იემენი. უსაფრთხოების კუთხით არსებული მდგომარეობა. ოქტომბერი,2019

გაერთიანებული სამეფოს საგარეო საქმეთა და თანამეგობრობის ოფისმა 2019 წლის 4 სექტემბერს გამოაქვეყნა განახლებული რუქა, სადაც აღწერილია  მოგზაურთათვის იემენში მოგზაურობის მიზანშეწონილობასთან დაკავშირებული რჩევები. რუქაზე წითლად აღნიშნულია ზონა, სადაც ტურისტებს ურჩევენ საერთოდ არ იმოგზაურონ;  ყვითლად აღნიშნულია ზონა, სადაც ტურისტებს ურჩევენ იმოგზაურონ მხოლოდ განსაკუთრებული აუცილებლობის შემთხვევაში; მწვანე ფრად აღნიშნულია ზონა, სადაც მოგზაურობა ნებადართულია რჩევების გათვალისწინებით.

საგარეო საქმეთა და თანამეგობრობის ოფისი ბრიტანელ მოქალაქეებს ურჩევს, კატეგორიულად თავი შეიკავონ იემენში ნებისმიერი ტიპის მოგზაურობისგან. ოფისის მიხედვით, იემენში უსაფრთხოების კუთხით სიტუაცია კვლავაც არასტაბილურია, შეიარაღებული შეტაკებები მთელი ქვეყნის მასშტაბით, ისევ გრძელდება, რაც აზიანებს ქვეყანაში არსებულ ისედაც მძიმე ჰუმანიტარულ სიტუაციას. ქვეყანაში საკვებზე, სასმელად ვარგის წყალსა, საწვავსა და მედიკამენტებზე წვდომა საკმაოდ შეუზღუდულია. ამას გარდა, იემენში არსებობს განურჩეველ სროლებსა თუ დაბომბვებში მოხვედრის მაღალი რისკი.[1]

საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაცია Freedom House იემენის შესახებ 2019 წლის თებერვალში გამოქვეყნებულ ყოველწლიურ ანგარიშში (საანგარიშო პერიოდი 2018 წელი) წერდა, რომ “ქვეყანა ფაქტობრივად განადგურებულია 2015 წელს დაწყებული სამოქალაქო ომის შედეგად, როდესაც სამხედრო კოალიცია საუდის არაბეთის არაბეთის მეთაურობით ჩაერია, რათა დახმარებოდა პრეზიდენტ ჰადისა აჯანყებულ ჰუსიტების წინააღმდეგ ბრძოლაში. სამოქალაქო მოსახლეობამ განიცადა უშუალო ძალადობა ორივე მხარის მიერ განხორციელებული მოქმედებებით, აგრეთვე, ქვეყანაში მძვინვარებს შიმშილი და სხვადასხვა დაავადებები, რომელიც გამოწვეულია ვაჭრობისა და ჰუმანიტარული დახმარების შეფერხების შედეგად.“

2018 წლის სექტემბერში, პრეზიდენტ ჰადის მთავრობასა და აჯანყებულ ჰისტებს შორის  ჟენავაში მიმდინარე მოლაპარაკებები დაზავების შესახებ ჩაიშალა, რადგან ჰუსიტების დელეგაცია მოლაპარაკებებზე არ გამოცხადდა. დეკემბერში, მიიღწა შეთანხმება, რომ მხარეებს შორის მომხდარიყო ცეცხლის შეწყვეტა საპორტო ქალაქ ჰოდეიდაჰის მიმდებარე რეგიონზე, თუმცა, სამწუხაროდ, შეთანხმების დადებიდან მალევე, ქალაქის შიგნით შეტაკებები განახლდა.

იემენში არსებული ჰუმანიტარული კრიზისი 2018 წელს მნიშვნელოვნად გაუარესდა. გაეროს მონაცემებით, დეკემბერის მდგომარეობით, ქვეყანაში 20 მილიონი ადამიანი შიმშილობდა.[2]

საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაცია Amnesty International-ის 2019 წელს გამოქვეყნებული ანგარიშის (საანგარიშო პერიოდი 2018 წელი) მიხედვით, იემენში კვლავაც აქტიურად მიმდინარეობს სამოქალაქო ომი სამთავრობო ძალებსა და ჰუსიტ აჯანყებულებს შორის. ორგანიზაციის შეფასებით, აღნიშნულ შეიარაღებულ კონფლიქტში მონაწილე ყველა მხარე ჩადიოდა ომის დანაშაულს და, ასევე, ადგილიჰქონდა საერთაშორისო სამართლით გათვალისწინებულ სხვა ტიპის დარღვევებს. აჯანაყებული ჰუსიტები, რომლებიც აკონტროლობდნენ ქვეყნის ტერიტორიის უდიდეს ნაწილს, ახორციელებდნენ განურჩეველ დაბომბვებს საუდის არაბეთის სამხედრო ძალების წინააღმდეგ, რასაც, ხშირად,  სამოქალაქო დანაკარგები ახლდა თან. ამას გარდა, საერთაშორისო სამხედრო კოალიცია საუდის არაბეთის მეთაურობით, თავის მხრივ, აგრძელებდა სამოქალაქო პოზიციების დაბომბვას, რასაც ასევე შეეწირნენ სამოქალაქო პირები. კონფლიქტის მონაწილე ყველა მხარე ჩადიოდა სხვადასხვა ტიპის უკანონო მმედებას, მაგალითად – თვითნებური დაპატიმრებები, იძულებითი გაუჩინარებები, წამება და ა.შ. საუდის არაბეთი მნიშვნელოვან შეზღუდვებს აწესებდა ქვეყანაში საკვების და ჰუმანიტარული დახმარების შეტანის კუთხით, ხოლო აჯანყებული ჰუსიტები, თავის მხრიც, ზღუდავდნენ ზემოხსენებული ტვირთის მიწოდებას, რაც მნიშვნელოვნად აუარესებდა ქვეყანაში არსებულ, ისედაც მძიმე ჰუმანიტარულ მდგოამრეობას.[3]

ა.შ.შ. სახელმწიფო დეპარტამანტი იემენის შესახებ 2019 წლის მარტში გამოქვეყნებულ ყოველწლიურ ანგარიშში წერდა, რომ ქვეყანაში 2014 წელს დაწყებული საომარი მოქმედებები კვლავაც აქტიურად მიმდინარეობს და სამოქალაქო სამსახურები ვერ ახორციელებდნენ ეფექტურ კონტროლს უსაფრთხოების ძალებზე. აჯანყებულ ჰუსიტები აკონტროლებდნენ ქვეყნის ეროვნული უსაფრთხოების ძალების უდიდეს ნაწილს და ზოგიერთ ყოფილ სახელმწიფო უწყებას. ადამიანის უფლებათა კუთხით, იემენში არსებული პრობლემები მოიცავდა: უკანონო ან თვითნებურ მკვლელობებს, მათ შორის პოლიტიკურ მკვლელობებს; იძულებითი გაუჩინარებებების ფაქტებს; წამებას; თვითნებური დაპატიმრებისა და დაკავებების შემთხვევებს; საპატიმროებში არსებულ მკაცრი და სიცოცხლისთვის საშიშ პირობებს, ბავშვების იძულებით რეკრუტირებას და ა.შ.[4]

[1] UK Foreign and Commonwealth Office – Foreign Travel Advice – Yemen; published 4 September 2019; available at https://www.gov.uk/foreign-travel-advice/yemen [accessed 11 October 2019]

[2] Freedom House – Freedom in the World 2019 – Yemen; published 4 February 2019; available at

[accessed 11 October 2019]

[3] Amnesty International – HUMAN RIGHTS IN THE MIDDLE EAST AND NORTH AFRICA: REVIEW OF 2018 (Yemen); published 26 February 2019; available at

[accessed 11 October 2019]

[4] Country Report on Human Rights Practices 2018 – Yemen; published 13 March 2019 available at

[accessed 10 October 2019]

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 1-7 სექტემბერი, 2019

იემენის კრიზისი – საუდის არაბეთის ხელმძღვანელობით იემენში განხორციელებული საჰაერო იერიშის დროს 100-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა. კოალიციამ განაცხადა, რომ მის სამიზნეს გასამხედროებული დაჯგუფება წარმოადგენდა, თუმცა თავად ამბოხებულები აცხადებენ, რომ თავდასხმა განხორციელდა შენობაზე, რომელსაც ისინი ციხედ იყენებდნენ. შემთხვევის ადგილი წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტის წარმომადგენლებმა მოინახულეს. მათი განმარტებით, შენობაში ბოლოს კოლეჯი იყო განთავსებული, თუმცა ამჟამად ცარიელია, მანამდე კი საპატიმრო დაწესებულებას წარმოადგენდა. იემენში სამხედრო კონფლიქტი 2014 წელს დაიწყო.[1]

ვითარება ავღანეთში – ავღანეთის დედაქალაქში დანაღმული ავტომობილის აფეთქების შედეგად 5 მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა, 50-ზე მეტი კი დაშავდა. თავდასხმა „მწვანე სოფლის“ კომპლექსთან ახლოს მოხდა, სადაც უცხოური კომპანიებია განთავსებული. ქვეყნის შინაგან საქმეთა მინისტრის განცხადებით, მსხვერპლის რიცხვი შეიძლება გაიზარდოს. მომხდარზე პასუხისმგებლობა ტერორისტულმა დაჯგუფება „თალიბანმა“ აიღო.[2] მოგვიანებით გავრცელებული ინფორმაციით, ავღანეთის დედაქალაქში ტერაქტის შედეგად დაღუპულთა რაოდენობა 16-მდე გაიზარდა; დაშავებულთა რაოდენობამ კი ასს გადააჭარბა.[3]

აშშ, თალიბებთან შეთანხმების შესაბამისად, ავღანეთიდან 5400 სამხედროს გაიყვანს. შეთანხმება მოლაპარაკებების 9 რაუნდის შედეგი გახდა. ხუთი სამხედრო ბაზიდან აშშ-ის არმიის ჯარისკაცებს 135 დღის განმავლობაში გაიყვანენ. სანაცვლოდ, „თალიბანი“ პირობას დებს, რომ ქვეყანა აშშ-სა და მის მოკავშირეებზე თავდასხმების მოსამზადებელ ბაზად აღარ იქნება. შეთანხმების ძალაში შესვლამდე დოკუმენტს აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი უნდა გაეცნოს. ინფორმაცია შტატების სპეციალურმა წარმომადგენელმა გაავრცელა; ხალილზადის ინტერვიუს ეთერში გასვლისას ქაბულში აფეთქება მოხდა, რომელსაც 16 ადამიანი ემსხვერპლა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა „თალიბანმა“ აიღო. როგორც „ბი-ბი-სი“ წერს, მომხდარი კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ვაშინგტონსა და „თალიბანს“ შორის შეთანხმებით ავღანეთში ყოველდღიური ძალადობა არ შეწყდება. დღეისათვის ავღანეთში 14 000 ამერიკელი სამხედრო მსახურობს. კონტინგენტის სრულად გაყვანა რამდენიმე პირობაზე იქნება დამოკიდებული. კერძოდ, ავღანეთის მთავრობასა და „თალიბანს“ შორის ორმხრივი მოლაპარაკებების დაწყებასა და ცეცხლის შეწყვეტაზე.[4]

ბალხის პროვინციის ზარის რაიონში თალიბანის მებრძოლებთან შეტაკებას 6 სამხედრო მოსამსახურე ემსხვერპლა; 11 კი დაიჭრა. ავღანეთის არმიის ინფორმაციით, სამხედროებმა თალიბანის 13 მებრძოლი მოკლეს და 9 დაჭრეს.[5]

მორიგ აფეთქებას ქაბულში სულ მცირე 10 ადამიანი ემსხვერპლა და 40-ზე მეტი დაშავდა. აფეთქება ქალაქის ცენტრში, ერთერთ ყველაზე დაცულ უბანში მოხდა, სადაც აშშ-ის საელჩო და სამთავრობო უწყებები განლაგებული. ბომბი მანქანაში იყო დამონტაჟებული. მომხდარზე პასუხისმგებლობა თალიბანმა აიღო.[6]

თურქ ოპოზიციონერს ერდოღანის კრიტიკის გამო 9 წლითა და 8 თვით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა – ქვეყნის ძირითადი ოპოზიციური პარტიის „რესპუბლიკური სახალხო პარტიის“ სტამბოლის განყოფილების ხელმძღვანელს კანან კაფთანჩიოღლუს ბრალი სახელმწიფო დაწესებულებებისა და პრეზიდენტის შეურაცხყოფასა და ტერორიზმის პროპაგანდაში მონაწილეობაში დასდეს. კაფთანჩიოღლუ ბრალს არ აღიარებს და განაჩენს პოლიტიკურად მოტივირებულს უწოდებს, ვინაიდან მისი დახმარებით ოპოზიციონერმა კანდიდატმა ეკრემ იმამოღლუმ სტამბოლის მერის არჩევნებზე მმართველი პარტიის კანდიდატი დაამარცხა. განაჩენის გამოცხადების პარალელურად სასამართლოს შენობასთან საპროტესტო აქცია მიმდინარეობდა. შეკრებილები კანან კაფთანჩიოღლუს სოლიდარობას უცხადებდნენ.[7]

[1] იმედის ახალი ამბები; იემენში ავიაიერიშს 100-ზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა; 01.09.2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/115314/iemenshi-aviaierishs-100ze-meti-adamiani-emskhverpla

[2] AP; Taliban attack Kabul as US envoy says deal almost final; By Rahim Faiez and Cara Anna; 3 September, 2019; available at: https://www.apnews.com/5b43a817115a46aab585700ee7e67a23

[3] იმედის ახალი ამბები; ქაბულში ტერაქტის მსხვერპლთა რიცხვი გაიზარდა; 3 სექტემბერი, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/115437/qabulshi-teraqtis-mskhverplta-ritskhvi-gaizarda

[4] Tolo News; Exclusive interview with US chief negotiator Zalmay Khalilzad; 2 September, 2019; available at: https://www.tolonews.com/must-see-vidoes/exclusive-interview-us-chief-negotiator-zalmay-khalilzad

[5] 1TV News AF; Twitter Post from 3 September, 2019; available at: https://twitter.com/1TVNewsAF/status/1168835593058553856

[6] Reuters; Taliban suicide bomber kills at least 10 civilians, two NATO troops in Kabul; By Abdul Qadir Sediqi, Rupam Jain; 5 September, 2019; available at: https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-attack/taliban-suicide-bomber-kills-at-least-10-in-kabul-42-wounded-idUSKCN1VQ0J4

[7] AP; Turkey: Politician convicted for tweets insulting president; 6 September, 2019; available at: https://apnews.com/035cfaac770d475ba495ba0a472d3202

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 8-15 აგვისტო, 2019

იემენის კრიზისი – იემენში შეტაკებისას 6 მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა და 12 დაიჭრა. ინციდენტი ქალაქ ადენში მოხდა. ერთმანეთს ხელისუფლების მომხრეები და ამბოხებულები დაუპირისპირდნენ. საბრძოლო მოქმედებები 7 აგვისტოს დაიწყო. ბოლო ერთი კვირის განმავლობაში, იემენის კლინიკებში 75 ადამიანი გადაიყვანეს, რომლებიც მართვით სუნთქვაზე იმყოფებიან.[1]

სამთავრობო ძალებთან რამდენიმედღიანი ბრძოლის შემდეგ, ამბოხებულებმა საპორტო ქალაქ ადენზე კონტროლი დაამყარეს.[2]

სირიის კრიზისი – სირიის არმიამ სტრატეგიული ქალაქი ალ-ჰობაიტი დაიკავა. ქალაქი აჯანყებულების ყველაზე მსხვილიო ანკლავი იყო. ამბოხებულებმა ტერიტორიების დაკარგვა დაადასტურეს. ბრძოლისას, ორივე მხრიდან 100-ზე მეტი მებრძოლი დაიღუპა. სირიის არმიამ და მისმა მოკავშირე ძალებმა აჯანყებულების პოზიციაზე დაახლოებით 2 ათასი საჰაერო და საარტილერიო შეტევა განახორციელეს.[3]

ვენესუელის კრიზისი – ქვეყანაში საპარლამენტო არჩევნების თარიღის განსაზღვრისთვის სპეციალური კომისია შეიქმნა. კომისია ნიკოლას მადუროს კონტროლის ქვეშ არსებულმა საკონსტიტუციო ასამბლეამ ჩამოაყალიბა. გავრცელებული ცნობით, ქვეყანაში საპარლამენტო არჩევნები შესაძლოა 2019 წელს გაიმართოს. ხუან გუაიდოს განმარტებით, ამ ხერხით ნიკოლას მადურო ცდილობს ეროვნულ ასამბლეაში უმრავლესობა დაიბრუნოს.

ვენესუელის უმაღლეს საკანონმდებლო ორგანოში უმრავლესობა ოპოზიციას აქვს. ქვეყნები, რომლებიც ხუან გუაიდოს უჭერენ მხარს, ეროვნულ ასამბლეას ვენესუელის ერთადერთ დემოკრატიულ ორგანოდ მიიჩნევენ. თუმცა, მას შემდეგ, რაც უმაღლეს საკანონმდებლო ორგანოში უმრავლესობა ოპოზიციამ მოიპოვა, ნიკოლას მადურომ ეროვნულ ასამბლეას ლეგიტიმურობა ჩამოართვა და მისი ფუნქციები რეჟიმის ერთგულ საკონსტიტუციო ასამბლეას გადასცა. ვენესუელაში საპარლამენტო არჩევნები ხუთ წელიწადში ერთხელ იმართება და კანონის თანახმად 2020 წლამდე არ უნდა ჩატარდეს.

2015 წელს ვენესუელის უმაღლეს საკანონმდებლო ორგანოში სავარძლების უმრავლესობა ოპოზიციამ მოიპოვა. შედეგად ეროვნულ ასამბლეაში, პირველად 16 წლის განმავლობაში მმართველობა ოპოზიციის ხელში გადავიდა. თუმცა ნიკოლას მადურო, უზენაესი სასამართლოს საშუალებით, საკანონმდებლო ორგანოს მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებებს არ ასრულებდა.

ვენესუელაში ვითარება განსაკუთრებით 21 იანვრის შემდეგ დაიძაბა, როდესაც ნიკოლას მადუროს წინააღმდეგ მასშტაბური დემონსტრაციები დაიწყო. ოპოზიციონერმა ხუან გუაიდომ კი თავი ქვეყნის დროებით პრეზიდენტად გამოაცხადა. ამის პარალელურად ვენესუელა უმძიმეს ეკონომიკურ და სოციალურ კრიზისს განიცდის. ჰიპერინფლაციის გამო, ქვეყანაში საკვებისა და სამედიცინო მედიკამენტების დეფიციტია. შედეგად, ქვეყანა მილიონობით ადამიანმა დატოვა და თავი მეზობელ სახელმწიფოებს შეაფარა.[4]

[1] France 24; Clashes kill six civilians in Yemen’s Aden; 8 August, 2019; available at: https://www.france24.com/en/20190809-clashes-kill-six-civilians-yemens-aden

[2] BBC; Yemen conflict: Southern separatists seize control of Aden; 11 August, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-49308199

[3] Reuters; Syrian army takes strategic town from rebels in new advance; 11 August, 2019; available at: https://www.reuters.com/article/us-syria-security-northwest/syrian-army-takes-strategic-town-from-rebels-in-new-advance-idUSKCN1V1074

[4] 1TV; „ფრანს პრესის“ ინფორმაციით, ვენესუელაში საპარლამენტო არჩევნების თარიღის განსაზღვრისთვის სპეციალური კომისია შეიქმნა; 13 აგვისტო, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://1tv.ge/news/frans-presisi-informaciit-venesuelashi-saparlamento-archevnebis-tarighis-gansazghvristvis-specialuri-komisia-sheiqmna/

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 1-7 აგვისტო, 2019

იემენის კრიზისი – სამხედრო აღლუმზე აფეთქებას სულ მცირე 32 ადამიანი ემსხვერპლა, არიან დაჭრილებიც. ინციდენტი ქალაქ ადენში მოხდა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა ჰუსიტმა ამბოხებულებმა აიღეს. თავდასხმისას საშუალო მანძილის რაკეტები და დრონი გამოიყენეს.[1]

საუდელ ქალებს დამოუკიდებლად მოგზაურობის უფლება მისცეს – შესაბამისი ნებართვა არაბეთის მეფემ გასცა. აქამდე საუდელ ქალებს ქვეყნის დასატოვებლად ოჯახის მამაკაცი წევრის ნებართვა სჭირდებოდათ. ახლა მათ კაცების მსგავსად შეუძლიათ სასურველ ქვეყანაში წასვლა. მათ ასევე შეუძლია პასპორტის აღებაც.[2]

სომალიში თავდასხმისას დაშავებული დედაქალაქის მერი საავადმყოფოში გარდაიცვალა – აბდირაჰმან ომარ ოსმანი 24 ივლისს სამთავრობო შენობაზე განხორციელებული თავდასხმის დროს დაიჭრა და კლინიკაში მკურნალობდა. ის პირველ აგვისტოს გარდაიცვალა. აფეთქებაზე კი პასუხისმგებლობა დაჯგუფება ალ-შაბაბმა აიღო.[3]

ვითარება ავღანეთში – ავტობუსს, რომელსაც ავღანეთის ტელევიზიის თანამშრომლები გადაყავდა, თავს დაესხნენ. ქაბულში მომხდარ შემთხვევას ორი ადამიანი ემსხვერპლა, ორი კი დაშავდა. თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[4]

ჰერათში მომხდარი აფეთქებისას 4 ადამიანი დაიღუპა და 25 დაშავდა. ხელნაკეთი ასაფეთქებელი მოწყობილობა მოტოციკლზე იყო დამონტაჟებული და პოლიციის განყოფილებასთან ამოქმედდა. დაღუპულთა და დაშავებულთა უმრავლესობა გარე მოვაჭრეები იყვნენ.[5]

ქაბულის დასავლეთით მომხდარი აფეთქებისას 14 ადამიანი დაიღუპა და 145 დაშავდა. თვითმკვლელმა ტერორისტმა ავტომობილში დამონტაჟებული ბომბი პოლიციის სამმართველოსთან ახლოს ააფეთქა. დაღუპულთა შორის ძირითადად მშვიდობიანი მოსახლეობაა, მათ შორის ქალები და ბავშვები. მომხდარზე პასუხისმგებლობა დაჯგუფება თალიბანმა აიღო.[6]

[1] Reuters; Houthi attack kills more than 30 in Yemen’s Aden, Saudi blames Iran; By Fawaz Salman, Mohammed Ghorabi; 1st August, 2019; available at: https://www.reuters.com/article/us-yemen-security/blast-hits-military-parade-in-yemens-aden-houthis-claim-responsibility-idUSKCN1UR3PC

[2] BBC; Saudi Arabia allows women to travel independently; 2 August, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-49201019

[3] News 24; Mogadishu mayor dies of wounds after Shabaab attack; 1st August, 2019; available at: https://www.news24.com/Africa/News/mogadishu-mayor-dies-of-wounds-after-shabaab-attack-20190801

[4] Reuters; At least two killed in Afghan TV bus bombing in Kabul; 4 August, 2019; available at: https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-attack-media/at-least-two-killed-in-afghan-tv-bus-bombing-in-kabul-idUSKCN1UU0HT?il=0

[5] Tolo News; Blast in Herat kills four civilian; 5 August, 2019; available at: https://www.tolonews.com/afghanistan/blast-herat-kills-four-civilians

[6] Reuters; Taliban bomb kills 14, wounds 145, despite hopes for Afghan pact; By Abdul Qadir Sediqi; 7 August, 2019; available at: https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-blast/taliban-claim-bomb-attack-on-police-in-afghanistan-nearly-100-wounded-idUSKCN1UX0DF

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 16-23 ივნისი, 2019

იემენის კრიზისი – ჰუსიტებმა საუდის არაბეთის ორი აეროდრომი დრონებით დაბომბეს. ამით ჰუსიტებმა თაიზის პროვინციაში მშვიდობიან მოსახლეობაზე საუდის არაბეთის ხელმძღვანელობით მოქმედი კოალიციის მიერ მიტანილ იერიშს უპასუხეს, რომელსაც 9 ადამიანი ემსხვერპლა. ჰუსიტების განცხადებით, საუდელმა საჰაერო ძალებმა 2018 წლის დეკემბერში გაფორმებული ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმება დაარღვიეს. იემენში მეოთხე წელია სამოქალაქო ომი მიმდინარეობს.[1]

13 წლის ასაკში დაკავებული საუდელი ბიჭი სიკვდილით დასჯას გადაურჩა – ახლა მურთაჯა ქურეირისი 18 წლისაა და მას ბრალად ედებოდა 10 წლის ასაკში თავის აქტივისტ ძმასთან ერთად ყოფნა, რომელმაც ავამიას პოლიციის განყოფილებას მოლოტოვის კოქტეილი ესროლა. პატარა ქურეირისის კიდევ ერთი ბრალდება ის იყო, რომ თავისი ძმის დაკრძალვას დაესწრო. საერთო ჯამში, მას 13 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს. ქურეირისი ციხეს 2022 წელს დატოვებს, რადგან ამ დრომდე საპატიმროში გატარებული ვადა, მას საერთო სასჯელის ვადაში ჩაეთვალა.[2]

ნიგერიაში მომხდარ აფეთქებას მინიმუმ 30 ადამიანი ემსხვერპლა – შემთხვევა ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ბორნოში მოხდა. დაშავებულია კიდევ 40 ადამიანი. ბომბები მაშინ გააქტიურდა, როდესაც გულშემატკივრები ფეხბურთის მატჩს ადევნებდნენ თვალს. მომხდარზე პასუხისმგებლობა დაჯგუფება „ბოკო ჰარამმა“ აიღო.[3]

ეგვიპტის ყოფილი პრეზიდენტი მოჰამედ მორსი სასამართლო დარბაზში გარდაიცვალა – მან მგრძნობელობა სასამართლოს განაჩენის გამოცხადების შემდეგ დაკარგა. ბრალდება ჯაშუშობას ეხებოდა. მორსი 67 წლის იყო. ის თანამდებობიდან 2013 წელს გადააყენეს. მას ბრალად ედებოდა დაჯგუფება „ჰამასთან“ და „ჰეზბოლასთან“ ერთად ციხიდან მასობრივი გაქცევის საქმეში მონაწილეობა. ექს-პრეზიდენტი გარდაცვალებიდან რამდენიმე საათში კაიროს აღმოსავლეთ ნაწილში დაკრძალეს. ხელისუფლებამ საჯარო დაკრძალვაზე უარი განაცხადა.[4]

ვენესუელის კრიზისი – ვენესუელა-კოლუმბიის საზღვარზე მომხდარ აფეთქებას 12 ადამიანი ემსხვერპლა. ინციდენტი დასახლებულ პუნქტში, სოფელ ბოკა-დე-გრიტაში მოხდა. უცნობმა პირებმა რამდენიმე ასაფეთქებელი მოწყობილობა აამოქმედეს. კოლუმბიის ხელმძღვანელობამ უკვე დააკავა ორი კაცი, რომლებმაც სამედიცინო დახმარების მიღების მიზნით საზღვარი უკანონოდ გადალახეს. გავრცელებული ინფორმაციით, აფეთქებები სხვადასხვა კრიმინალური დაჯგუფების შორის არსებულ დაპირისპირებებს უკავშირდება, რომლებიც საზღვრის გასწვრივ საწვავის კონტრაბანდით არიან დაკავებული.[5]

[1] Reuters; Yemen’s Houthis target two Saudi airports with multiple drone attacks; 15 June, 2019; available at: https://www.reuters.com/article/us-yemen-security-saudi-drone/yemens-houthis-target-two-saudi-airports-with-multiple-drone-attacks-idUSKCN1TG0M3?il=0

[2] CNN; Saudi teenager arrested at 13 spared from execution, source says; By Muhammad Darwish and Tamara Qiblawi; 16 June, 2019; available at: https://edition.cnn.com/2019/06/16/middleeast/murtaja-qureiris-saudi-teen-execution-intl/index.html

[3] BBC; Nigeria suicide blast kills 30 at video hall in Borno; 17 June, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-africa-48660150

[4] BBC; Egypt’s Mohammed Morsi: Ex-leader buried after court death; 18 June, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-48672096

[5] იმედის ახალი ამბები; ვენესუელა-კოლუმბიის საზღვარზე აფეთქებას 12 ადამიანი ემსხვერპლა; 19 ივნისი, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/109087/venesuelakolumbiis-sazgvarze-apetqebebs-12-adamiani-emskhverpla

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 8-15 მაისი, 2019

ვითარება ერაყში – აშშ-სა და ირანს შორის ურთიერთობის დაძაბვა ერაყზეც აისახება. აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მაიკ პომპეომ ბერლინში ვიზიტი გააუქმა და ერაყში ჩავიდა. ვაშინგტონმა ცენტრალურიო სარდლობის რეგიონში ავიამზიდი „აბრაამ ლინკოლნი“ გააგზავნა, რამაც თეირანის გაღიზიანება გამოიწვია.[1] აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა მთავრობის ყველა მუშაკს, რომელიც არ მუშაობს საგანგებო მიმართულებით, ერაყის დატოვება დაავალა; გადაწყვეტილება, რომელიც საელჩოს და ირბილის საკონსულოს თანამშრომლებსაც ეხება, ასევე, დაკავშირებულია ირანთან დაძაბულობის ზრდასთან.[2] მოკავშირეებთან კონსულტაციების შემდეგ, ერაყში სამხედრო მისია დროებით შეწყვიტა გერმანიამ. მიზეზად, აშშ-სა და ირანს შორის დაძაბულობა დასახელდა. იგივე მიზეზით, ერაყში სამხედრო საწვრთნელი მისია შეაჩერა ნიდერლანდებმაც.[3]

პაკისტანში აფეთქებას 9 ადამიანი ემსხვერპლა – ინციდენტი ლაჰორში მოხდა. თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი სუფისტების სამლოცველოსთან აიფეთქა. აფეთქების შედეგად დაღუპულთა შორის 5 პოლიციელია.[4]

კუბის ხელისუფლებამ ჰომოფობიის საწინააღმდეგო ყოველწლიური მარში გააუქმა – ქვეყნის სექსუალური განათლების ნაციონალურმა ცენტრმა ხელისუფლებას ახალი საერთაშორისო დაძაბულობის წარმოქმნაში დასდო ბრალი. აღნიშნული გადაწყვეტილება აქტივისტებმა გააპროტესტეს.[5] აკრძალვის მიუხედავად, ლგბტ თემის წარმომადგენლებმა და მათმა მხარდამჭერებმა ჰავანაში მსვლელობა მაინც მოაწყვეს, რის დროსაც პოლიციასთან შეტაკება მოხდა. სამართალდამცველებმა აქციის რამდენიმე მონაწილე დააკავეს.[6]

ქაბულში ცნობილი ქალი ჟურნალისტი და პარლამენტის მრჩეველი მოკლეს – მინა მანგელი პოლიტიკაში წასვლამდე რამდენიმე პოპულარული გადაცემის წამყვანი იყო. მას სახლთან ახლოს 11 მაისის დილას ესროლეს. პოლიციამ გამოძიება დაიწყო.[7]

იემენის კრიზისი – ჰუსიტი ამბოხებულები საკვანძო სტრატეგიული პორტის დასატოვებლად ემზადებიან. ჰოდეიდას პორტის დატოვება, 2018 წლის დეკემბერში მიღწეული ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმების პირველი შედეგია. ჰოდეიდას პორტის დატოვების შემდეგ სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ჰუმანიტარული დახმარების მიწოდება გახდება შესაძლებელი. იემენის სამოქალაქო ომში, რომელიც უკვე 4 წელია გრძელდება, 7 ათასამდე ადამიანი დაიღუპა.[8]

ირანში რამადანის დროს კაცებს ქალებისთვის შეხედვა აეკრძალათ – ირანის სასამართლომ ქვეყანაში რამდენიმე შეზღუდვა დააწესა. მათ შორის, მარხვის პერიოდში ქუჩაში ჭამის ან მანქანაში ხმამაღლა მუსიკის მოსმენის შემთხვევაში, ირანის მოქალაქეები დაისჯებიან. წესების დარღვევის შემთხვევაში, შესაძლოა, მოქალაქეებს პატიმრობაც დაემუქროთ.[9]

„ისლამური სახელმწიფო“ სავარაუდოდ ინდოეთში დამკვიდრდა – „The Times“ წყაროზე დაყრდნობით აცხადებს, რომ „ისლამური სახელმწიფოს“ მებრძოლებმა ქაშმირში ბაზა ააშენეს. ტერორისტებსა და ინდოელ სამხედროებს შორის შეტაკებისას, ტერორისტებმა სამხედროები დახოცეს და ტეროტორიას ვილაიეთ ინდია დაარქვეს. ინდოეთის სამართალდამცავი ორგანი აცხადებს, რომ ეს ყველაფერი პროპაგანდაა და „ისლამურ სახელმწიფოს“ კვლავ აღდგენის საშუალება არ აქვს.[10]

[1] BBC; US Secretary of State Pompeo visits Iraq amid Iran tensions; 8 May, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-us-canada-48195747

[2] Al Jazeera; US orders non-emergency government employees to leave Iraq; 15 May, 2019; available at: https://www.aljazeera.com/news/2019/05/orders-emergency-government-employees-leave-iraq-190515081039448.html

[3] US News; German, Dutch military suspend training operations in Iraq amid US-Iran tensions; 15 May, 2019; available at: https://www.usnews.com/news/world/articles/2019-05-15/german-armed-forces-suspend-training-ops-in-iraq-on-regional-tensions

[4] BBC; Pakistan Data Darbar: Bomber kills nine outside Sufi shrine in Lahore; 8 May, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-48197260

[5] BBC; Cuba cancels annual Conga Against Homophobia march; 8 May, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-latin-america-48199835

[6] BBC; Cuba gay activists arrested at pride march in Havana; 12 May, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-latin-america-48242255

[7] CNN; Mina Mangal, Afghan journalist, killed in Kabul; By Ehsan Popalzai, Jennifer Hauser and Eliza Mackintosh; 12 May, 2019; available at: https://edition.cnn.com/2019/05/12/middleeast/mina-mangal-killed-kabul-intl/index.html

[8] Yemen war: Houthi withdrawal from Hudaydah met by mistrust; 11 May, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-48237445

[9] The Telegraph; Men ordered not to look at women during Ramadan in Iran as hardliners tighten control amid nuclear deal row; 11 May, 2019; By Ahmed Vahdat; available at: https://www.telegraph.co.uk/news/2019/05/11/men-ordered-not-look-women-ramadan-iran-hardliners-tighten-control/

[10] The Times; ISIS claims a foothold in India after killing troops; 13 May, 2019; available at: https://www.thetimes.co.uk/edition/world/isis-claims-a-foothold-in-india-after-killing-troops-w6kshz2ww

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 8-15 მარტი, 2019

ირანში ხალხმრავალ ადგილზე ხელის თხოვნის გამო წყვილი დააკავეს – შეყვარებულებს ბრალად ისლამური პრინციპების დარღვევა დასდეს.[1]

ირანელ უფლებადამცველს 38-წლიანი პატიმრობა და 148 როზგი მიუსაჯეს – ნასრინ სოთოუდას ეროვნულ უსაფრთხოებასთან დაკავშირებულ რამდენიმე გადაცდომას ედავებიან, რასაც თავად უარყოფს. სოთოუდა იმ ქალების წარმომადგენელია, რომლებმაც თავსაბურავის ტარება გააპროტესტეს.[2]

სირიაში „ისლამური სახელმწიფოს“ ბოლო საყრდენ პუნქტზე იერიში მიიტანეს – სირიის დემოკრატიული ძალები დაჯგუფებასთან პირისპირ ძალადობრივ შეტაკებებში ჩაებნენ. ტერორისტების ბოლო საყრდენი სირიის პატარა ქალაქ ბაგუზასთან მდებარე სოფელია. ამ პუნქტის ხელში ჩაგდებით, „ისლამური სახელმწიფოს სახალიფო“ ოფიციალურად დასრულდება.[3]

იემენში ავია იერიშს 22 მშვიდობიანი მოქალაქე ემსხვერპლა – დაღუპულებს შორის 10 ქალი და 12 ბავშვია. მძიმედ დაშავდა 30 ადამიანი. საჰაერო იერიში ქვეყნის ჩრდილოეთით, ჰაჯაჰის პროვინციაში საუდის არაბეთის ხელმძღვანელობით მოქმედმა კოალიციამ განახორციელა.[4]

[1] BBC; Iranian couple arrested over public marriage proposal; 9 March, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47507128

[2] BBC; Nasrin Sotoudeh: Iran lawyer who defended headscarf protesters jailed; 11 March, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47531312?ocid=socialflow_facebook&ns_source=facebook&ns_mchannel=social&ns_campaign=bbcnews&fbclid=IwAR0FchuKgJD64FloTdKaqUCh-JjibpfVNDhnafMRwAxheF4gxxEJ19lZ41I&fbclid=IwAR3Weik0A_vV34E1YsncAScmXilFsB3W_QisLDgqLavh9hyyPCwPX67OlCw

[3] BBC; SDF attack Islamic State group’s Syria enclave Baghuz; 10 March, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47518129

[4] Middle East Eye; Air strikes kill 12 children as chaos sown in Yemen’s Hajjah province; 12 March, 2019; available at: https://www.middleeasteye.net/news/air-strikes-kill-12-children-chaos-sown-yemens-hajjah-province

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 24-31 იანვარი, 2019

2018 წელს ირანში 7 ათასზე მეტი ადამიანი დააპატიმრეს – „Amnesty International“ ამ მონაცემებს „სირცხვილის წელიწადსა“ და „რეპრესიის უსირცხვილო კამპანიას“ უწოდებს. დაკავებულთა შორის არიან სტუდენტები, ჟურნალისტები, გარემოს დაცვის აქტივისტები, მუშები და ადამიანის უფლებათა დამცველები. დაპატიმრებები ძირითადად პოლიტიკურადაა მოტივირებული.[1]

ქურთი დემონსტრანტები ერაყში თურქულ სამხედრო ბანაკს დაესხნენ თავს – ერაყელი ქურთების რეგიონში გაბრაზებულმა ხალხმა მანქანებსა და შენობებს ცეცხლი წაუკიდეს. ამით მათ რეგიონში თურქეთის ავია იერიშები გააპროტესტეს. მომხდარს რამდენიმე ადამიანი ემსხვერპლა, 10 კი დაშავდა.[2]

აშშ-მა და „თალიბანმა“ ავღანეთის სამშვიდობო ჩარჩო-შეთანხმებას მიაღწიეს – მხარეებს შორის 6-დღიანი მოლაპარაკებები ყატარში გასულ კვირას გაიმართა. მოლაპარაკებებში ჩართულმა მხარეებმა ავღანეთში 17-წლიანი კონფლიქტის დასასრულებლად სამშვიდობო ჩარჩო-შეთანხმებას მიაღწიეს.[3]

იემენში მომხდარ აფეთქებას 6 ადამიანი ემსხვერპლა – შემთხვევა ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში მდებარე ქალაქ ელ-მოხას ბაზარში მოხდა. ასაფეთქებელი მოწყობილობა ბაზრობასთან მდებარე პოპულარულ კაფესთან მდგარ მოტოციკლზე იყო დამონტაჟებული. ინციდენტის შედეგად დაიღუპა 6 და დაშავდა 20-ზე მეტი ადამიანი. დაღუპულთა შორის 2 არაბი ჟურნალისტია.[4]

პაკისტანში პოლიციის განყოფილებას თავს დაესხნენ – ტერაქტი ქალაქ ლორალაიში მოხდა. ინციდენტის შედეგად 9 სამართალდამცველი დაიღუპა და 21 დაშავდა. 2 თავდამსხმელი ლიკვიდირებულია. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[5]

[1] Radio Free Europe / Radio Liberty; Amnesty blasts mass arrests in Iran’s “Year of Shame”; 24 January, 2019; available at: https://www.rferl.org/a/amnesty-blasts-iran-s-mass-arrests/29728248.html

[2] BBC; Kurdish protesters storm Turkish military camp in Iraq; 26 January, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47015699

[3] BBC; Taliban talks: Draft framework for Afghanistan peace agreed; 28 January, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-47028177

[4] იმედის ახალი ამბები; იემენში აფეთქებას ექვსი ადამიანი ემსხვერპლა; 29 იანვარი, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/94655/iemenshi-apetqebas-eqvsi-adamiani-emskhverpla

[5] Pakistan Today; Attack on Loralai police office claims nine clives; 30 January, 2019; available at: https://www.pakistantoday.com.pk/2019/01/29/two-dead-19-injured-in-attack-on-digs-office-in-loralai/

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 8-15 იანვარი, 2019

იემენის კრიზისი – ქვეყნის სამხრეთით მდებარე აბიანის პროვინციაში, ბაზრის ტერიტორიაზე ასაფეთქებელი მოწყობილობა ამოქმედდა. ინციდენტის შედეგად 2 ადამიანი დაიღუპა და 10 დაშავდა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[1]

იემენში ამბოხებულმა ჰუსიტებმა სახელისუფლო ძალების სამხედრო ბაზაზე აღლუმის დროს საჰაერო თავდასხმა განახორციელეს. უპილოტო საფრენი აპარატით განხორციელებულ თავდასხმას 6 პირი ემსხვერპლა. დაშავებულია იემენის სახელისუფლებო არმიის რამდენიმე მაღალჩინოსანი.[2]

ვითარება ავღანეთში – ავღანეთის დასავლეთ ნაწილში ტერაქტს 5 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა. არიან დაშავებულებიც. ტერაქტის შედეგად დაშავებულთა შორის პოლიციის 4 თანამშრომელია. ავღანეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ცნობით, ტერორისტებმა იერიში პოლიციის საგუშაგოზე საღამოს 18:00 საათზე მიიტანეს. თავდამსხმელებსა და ძალოვნებს შორის დაპირისპირება ორ საათს გაგრძელდა. ორმხრივი სროლისას სამი პოლიციელი, ერთი ბავშვი და ერთი სამოქალაქო პირი დაიღუპა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა ტერორისტულმა დაჯგუფება „თალიბანმა“ აიღო.[3]

ქაბულში ძლიერი აფეთქებისას დაიღუპა სულ მცირე 4 და დაშავდა 120-მდე ადამიანი. დაშავებულებს შორის 23 ქალი და 12 ბავშვია. ზოგის ჯანმრთელობის მდგომარეობა მძიმეა. ასაფეთქებელი მოწყობილობა საერთაშორისო კომპანიებთან და არასამთავრობო ორგანიზაციების ოფისებთან ახლოს ამოქმედდა. თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა ისლამურმა სახელმწიფომ აიღო.[4]

თურქი ჟურნალისტი ექსპრემიერზე დაწერილი სტატიის გამო გაასამართლეს – პელინ უნკერს 13-თვიანი პატიმრობა მიუსაჯეს. ჟურნალისტი მას შემდეგ დააპატიმრეს, რაც ექსპრემიერ ბიინალი ილდირიმზე სკანდალური სტატია გამოაქვეყნა. სტატიაში უნკერი ოფშორულ ჰოლდინგებთან ილდირიმის კავშირებზე წერდა. სასამართლომ მას თავისუფლების აღკვეთასთან ერთად ჯარიმის სახით 6800 ლირის გადახდა დააკისრა.[5]

კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში საპრეზიდენტო არჩევნები ოპოზიციის კანდიდატმა მოიგო – ცენტრალური საარჩევნო კომისიის მონაცემებით, ოპოზიციური პარტიის ლიდერმა ფელიქს ჩისიკედიმ ხმათა უმრავლესობა მოიპოვა. არჩვენების შედეგებს არ იზიარებს ქვეყნის კათოლიკური თემის წარმომადგენელი ორგანიზაცია, რომელიც აცხადებს, რომ არჩევნები დარღვევებით ჩატარდა და მასში არა ჩისიკედიმ, არამედ ფაიულუმ გაიმარჯვა.[6]

აშშ-მა სირიიდან სამხედრო ტექნიკის გაყვანა დაიწყო – ამერიკული სამხედრო აღჭურვილობის პირველმა პარტიამ სირია უკვე დატოვა. უსაფრთხოების მიზნით, არ საჯაროვდება, თუ რა ტექნიკაზეა საუბარი და რა გზით გაიტანეს. აშშ-ის პრეზიდენტმა სირიიდან ჯარების გაყვანის შესახებ 19 დეკემბერს განაცხადა. მან ეს გადაწყვეტილება „ისლამურ სახელმწიფოზე“ გამარჯვებით ახსნა; ორგანიზაციის ნარჩენების „მიხედვა“ კი თურქეთს შესთავაზა.[7]

სუდანში ანტისამთავრობო აქციებზე დაღუპულთა რიცხვი გაიზარდა – გარდაცვლილთა რაოდენობა 24-ია. ზოგიერთი წყარო ვარაუდობს, რომ დაღუპულთა რიცხვი 40-მდეა ასული. აქციები სუდანში დეკემბერში დაიწყო; მოსახლეობა ქვეყანაში შექმნილ ეკონომიკურ მდგომარეობას აპროტესტებს. დეკემბრის შემდეგ საკვებზე ფასები გაძვირდა, ამასთან ქვეყანაში სავალუტო კრიზისია.[8]

ისლამურმა სახელმწიფომ ნიგერიის ქალაქი რანი დაიკავა – ქვეყნის თავდაცვის სამსახურის თანამშრომლის თქმით, ტერორისტების შემოსვლის შემდეგ, ხელისუფლების წარმომადგენლებმა ქალაქი დატოვეს. ჯარი მოსახლეობასთან ერთად გაიქცა. ქალაქი მთლიანად გადავიდა ტერორისტების ხელში. ქალაქი ტერორისტულმა ჯგუფმა ISWA-მ აიღო. ეს დაჯგუფება ადრე „ბოკო ჰარამის“ შემადგენლობაში შედიოდა, თუმცა შემდეგ „ისლამურ სახელმწიფოს“ დაემორჩილა.[9]

[1] Urdu Point; Blast at market in southern Yemen claims lives of 2 people, injures 10; By Faizan Hashmi; 9 January, 2019; available at: https://www.urdupoint.com/en/world/blast-at-market-in-southern-yemen-claims-live-524656.html

[2] BBC; Yemen soldiers killed in Houthi drone attack on base; 10 January, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-46822429

[3] Radio Free Europe / Radio Liberty; Five killed in Taliban attack on Afghan police station; 13 January, 2019; available at: https://www.rferl.org/a/five-killed-in-taliban-attack-on-afghan-police-station/29706985.html?fbclid=IwAR2qCu8SWbGoAsI9-B4kzkJTtxXHjFVhfp8-dSK83Z9VWfKg4eoGd96MNJo

[4] Al Jazeera; Fatal blast rocks Afghan capital Kabul; 15 January, 2019; available at: https://www.aljazeera.com/news/2019/01/afghanistan-blast-rocks-eastern-kabul-district-reuters-190114144830784.html

[5] იმედის ახალი ამბები; თურქი ჟურნალისტი ექსპრემიერზე დაწერილი სტატიის გამო გაასამართლეს; 9 იანვარი, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/92445/turqi-jurnalisti-eqspremierze-datserili-statiis-gamo-gaasamartles

[6] იმედის ახალი ამბები; კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საპრეზიდენტო არჩევნებში ოპოზიციის კანდიდატმა გაიმარჯვა; 10 იანვარი, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/92534/kongos-demokratiuli-respublikis-saprezidento-archevnebshi-opozitsiis-kandidatma-gaimarjva

[7] CNN; US begins withdrawing some military equipment from Syria; By Barbara Starr; 11 January, 2019; available at: https://edition.cnn.com/2019/01/10/politics/us-withdrawal-equipment-syria/index.html

[8] იმედის ახალი ამბები; სუდანში ანტისამთავრობო აქციებზე დაღუპულთა რაოდენობა გაიზარდა; 13 იანვარი, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/92825/sudanshi-antisamtavrobo-aqtsiebze-dagupulta-raodenoba-gaizarda

[9] Islamic State insurgents overrun northeast Nigerian town: security sources; By Paul Carsten, Ahmed Kingimi, Ola Lanre; 15 January, 2019; available at: https://www.reuters.com/article/us-nigeria-security-insurgency/islamic-state-insurgents-overrun-northeast-nigerian-town-security-sources-idUSKCN1P82I1

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 8-15 დეკემბერი, 2018

ეგვიპტეში კოპტებზე თავდასხმაში ეჭვმიტანილი 2 ტერორისტი პოლიციამ მოკლა – კოპტებზე თავდასხმის შემდეგ ტერორისტები უდაბნოში მიიმალნენ, სადაც მათ პოლიციამ მიაგნო. სპეცოპერაციისას სამართალდამცველებმა დიდი რაოდენობით იარაღი და ასაფეთქებელი ნივთიერება ამოიღეს. მანამდე, პოლიციასთან შეტაკებისას, ტერაქტში ეჭვმიტანილი 19 ისლამისტი მეომარი დაიღუპა.[1]

სომხეთში რიგგარეშე საპარლამენტო არჩევნები გაიმართა – სომხეთის საარჩევნო კომისიის ოფიციალური საბოლოო მონაცემებით, არჩევნები ნიკოლ პაშინიანის ალიანსმა „ჩემი ნაბიჯი“ მოიგო. პრემიერის კოალიციამ ხმების 70%-ზე მეტი მიიღო და 101-ადგილიან პარლამენტში 88 მანდატი დაისაკუთრა. პაშინიანის განცხადებით, არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ, მისი ბლოკი დაწყებულ რეფორმებს გააგრძელებს. მეორე ადგილზე ბიზნესმენ გაგიკ ცარუკიანის „აყვავებული სომხეთი“ გავიდა, რომელმაც ხმების 8%-ზე მეტი მიიღო და 26 მანდატი დაისაკუთრა. პარტიამ წინა არჩევნებთან შედარებით, 5 მანდატით ნაკლები მიიღო. მესამე ადგილზე პრო-დასავლური „ნათელი სომხეთი“ გავიდა – პაშინიანის ყოფილი მოკავშირის ედმონ მარუკიანის პარტიამ ხმების 6%-ზე მეტი მიიღო და პარლამენტში 18 დეპუტატით იქნება წარმოდგენილი. სხვა ვერცერთმა პარტიამ ვერ შეძლო 5%-იანი ბარიერის გადალახვა, მათ შორის პარლამენტს მიღმა დარჩა წლების განმავლობაში მმართველი რესპუბლიკური პარტია და პაშინიანის კიდევ ერთი მოწინააღმდეგე „დაშნაკების“ პარტია.[2] [3]

არჩევნებში ამომრჩეველთა თითქმის 49%-მა მიიღო მონაწილეობა. დამკვირვებლებმა სომხეთის ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნები დადებითად შეაფასეს. მათი თქმით, დაცული იყო ფუნდამენტური თავისუფლებები და არჩევნები ხასიათდებოდა საზოგადოების მაღალი ნდობით. საერთაშორისო დამკვირვებლების თქმით, არჩევნების ჩატარდა ფართოდ კონკურენტულ გარემოში. ისინი ხელისუფლებას მოუწოდებენ ხალხის ნდობის გამართლებისა და შემდგომი საარჩევნო რეფორმებისკენ.[4]

ერაყში ისლამურ სახელმწიფოზე გამარჯვების წლისთავი აღნიშნეს – ტერორისტული დაჯგუფება ისლამური სახელმწიფოს დამარცხების შემდეგ, 2017 წელს, 10 დეკემბერი ქვეყანაში ოფიციალურ დღესასწაულად გამოაცხადეს. ბაღდადში გამართულ ღონისძიებას ერაყის პრემიერ მინისტრი ადელ აბდელ მაჰდი მთავრობისა და შეიარაღებული ძალების წარმომადგენლებთან ერთად დაესწრო.[5]

კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში ებოლას ვირუსით ინფიცირებულთა რაოდენობა გაიზარდა – ბოლო მონაცემებით, ქვეყანაში ფატალური ვირუსით 500-მდე ადამიანია დაავადებული. ებოლამ უკვე იმსხვერპლა 290 ადამიანი. ვირუსი დასავლეთ აფრიკაში 2015 წელს გავრცელდა.[6]

ავღანეთში ტერაქტს ბავშვებიც ემსხვერპლნენ – მორიგი ტერაქტის სამიზნე ამჯერად ქაბულის გარეუბანი იყო. დანაღმული ავტომანქანა უსაფრთხოების ძალების კოლონის ჩავლისას აფეთქდა. ტერაქტის შედეგად 12 ადამიანი, მათ შორის 2 ქალი და 2 ბავშვი ემსხვერპლა. დაღუპულებს შორის 4 სამხედროა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა დაჯგუფება თალიბანმა აიღო.[7]

თურქეთის სირიაში ახალ სპეცოპერაციას იწყებს – სირიის საზღვართან სამხედრო ტექნიკისა და სპეციალური დანიშნულების შენაერთების კონცენტრაცია უკვე დაწყებულია. გავრცელებული ინფორმაციით, სამხედრო კოლონა ჰატაის პროვინციისკენ მიემართება. თურქეთის პრეზიდენტის რეფ ტაიპ ერდოღანის თქმით, ეს ნაბიჯი სირიაში სიტუაციის პოლიტიკური გზით დარეგულირებას შეუწყობს ხელს. მისივე თქმით, ტერორისტული დაჯგუფება ისლამური სახელმწიფო სირიელებს საფრთხეს ვეღარ შეუქმნის.[8]

იემენის კრიზისი – იემენში დაპირისპირებულმა მხარეებმა საპორტო ქალაქ ჰოდეიდაში ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებას მიაღწიეს. გაეროს მხარდაჭერილი სამშვიდობო მოლაპარაკებები შვედეთში გაიმართა. მიზანი თითქმის ოთხწლიანი სამოქალაქო ომის დასრულება იყო. გაერო სექტემბერშიც შეეცადა მსგავსი მოლაპარაკებების გამართვას ჟენევაში, თუმცა უშედეგოდ. იემენში სამხედრო კონფლიქტი 2014 წელს დაიწყო. თითქმის 4-წლიანი ომის შედეგად იემენში 10,000-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა, რის გამოც არაბეთის ნახევარკუნძულის სამხრეთით მდებარე სახელმწიფო ჰუმანიტარული კატასტროფის წინაშე აღმოჩნდა.[9]

[1] Press TV; Egyptian police kill two suspects in November attack on Coptic Christians; 8 December; available at: https://www.presstv.com/Detail/2018/12/08/582369/Egypt-Minya-terror-attack-Minya-Coptic-Christians

[2] Radio Free Europe / Radio Liberty; Armenian Election Commission confirms landslide victory for Pashinian’s Bloc; 16 December, 2018; available at: https://www.rferl.org/a/armenian-election-commission-confirms-landslide-victory-for-pashinian-s-bloc/29658943.html [accessed 14 December 2018]

[3] Radio Free Europe / Radio Liberty; Pashinian alliance scores “Revolutionary Majority” in landslide Armenian win; 10 December, 2018; available at: https://www.rferl.org/a/armenian-elections-pashinian-my-step-sarkisian-hhk/29645721.html [accessed 14 December 2018]

[4] Radio Free Europe / Radio Liberty; Monitors hail Armenian vote, call for further electoral reforms; 10 December, 2018; available at: https://www.rferl.org/a/monitors-hail-armenia-s-snap-polls-call-for-further-electoral-reforms/29647816.html [14 December 2018]

[5] The Wall Street Journal; Iraq marks anniversary of ISIS defeat amid public discontent; By Ghassan Adnan and Isabel Coles; 10 December, 2018; available at: https://www.wsj.com/articles/iraq-marks-anniversary-of-isis-defeat-amid-discontent-over-corruption-governance-1544452820

[6] Express News; Ebola outbreal latest: Thousands of aid workers vaccinated amid epidemic fears; By Tom Nellist; 11 December, 2018; available at: https://www.express.co.uk/news/world/1057482/ebola-outbreak-latest-aid-workers-vaccinations-south-sudan-rwanda-uganda-who

[7] TOLO News; Blast targets security forces convoy in Kabul; 12 killed; 11 December, 2018; available at: https://www.tolonews.com/afghanistan/blast-targets-security-forces-convoy-kabul?fbclid=IwAR3jfQHtGyUUgb_y8IqxXdtESEIAjNgOYcSA7Ciz2qyiWKHBwNYSGXk2V68

[8] Reuters; Turkey to launch operation against US-backed Kurds in Syria in few days; By Ezgi Erkoyun; 12 December, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-turkey/turkey-will-start-operation-east-of-euphrates-in-syria-in-a-few-days-erdogan-says-idUSKBN1OB18J

[9] BBC; Yemen war: Truce for lifeline port city of Hudaydah; 13 December, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-46555059