემდეგ ყველაზე ცუდი შედეგი აჩვენა. შესაძლოა ამომრჩევლებმა მსგავსი რეაგირება ლტოლვილებთან დაკავშირებით მერკელის „ღია კარის“ პოლიტიკაზე მოახდინეს, რომლის შედეგად გერმანიაში მილიონზე მეტი მიგრანტი ჩავიდა. ანგელა მერკელს სავარაუდო კოალიციური პარტნიორები ჯერჯერობთ არ დაუსახელებია. „ქრისტიან დემოკრატიულ კავშირთან“ სამთავრობო ალიანსის სურვილი უკვე გამოთქვეს „მწვანეებმა.“

გერმანიის „სოციალ-დემოკრტიულმა“ პარტიამ, რომელსაც მარტინ შულცი ხელმძღვანელობს, არჩევნებში 20.8% აიღო. შულცმა და პარტიის სხვა ლიდერებმა უკვე აღნიშნეს, რომ სოციალ-დემოკრატები სამთავრობო ალიანსში შესვლას არ გეგმავენ და დემოკრატიის გასაძლიერებლად ოპოზიციაში წავლენ. „ჩვენს მთავარ ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის ფედერალურ მიწაზე დამარცხების შემდეგ, ჩვენ ბუნდესტაგის არჩევნებშიც წავაგეთ“, – განაცხადა შულცმა პარტიის შტაბში და არჩევნების დღეს გერმანიის „სოციალ-დემოკრატებისთვის“ მძიმე დღე უწოდა.

ბუნდესტაგში მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ პირველად შედის ულტრამემარჯვენე პარტია „ალტერნატივა გერმანიისთვის“, რომელიც მიგრაციული პოლიტიკის გამკაცრების ინიციატივით გამოდის, არ ემხრობა ევროს და რუსეთისთვის სანქციების მოხსნა სურს. პარტიამ არჩევნებში 13% აიღო. აღსანიშნავია, რომ აღმოსავლეთ გერმანიაში ულტრამემარჯვენე პარტიას თითქმის 23%-მა მისცა ხმა. პარტიის ლიდერები ამბობენ, რომ მსგავს შედეგს თავადაც არ ელოდნენ და გერმანიაში „პოლიტიკური მიწისძვრა“ მოხდა.

საერთო ჯამში ბუნდესტაგში ექვსი პარტია შევიდა. მათ შორის „თავისუფალი დემოკრატები“, „მემარცხენეები“ და „მწვანეები.“ არჩევნების შედეგების თანახმად, გერმანიის პარლამენტში ადგილების რაოდენობა 709-მდე გაიზრდება, სკამების რაოდენობა კი შემდეგნაირად გადანაწილდება: „ქრისტიან დემოკრატიული კავშირი“ – 246 (ადრე 311), „სოციალ-დემოკრატები“ – 153, „ალტერნატივა გერმანიისთვის“ – 94, „თავისუფალი დემოკრატები“ – 80, პოზიციები გაიმყარა „მემარცხენეების“ ფრაქციამ, რომელმაც 69 მანდატი მიიღო (ადრე 64), ფრაქცია „მწვანეები“ – 67 (ადრე 63).

შედეგების გამოცხადების შემდეგ, ანგელა მერკელს კოალიციური პარტნიორების ძებნა მოუწევს. უკვე ცნობილია, რომ ალიანსში არ მიიწვევენ ულტრამემარჯვენე პარტიას „ალტერნატივა გერმანიისთვის.“ გარდა ამისა, მერკელმა უნდა დაარწმუნოს მთელი ქვეყანა და შესაძლოა პარტიის ზოგიერთი წევრიც, რომ ყველაზე უკეთ უხელმძღვანელებს ქვეყანას. ეს იყო ხანგრძლივი და დამღლელი კამპანია. მართალია მერკელმა გაიმარჯვა, თუმცა შედეგი ტრიუმფით გამარჯვებას ნამდვილად არ ადასტურებს.

არჩევნების შედეგები ცხადყოფს, რომ ბუნდესტაგში მართვის სადავეების ასაღებად გამარჯვებულ „ქრისტიან დემოკრატების კავშირს“ კოალიცია მინიმუმ ორ პარტიასთან სჭირდება. შეიძლება გამოითქვას ვარაუდი, რომ გერმანიის კოალიციური მთავრობის ფორმირებას მერკელის პარტია „თავისუფალ დემოკრატებთან“ და „მწვანეებთან“ ერთად მოახდენს. მსგავსი თანამშრომლობის გამოცდილება აღნიშნულ პარტიებს უკვე აქვთ. მსგავსი კოალიცია არსებობს შლეზვიგ-ჰოლშტეინის ფედერალურ მიწაზე.

ისტორიაში 2017 წლის ბუნდესტაგის არჩევნები რამდენიმე მიზეზით შევა. პირველი, მიუხედავად იმისა, რომ ანგელა მერკელი გერმანიის კანცლერი მეოთხე ვადით გახდება, ეს მისი ყველაზე ცუდი შედეგია არჩევნებში. მეორე, „მემარჯვენე ნაციონალისტები“ ოფიციალურად გახდნენ გერმანიის პოლიტიკური ისტებლიშმენტის ნაწილი. ის, რაც ევროპის ბევრ ქვეყანაში დიდი ხანია ნორმა გახდა, ომის შემდგომ გერმანიაში წარმოუდგენელი იყო. ახლა უკვე ეს რეალობაა.

გერმანიაში ფედერალური არჩევნები ოთხ წელიწადში ერთხელ იმართება. 18 წელს ზემოთ ამომრჩეველთა რაოდენობა 61.5 მილიონს აღწევს. გერმანიის პარლამენტი შერეული სისტემით ფორმირდება. ადგილების ნახევარი ეკუთვნის ერთმანდატიან ოლქებში არჩეულ კანდიდატებს, რომლებმაც უბრალო უმრავლესობით მოიპოვეს გამარჯვება. ეს არის მაჟორიტარული სისტემით არჩევა. მანდატების მეორე ნახევარი კი ნაწილდება პარტიულ სიაში მოხვედრილ კანდიდატებზე იმის მიხედვით, თუ რამდენი ხმა აიღო პარტიამ არჩევნებზე.[8]

[1] Deutche Welle; German Bundesrat approves “burqa ban” for drives, beefs up road-race sanctions; By Jefferson Chase; 22.09.2017; available at: http://www.dw.com/en/german-bundesrat-approves-burqa-ban-for-drivers-beefs-up-road-race-sanctions/a-40642060

[2] CNN; Mattis target of failed Kabul airport rocket attack, Taliban says; By Euan McKirdy, Keith Allen and Ryan Browne; September 27, 2017; available at: http://edition.cnn.com/2017/09/26/politics/mattis-afghanistan/index.html

[3] AlJazeera; Saudi Arabia to allow women to drive; 27 September 2017; available at: http://www.aljazeera.com/news/2017/09/saudi-arabia-women-drive-170926190857109.html

[4] AlJazeera; HRW: Myanmar committing “crimes against humanity”; 26 September 2017; available at: http://www.aljazeera.com/news/2017/09/hrw-myanmar-committing-crimes-humanity-170926084344042.html

[5] The Guardian; Outcry as Azerbaijan police launch crackdown on LGBT community; By Shaun Walker; 28 September 2017; available at: https://www.theguardian.com/world/2017/sep/28/azerbaijan-police-crackdown-lgbt-community

[6] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; ახალი ამბები ქურთისტანის რეფერენდუმის შესახებ; 24-30 სექტემბერი; სტატიები ხელმისაწვდომია შემდეგ ბმულებზე: http://1tv.ge/ge/news/view/180934.html ; http://1tv.ge/ge/news/view/180775.html ; http://1tv.ge/ge/news/view/181452.html ; http://1tv.ge/ge/news/view/181426.html ; http://1tv.ge/ge/news/view/181007.html ; http://1tv.ge/ge/news/view/181460.html ; http://1tv.ge/ge/news/view/180606.html

[7] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; ე.წ. ისლამური სახელმწიფოს მებრძოლებმა აბუ ბაქრ ალ-ბაღდადის აუდიო მიმართვა გაავრცელეს; თამთა რუხაძე; 29.09.2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/181288.html

[8] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; არჩევნები გერმანიაში – ბერლინი ახალი პოლიტიკური გადანაწილების მოლოდინში; გივი ბარამიძე; 25.09.2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/180676.html