დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 24-30 ივნისი, 2018

ეგვიპტეში საგანგებო მდგომარეობა კიდევ 3 თვით გახანგრძლივდება – არსებული საგანგებო მდგომარეობა ძალაშია 14 ივლისამდე. პარლამენტის დადგენილებით, ის კიდევ 3 თვით გაგრძელდება. ეგვიპტეში საგანგებო მდგომარეობა 2017 წლის აპრილში სალოცავებზე განხორციელებული ტერაქტების შემდეგ გამოაცხადეს.[1]

თურქეთის ვადამდელ არჩევნებში ერდოღანმა გაიმარჯვა – ხმების 99 %-ის დათვლის შემდეგ, ქვეყნის მოქმედ პრეზიდენტს 53%-იანი მხარდაჭერა აქვს. მის მთავარ ოპონენტს მუჰარემ ინჯეს კი მხარი ამომრჩეველების 31%-მა დაუჭირა. საპარლამენტო არჩევნებში 43%-ით ლიდერობს ერდოღანის პარტია. ცენტრალური საარჩევნო კომისიის ცნობით, მმართველი პარტიის მთავარმა კონკურენტმა, სახალხო რესპუბლიკურმა პარტიამ 22% მიიღო. 10%-იანი ზღვარი გადალახა პროქურთულმა სახალხო დემოკრატიულმა პარტიამაც, რაც იმას ნიშნავს, რომ პარტია საკანონმდებლო ორგანოში იქნება წარმოდგენილი. ოფიციალური მონაცემებით, არჩევნებში აქტივობა საკმაოდ მაღალი იყო. ცენტრალურ საარჩევნო კომისიაში აცხადებენ, რომ მოქალაქეობრივი ვალი, ამომრჩევლების 87%-მა მოიხადა.[2]

საზოგადოების თანადგომის გამო, სუდანელ გოგოს, რომელმაც ქმარი მოკლა, სიკვდილით აღარ დასჯიან – განაჩენი 5-წლიანი პატიმრობით შეიცვალა. გოგო 15 წლის ასაკში, ძალით გაათხოვეს. როგორც ქალი ამტკიცებს, ქმარი მას სცემდა და ამის გამო სახლიდან არაერთხელ წასულა. სამი წლის განმავლობაში ის დეიდასთან ცხოვრობდა, რის შემდეგაც მამამ ისევ ძალით დააბრუნა ქმართან. მიუხედავად ამისა, ქალმა უარი თქვა, ინტიმური ურთიერთობა ჰქონოდა ქმართან. ამის გამო კაცმა ის გააუპატიურა, ქალმა კი ქმარი გულმკერდის არეში დაჭრა. ჭრილობა სასიკვდილო აღმოჩნდა და კაცი მოკვდა. გოგოს სიკვდილით დასჯა მიუსაჯეს. მის გადასარჩენად პეტიცია შეადგინეს და კამპანია დაიწყეს.[3]

ნიგერიაში მწყემსებსა და ფერმერებს შორის შეტაკებას 200-ზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა – შემთხვევა ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში მდებარე პლატოს შტატში მოხდა. გავრცელებული ინფორმაციით, ფერმერებს მუსლიმი მწყემსები დაესხნენ თავს, რაც დაპირისპირებაში გადაიზარდა. კონფლიქტის მიზეზები უცნობია.[4]

სამხრეთ სუდანის პრეზიდენტი და მემაბოხეების ლიდერი ცეცხლის შეწყვეტაზე შეთანხმდნენ – ხელმოწერის ცერემონია სამხრეთ სუდანის დედაქალაქ ხარტუმში გაიმართა. დოკუმენტი 72 საათის განმავლობაში ამოქმედდება. შეთანხმება 6 პუნქტისგან შედგება და სამხედრო ტყვეების გათავისუფლებასაც ითვალისწინებს. კონფლიქტის მხარეებს შორის მოლაპარაკებები ბოლო რამდენიმე დღის განმავლობაში ხარტუმში მიმდინარეობდა. შუამავალი კი სუდანის პრეზიდენტი ომარ ალ-ბაშირი იყო. აფრიკულ სახელმწიფოში შეიარაღებული კონფლიქტი 2013 წლის ბოლოს დაიწყო, როდესაც პრეზიდენტმა სალვა კიიმმა, რომელიც დინკას ეთნიკური ჯგუფის წარმომადგენელია, პუტჩის ორგანიზების ბრალდებით დაკავებული ვიცეპრემიერი რიეკ მაშარი გაათავისუფლა. ეს უკანასკნელი ნუერის ჯგუფის წარმომადგენელია. მაშარის გათავისუფლებას ქვეყანაში სამოქალაქო ომი მოჰყვა, რასაც ათობით ათასი ადამიანი ემსხვერპლა, 4 მილიონამდე კი დევნილი გახდა. სამხრეთ სუდანი სუდანს 2011 წელს გამოეყო.[5]

ეთიოპიაში ეთნიკურ ნიადაგზე კონფლიქტში 10 ადამიანი დაიღუპა – სულ მცირე 10 ადამიანი დაიღუპა და 38 დაშავდა დასავლეთ ეთიოპიაში წარმოქმნილი ეთნიკური კონფლიქტის დროს. პოლიციამ კონფლიქტის პროვოცირებაში ეჭვმიტანილი 46 ადამიანი დააკავა. ამჟამად, კონფლიქტის რაიონებში სიმშვიდეა. კონფლიქტი სამი დღეა გრძელდება. ის ორი ადამიანის ჩხუბით დაიწყო და რეგიონის ეთნიკური ჯგუფები ჩაითრია.[6]

[1] Reuters; Egypt to extend state of emergency for three month; Reuters Staff; 24 June, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-egypt-politics-emergencylaw/egypt-to-extend-state-of-emergency-for-three-months-idUSKBN1JK0IF

[2] Anadolu Agency; Turkish election board to share final results on July 5; By Duygu Yener; 25 June, 2018; available at: https://www.aa.com.tr/en/politics/turkish-election-board-to-share-final-results-on-july-5/1186170

[3] Daily Sabah Africa; Sudan teen’s death sentence for killing rapist husband reduced to 5 years in prison; 26 June, 2018; available at: https://www.dailysabah.com/africa/2018/06/26/sudan-teens-death-sentence-for-killing-rapist-husband-reduced-to-5-years-in-prison

[4] Associated Press; Death toll more than 200 in central Nigeria weekend clashes; By Sam Olukoya; 27 June, 2018; available at: https://apnews.com/209820ce7d1c4d57af32092580abe528

[5] იმედის ახალი ამბები; სამხრეთ სუდანის პრეზიდენტი და მემაბოხეების ლიდერი ცეცხლის შეწყვეტაზე შეთანხმდნენ; 27 ივნისი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/67773/samkhret-sudanis-prezidenti-da-meambokheebis-lideri-tsetskhlis-shetskvetaze-shetankhmdnen

[6] იმედის ახალი ამბები; ეთიოპიაში ეთნიკურ ნიადაგზე კონფლიქტში 10 ადამიანი დაიღუპა; 28 ივნისი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/67940/etiopiashi-etnikur-niadagze-konpliqtshi-10-adamiani-daigupa

რუსეთი. სპეციალური საპატიმრო დაწესებულებები. ივნისი, 2018

„Amnesty International“ 2018 წლის ანგარიშში რუსეთის ფედერაციის შესახებ წერს, რომ კვლავ ვრცელდებოდა ინფორმაცია ციხეებსა და დაკავების ცენტრებში წამებისა და არასათანადო მოპყრობის ფაქტების შესახებ. ზოგიერთ პატიმარს ზოგჯერ თვეების განმავლობაში უწევს მგზავრობა, რომ სასჯელის მოხდის ადგილს მიაღწიოს. მათი ოჯახის წევრებსა და ადვოკატებს ხშირად ინფორმაცია არ აქვთ პატიმრების ადგილსამყოფელის შესახებ.[1]

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი 2018 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში რუსეთში ადამიანის უფლებათა დაცვის შესახებ ანგარიშში წერს, რომ ციხეებსა და დაკავების ცენტრებში ვითარება მძიმეა. გადატვირთულობა, დაცვია და პატიმრების მხრიდან მომავალი ძალადობა, შეზღუდული წვდომა ჯანდაცვაზე, ჰიგიენისა და კანალიზაციის ნაკლებობა. პატიმრის მხრიდან პატიმარზე ძალადობა, რასაც ხშირად ბადრაგი ახალისებს, რჩებოდა სერიოზულ პრობლემად. ჯანდაცვა, კვება, ვენტილაცია და სანიტარული სტანდარტები სხვადასხვა დაწესებულებაში სხვადასხვაგვარი, ზოგადად კი ცუდი იყო. სისხლის სამართლის სიტემაში ხარისხიან სამედიცინო დახმარებაზე წვდომა მნიშვნელოვან პრობლემად რჩება. მნიშვნელოვან პრობლემად რჩებოდა, ასევე პატიმრებში გავრცელებული ტუბერკულოზი და აივ ინფექცია. ანგარიშის მიხედვით, პოლიტიკური ნიშნით დაპატიმრებულ პირებს, სხვა პატიმრებთან შედარებით, კიდევ უფრო მძიმე პირობებში ამყოფებენ და მძიმე სადამსჯელო ღონისძიებებს მიმართავენ, მაგალითად, პატიმრის იზოლაცია და ფსიქიატრიულ განყოფილებაში დასჯის მიზნით გამწესება. პატიმრებს ოფიციალურად შეუძლიათ, არსებული ცუდი პირობები გაასაჩივრონ, მაგრამ ისინი შემდგომ ზეწოლის და რეპრესიების შიშითა, ამას არ აკეთებენ. საჩივრებს მხოლოდ ის პატიმრები წერენ, ვისაც უკვე სხვა გზა აღარ აქვს.[2]

რუსეთის ფედერაციაში შინაგან საქმეთა სამინისტროს, უსაფრთხოების ფედერალური სამსახურის, თავდაცვის სამინისტროსა და პროკურატურის ყოფილი თანამშრომლებისთვის სპეციალური ციხეები მოქმედებს; ასეთი ტიპის დაწესებულება რუსეთის მასშტაბით რამდენიმეა. საინფორმაციო სააგენტო „ТАСС“ 2018 წლის 27 თებერვალს რუსეთის ფედერაციის სასჯელაღსრულების ფედერალური სამსახურის უფროსის პირველი მოადგილის კომენტარს ავრცელებს, სადაც ანატოლი რუდნი აცხადებს, რომ იზრდება იმ მსჯავრდებულთა რაოდენობა, რომლებიც ადრე სამართალდამცავი ორგანოების თანამშრომლები იყვნენ; ამიტომ, მისი თქმით, ძალოვანი სტრუქტურების ყოფილი თანამშრომლებისთვის კიდევ ერთი საპატიმრო დაწესებულება აშენდება.[3]

რუსულ მედიაში ხშირად წერენ სპეციალურ ციხეებში არსებული მდგომარეობის შესახებ. საინფორმაციო სააგენტოს „MKSET“ ჟურნალისტი კონსტანტინ კლიმოვი, რომელმაც პირადად მოინახულა ბაშკირიაში მდებარე სპეციალური ციხე, წერს, რომ ყოფილი ძალოვნები მოკრძალებულად ცხოვრობენ. შინაგან საქმეთა სამინისტროს, უსაფრთხოების ფედერალური სამსახურის, თავდაცვის სამინისტროსა და პროკურატურის ყოფილი თანამშრომლები ას ადამიანზე გათვლილ დიდ ოთახებში ცხოვრობენ და ორსართულიან საწოლებზე ძინავთ. ჟურნალისტი აღნიშნავს, რომ ყველაფერი ზუსტად ისეა, როგორც ჩვეულებრივ კოლონიებში. ერთადერთი განსხვავება ისაა, რომ ამ ციხეში პატიმრებს პროდუქტებით სავსე მაცივარი აქვთ, რაც სხვაგან იშვიათობაა.

ამავე სტატიაში, ავტორი წერს, რომ ლაზარეთში მხოლოდ ოთხი პაციენტი დახვდა და მათთვის არ უკითხავს თუ რა აწუხებდათ. ციხის ექიმის ინფორმაციით კი, პატიმრებს შორის ძირითადად გულის დაავადებები და ჰიპერტონიაა გავრცელებული.[4]

საინფორმაციო სააგენტოს „ირკუცკი ონლაინ“ ჟურნალისტი ალინა ვოვჩეკი ირკუცკის მკაცრი რეჟიმის გამოსასწორებელი კოლონიის შესახებ, სადაც სასჯელს მძიმე დანაშაულისთვის გასამართლებული ყოფილი ძალოვნები იხდიან, წერს, რომ ციხე სრულად შევსებულია. 1220 პატიმრიდან 640 დასაქმებულია, მათგან 120 მუშაობს ფეხსაცმლის სახელოსნოში, 140 ქსოვილებზე მუშაობს, ხოლო ხის დამუშავებით 90 ადამიანია დაკავებული. კოლონიის ხელმძღვანელობის თქმით, დაწესებულებამ ყველა წარმოებიდან 9 თვის განმავლობაში 141 მილიონი რუბლის შემოსავალი მიიღო.

ჟურნალისტი აღწერს ერთერთ საცხოვრებელ კორპუსსაც. მისი თქმით, საძინებელი ოთახები ნათელი და სუფთაა. წესრიგზე კი თავად პატიმრები ზრუნავენ. კოლონიის თანამშრომლების თქმით, ეს დაწესებულება ერთადერთია ირკუცკის ოლქში, სადაც მოწყობილია სალოცავები ქრისტიანებისთვის, მუსლიმებისთვის, იუდაიზმისა და ბუდიზმის მიმდევრებისთვის. პატიმრები ეზოში ორჯერ გაჰყავთ – დილით და საღამოს. ზაფხულში პატიმრებს ფეხბურთისა და ფრენბურთის თამაშის ნებასაც რთავენ; იმართება სხვადასხვა კულტურული ღონისძიება.[5]

[1] Amnesty International, Amnesty International Report 2017/18 – Russian Federation, 22 February 2018, available at:

[accessed 22 June 2018]

[2] USDOS – US Department of State: Country Report on Human Rights Practices 2017 – Russia, 20 April 2018

 (accessed on 22 June 2018)

[3] საინფორმაციო სააგენტო „ТАСС“; სასჯელაღსრულების ფედერალური სამსახური გასამართლებული ძალოვანი სტრუქტურების ყოფილი თანამშრომლებისთვის ახალ კოლონიას გახსნის; 2018 წლის 27 თებერვალი; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://tass.ru/obschestvo/4990722 [ნანახია 2018 წლის 25 ივნისს]

[4] საინფორმაციო სააგენტო „MKSET“; როგორ და რით ცხოვრობენ „ზონაზე“ სამართალდამცავი სტრუქტურების ყოფილი თანამშრომლები; კონსტანტინ კლიმოვი; 2017 წლის 21 მარტი; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://mkset.ru/news/society/21-03-2017/kak-i-chem-zhivut-na-zone-byvshie-sotrudniki-pravoohranitelnyh-organov-c4a51201-3874-436b-8a17-50cbadd3c4cb [ნანახია 2018 წლის 25 ივნისს]

[5] საინფორმაციო სააგენტო „ირკუცკი ონლაინ“; კოლონიის შიგნით: ყოფილი ძალოვნების შრომა და ცხოვრება; ალინა ვოვჩეკი; 2017 წლის 24 ოქტომბერი; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://www.irk.ru/news/articles/20171024/prison/ [ნანახია 2018 წლის 25 ივნისს]

კენია. ეთნიკურად სომალელთა მიმართ დამოკიდებულება. ივნისი, 2018

უმცირესობათა უფლებების დაცვის საერთაშორისო ორგანიზაცია „Minority Rights Group International“ 2018 წლის იანვრის ანგარიშში კენიის შესახებ წერს, რომ კენია ეთნიკურად, ლინგვისტურად, კულტურულად და რელიგიურად მრავალფეროვანი ქვეყანაა. ეთნიკური უმცირესობები, როგორებიც არიან ნუბიანები და სომალელები, არ არიან აღიარებულნი უმცირესობად კენიის მთავრობის მიერ და აქვთ პრობლემები მოქალაქეობის დოკუმენტაციაზე წვდომის კუთხით. უკანასკნელ წლებში მკვეთრად იმატა პოლიტიკურმა კონფლიქტმა ეთნიკურ ნიადაგზე. ძალაუფლებისთვის ბრძოლა და ეთნიკური ნიშნით ძალაუფლების მიღმა დატოვება დაძაბულობის ძირითად წყაროდ იქცა კენიაში. მოწყვლად უმცირესობებს მიეკუთვნებიან მუსლიმები, მაგალითად მომთაბარე მწყემსები, როგორებიც არიან სომალელები და მაასაები და მონადირე-შემგროვებლები.

კენიაში სომალელი უმცირესობა არცთუ მცირე რაოდენობითაა წარმოდგენილი, მათ შორის არიან როგორც სომალური წარმოშობის კენიის მოქალაქეები, ასევე სომალელი ლტოლვილები. სომალური ექსტრემისტული ორგანიზაცია ალ-შაბაბის მხრიდან მომდინარე ტერორიზმის საფრთხის ზრდამ კენიის შიგნით, გამოიწვია კენიის მთავრობის მხრიდან სულ უფრო ნაკლები შემწყნარებლობა სომალელი ლტოლვილების მიმართ. კერძოდ, 2016 წელს, მთავრობის მიდგომის ცვლილებამ გამოიწვია დიდი მცდელობების სერია, დაეხურათ სომალელი ლტოლვილებით დასახლებული ბანაკი და სომალელი ლტოლვილები დაებრუნებინათ სომალიში.[1]

გაერთიანებული სამეფოს საშინაო საქმეთა ოფისი 2018 წლის თებერვალს გამოქვეყნებულ ანგარიშში კენიის შესახებ წერს, რომ ქვეყნის მოსახლეობის დაახლოებით 83% ქრისტიანი, ხოლო 11% – მუსლიმია. მუსლიმთა უმეტესობა ჩრდილო-აღმოსავლეთით სანაპირო რეგიონებში ცხოვრობს, სადაც ეთნიკურობა და რელიგია ხშირად გადაჯაჭვულია. დადააბის ლტოლვილთა ბანაკში, დაახლოებით, 280 ათასი ეთნიკურად სომალელი ლტოლვილი ცხოვრობს. 160 ათასამდე ლტოლვილი ცხოვრობს კაკუმას ბანაკში, მათ შორის არიან სომალელები, სამხრეთ სუდანელები და ეთიოპიელები, რომლებიც სხვადასხვა რელიგიის მიმდევრები არიან.[2]

„Amnesty International“ 2017/18 წლების ანგარიშში სომალის შესახებ წერს, რომ 2017 წლის 25 აპრილს გარისას უზენაესმა სასამართლომ ბრძანა 29 სომალელი თავშესაფრის მაძიებლის დეპორტაცია სომალიში. ჯგუფი მარტში დააპატიმრეს და მაგისტრატი სასამართლოს წინაშე წარადგინეს კენიაში უკანონოდ ყოფნის ბრალდებით. მაგისტრატმა სასამართლომ დაადგინა, რომ ისინი დადააბის ბანაკში უნდა გადაეყვანათ, სადაც ლტოლვილთა საკითხთა სამდივნოს უნდა დაერეგისტრირებინა ისინი; თუმცა სამდივნოს თანამშრომელმა უარი თქვა ჯგუფის რეგისტრაციაზე. მაგისტრატი სასამართლოს დადგენილება გააუქმა უზენაესმა სასამართლომ და 29-ვე პირი, მათ შორის 10 ბავშვი 2017 წლის 4 მაისს სომალიში დაადეპორტეს.[3]

„Human Rights Watch“ თავის 2018 წლის ანგარიშში კენიის შესახებ წერს, რომ კენიის უსაფრთხოების ძალები გარეულნი იყვნენ ადამიანის უფლებათა სერიოზულ დარღვევებში, მათ შორის იმ პირთა მიმართ უკანონო მკვლელობებსა იძულებით გაუჩინარებებში, ვისაც მოიაზრებდნენ, რომ კავშირი ჰქონდა ალ-შაბაბთან. ასევე, ადგილი ჰქონდა, ძალადობრივ საპოლიციო ოპერაციებს, რომელთა მიზანს ძირითადად კენიელი და არა-კენიელი სომალელები და მუსლიმები წარმოადგენდნენ. 2016 წლის დეკემბერში პრეზიდენტისთვის მიწერილ წერილში კენიური და საერთაშორისო ადამიანის უფლებადამცველი ორგანიზაციები უჰურუ კენიატას მოუწოდებდნენ ასეთი მკვლელობებისა და გაუჩინარებების შეჩერებას; თუმცა, პრეზიდენტს წერილისთვის პასუხი არ გაუცია.

2017 წლის თებერვალში კენიის უზენაესმა სასამართლომ შეაჩერა მთავრობის განკარგულება დადააბის ლტოლვილთა ბანაკის დახურვის შესახებ, სადაც 240 ათასი, ძირითადად, სომალელი ლტოლვილი ცხოვრობს. 2011 წელს ბანაკში 465 ათასი ლტოლვილი ცხოვრობდა, თუმცა მთავრობის მხრიდან დახურვის მუქარებისა და საკვებისა და სხვადასხვა სერვისის შეზღუდვის შედეგად, რაოდენობა განახევრდა. დაახლოებით, 32 ათასი დაბრუნდა სომალიში 2017 წელს. 2016 წლის მაისში კენიის ხელისუფლებამ განაცხადა, რომ ისინი დახურავენ ბანაკს და იძულებით დააბრუნებენ სომალელ ლტოლვილებს, რადგან ისინი ტერორისტების თავშესაფარს წარმოადგენენ.[4]

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი 2018 წლის აპრილში გამოქვეყნებულ ანგარიშში კენიის შესახებ წერს, რომ პოლიცია თვითნებურად აკავებდა და აპატიმრებდა ხალხს. ასეთი ქმედებების მსხვერპლნი, ძირითადად, ღარიბი ახალგაზრდა კაცები ხდებოდნენ. ადამიანის უფლებადამცველი ორგანიზაციები ჩიოდნენ, რომ ანტიტერორისტული ოპერაციების ფარგლებში ადგილი ჰქონდა დიდი რაოდენობით დაკავებებს და დაპატიმრებებს, რომელთა სამიზნესაც, ძირითადად, ეთნიკურად სომალელები და კენიელი მუსლიმები წარმოადგენდნენ. ანგარიშის მიხედვით, ქვეყანაში ხშირად ჰქონდა ადგილი კონფლიქტებს სომალურ, ტურკანა, გაბრა, ბორანა, სამბურუ, რენდილისა და პოკოტეს ეთნიკურ ჯგუფებს შორის; მათ შორის, ადგილი ჰქონდა ბანდიტობებს, მიწის გამო ჩხუბებსა და პირუტყვის ქურდობებს. ქვეყნის საზღვრების გარშემო მიმდინარე დავა ასევე იყო ძალადობის წყარო. ოჯახში მომუშავეები უგანდიდან, მწყემსები ეთიოპიიდან და სხვები სომალიდან, სამხრეთ სუდანიდან და ბურუნდიდან იძულებითი შრომის მსხვერპლები ხდებოდნენ.[5]

[1] Minority Rights Group International, World Directory of Minorities and Indigenous Peoples – Kenya, January 2018, available at:

[accessed 25 June 2018]

[2] United Kingdom: Home Office, Country Policy and Information Note Kenya: Background information, including actors of protection and internal relocation , February 2018, Version 1.0, available at:

[accessed 25 June 2018]

[3] Amnesty International, Amnesty International Report 2017/18 – Kenya, 22 February 2018, available at:

[accessed 25 June 2018]

[4] Human Rights Watch, World Report 2018 – Kenya, 18 January 2018, available at:

[accessed 25 June 2018]

[5] USDOS – US Department of State: Country Report on Human Rights Practices 2017 – Kenya, 20 April 2018

 (accessed on 25 June 2018)

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 16-23 ივნისი, 2018

ავღანეთში არსებული ვითარება – ავღანეთში მომხდარ ტერაქტზე პასუხისმგებლობა ტერორისტულმა დაჯგუფებამ „ისლამურმა სახელმწიფომ“ აიღო. ტერაქტის შედეგად გარდაცვლილთა რაოდენობამ 26-ს მიაღწია. აღმოსავლეთ ავღანეთის ქალაქ ნანგარჰარში თავდასხმა იმ დროს მოხდა, როდესაც მორწმუნეები, რომელთა შორის ორგანიზაცია თალიბანის წევრებიც იმყოფებოდნენ, ერთად აღნიშნავდნენ რამადანის მარხვის თვის დასასრულს.[1]

რადიკალურმა ისლამურმა მოძრაობა „თალიბანმა“ ავღანეთის მთავრობასთან ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმის გახანგრძლივებაზე უარი თქვა. „ჩვენ არ ვაპირებთ შეთანხმების გაგრძელებას, რეჟიმი დღეს დასრულდება“- განაცხადა რადიკალების წარმომადგენელმა. მანამდე ავღანეთის პრეზიდენტმა აშრაფ განიმ განცხადა, რომ ქაბული ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმს აგრძელებს, რომელიც 7 ივნისს შევიდა ძალაში. მხარეებს შორის ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება ავღანეთის სამთავრობო ძალებს ეხებოდა და უცხოურ სამხედრო დანაყოფებზე არ ვრცელდებოდა.[2]

ნანგაჰარის პროვინციაში მომხდარ მორიგ აფეთქებას სულ მცირე 18 ადამიანი ემსხვერპლა, 49 კი დაშავდა. ამჯერად ტერორისტების სამიზნე ჯალალაბადი გახდა. ადგილობრივი პოლიციის ცნობით, ასაფეთქებელი მოწყობილობა თვითმკვლელმა ტერორისტმა აამოქმედა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არცერთ დაჯგუფებას არ აუღია.[3]

ინდოეთში, ლოცვაზე უარის გამო, 15 წლის გოგო ნათესავებმა თავსაბურავით გაგუდეს – შემთხვევა მუმბაიში მოხდა ნათესავებმა, რომელთა შორისაც ბიძა და დეიდაც იყვნენ, გოგონა სასტიკად სცემეს დ შემდეგ თავსაბურავით გაგუდეს. მკვლელობის შემდეგ ნათესავებმა ცხედარი ადგილობრივ საავადმყოფოში წაიღეს, ექიმებს უთხრეს, რომ გოგო აბაზანაში დაეცა და ჯერ კიდევ ცოცხალი იყო. სიმართლე მას შემდეგ გაირკვა, რაც ექსპერტიზამ მისი სიკვდილის მიზეზად გაგუდვა დაასახელა. გოგოს მამის მტკიცებით კი, მისი შვილი მოკვლამდე გააუპატიურეს, თუმცა სასამართლომ ეს გარემოება მხედველობაში არ მიიღო. ჯერჯერობით უცნობია, რა დასკვნას გამოიტანს სასამართლო.[4]

ინდოეთში ტრეფიკინგის წინააღმდეგ მებრძოლი აქტივისტები გააუპატიურეს – ტრეფიკინგის წინააღმდეგ მებრძოლი 5 აქტივისტი ქალი, რომელიც ქუჩაში პერფორმანსს მართავდა, ჯგუფურად გააუპატიურეს. პოლიციის ცნობით, ქალებს ჯერ იარაღით დაეუმქრნენ, შემდეგ ძალით ჩასვეს მანქანაში და „იზოლირებულ ადგილას“ წაიყვანეს. ძალოვნები აცხადებენ, რომ საქმეს იძიებენ, თუმცა ამჟამად არცერთი ეჭვმიტანილი დაკავებული არ არის. აქტივისტი ქალები ტრეფიკინგის შესახებ ცნობიერების ამაღლებით დაკავებულ არასამთავრობო ორგანიზაციაში მუშაობდნენ. ქალებზე და არასრულწლოვანზე სექსუალური ძალადობა ინდოეთში განსაკუთრებული პრობლემაა. 21 აპრილს, ინდოეთის ხელისუფლებამ 12 წლამდე გოგოების გაუპატიურების გამო სასჯელის სახედ სიკვდილით დასჯა შემოიღო. გამკაცრდა სასჯელი 16 წლამდე გოგოების გაუპატიურებაზეც. ზრდასრული ქალის გაუპატიურების გამო მოძალადესმინიმუმ 10 წლით დააპატიმრებენ.[5]

ორმაგ აფეთქებას ნიგერიაში 30 ადამიანზე მეტი ემსხვერპლა – ინციდენტი ქალაქ დამბოაში მოხდა. ერთერთი ვერსიით აფეთქება ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარის გამოყენებით მოხდა. სავარაუდო ორგანიზატორად მედია ბოკო ჰარამს მიიჩნევს. მომხდარზე პასუხისმგებლობა ოფიციალურად არავის აუღია.[6]

იემენის კრიზისი – იემენში ჰოდეიჰის აეროპორტის დასაკავებლად ბრძოლის ფარგლებში 60-მდე სამხედრო დაიღუპა და ათობით დაიჭრა. შეტაკება ჰუსიტების მოძრაობა „ანსარ ალასა“ და სამთავრობო ძალებს შორის მოხდა, რომელსაც მხარს არაბული კოალიცია უჭერს. საბოლოოდ, აეროპორტის მიმდებარე ტერიტორიაზე კონტროლი სამთავრობო ძალებმა დაამყარა. ჰოდეიჰის აეროპორტისთვის ბრძოლა კვირას დაიწყო, რომელიც სპეცოპერაცია „ოქროს გამარჯვების“ ფარგლებში მიმდინარეობდა. სპეცოპერაციის მიზანი ის არის, რომ ჰუსიტებისგან გაათავისუფლონ სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი საპორტო ქალაქი ჰოდეიდა. იემენში სამხედრო კონფიქტი 2014 წელს დაიწყო.[7]

ირანელ ქალებს სტადიონზე შესვლის უფლება მისცეს – 1979 წლის შემდეგ ირანელ ქალებს სპორტულ არენაზე შესვლის უფლება პირველად მიეცათ. ესპანეთისა და ირანის ნაკრებების შეხვედრის ტრანსლაციას ქალებმა თეირანში აზადის სტადიონზე უყურეს, სადაც დიდი მონიტორი იყო დამონტაჟებული. ირანელი ქალების სიმრავლე იგრძნობოდა რუსეთში, ყაზანის სტადიონზეც, სადაც ესპანეთისა და ირანის ნაკრებების შეხვედრა გაიმართა. მანამდე ირანში კაცების სპორტულ ასპარეზობებზე ქალების დასწრება აკრძალული იყო.[8]

ეთიოპიაში ახალი პრემიერმინისტრის, აბი აჰმედის მხარდამჭერ მიტინგზე ბომბი აფეთქდა – ინციდენტის შედეგად დაიღუპა და დაშავდა რამდენიმე ადამიანი. მომხდარზე გამოძიება მიმდინარეობს. აბი აჰმედი პრემიერმინისტრი აპრილში გახდა. მალევე მან ქვეყანაში პოლიტიკური და ეკონომიკური რეფორმების გატარება დაიწყო.[9]

[1] Reuters; Afghanistan Eid car bomb, claimed Islamic State, kills 26; By Rupam Jain, Qadir Sediqi; 16 June, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-taliban/big-hugs-as-afghan-soldiers-taliban-celebrate-unprecedented-eid-ceasefire-idUSKBN1JC044?utm_campaign=trueAnthem:+Trending+Content&utm_content=5b253b1804d3010c12b73e40&utm_medium=trueAnthem&utm_source=twitter

[2] იმედის ახალი ამბები; თალიბანმა ავღანეთის ხელისუფლებასთან ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმის გახანგრძლივებაზე უარი თქვა; 17 ივნისი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/66422/talibanma-avganetis-mtavrobastan-tsetskhlis-shetskvetis-rejimis-gakhangrdzlivebaze-uari-tqva

[3] Business Standard; 18 killed, 49 injures in Afghanistan suicide attack; 17 June, 2018; available at: https://www.business-standard.com/article/news-ians/18-killed-49-injured-in-afghanistan-suicide-attack-118061700534_1.html

[4] Hindustan Times; Relatives kill 15-year-old in Mumbai because she refused to read holy book, pray” Police to HC; By Kanchan Chaudhari; 17 June, 2018; available at: https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/15-yr-old-killed-for-refusing-to-read-holy-book-offer-prayers-police-to-hc/story-K6qGbNKvVSSdYV20SviNPJ.html

[5] BBC; India women: Anti-trafficking activists raped after staging street play; 22 June, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-india-44572276

[6] იმედის ახალი ამბები; ნიგერიაში ორმაგ აფეთქებას 30-ზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა; 17 ივნისი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/66407/nigeriashi-ormag-apetqebas-30ze-meti-adamiani-emskhverpla

[7] ABNA; Yemen army repels coalition’s infiltration attempts, kills 60 militiamen, destroys 21 military vehicles in western coast; 20 June, 2018; available at: http://en.abna24.com/news/middle-east/yemen-army-repels-coalitions-infiltration-attempts-kills-60-militiamen-destroys-21-military-vehicles-in-western-coast_898315.html

[8] The Washington Post; For the first time since 1980, Iranian women allowed to watch World Cup in same stadium as men; By Rebecca Tan; 20 June, 2018; available at: https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2018/06/20/for-the-first-time-since-1980-iranian-women-allowed-to-watch-world-cup-in-same-stadium-as-men/?utm_term=.1e2bfccc443d

[9] Reuters; Ethiopian PM escapes grenade attack, one dead, scores hurt; By Aaron Maasho; 23 June, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-ethiopia-politics/several-people-killed-in-blast-at-rally-supporting-new-ethiopian-leader-idUSKBN1JJ050?il=0

იემენი. არარელიგიურ პირთა მიმართ დამოკიდებულება. ივნისი, 2018

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი 2017 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში იემენში რელიგიის თავისუფლების შესახებ წერს, რომ ქვეყნის კონსტიტუციის თანახმად, ისლამი სახელმწიფო რელიგიაა და ყველა კანონი შესაბამისობაში უნდა იყოს შარიათთან. კონსტიტუცია უზრუნველყოფს აზრისა და გამოხატვის თავისუფლებას შესაბამისი კანონის საზღვრებში, თუმცა არ აღიარებს რელიგიის თავისუფლებას. კანონი კრძალავს ისლამის უარყოფას, ისლამიდან სხვა რელიგიაზე კონვერტაციას და პროზელიტიზმს (რელიგიის აქტიური ქადაგება, მისწრაფება საკუთარ სარწმუნოებაზე მოაქციო სხვები) მუსლიმების მიმართ. ზემოხსენებული დანაშაულების მიმართ სასჯელის უმაღლესი ზომა – სიკვდილით დასჯაა დაწესებული; პროზელიტიზმის შემთხვევაში – 5 წლით თავისუფლების აღკვეთა. იემენის სისხლის სამართლის კოდექსის თანახმად, ისლამის „გაცნობიერებული“ და „დაჟინებული“ უარყოფა სიკვდილით ისჯება, თუმცა, ურწმუნოებაში ბრალდებულს აძლევენ მონანიების სამ შანსს. თუკი ბრალდებული მოინანიებს, მათ მიმართ სიკვდილით დასჯა არ გამოიყენება. იემენის საოჯახო კანონმდებლობით, დაუშვებელია მუსლიმის დაქორწინება „ურწმუნოზე“. ქალების შემთხვევაში, აკრძალულია არა-მუსლიმ მამაკაცზე დაქორწინება, ხოლო, მამაკაცებს შეუძლიათ იქორწინონ „წიგნის რელიგიების“ (ისლამი, ქრისტიანობა, იუდაიზმი) აღმსარებელ პირებზე. იემენის საჯარო სკოლებში ისწავლება რელიგია, თუმცა, მხოლოდ ისლამი. საჯარო სკოლებში, დაწყებითი და საშუალო განათლების მიზანია, მოსწავლეებმა იცოდნენ ისლამური რიტუალები და ქვეყნის ისტორია თუ კულტურა ისლამური კონტექსტით, ასევე, ისლამური დოქტრინა.

ქვეყანაში მიმდინარე სამოქალაქო ომს თან ახლავს ექსტრემისტული ისლამისტური ჯგუფებისგან  რელიგიური ძალადობის შემთხვევები. ტერორისტულ ჯგუფებს (AQAP, ISIS) საკუთარი წვლილი შეაქვთ ქვეყანაში მიმდინარე ძალადობაში. ანგარიშში ნათქვამია, რომ საანგარიშო პერიოდის განმავლობაში ფიქსირდებოდა თავდასხმები ქრისტიანებზე, ებრაელებსა და  ბაჰაიზმის მიმდევრებზე.[1]

„Freedom House“ 2018 წლის ანგარიშში იემენის შესახებ წერს, რომ იემენში არსებობს მცირე რელიგიური უმცირესობის ჯგუფები, რომელთა რელიგიის და აღმსარებლობის თავისუფლებას, ტრადიციულად, უმეტეს შემთხვევაში პატივს სცემენ, თუმცა, ისლამიდან კონვერტაცია და მუსლიმების მიმართ პროზელიტიზმი სასტიკად აკრძალულია.  მიმდინარე სამოქალაქო ომის ფონზე, გამწვავებულია სიტუაცია შიიტებს და სუნიტებს შორის.[2]

იემენური გამოცემა „AL-BAB“ 2016 წლის 26 აპრილის სტატიაში წერს 17 წლის ომარ მუჰამედ ბატავილიზე, რომელიც იემენის ქალაქ ადენში, საკუთარი სახლიდან გაიტაცეს კვირა დღეს, დილის 10 საათზე. მეორე დღეს, ერთერთი უბნის მაცხოვრებლებმა ის ქუჩაში მოკლული იპოვეს. წყაროების ინფორმაციით, ბატავილი ხშირად იღება სიკვდილის შესახებ მუქარებს რელიგიაზე საკუთარი კრიტიკული შეხედულებების გამო, რომელსაც ის ავრცელებდა სოციალური ქსელის „Facebook“ საშუალებით. სავარაუდოდ, ის სწორედ რელიგიური ექსტრემისტების ჯგუფმა მოკლა.

იემენში ისლამის უარყოფა სიკვდილით დასჯადი დანაშაულია, თუმცა, პრაქტიკაში,  თითქმის არასდროს გამოიყენება. იმ შემთხვევაში, როდესაც სასამართლოში შედის კონკრეტული საქმე რელიგიის უარყოფასთან დაკავშირებით, ბრალდებულს ხშირად ნებას რთავენ,  საკუთარი ნებით დატოვოს ქვეყანა, ან მას აპატიმრებენ სხვა დანაშაულის გამო, რათა თავიდან აიცილონ საერთაშორისო დონეზე გამოხმაურება. ექსტრემისტები კი, მიიჩნევენ, რომ სამთავრობო სტრუქტურები სათანადო ყურადღებას არ უთმობენ საკუთარ რელიგიურ ვალდებულებებს და ცდილობენ, თავად აღასრულონ ისინი. სწორედ ამის შედეგია ისეთი თვითნებური მკვლელობების შემთხვევები, როგორსაც ადგილი ჰქონდა ზემოხსენებულ პირთან მიმართებაში.[3]

[1] United States Department of State, 2016 Report on International Religious Freedom – Yemen, 15 August 2017, available at:

[accessed 21 June 2018]

[2] Freedom House, Freedom in the World 2018 – Yemen, 1 March 2018, available at:

[accessed 21 June 2018]

[3] Yemeni Online Journal “Al-Abab”, article “Yemeni accused of atheism is murdered”, 26 April 2016, available at: http://al-bab.com/blog/2016/04/yemeni-accused-atheism-murdered [accessed June 21 2018]

ერაყი. სუნიტების მიმართ არსებული დამოკიდებულება. ივნისი, 2018

გაერთიანებული სამეფოს საშინაო საქმეთა ოფისი 2017 წლის ანგარიშში ერაყის შესახებ წერს, რომ ის ფაქტი, რომ განმცხადებელი არის სუნიტი, არ ქმნის საფრთხეს, რომ იგი შესაძლოა დადგეს სერიოზული ზიანის რისკის ქვეშ.[1] მიუხედავად იმისა, რომ სუნიტები განიცდიან გარკვეულ სახის დისკრიმინაციას ერაყში და პოპულარული სახალხო სამობილიზაციო ძალები და სხვა, მათ შორის, სამთავრობო ძალები, გარკვეულ შემთხვევებში, არასათანადოდ ექცეოდნენ სუნიტ მოქალაქეებს ისლამური სახელმწიფოსგან გამოთავისუფლებულ ტერიტორიებზე,[2] სახელმწიფოს დამოკიდებულება მათდამი არ არის იმ ხარისხის და ინტენსივობის, რომ შეფასდეს დევნად ან ღირსების შემლახველ ან არაადამიანურ მოპყრობად. ამასთანავე, აღსანიშნავია, რომ ჰაიდერ ალ-აბადის მთავრობა ცდილობს სუნიტ მოსახლეობასთან ურთიერთობის მოგვარებას,[3] რაც აისახა 2017 წლის აპრილში მთელი ქვეყნის მასშტაბით ჩატარებულ გამოკითხვაში, რომლის შედეგადაც დადგინდა, რომ 2003 წლის შემდეგ პირველად სუნიტი არაბები ქვეყანაში არსებულ პოლიტიკურ სიტუაციას პოზიტიურად აფასებენ. გამოკითხულ სუნიტ არაბთა 51 პროცენტს მიაჩნია, რომ ქვეყანა სწორი მიმართულებით ვითარდება.[4] პოლიტიკურ ლიდერთა უმრავლესობა, ისლამური სახელმწიფოს მარცხის შემდეგ, აქტიურად მხარს უჭერს რელიგიურ პლურალიზმს და, შედეგად, გათავისუფლებულ რეგიონებში მცხოვრები სუნიტები უბრუნდებიან საკუთარ რელიგიურ მრწამსს და წეს-ჩვეულებებს.[5]

„Human Rights Watch“ თავის 2018 წლის ანგარიშში ერაყის შესახებ წერს, რომ ისლამური სახელმწიფოს „მორალის პოლიციამ“, მისი ეფექტური კონტროლის ზონაში მდებარე რამდენიმე სუნიტური დასახლება საკმაოდ მკაცრ სასჯელებსა და აკრძალვებს დაუქვემდებარა, მათ შორის, ადგილი ჰქონდა ჰომოსექსუალების სიკვდილით დასჯას, მობილური ტელეფონებისა და სიგარეტის აკრძალვას, ასევე, შეიზღუდა ქალთა თავისუფალი გადაადგილების უფლება, რაც გამოიხატა იმით, რომ ქალებს სახლის გარეთ გასვლა შეეძლოთ მხოლოდ მაშინ, თუ თან ახლდათ ახლობელი მამაკაცი და მათი მთლიანი სხეული ტანსაცმლით იყო დაფარული.[6]

დიდი ბრიტანეთის საშინაო საქმეთა ოფისის ანგარიშში ნათქვამია, რომ ქვეყნის მასშტაბით ფიქსირდება სუნიტი მოსახლეობის დევნისა და შევიწროების ფაქტები, მაგრამ აღნიშნული, ხშირად, დაკავშირებულია პირის ინდივიდუალურ გარემოებებთან, როგორიცაა: მისი ოჯახი, პროფესია, სოციალური მდგომარეობა და ა.შ. მაგალითად, სუნიტები, რომლებიც წარმოადგენენ იძულებით გადაადგილებულ პირებს ქვეყნის შიგნით, გამომდინარე მძიმე ეკონომიკური მდგომარეობიდან და ოჯახისგან თუ ნათესავების მხრიდან მხარდაჭერის არარსებობის გამო,  წარმოადგენენ მოწყვლად კატეგორიას.[7]

ავსტრალიის საგარეო საქმეთა და ვაჭრობის დეპარტამენტის ანგარიშში ერაყის შესახებ ნათქვამია, რომ კონკრეტულად ბაღდადში, სუნიტები წარმოდგენილნი არიან სახელისუფლებო ორგანოებში და აქტიურად არიან ჩართულნი საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. ამასთან, გარკვეული პროვინციების, მაგალითად 2017 წლის 26 ივნისის მონაცემებით ანბარისა და ნინევას გუბერნატორები სუნიტები იყვნენ.[8]

„Freedom House“ 2018 წლის ანგარიშში ერაყის შესახებ წერს, რომ ქვეყნის პარლამენტის სპიკერია სუნიტი არაბი – სელიმ ალ-ჯაბოური. ამას გარდა, პარლამენტში სუნიტების ინტერესებს იცავს სუნიტური პარტია „მუტაჰიიდონი“, რომელიც 31 დეპუტატითაა წარმოდგენილი ქვეყნის უმაღლეს საკანონმდებლო ორგანოში.[9]

[1] United Kingdom: Home Office, Country Policy and Information Note – Iraq: Sunni (Arab) Muslims, June 2017, v 2.0, available at:

[accessed 20 June 2018]

[2] Freedom House, Freedom in the World 2017 – Iraq, 2 June 2017, available at:

[accessed 20 June 2018]

[3] United Kingdom: Home Office, Country Policy and Information Note – Iraq: Sunni (Arab) Muslims, June 2017, v 2.0, available at:

[accessed 20 June 2018]

[4] The Washington Post; A striking positive shift in Sunni opinion in Iraq is underway. Here’s what it means; By Munqith al-dagher and Karl Kaltentheler; 14 September, 2017; available at: https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/09/14/iraqi-sunnis-are-impressed-by-the-defeat-of-isis-heres-what-that-could-mean/?noredirect=on&utm_term=.b40b738c13e8 [accessed 20 June 2018]

[5] Freedom House, Freedom in the World 2018 – Iraq, 5 April 2018, available at:

[accessed 20 June 2018]

[6] Human Rights Watch, World Report 2018 – Iraq, 18 January 2018, available at:

[accessed 20 June 2018]

[7] United Kingdom: Home Office, Country Policy and Information Note – Iraq: Sunni (Arab) Muslims, June 2017, v 2.0, available at:

[accessed 20 June 2018]

[8] United Kingdom: Home Office, Country Policy and Information Note – Iraq: Sunni (Arab) Muslims, June 2017, v 2.0, available at:

[accessed 20 June 2018]

[9] Freedom House, Freedom in the World 2018 – Iraq, 5 April 2018, available at:

[accessed 20 June 2018]

ერაყი. უსაფრთხოების მხრივ არსებული ვითარება. ივნისი, 2018

ჯოელ უინგი თავის ბლოგში „Musingsoniraq“ ერაყში უსაფრთხოების მხრივ არსებული ვითარების შესახებ წერს, რომ 2018 წლის აპრილში მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა სიტუაცია უსაფრთხოების კუთხით. 2017 წლის ოქტომბრიდან 2018 წლის მარტის ჩათვლით, ინციდენტთა რაოდენობა მეტ-ნაკლებად სტაბილური იყო (საშუალოდ 8-9 შემთხვევა დღეში), ხოლო რაც შეეხება აპრილს, ინციდენტების რაოდენობამ საგრძნობლად იკლო (საშუალოდ 6.8 შემთხვევა დღეში). 2003 წლის შემდეგ, ეს დღეში საშუალო ინციდენტთა რეკორდულად დაბალი რაოდენობაა. ძალადობამ საგრძნობლად იკლო ერაყის თითქმის ყველა პროვინციაში; მიუხედავად ამისა, ჯამში, დაიღუპა 486 (მათ შორის 270 სამოქალაქო პირი), ხოლო დაშავდა – 236 (მათ შორის 158 სამოქალაქო პირი) ადამიანი.

რაც შეეხება უშუალოდ ბაღდადის რეგიონს, დეკემბერში ინციდენტების საშუალო დღიური რაოდენობა 2.1 იყო, რაც იანვარსა და თებერვალში გაიზარდა 3-მდე, მარტში კვლავ დაიკლო 2.2-ზე, ხოლო აპრილში, ბაღდადში დღეში საშუალოდ 1.1 შემთხვევა ფიქსირდებოდა (ჯამში 35 შემთხვევა, რომლის შედეგადაც, დაიღუპა 11, ხოლო დაშავდა – 40 ადამიანი). 2017 წლის იანვრიდან მოყოლებული, სტატისტიკურად, ბაღდადში, სადაც დღეში საშუალოდ 6 შემთხვევა ფიქსირდებოდა, ეს ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია.

კირკუკის პროვინციაში ჯამში დაფიქსირდა 36 ინციდენტი, რომელსაც 25 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა, ხოლო 37 დაშავდა. დაღუპულთაგან 17 სამოქალაქო პირია.  სალაჰადინის ოლქში მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა სიტუაცია, შემთხვევათა რაოდენობამ წინა თვესთან შედარებით საგრძნობლად იკლო (103-დან 53-მდე), ასევე, შემცირდა მოკლულთა რიცხვიც, მარტის მდგომარეობით – 53, აპრილში – 20).[1]

2018 წლის მაისში, წინა თვესთან შედარებით, უსაფრთხოების კუთხით სიტუაცია თითქმის არ შეცვლილა. ინციდენტთა ჯამური რაოდენობა მცირედით გაიზარდა (204-დან 218-მდე), თუმცა, თავდასხმების შედეგად გარდაცვლილთა რაოდენობა, წინა თვესთან (486) შედარებით, საგრძნობლად შემცირდა (273).

ბაღდადის რეგიონში მნიშვნელოვნად გაიზარდა მოკლულთა რიცხვი (აპრილი – 51; მაისი – 146), რაც დიდწილად განპირობებული იყო რამდენიმე მასშტაბური თავდასხმით. მაგალითად, იყო შემთხვევა, როდესაც ისლამური სახელმწიფოს მებძოლებმა ქალაქ ტარმიიაში თავდასხმის შედეგად, მოკლეს 21, ხოლო დაჭრეს – 10 ადამიანი. ორი კვირის შემდგომ, თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი აიფეთქა დაკრძალვის ცერემონიალზე (გარდაიცვალა – 8, დაშავდა – 38 პირი), ხოლო შემდეგ კვირას, იგივე შემთხვევა მოხდა, ამჯერად, კაფეში, რასაც ემსხვერპლა კიდევ 7 პირი, ხოლო 16 დაშავდა. ჯამში, დაფიქსირდა 46 ინციდენტი.

რაც შეეხება კირკუკის ოლქს, მდგომარეობა ნაწილობრივ დამძიმდა, რაც გამოწვეული იყო არჩევნების ფონზე მომატებული თავდასხმებით. ჯამში დაფიქსირდა 48 ინციდენტი, რასაც 90 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა. სალაჰადინში მეტ-ნაკლებად სტაბილური მდგომარეობა შენარჩუნდა, ძირითადად, ადგილი ჰქონდა ისლამური სახელმწიფოს მიერ განხორციელებულ თავდასხმებს, მათ შორის ერთერთ ქალაქსა და პოლიციის შენობაზე. ინციდენტთა რაოდენობამ მცირედით იკლო და ჯამში დაფიქსირდა 48 შემთხვევა, რის შედეგადაც გარდაიცვალა 29 ადამიანი.[2]

[1] Blog “MUSINGSONIRAQ”, article of May 2 2018, available at http://musingsoniraq.blogspot.com/2018/05/april-2018-large-drop-in-violence-in.html [accessed June 20 2018]

[2] Blog “MUSINGSONIRAQ”, article of June 2 2018, available at http://musingsoniraq.blogspot.com/2018/06/security-in-iraq-largely-unchanged-in.html [accessed June 20 2018]

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 8-15 ივნისი, 2018

ტერაქტი კირკუკში – ერაყის ქალაქ კირკუკში ტერორისტთა სამიზნე სავაჭრო რაიონი იყო. ასაფეთქებელი მოწყობილობა გვიან ღამით მეჩეთის სიახლოვეს ამოქმედდა. მეორე აფეთქება კი ყავახანასთან მოხდა. ტერაქტის შედეგად 1 ადამიანი დაიღუპა და 14 დაშავდა, მათ შორის არიან ქალები და ბავშვებიც.[1]

აფეთქებები ავღანეთში – 19 პოლიციელის სიცოცხლე ემსხვერპლა ავღანეთის ჩრდილოეთით, ყუნდუზის პროვინციაში თალიბების ძალოვნებზე თავდასხმას. ადგილობრივი სამთავრობო უწყებები განმარტავენ, რომ პოლიციამ 8 თავდამსხმელი მოკლა. მანამდე ავღანეთის ხელისუფლებამ თალიბანს დროებითი ზავი შესთავაზა. განცხადებას თალიბანის წინადადებაც მოჰყვა. რადიკალური მოძრაობის წევრების თქმით, 17-წლიანი ომის დასრულება მათ დიალოგის საშუალებით სურთ. ავღანეთის პრეზიდენტმა „Twitter“-ზე დაწერა, რომ თალიბანი 3-დღიან ცეცხლის შეწყვეტის პირობაზე თანახმაა. აღსანიშნავია, რომ გადაწყვეტილება მხოლოდ ავღანეთის სამთავრობო ძალებს ეხება და უცხოურ სამხედრო დანაყოფებზე არ ვრცელდება. თალიბანს ცეცხლის შეწყვეტის პირობა 2001 წლის შემდეგ არ დაუდია.[2]

ავღანეთის ხელისუფლების ინფორმაციით, სულ მცირე, 33 ადამიანი დაიღუპა ქვეყნის სხვადასხვა რაიონში მომხდარი თავდასხმების შედეგად. ქაბულში 12 ადამიანი დაიღუპა და 30-ზე მეტი დაიჭრა სოფლის განვითარების სამინისტროსთან, სადაც თავი აიფეთქა თვითმკვლელმა ტერორისტმა. ავღანეთის არმიის 10 ჯარისკაცი და პოლიციის 5 თანამშრომელი ემსხვერპლა ყუნდუზის პროვინციაში მომხდარ თავდასხმას, რაშიც ადგილობრივმა ხელისუფლებამ მოძრაობა თალიბანი დაადანაშაულა. თავდასხმა მოხდა ქალაქ ჯელალაბადის ერთერთ ადმინისტრაციულ შენობასთანაც. დღესვე 6 სამოქალაქო პირი დაიღუპა ღაზნის პროვინციაში, სადაც მიკროავტობუსი აფეთქდა გზაზე დატოვებულ ნაღმზე. ამავე პროვინციაში თავს დაესხნენ პოლიციელებსაც, რომლებმაც საპასუხო ცეცხლი გახსნეს. ღაზნის პროვინციის ხელისუფალთა ინფორმაციით, მოკლულია, სულ მცირე, 3 პოლიციელი და 10 თავდამსხმელი.[3]

იემენის კრიზისი – საუდის არაბეთის ხელმძღვანელობით კოალიციურმა არმიამ, იემენის სახელისუფლებო ძალებთან ერთად ჰოდეიდის პორტზე შეტევა დაიწყო. ჰოდეიდა იემენის უდიდესი პორტია, სადაც ჰუსიტი ამბოხებულები არიან გამაგრებულნი. ბოლო დღეების განმავლობაში, იემენის ჯარი ცდილობდა პორტის ალყაში შემორტყმას. კოალიციური ძალები მათ ჰაერში და ზღავაზე ბრძოლაში ეხმარებიან. შეტაკებებისას 600 ადამიანის სიკვდილის შესახებ გავრცელდა ინფორმაცია. მანამდე გაერო აცხადებდა, რომ ალყის შემორტყმას ჰოდეიდას პორტისთვის დასახლებულ პუნქტში შესაძლოა მსხვერპლი მოყოლოდა. იემენში სამოქალაქო ომი 2014 წელს დაიწყო. ოფიციალურ ხელისუფლებას მხარს საუდის არაბეთი უჭერს, ხოლო ამბოხებულ ჰუსიტებს – ირანი.[4]

თურქეთის ავიაციამ „ქურთისტანის მუშათა პარტიის“ 26 წევრი დახოცა – ავიაიერიში ერაყის ჩრდილოეთ ნაწილში, ქანდილის მთებში განხორციელდა. პარალელური ოპერაცია ჩატარდა ჰაკარის პროვინციაშიც. თურქეთის შეიარაღებული ძალები ერაყში კონტრტერორისტულ ოპერაციას ატარებს. ერაყის პარალელურად, ქურთების წინააღმდეგ სამხედრო ოპერაცია სირიაშიც გრძელდება.[5]

[1] The Straits Times; Bomb kills one and wounds 14 in Iraq’s Kirkuk; 9 June, 2018; available at: https://www.straitstimes.com/world/middle-east/bomb-kills-one-and-wounds-14-in-iraqs-kirkuk

[2] France 24; 19 Afghan police killed in Taliban attack on base; 9 June, 2018; available at: http://www.france24.com/en/20180609-19-afghan-police-killed-taliban-attack-base-officials-19-afghan-police-killed-taliban-attack-base-of?ref=tw_i

[3] Radio Liberty; Dozens of Afghan Security Pesonnel Killed in Taliban Attacks; 9 June, 2018; available at: https://www.rferl.org/a/afghanistan-dozens-of-security-personnel-killed-in-taliban-attacks/29281233.html

[4] BBC; Yemen war: Saudi-backed fores begin assault on Hudaydah port; 13 June, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-44463749

[5] Anadolu Agency; Turkish jets neutralize 26 PKK terrorists in Qandil; 15 June, 2018; available at: https://www.aa.com.tr/en/todays-headlines/turkish-jets-neutralize-26-pkk-terrorists-in-qandil/1175614

ნეპალი. უსაფრთხოების და ადამიანის უფლებათა დაცვის კუთხით არსებული ვითარება. ივნისი, 2018

ქვეყნის სრული სახელწოდება: ნეპალის ფედერალურ დემოკრატიული რესპუბლიკა; სახელმწიფო წყობა: ფედერალური საპარლამენტო რესპუბლიკა; დედაქალაქი: კატმანდუ; ადმინისტრაციული დაყოფა: 14 ნაწილი: ბეგმატი, ბერი, დავალაგირი, განდაკი, ჯანაკპური, კარნალი, კოსი, ლუმბინი, მაჰაკალი, მეჩი, ნარაიანი, რაპტი, საგარმათა, სეტი. მოსახლეობა: 29,384,297;

ეთნიკური ჯგუფები: ჩეტრი 16.6%, ბრაჰმან-ჰილი 12.2%, მაგარი 7.1%, თარუ 6.6%, თამანგი 5.8%, ნევარი 5%, კამი 4.8%, მუსლიმები 4.4%, იადავი 4%,  რაი 2.3%, გურუნგი 2%, დამაი/დოლიი 1.8%, თაკური 1.6%, ლიმბუ 1.5%, სარკი 1.4%, ტელი 1.4%, ჩამარ/ჰარიჯან/რამ 1.3%, კოირჯ/კუშვაჰა 1.2%, სხვები 19%;

რელიგიები: ინდუსები 81.3%, ბუდისტები 9%, მუსლიმები 4.4%, კირანტები 3.1%, ქრისტიანები 1.4%, სხვები 0.5%, დაუზუსტებელი 0.2%;

ენები: ნეპალური (ოფიციალური) 44.6%, მაითალი 11.7%, ბოჯპური 6%, თარუ 5.8%, თამანგი 5.1%, ნევარი 3.2%, მაგარი 3%, ბაჯიკა 3%, ურდუ 2.6%, ავადი 1.9%, ლიმბუ 1.3%, გურუნგი 1.2%, სხვები 10.4%, დაუზუსტებელი 0.2%.[1]

დიდი ბრიტანეთის საგარეო საქმეთა და თანამეგობრობის ოფისის მიერ გამოქვეყნებულ ინფორმაციაში მოგზაურთათვის აღწერილია ამა თუ იმ ქვეყანაში მოგზაურობის მიზანშეწონილობასთან დაკავშირებული რჩევები. რუქაზე წითლად აღნიშნულია ზონა, სადაც ტურისტებს ურჩევენ საერთოდ არ იმოგზაურონ;

ყვითლად აღნიშნულია ზონა, სადაც ტურისტებს ურჩევენ იმოგზაურონ მხოლოდ განსაკუთრებული აუცილებლობის შემთხვევაში;

მწვანე ფრად აღნიშნულია ზონა, სადაც მოგზაურობა ნებადართულია რჩევების გათვალისწინებით. ნეპალის შესახებ არსებულ ინფორმაციაში, რუქაზე მთელი ქვეყანა მწვანე ფერშია, რაც იმას ნიშნავს, რომ მთელი ქვეყნის ტერიტორიაზე, რჩევების გათვალისწინებით ნებადართულია მოგზაურობა.[2]

ორი ათწლეულის მანძილზე პირველად გაიმართა ადგილობრივი არჩევნები. საპარლამენტო და ადგილობრივი არჩევნები გაიმართა ნოემბერსა და დეკემბერში. ოქტომბერში, ნეპალი არჩეული იქნა გაერთიანებული ერების ადამიანის უფლებათა საბჭოში.

“Amnesty International”- ის მიერ 2018 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში, სადაც საუბარია 2017 წელს ნეპალში განვითარებული მოვლენების შესახებ, აღნიშნულია, რომ 2015 წელს მომხდარი მიწისძვრის შედეგად დაზარალებულთა დაახლოებით 70% უსახლკაროდ დარჩა, რომლებიც საანგარიშო პერიოდში კვლავ თავშესაფრებში რჩებოდნენ. თარაის რეგიონში, მომხდარი ძლიერი ქარის და წყალდიდობის შედეგად დაზარალებულ ათასობით ადამიანს, კვლავ არ ჰქონდა მიღებული შესაბამისი დახმარება, რაც ასევე მათ გასახლებას გულისხმობს.

2015 წელს შეშფოთებას გამოხატავდნენ აბორიგენი მედჰესი ხალხი, ისინი მიიჩნევენ, რომ კონსტიტუცია დისკრიმინაციულია მათ მიმართ, თუმცა მათ ყურადღება არავინ მიაქცია. ტარაიში საპროტესტო აქციის დროს ძალის გადამეტებული გამოყენების ფაქტის გამოძიება ეფექტურად არ მიმდინარეობდა. ათწლეულების მანძილზე მიმდინარე შეიარაღებული კონფლიქტის დროს ათასობით მსხვერპლის მიმართ ადამიანის უფლებათა დარღვევების გამოძიებისთვის და სამართლიანობის აღდგენისთვის მიმართული ძალისხმევა არ იყო შესაბამისი. ნეპალის მიგრანტი მუშები კვლავ ხდებოდნენ  გამოძალვის, თაღლითობის  და კაბალური შრომის მსხვერპლნი.

ძალის გადამეტებით გამოყენება

უსაფრთხოების ძალები კვლავ განაგრძობდნენ ძალის გადამეტებით გამოყენებას, თარაიში კონსტიტუციასთან დაკავშირებით გამართული საპროტესტო აქციების დროს. მარტში, საპროტესტო აქციის ხუთი მონაწილე იქნა მოკლული, ხოლო 16 დაიჭრა, მას შემდეგ, რაც პოლიციამ ცეცხლსასროლი იარაღი გამოიყენა სიფთარის რაიონში მადჰესი ხალხის მიერ გამართული საპროტესტო აქციის დასაშლელად.

წამება და არაადამიანური მოპყრობა

სისხლის სამართლის გამოძიების სისტემა კვლავ არქაული და დრაკონულია. წინასწარი დაკავების დაწესებულებაში იძულებითი აღიარებების (ჩვენებების) მისაღებად, წამება და სხვა სახის არაადამიანური მოპყრობა ფართოდ იყო გავრცელებული. აგვისტოში პარლამენტის მიერ მიღებული სისხლის სამართლის ახალი  კოდექსი წამებას და არაადამიანურ მოპყრობას სისხლის სამართლებრივ დანაშაულად მიიჩნევს, რაც მაქსიმუმ 5 წლით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. წამების საწინააღმდეგო სპეციალური კანონი, რომელიც საანგარიშო პერიოდში, ჯერ კიდევ პარლამენტში განიხილებოდა, არ შეესაბამებოდა საერთაშორისო სამართლებრივ მოთხოვნებს.

დისკრიმინაცია

გენდერის, კასტის, კლასის, ეთნიკური კუთვნილების, სექსუალური ორიენტაციის, გენდერული იდენტობის და რელიგიის საფუძველზე დისკრიმინაცია კვლავ პრობლემას წარმოადგენდა. საკონსტიტუციო ცვლილებებმა ვერ უზრუნველყო, მოქალაქეობასთან დაკავშირებით, ქალთა თანაბარი უფლებებით სარგებლობის შესაძლებლობა, ვერც მარგინალიზებული ჯგუფების დისკრიმინაციისგან დაცვა, მათ შორის იგულისხმებიან დელიტები, უმცირესობაში მყოფი კასტები და ეთნიკური ჯგუფები, LGBTI თემის წევრები. ახალ სისხლის სამართლის კოდექსში ასახული გაუპატიურების შესახებ სასჯელის და ნორმატიული შეზღუდვების დებულებები, ჯერ კიდევ შორსაა საერთაშორისო სამართლის სტანდარტებისგან.[3]

ქალთა და გოგონათა უფლებები

აზიაში ბავშვთა ქორწინების მაჩვენებლის მიხედვით ნეპალი მესამე ადგილზეა. გოგონების 37% 18 წლამდე არიან დაოჯახებულები, ხოლო 10% 15 წლამდე. 2016 წელს, მთავრობამ შემოიღო ეროვნული სტრატეგია 2030 წლისთვის ბავშვთა ქორწინების აღმოსაფხვრელად, მაგრამ მათ კვლავ არ გამოუცხადებიათ სამოქმედო გეგმის შესახებ.

ადგილობრივ არჩევნებში ქალებმა ადგილების 41% მოიპოვეს, რაც სავალდებულო კვოტირების შედეგი იყო. მაღალ თანამდებობებზე კვლავ  უმეტესად მამაკაცები ინიშნებიან. მიუხედავად იმისა, რომ კონსტიტუციით პარლამენტში ადგილების 1/3 ქალებისთვისაა გათვალისწინებული, პირდაპირ ასარჩევ კანდიდატთა მხოლოდ 7% იყო ქალი.[4]

[1] Central Intelligence Agency/ The World Factbook: Nepal; Page last updated on June 04, 2018 https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/np.html [accessed Jun 11, 2018]

[2] UK Home Office: Foreign travel advice: Nepal; available at: https://www.gov.uk/foreign-travel-advice/nepal [accessed Jun 11, 2018]

[3] Amnesty International Report: NEPAL 2017/2018 https://www.amnesty.org/en/countries/asia-and-the-pacific/nepal/report-nepal/ [accessed Jun 11, 2018]

[4] Human Rights Watch: World Report 2018: Nepal; Events of 2017https://www.hrw.org/world-report/2018/country-chapters/nepal [accessed Jun 11, 2018]

ტანზანია. ლგბტ პირების მიმართ დამოკიდებულება. ივნისი, 2018

აშშ-ის სახელწმიფო დეპარტამენტი 2017 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში 2016 წელს ტანზანიაში ადამიანის უფლებათა დაცვის კუთხით არსებული მდგომარეობის შესახებ წერს, რომ ერთი სქესის წარმომადგენლებს შორის ნებაყოფლობითი სექსუალური ურთიერთობა უკანონოა და წარმოადგენს სისხლის სამართლის დანაშაულს. კანონის მიხედვით, უშუალოდ მატერიკზე და ზანზიბარშიც, „გარყვნილი ქმედება“ დასჯადია 5 წლამდე თავისუფლების აღკვეთით ან ჯარიმით, ხოლო „თუ კაცს აქვს ბუნების საწინააღმდეგო სქესობრივი კავშირი სხვა პირთან ან ნებას აძლევს სხვა პირს, ჰქონდეს აღნიშნული კავშირი მასთან“, სჩადის დანაშაულს, რომელიც დასჯადია მატერიკზე 30 წლით, ხოლო ზანზიბარზე – 14 წლით თავისუფლების აღკვეთით. ზანზიბარში, ასევე, დასჯადია „ლესბოსელობა“ – 5 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთით. ანგარიშში ნათქვამია, რომ ასეთ შემთხვევებში, მტკიცების ტვირთი საკმაოდ მნიშვნელოვანია და, შესაბამისად, საქმე იშვითად მიდის ოფიციალური სამართლებრივი დევნის დაწყებამდე. თუმცა, როგორც წესი, ესაა საფუძველი და საშუალება იმისთვის, რომ პოლიციის წარმომადგენლებმა მიიღონ ქრთამი ან აიძულონ კონკრეტული მოწყვლადი პირი იძულებით სექსუალურ ურთიერთობაზე.

მთავრობის წარმომადგენლები საჯაროდ და აქტიურად ეწინააღმდეგებიან ლგბტი ადამიანების უფლებების კუთხით პოზიტიური ნაბიჯების გადადგმას, რადგან ეს, მათი აზრით, წინააღმდეგობაში მოდის კანონთან და საზოგადოების მორალურ ნორმებთან. მაღალი თანამდებობის ჩინოვნიკები ღიად აკეთებენ ანტი-ლგბტი განცხადებებს;  2016 წლის აგვისტოში, ქვეყნის იუსტიციის სამინისტრო იძიებდა საქმეს კონკრეტულ არასამთავრობო ორგანიზაციასთან მიმართებით, რომელიც სავარაუდოდ მხარს უჭერდა ჰომოსექსუალიზმს და ერთსქესიანთა ქორწინებას; ლგბტი პირები ხშირად წარმოადგნენ მთავრობის მიერ ავტორიზებული სამოქალაქო პატრულის სამიზნეებს; ტანზანიის კომუნიკაციების მარეგულირებელმა ორგანომ დაავალა ერთერთ სატელევიზიო არხს საჯარო ბოდიშის მოხდა იმ მოტივით, რომ მათ გადაცემაში აჩვენეს ინტერვიუ ტრანსგენდერ ქალბატონთან და, რომ ეს ფაქტი აშკარად ეწინააღმდეგებოდა ტანზანიურ ღირებულებებს. ლგბტი თემი, ასევე, ხშირად აწყდება დისკრიმინაციას სოციალური ნიშნით ჯანდაცვის, დასაქმების, საცხოვრებლისა თუ აივ ინფექციის შესახებ ინფორმაციის მიღების კუთხით. მთავრობა არ იღებს ზომებს, რათა აღმოფხვრას აღნიშნული დისკრიმინაცია.[1]

„Amnesty International“ 2018 წლის ანგარიშში ტანზანიის შესახებ წერს, რომ მთავრობა აგრძელებს ბრძოლას ლგბტი თემის წინააღმდეგ. მათ დახურეს ჯანდაცვის ცენტრები და გაუქმებით ემუქრებიან იმ ორგანიზაციებს, რომლებიც ეხმარებიან და კონკრეტულ სერვისებს სთავაზობენ აღნიშნულ პირებს. 2017 წლის 17 თებერვალს, ჯანდაცვის მინისტრმა გააუქმა 40 კერძო ჯანმრთელობის ცენტრი, დაადანაშაულა რა ისინი ერთი სქესის წარმომადგენლებს შორის ურთიერთობის ხელშეწყობაში. 25 ივნისს, საგარეო საქმეთა უწყებამ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ გააძევებს ნებისმიერ უცხოელს ან დააკავებს ნებისმიერს, რომელიც მუშაობს ლგბტი თემის უფლებების დაცვაზე.

2017 წლის 18 სექტემბერს, ზანზიბარში დააკავეს 12 ქალი და 8 მამაკაცი მაშინ, როდესაც ისინი ესწრებოდნენ ტრენინგს აივ ინფექციის თემაზე. მთავრობამ ისინი დაადანაშაულა ლგბტი უფლებების პოპულარიზაციაში. 17 ოქტომბერს დაკავებულ იქნა ჯანდაცვის და ადამიანის უფლებათა 13 აქტივისტი (მათ შორის, 3 უცხოელი), რომლებიც შეხვედრაზე მსჯელობდნენ მთავრობის მიერ ლგბტი თემისთვის კონკრეტულ ჯანდაცვის სერვისებზე წვდომაზე დაწესებული შეზღუდვების შესახებ, თუმცა, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, არასაკმარისი მტკიცებულებების გამო, 27 ოქტომბერს ყველა მათგანი გაათავისუფლეს.[2]

„Human Rights Watch“ 2018 წლის ანგარიშში ტანზანიის შესახებ წერს, რომ 2016 წლიდან ტანზანიის მთავრობამ დაიწყო უპრეცედენტო სადამსჯელო ღონისძიებების კამპანია ლგბტი თემის და მათი უფლებადამცველების წინააღმდეგ, დახურეს კერძო კლინიკები, რომლებიც სერვისებს სთავაზობდნენ ჰომოსექსუალებს, სექს-მუშაკებს, ნარკოტიკების მომხმარებლებს; მარტში, პოლიციამ, სოციალურ ქსელში „Instagram“ გავრცელებული პოსტის გამო, ჰომოსექსუალიზმში დაადანაშაულა 19 წლის მამაკაცი და დაუქვემდებარა სწორი ნაწლავის იძულებით შემოწმებას, რომელიც წამების ფორმადაა მიჩნეული. კამპანიის შედეგად, რამდენიმე წყაროს ინფორმაციით, შიდსით დაავადებულები იძულებულნი გახდნენ, შეეწყვიტათ მკურნალობა, ხოლო ჰომოსექსუალებს შეუწყდათ ტესტირებისა და პრევენციის ცენტრებზე წვდომა.[3]

კანადის იმიგრაციისა და ლტოლვილთა საბჭო ტანზანიაში საზოგადოების მხრიდან ლგბტი თემის მიმართ არსებული დამოკიდებულების შესახებ 2014 წლის ანგარიშში წერს, რომ „სექსუალური უმცირესობა ხშირად აწყდება დისკრიმინაციას საზოგადოების მხრიდან. ტანზანიელი საზოგადოება გეებს აღიქვამს, როგორც „დაწყევლილებს“ და „კრიმინალებს“, ხოლო ჰომოსექსუალიზმს, როგორც დასავლეთის მიერ თავსმოხვეულ და ტანზანიური კულტურის საწინააღმდეგო ცოდვას. წყაროები უთითებენ, რომ ლგბტი პირების უმრავლესობა ერიდება საკუთარი ორიენტაციის საჯაროდ დაფიქსირებას, რადგან ეშინია საზოგადოებრივი წნეხის. ლგბტი თემის წარმომადგენლები ხშირად აწყდებიან სირთულეებს დასაქმების კუთხით. მრავალმა მათგანმა დაკარგა სამუშაო ადგილი მას შემდეგ, რაც გამოააშკარავეს თავიანთი სექსუალური ორიენტაცია. ასევე, Human Rights Watch-ის 2013 წლის ანგარიშის მიხედვით, 2009 წელს ტრანსგენდერი მამაკაცი სასტიკად იქნა ნაცემი დერ ეს სალაამის პოლიციის მიერ, რომელიც მხოლოდ 6 დღის შემდეგ გაათავისუფლეს.

ანგარიშის მიხედვით, ლგბტი თემი ასევე აწყდება სოციალურ დისკრიმინაციას საცხოვრებლის და განათლების მიღების კუთხით; დაფიქსირდა სკოლებიდან ლგბტი პირების გარიცხვის 10 ფაქტი, ხშირია სტუდენტების მიერ სწავლისთვის თავის ნებაყოფლობითი დანებების ფაქტები, რაც გამოწვეულია მათდამი სტუდენტების, მასწავლებლების და ლექტორების ჰომოფობიური დამოკიდებულებით. ადგილი აქვს დისკრიმინაციას ჯანდაცვის კუთხით, მათ შორის, ზოგჯერ, მკურნალობაზე უარის თქმას პაციენტის სექსუალური ორიენტაციის გამო. ადგილობრივი ლგბტი აქტივისტის განმარტებით, დისკრიმინაციის ფაქტები უფრო ხშირია ისეთი შემთხვევების დროს, როდესაც მათ სურთ მკურნალობა აივ ან სექსუალურად გადამდები დაავადებებისგან. ღიად გეი და ტრანსგენდერი პირები აწყდებიან წინააღმდეგობას აივ ინფექციის სამკურნალო პრეპარატებზე წვდომის კუთხით;[4]

[1] United States Department of State, 2016 Country Reports on Human Rights Practices – Tanzania, 3 March 2017, available at:

[accessed 1 June 2018]

[2] Amnesty International, Amnesty International Report 2017/18 – Tanzania, 22 February 2018, available at:

[accessed 1 June 2018]

[3] Human Rights Watch, World Report 2018 – Tanzania, 18 January 2018, available at:

[accessed 1 June 2018]

[4] Canada: Immigration and Refugee Board of Canada, Tanzania: Treatment of sexual minorities by society and government authorities; recourse and protection available to those who have been subject to ill treatment (2007 – July 2014), 8 August 2014, TZA104923.E, available at:

[accessed 1 June 2018]