დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 16-23 დეკემბერი, 2019

პაკისტანის ყოფილ პრეზიდენტს სიკვდილი მიუსაჯეს – პაკისტანის სასამართლომ ქვეყნის ყოფილ პრეზიდენტს, გენერალ ფერვეზ მუშარაფს სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანა. გადაწყვეტილება 3-კაციანმა კოლეგიამ ხმათა უმრავლესობით მიიღო. მუშარაფი ქვეყნის ღალატში ცნეს დამნაშავედ. საქმე 2007 წელს მიღებულ გადაწყვეტილებას ეხება, როცა მუშარაფმა ქვეყნის კონსტიტუცია გააუქმა, რითაც მმართველობა გაიხანგრძლივა. გენერალმა მუშარაფმა ძალაუფლება 1999 წელს, სამხედრო გადატრიალების შედეგად მოიპოვა და ქვეყნის პრეზიდენტის პოსტს 2001-2008 იკავებდა. ამჟამად ის დუბაიში იმყოფება, სადაც 2016 წელს გამოძიების ნებართვით მკურნალობის მიზნით ჩავიდა. მუშარაფი პაკისტანის პირველი სამხედრო ლიდერია, ვინც სასამართლოს წინაშე წარდგა.[1]

პაკისტანში პროფესორს მკრეხელობისთვის სიკვდილით დასჯა მიუსაჯეს – 33 წლის ჯუნაიდ ჰაფეეზი 2013 წლის მარტში, სოციალურ მედიაში წინასწარმეტყველ მუჰამედის წინააღმდეგ დამამცირებელი ტექსტების გამოქვეყნების გამო დააპატიმრეს. ჰაფეეზის განაჩენი ქალაქ მულტანში გამოცხადდა, სადაც ის უნივერსიტეტის პროფესორი იყო. Amnesty International-ის შეფასებით, ჯუნაიდ ჰაფეეზის სიკვდილით დასჯის განაჩენი სამართლიანობის უხეში დარღვევაა და უკიდურეს იმედგაცრუებას იწვევს. ორგანიზაციის განცხადებით, მთავრობამ ის დაუყოვნებლივ უნდა გაათავისუფლოს და უზრუნველყოს როგორც დაკავებულის, ასევე მისი ოჯახის წევრების უსაფრთხოება.[2]

2019 წელს მსოფლიოში 49 ჟურნალისტი მოკლეს – 389 ჟურნალისტს თავისუფლება შეუზღუდეს, ხოლო 57 მძევლად აიყვანეს და ტყვეობაში რჩება. ორგანიზაციის „რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე“ განცხადებით, ჟურნალისტის პროფესია საფრთხეებს შეიცავს, თუმცა 2019 წელს მოკლული ჟურნალისტების რაოდენობა, ბოლო 16 წლის განმავლობაში ყველაზე დაბალია. ჟურნალისტები ძირითადად კონფლიქტის ზონებში დაიღუპნენ. 17 ჟურნალისტი საომარ მოქმედებებს სირიაში, ავღანეთსა და იემენში ემსხვერპლა. 2019 წელს ჩინეთსა და თურქეთში ყველაზე მეტი ჟურნალისტი დააპატიმრეს.[3]

თურქეთში სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობის საქმეზე 170-ზე მეტი ადამიანი დააკავეს – თურქეთის ხელისუფლებამ სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობის საქმეზე 260 ადამიანის დაკავების ორდერი გასცა. ამ დროისთვის 171 ადამიანი უკვე დააკავეს. როგორც პოლიცია განმარტავს, ეს ადამიანები იყენებდნენ აპლიკაციას „ByLock“. მთავრობა მიიჩნევს, რომ 3 წლის წინ ორგანიზატორები მისი დახმარებით მოქმედებდნენ. 2016 წელს სამხედრო გადატრიალების მცდელობის ორგანიზატორად თურქეთის ხელისუფლება აშშ-ში მცხოვრებ თურქ სასულიერო პირს ფეთჰულა გიულენს მიიჩნევს. 2016 წლიდან დღემდე გიულენის ორგანიზაციასთან კავშირის ბრალდებით დაკავებულთა რიცხვი 500000-ს აჭარბებს.[4]

ინდოეთში ყოფილ დეპუტატს გაუპატიურების საქმეზე სამუდამო პატიმრობა მიესაჯა – ინდოეთის პარლამენტის ყოფილ დეპუტატს, „ინდოეთის სახალხო პარტიის“ ყოფილ წევრ კულდიპ სენგარს გაუპატიურების საქმეზე სამუდამო პატიმრობა მიესაჯა. გარდა ამისა, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, 51 წლის სენგარმა კომპენსაციის სახით 2,5 მილიონი რუპია (35 ათასი დოლარი) უნდა გადაიხადოს. ყოფილ დეპუტატს ბრალი 17 წლის გოგოს გაუპატიურებაში ედებოდა. საუბარია 2017 წლის ივნისში მომხდარ შემთხვევაზე, როდესაც გოგომ სენგარს დასაქმების თხოვნით მიმართა, ის კი გაიტაცეს. ერთი კვირის განმავლობაში მას როგორც სენგარი, ასევე სხვა პირები აუპატიურებდნენ. გასული წლის ივლისში გაუპატიურების მსხვერპლი საეჭვო ავტოავარიაში მოყვა. ავტოსაგზაო შემთხვევას გოგოს ორი დეიდა ემსხვერპლა, თავად დაზარალებულმა კი სხვადასხვა სიმძიმის დაზიანება მიიღო. ამის შემდეგ გოგოს დედამ ავტოსაგზაო შემთხვევაში კულდიპ სენგარი დაადანაშაულა. საქმეზე გამოძიება ჯერ არ დასრულებულა. რაც შეეხება „ინდოეთის სახალხო პარტიაში“ კულდიპ სენგარის წევრობას, ის პარტიიდან მხოლოდ მიმდინარე წლის აგვისტოში გარიცხეს.[5]

სირიის კრიზისი – სირიის პროვინცია იდლიბში ჰუმანიტარული კრიზისი შაბათს მომხდარი ავია იერიშების შემდეგ კი უფრო გამწვავდა. ავია იერიშებმა ათასობით ადამიანს აიძულა სახლების დატოვება. შაბათს ქალაქ სარაქებში ავია იერიშებს სულ ცოტა 12 ადამიანი ემსხვერპლა, ამ კვირაში შეტაკებების შედეგად კი დაახლოებით 140 ადამიანი დაიღუპა. ეს ტერიტორია სირიის არმიისა და რუსეთის ძალების სამიზნე გახდა. გაერომ „დაუყოვნებლივი დეესკალაციისკენ“ მოუწოდა მხარეებს. გაეროს განცხადებით, სირიის შეტევების გამო იდლიბის პროვინციაში 60 ათასამდე ადამიანი უკვე იძულებით გადაადგილდა. ჯამში რეგიონში 3 მილიონამდე მაცხოვრებელია. იდლიბის პროვინციაში ჰუმანიტარული კრიზისის გამწვავება განსაკუთრებით მას შემდეგ შეინიშნება, რაც გაეროს უსაფრთხოების საბჭოს რეზოლუციას ჩინეთმა და რუსეთმა ვეტო დაადეს. რეზოლუცია კიდევ ერთი წლით უზრუნველყოფდა საზღვარგარეთის დახმარებას პროვინციისთვის.[6]

ერაყში დაჯგუფება „ისლამური სახელმწიფო“ ისევ ძალას იკრებს – ერაყში „ისლამური სახელმწიფოს“ ჯგუფი, ორი წლის წინ ქვეყანაში ბოლო ტერიტორიების დატოვებისა და დაკარგვის შემდეგ, ძალებს იკრებს. ამის სულ უფრო მეტი მტკიცებულება არსებობს. ქურთები და დასავლეთის სადაზვერვო სამსახურების წარმომადგენლები აცხადებენ, რომ ISIS-ის წევრები ერაყში უფრო დახვეწილად მოქმედებენ და მათი თავდასხმები იზრდება. ქურთი მაღალჩინოსნის ლაჰურ თალაბანის განცხადებით, მებრძოლები ახლა უფრო მეტად გაწვრთნილები და გაცილებით საშიშები არიან ვიდრე „ალ-ქაიდას“ წევრები. „ისლამური სახელმწიფოს“ ლიდერი ჩრდილოეთ სირიაში სამხედრო ოპერაციისას ოქტომბერში მოკლეს. მოგვიანებით „ისლამურმა სახელმწიფომ“ ალ-ბაღდადის სიკვდილი დაადასტურა და ახალი ხალიფა აბუ იბრაჰიმ ალ-ჰაშიმი ალ-ქურაიში დაასახელა. ტერორისტულმა დაჯგუფება „ისლამურმა სახელმწიფომ“ სირიასა და ერაყში ტერიტორიების დიდი ნაწილი 2014-2015 წლებში დაიკავა. მათმა ძლევამოსილებამ პიკს 2014 წელს მიაღწია. ამის შემდეგ რადიკალების წინააღმდეგ საერთაშორისო ანტიტერორისტულმა კოალიციამ მასშტაბური ოპერაცია დაიწყო. „ისლამურმა სახელმწიფომ“ უკანასკნელი კონტროლირებადი ტერიტორია, სირიაში არსებული დასახლება ბაღუზი, 2019 წლის მარტში დაკარგა.[7]

ჯამალ ჰაშაღის მკვლელობაში ბრალდებულ 5 პირს სიკვდილი მიუსაჯეს – საუდის არაბეთში ჟურნალისტ ჯამალ ჰაშაღის მკვლელობაში ბრალდებულს 5 პირს სიკვდილი მიუსაჯეს. საქმის კიდევ სამ ფიგურანტს 24-24 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა. მსჯავრდებულთა ვინაობა არ სახელდება. ჯამალ ჰაშაღი სტამბოლში, საუდის არაბეთის საკონსულოში 2018 წლის ოქტომბერში მოკლეს. ის საუდის არაბეთის მთავრობას მწვავედ აკრიტიკებდა. მოკლული ჟურნალისტის დანაწევრებული სხეული ამ დრომდე არ არის ნაპოვნი. 8 თებერვალს გაერომ თავისი ექსპერტების დასკვნა გამოაქვეყნა, რომლის თანახმად, საუდელი ჟურნალისტის ჯამალ ჰაშაღის მკვლელობა საუდის არაბეთის მაღალჩინოსნებმა დაგეგმეს და შეასრულეს. საუდის არაბეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო გაეროს გამოძიების დასკვნის შედეგებს უარყოფს.[8]

[1] BBC; Pervez Musharraf: Pakistan ex-leader sentenced to death for treason; 17 December, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-50819772

[2] France 24; Pakistani professor sentenced to death for blasphemy; 21 December, 2019; available at: https://www.france24.com/en/20191221-pakistani-professor-sentenced-to-death-for-blasphemy

[3] Reporters Without Borders; RSF yearly round-up: “historically low” number of journalists killed in 2019; 16 December, 2019; available at: https://rsf.org/en/news/rsf-yearly-round-historically-low-number-journalists-killed-2019

[4] Anadolu Agency; ByLock operation in the capital: 171 detention; 17 December, 2019; available at: https://www.aa.com.tr/tr/15-temmuz-darbe-girisimi/baskentte-bylock-operasyonu-171-gozalti/1675619#

[5] BBC; Unnao rape case: Former BJP lawmaker Kuldeep Sengar gets life in jail; 20 December, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-india-50864968

[6] DW; Syria: Fears of humanitarian crisis rise after cross-border aid vetoed; 22 December, 2019; available at: https://www.dw.com/en/syria-fears-of-humanitarian-crisis-rise-after-cross-border-aid-vetoed/a-51769940

[7] BBC; ISIS in Iraq: Militants getting stronger again; By Orla Guerin; 23 December, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-50850325

[8] Bloomberg; Five sentenced to death in Khashoggi murder, royal aides cleared; By Donna Abu-Nasr; 23 December, 2019; available at: https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-12-23/saudi-arabia-finds-11-guilty-in-jamal-khashoggi-murder

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 1-7 დეკემბერი, 2019

ერაყის პრემიერმა პოსტი დატოვა – ერაყის პარლამენტმა დააკმაყოფილა პრემიერის ადელ აბდელ მაჰდის თხოვნა და ის თანამდებობიდან გადააყენა. პარლამენტის სპიკერის მუჰამედ ალ-ჰალბუსის განცხადებით, კონსტიტუციის მიხედვით, ახლა პრეზიდენტმა მთავრობის ჩამოყალიბება იმ პარტიული ბლოკის კანდიდატს უნდა დაავალოს, რომელიც პარლამენტში მანდატების უმრავლესობას აკონტროლებს. თანამდებობის დატოვების მზადყოფნა ერაყის პრემიერმა 29 ნოემბერს გამოთქვა. მანამდე ერაყელი შიიტების უზენაესმა სასულიერო ლიდერმა, 88 წლის აიათოლა ალი ალ-სისტანიმ განაცხადა, რომ პარლამენტმა, რომელმაც აბდელ მაჰდის ძალაუფლება ჩააბარა, თავისი გადაწყვეტილება უნდა შეცვალოს. ერაყში საპროტესტო აქციები პირველ ოქტომბერს დაიწყო. მოსახლეობა უმუშევრობის მაღალ მაჩვენებელს და საჯარო უწყებებში კორუფციას აპროტესტებდა. ამ დრომდე არეულობებისა და საპროტესტო აქციების შედეგად  400-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა და 1000-ზე მეტი დაშავდა. აშშ-მა ერაყის ხელისუფლებას რიგგარეშე არჩევნების ჩატარებისკენ მოუწოდა.[1]

ირანის სახელმწიფო ტელევიზიამ მომიტინგეთა დაღუპვის ფაქტი აღიარა – ირანული სახელმწიფო ტელევიზიის ეთერში გასულ სიუჟეტში ნათქვამია, რომ პოლიციელებმა კრიმინალები და მეამბოხეები მოკლეს. შინაგან საქმეთა მინისტრის აბდულრეზა რაჰმანი ფაზლის განცხადებით, საპროტესტო აქციებში 200 ათასი ადამიანი მონაწილეობდა და დემონსტრანტებმა 731 ბანკი, 70 ბენზინგასამართი სადგური და 140 საჯარო დაწესებულება დაწვეს. პროტესტების შედეგად გარდაცვლილთა რიცხვი ფაზლის არ დაუსახელებია. „Amnesty International“-ის მონაცემებით, საპროტესტო აქციების დროს სულ მცირე 208 ადამიანი დაიღუპა, თუმცა არაა გამორიცხული, რომ გარდაცვლილთა რიცხვი 400-ს აღემატებოდეს. ირანში საპროტესტო აქციების დაწყების მიზეზი ბენზინზე ფასების 50%-დან 100%-მდე ზრდა გახდა. ქვეყნის რამდენიმე რეგიონში სპონტანურად დაწყებული აქციები სწრაფად გადაიზარდა არეულობებში, რა დროსაც აქციის მონაწილეებმა რამდენიმე ათეული მაღაზია და ბანკის შენობა დაარბიეს.[2]

ინდოეთში ძალადობაში ეჭვმიტანილებმა მსხვერპლს ცეცხლი წაუკიდეს – სექსუალური ძალადობის მსხვერპლ 23 წლის ქალს, რომელიც სასამართლოში საქმის მოსმენაზე მიდიოდა ცეცხლი წაუკიდეს. შემთხვევა უტარ პრადეშის შტატში მოხდა. ქალი, რომლის სახელიც არ საჯაროვდება, რკინიგზის სადგურისკენ მიდიოდა, როცა რამდენიმე კაცი თავს დაესხა, შემდეგ კი ახლომდებარე მინდორში წაიყვანეს და ცეცხლი წაუკიდეს. დაზარალებული საავადმყოფოში გადაიყვანეს. მას სხეულის 90%-ის მძიმე დამწვრობა აღენიშნებოდა. ის რამდენიმე დღეში გარდაიცვალა. მომხდართან დაკავშირებით პოლიციამ 5 კაცი დააკავა. 2 მათგანს დაზარალებული ძალადობაში ადანაშაულებდა. ბოლო მონაცემებით, ინდოეთში ყოველდღე სექსუალური ძალადობის 100-ზე მეტი შემთხვევა ფიქსირდება.[3]

ინდოეთის პოლიციამ გაუპატიურებასა და მკვლელობაში ეჭვმიტანილი 4 პირი მოკლა – შემთხვევა ქალაქ ჰეიდარაბადში მოხდა. დაკავებულები შემთხვევის ადგილზე საგამოძიებო ექსპერიმენტის ჩასატარებლად წაიყვანეს, რა დროსაც ისინი პოლიციელებს დაესხნენ თავს, მათთვის იარაღის წართმევა და გაქცევა სცადეს. ამის შემდეგ სამართალდამცველებმა ოთხივე ეჭვმიტანილი მოკლეს. შემთხვევის შედეგად ორი პოლიციელი დაშავდა. „უცნაური შეგრძნებაა, ბედნიერი ვარ, რომ ისინი მოკლეს, თუმცა ჩემს შვილს ვეღარ დააბრუნებენ. მისი სული ახლა მშვიდადაა. სამართალი აღსრულდა. არ მჯეროდა, რომ დამნაშავეები დაისჯებოდნენ“, – ასე გამოეხმაურა ეჭვმიტანილების მკვლელობას გაუპატიურებული და მოკლული ქალის დედა. მოგვიანებით, შემთხვევის ადგილზე ათასობით ადამიანი შეიკრიბა. მათ პოლიციის მხარდამჭერი აქცია გამართეს და სამართალდამცველებს ეჭვმიტანილების მკვლელობისთვის მადლობა გადაუხადეს.[4]

ავღანეთში იაპონური ჰუმანიტარული ორგანიზაციის თავმჯდომარე მოკლეს – შემთხვევა ქალაქ ჯალალაბადში მოხდა. იაპონური ჰუმანიტარული ორგანიზაციის „Peace Japan Medical Services“ავტომობილზე თავდასხმას საერთო ჯამში 6 ადამიანი ემსხვერპლა. 73 წლის ექიმი ტეტსუ ნაკამურა სროლის შედეგად მკერდში დაიჭრა და საავადმყოფოში მიყვანამდე გარდაიცვალა. დაიღუპა ასევე მისი 3 მცველი, მძღოლი და კოლეგა, რომლებიც ავღანელები იყვნენ. თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[5]

[1] იმედის ახალი ამბები; ერაყის პარლამენტმა პრემიერი თანამდებობიდან გადააყენა; 1-ელი დეკემბერი, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/122673/erakis-parlamentma-premierministri-tanamdebobidan-gadaakena

[2] BBC; Iran protests: State TV acknowledges death during unrest; 3 December, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-50643445

[3] BBC; Unnao rape case: Indian woman set on fire on way to hearing dies; 7 December, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-india-50697139

[4] BBC; Hyderabad case: Police kill suspects in rape and murder of Indian vet; 6 December, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-india-50682262

[5] BBC; Tetsu Nakamura: Japanese doctor among six dead in Afghan gun attack; 4 December, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-50654985

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 24-31 აგვისტო, 2019

ღაზის სექტორში თვითმკვლელი პოლიციელებს თავს დაესხა – თვითმკვლელი, რომელიც, სავარაუდოდ, დაჯგუფება „ისლამურ სახელმწიფოსთან“ იყო დაკავშირებული, პოლიციის ორ საგუშაგოს დაესხა თავს. შემთხვევას სამი პალესტინელი პოლიციელი ოფიცერი ემსხვერპლა. ინციდენტის შემდეგ საგანგებო მდგომარეობა გამოცხადდა. უსაფრთხოების ძალებმა ადგილზე ასობით თანამშრომელი განალაგა. მოძრაობა ჰამასმა, რომელიც ღაზის სექტორს აკონტროლებს, ჯიჰადისტურ აქტივობებში ეჭვმიტანილი პირი დააკავა.[1]

ირანელ აქტივისტს ჰიჯაბის ტარების წესების დარღვევის გამო 15-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს – საბა კორდ აფშარი ჰიჯაბის მოხსნით „პროსტიტუციის გავრცელებაში“ დამნაშავედ ცნეს. 20 წლის აქტივისტის გარდა, ბოლო კვირის განმავლობაში ირანში კიდევ სამი აქტივისტი ანტისახელმწიფოებრივი პროპაგანდის გამო 66-წლით ჩასვეს ციხეში.[2]

ქაშმირის მოსახლეობა ინდოელ სამხედროებს წამებაში ადანაშაულებს – ადგილობრივების თქმით, სამხედროები მათ კეტებსა და ბაგირებს ურტყამენ და ელექტროშოკით აწამებენ. ინდოეთის ჯარმა ბრალდებებს უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელი უწოდა. ინდოეთის ხელისუფლება ცდილობს მაქსიმალურად შეავიწროვოს ის ხალხი, რომლებიც რეგიონისთვის ფართო ავტონომიური სტატუსის მინიჭებას და პაკისტანთან შეერთებას ითხოვენ. რეგიონში დაძაბულობამ 2 აგვისტოს იმატა, როდესაც ინდოეთის მთავრობამ ქაშმირში ტერორისტული აქტის საფრთხის შესახებ განაცხადა და შტატში დამატებითი ძალები შეიყვანა. სხვადასხვა მიზეზით დაკავებულთა რიცხვმა 3 ათასს მიაღწია. მათ შორის არიან პოლიტიკური ლიდერები, ბიზნესმენები და სამოქალაქო აქტივისტები. ვითარება კიდევ უფრო გამწვავდა, როდესაც 6 აგვისტოს ინდოეთმა ჯამუს და ქაშმირს განსაკუთრებული სტატუსი გაუუქმა. მათ ადგილზე შეიქმნება ორი ტერიტორია შტატზე ნაკლები თვითმმართველობის უფლებით. ინდოეთმა და პაკისტანმა ქაშმირი 1947 წელს გაიყვეს. მას შემდეგ მხარეებმა ქაშმირისთვის ორჯერ იომეს.[3]

ვითარება ავღანეთში – ავღანეთის ჩრდილოეთით, ქალაქ კუნდუზზე თავდასხმისას, მოძრაობა თალიბანის 30 წევრი მოკლეს. ინფორმაცია ქვეყნის პრეზიდენტის ოფიციალურმა წარმომადგენელმა სოციალური ქსელის მეშვეობით გაავრცელა. 32 თალიბი ხელისუფლების წარმომადგენლებს ტყვედ ჩაბარდა.[4]

[1] BBC; Gaza explosions: Suicide bomber kill three police officers; 28 August, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-49491516

[2] Daily Mail; Iranian women’s rights activist, 20, is jailed for 15 years for spreading prostitution by taking off her hijab; 28 August, 2019; available at: https://www.dailymail.co.uk/news/article-7402503/Iranian-activist-20-jailed-15-years-spreading-prostitution-taking-hijab.html?ito=social-twitter_mailonline

[3] BBC; Don’t beat us, just shoot us: Kashmir allege violent army crackdown; 29 August, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-india-49481180

[4] იმედის ახალი ამბები; ავღანეთში თალიბანის დაჯგუფების 30 წევრი მოკლეს; 31 აგვისტო, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/115224/avganetshi-talibanis-dajgupebis-30-tsevri-mokles

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 24-30 ივნისი, 2019

სტამბოლის მერის არჩევნებში კვლავ ოპოზიციის კანდიდატმა გაიმარჯვა – ეკრემ იმამოღულ ხმების 54% მიიღო. მისი ოპონენტი, ყოფილი პრემიერი ბინალი ილდირიმი შეშფოთებულია, პრეზიდენტმა ერდოღანმა კი იმამოღლუს გამარჯვება მიულოცა. სტამბოლის მერის არჩევნები ხელმეორედ ჩატარდა. ამის მიზეზი ისაა, რომ ერდოღანმა 31 მარტის არჩევნებში ხმის მიცემის პროცესში დანაშაულებრივი ქმედებები დაინახა. თურქეთის ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ სტამბოლის მერის არჩევნების შედეგები გააუქმა, თუმცა ხელახალ არჩევნებში კვლავ იგივე კანდიდატმა გაიმარჯვა.[1]

ვითარება ავღანეთში – ავღანეთში ამერიკელი სამხედროები დაიღუპნენ. ინციდენტი ურუზგანის პროვინციაში მოხდა. თავდასხმა, რომელსაც ორი ჯარისკაცი ემსხვერპლა, ავღანეთში მაიკ პომპეოს ვიზიტის შემდეგ მოხდა. სამხედრო უწყებას ჯარისკაცების დაღუპვის შესახებ დეტალები არ გაუმჟღავნებია.[2]

თალიბებმა საარჩევნო კომისიის წევრებზე იერიში მიიტანეს და 8 ადამიანი ადგილზე მოკლეს. ინციდენტი კანდაგარის პროვინციაში მოხდა, სადაც თალიბებსა და აშშ-ის წარმომადგენლებს შორის შეიარაღებული კონფლიქტის დასრულებაზე მოლაპარაკებების მეშვიდე რაუნდი მიმდინარეობს. ქვეყანაში შეიარაღებული კონფლიქტი 18 წელია გრძელდება.[3]

ტუნისის ტერაქტებზე პასუხისმგებლობა „ისლამურმა სახელმწიფომ“ აიღო – ტუნისის დედაქალაქის ცენტრში ორმაგი ტერაქტი მოხდა, რის შედეგადაც ერთი პოლიციელი დაიღუპა, ორი პოლიციელი და სამი სამოქალაქო პირი დაშავდა. აფეთქება შარლ დე გოლის გამზირზე, საფრანგეთის საელჩოსთან ახლოს მოხდა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა დაჯგუფება „ისლამურმა სახელმწიფომ“ აიღო.[4]

ინდოეთში დედა-შვილს გაუპატიურებისას წინააღმდეგობის გაწევის გამო თავები გადაპარსეს – ინციდენტი ბიჰარის შტატში მოხდა. კაცები დედა-შვილის სახლში შევარდნენ და მათი ჯგუფური გაუპატიურება სცადეს. როდესაც მათ წინააღმდეგობა გაუწიეს, დამნაშავეებმა დედა-შვილს თავები გადაპარსეს, შემდეგ კი სოფელში ჩამოატარეს. მათ ასევე ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენეს. პოლიციამ ორი პირი დააკავა და 5-ზე ძებნა გამოაცხადა.[5]

[1] BBC; Erdogan’s party suffers blow after Istanbul re-run poll defeat; 24 June, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-europe-48739256

[2] New York Times; 2 US soldiers killed in Fierce Firefight in Afghanistan; 26 June, 2019; available at: https://www.nytimes.com/2019/06/26/world/asia/afghanistan-american-soldiers-killed.html

[3] იმედის ახალი ამბები; ავღანეთში თალიბებმა საარჩევნო კომისიის 8 წევრი მოკლეს; 30 ივნისი, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/110307/avganetshi-talibebma-saarchevno-komisiis-8-tsevri-mokles

[4] Reuters; Islamic State claims suicide attacks on police in Tunisian capital; 27 June, 2019; available at: https://www.reuters.com/article/us-tunisia-security-claim/islamic-state-claims-suicide-attacks-on-police-in-tunisian-capital-idUSKCN1TS2ZK

[5] BBC; India arrests after women’s heads shaved for resisting rape; 28 June, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-india-48783253ავღანე

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 8-15 ივნისი, 2019

აღმოსავლეთ უკრაინაში ორი სამხედრო დაიღუპა – ოფიციალური კიევის მტკიცებით, რუსულმა მხარემ ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმება 7 ივნისს 28-ჯერ დაარღვია. ორმხრივი სროლისას დაიღუპა ორი სამხედრო და დაიჭრა 12 ჯარისკაცი, მათგან 5-ის მდგომარეობა მძიმეა.[1]

თეირანში 500-ზე მეტი რესტორანი ისლამის პრინციპების დაუცველობის დამო დახურეს – ირანის დედაქალაქში რეიდი 547 რესტორანსა და კაფეში ჩატარდა. რამადანის ბოლო კვირაში დაწესებულებები ისლამური წესების დაუცველობის გამო დალუქეს. დაკავებულია 11 მფლობელი.[2]

ინდოეთში 8 წლის მუსლიმი გოგოს გაუპატიურებაში, წამებასა და მკვლელობაში ბრალდებული 8 კაციდან 6 სასამართლომ დამნაშავედ ცნო – მათგან სამს სამუდამო პატიმრობა მიესაჯა. მსხვერპლი ბავშვი ინდოეთში მცხოვრები მუსლიმი მომთაბარე ტომიდან იყო. ის 2018 წლის იანვარში ქალაქ კატჰუასთან მდებარე ტყეში იპოვეს. ეს ამბავი ინდური მედიის ყურადღების ცენტრში მას შემდეგ მოექცა, რაც ადვოკატებმა და მემარჯვენე ჯგუფებმა საქმეზე ბრალდებული 8 ადამიანის დაკავება გააპროტესტეს. საქმეზე დაკავებულებს შორის იყო ერთ ერთი მსჯავრდებულის შვილიც, თუმცა სასამართლომ ის გაამართლა. დანარჩენ ბრალდებულებს შორის კი არიან როგორც ყოფილი პოლიციელები, ასევე საჯარო სამსახურის თანამშრომლები და არასრულწლოვანი. მისი სასამართლო პროცესი ცალკე გაიმართება, რადგან 18 წელს მიუღწეველი პირია.

როგორც გამოძიების პროცესში ითქვა, ბრალდებულებს ბავშვის გამოყენებით სურდათ ის ტომი, რომელსაც ბავშვი წარმოადგენდა (მათ გუჯარებს უწოდებენ), დაეშინებინათ და ტერორის ქვეშ ჰყოლოდათ. როგორც მოკლული გოგოს მშობლებმა სასამართლოზე თქვეს, მათი ოჯახი კატჰუში თავს დაუცველად გრძნობს, სადაც საზოგადოების დიდი ნაწილი ინდოელებისგან შედგება.

BBC-ის ინფორმაციით, 2018 წლის მონაცემებით, ინდოეთში ყოველ 155 წუთში ერთხელ 16 წლამდე ბავშვს,  ყოველ 13 საათში ერთხელ კი 10 წლამდე ბავშვს აუპატიურებენ. 2012 წელს ინდოეთში ბავშვებზე სექსუალური ძალადობის 8,541 შემთხვევა დაფიქსირდა, ეს მაშინ, როდესაც 2016 წელს მაჩვენებელი 19,765 იყო. 2015 წელს ინდოეთში სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი 10 000-ზე მეტი ბავშვი და მოზარდი გახდა. ამასთან, ინდოეთში 240 მილიონამდე ქალმა ოჯახი 18 წლამდე შექმნა. ბავშვებზე სექსუალური მოძალადეების 50% მსხვერპლისთვის ნაცნობები ან ოჯახისთვის ნდობით აღჭურვილი ადამიანები არიან.[3]

ვენესუელაში სამხედრო გადატრიალების მცდელობის ბრალდებით 17 ადამიანი დააკავეს – ვენესუელის გენერალურმა პროკურატურამ, 30 აპრილს მომხდარი სამხედრო გადატრიალების მცდელობის ბრალდებით, 17 ადამიანს ბრალი წაუყენა. „გამოძიება 34 ადამიანის მიმართ მიმდინარეობს, მათგან 17 დაკავებულია. ვენესუელაში ვითარება განსაკუთრებით იანვარში დაიძაბა, როდესაც აშშ-ის მხარდაჭერილმა ოპოზიციის ლიდერმა, ხუან გუაიდომ საკუთარი თავი ვენესუელის დროებით პრეზიდენტად გამოაცხადა. გუაიდოს ლეგიტიმურობა მსოფლიოს 20-ზე მეტმა ქვეყანამ, მათ შორის, საქართველომაც აღიარა. მადუროს ხელისუფლების პირობებში ვენესუელამ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიები დამოუკიდებელ ქვეყნებად ცნო. მიმდინარე წლის აპრილში გუაიდოს მხარი სამხედროების ჯგუფმა დაუჭირა, რის შემდეგაც ქვეყანაში მასშტაბური საპროტესტო აქციები განახლდა. პოლიციასთან შეტაკებების შედეგად დაიღუპა 5 და დაშავდა ასობით ადამიანი.[4]

ეგვიპტეში ტერორიზმის ბრალდებით 296 ადამიანი გაასამართლეს – 32 მათგანს სამუდამო პატიმრობა მიესაჯა. მოსამართლის განცხადებით, დამნაშავეები ეგვიპტის პრეზიდენტის აბდელ ფატაჰ ალ-სისის მოკვლას 2014 წელს საუდის არაბეთში ვიზიტისას გეგმავდნენ. დანარჩენ 264 ადამიანს 3-დან 15 წლამდე პატიმრობა მიესაჯა.[5]

სომალის დედაქალაქში ორი ძლიერი აფეთქება მოხდა – მოგადიშუს ცენტრში მომხდარი აფეთქების შედეგად 8 ადამიანი დაიღუპა და 16 დაშავდა.  კიდევ ერთი აფეთქება, რომლის შედეგადაც არავინ დაშავებულა, აეროპორტისკენ მიმავალ გზაზე მოხდა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[6]

[1] UNIAN; Donbas warzone update: Number of attacks on Ukraine almost doubles; 8 June, 2019; available at: https://www.unian.info/war/10579224-donbas-warzone-update-number-of-attacks-on-ukraine-almost-doubles.html?fbclid=IwAR2LtMn2A50Yvow76_qu3e5T85hOe1utoR7tfjNBJrX_xpk3Sn7AfLU9gOY

[2] DW; Tehran shuts hundreds of restaurants for flouting Islam; By Nik Martin; 9 June, 2019; available at: https://www.dw.com/en/tehran-shuts-hundreds-of-restaurants-for-flouting-islam/a-49118896?fbclid=IwAR0x2xOe0np5i_lxjsRJfARI_HCw07b7sYqH-IQqDaWr1XqU8MccLaq__9Q

[3] BBC; Kathuna child rape and murder: Three men given life sentences; 10 June, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-india-48552354?fbclid=IwAR3u3ERGGxIO4s6qml6D52d3FSUqs4175svg9hQ5NJ1QL5tUnihr-A0Pg_A

[4] France 24; Venezuela says 17 arrested and charged over anti-Maduro coup; 11 June, 2019; available at: https://www.france24.com/en/20190611-venezuela-says-17-arrested-charged-over-anti-maduro-coup

[5] იმედის ახალი ამბები; ეგვიპტეში ტერორიზმის ბრალდებით 296 ადამიანი გაასამართლეს; 12 ივნისი, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/108525/egvipteshi-terorizmis-braldebit-296-adamiani-gaasamartles

[6] იმედის ახალი ამბები; სომალის დედაქალაქში ორი ძლიერი აფეთქება მოხდა; 15 ივნისი, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/108783/somalis-dedaqalaqshi-ori-dzlieri-apetqeba-mokhda

ინდოეთი. რელიგიურ კონფესიებს შორის შერეული ქორწინება. მაისი, 2019

გაერთიანებული სამეფოს საშინაო საქმეთა ოფისი 2018 წლის მაისში გამოქვეყნებულ ანგარიშში ინდოეთში რელიგიური უმცირესობების შესახებ წერს, რომ ფედერალური კანონმდებლობა უშვებს კონფესიებს შორის ქორწინებას რელიგიური კონვერტაციის გარეშე. აღნიშნული ქორწინებები რეგისტრირდება 1954 წლის სპეციალური ქორწინების აქტით. შერეული წყვილები, როგორც სამოქალაქო ცერემონიით დაოჯახებული ყველა წყვილი, ვალდებულია, წარადგინოს საჯარო შეტყობინება 30 დღით ადრე, სადაც მითითებული იქნება მისამართები, ფოტოსურათები და რელიგიური კუთვნილება. მიუხედავად ამისა, ინდუისტებმა, ბუდისტებმა, სიკჰებმა და ჯაინებმა, რომლებიც სხვა რელიგიის წარმომადგენელზე ქორწინება გადაწყვიტეს, შესაძლოა, აღნიშნული საზოგადოებების კანონების თანახმად, ქონებაზე მემკვიდრეობის უფლება დაკარგონ.

კანადის იმიგრაციისა და ლტოლვილთა საბჭო შერეულ ქორწინებაზე 2012 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში ახსენებს კვლევას, რომელიც ეხება რელიგიებს დაა კასტებს შორის ქორწინების დინამიკას ინდოეთში. კვლევა ეყრდნობა 2005-2006 წლების მონაცემებს და ამტკიცებს, რომ ქორწინებათა 2.1% შერეულია (გამოკითხულია 40 ათასზე მეტი ადამიანი ქვეყნის 29 შტატში). ყველაზე დიდი რაოდენობით შერეული ქორწინებები დაფიქსირდა არუნაჩალ პრადეშში (9.2%), სიკკიმში (8.1%), მანიპურში (7.6%), პენჯაბსა (7.3%) და მაგჰალაიაში (6.7%).

ამავე ანგარიშში ნახსენები ერთერთი წყაროს მტკიცებით, მიუხედავად იმისა, რომ შერეული წყვილების მიმართ ძალადობა არ არის ნორმა, მათ მიმართ ასეთი მოპყრობა მაინც ხდება. უმეტეს შემთხვევაში, ძალადობის საფრთხე ჩნდება ოჯახების მხრიდან. მხოლოდ გარკვეულ პერიფერიულ ადგილებში შეიძლება არა ოჯახის წევრი პირი დაინტერესდეს შერეული ქორწინებით და ამის გამო რაიმე მოიმოქმედოს. მაღალი კასტის წარმომადგენელი ინდუისტები უფრო მეტად ეწინააღმდეგებიან შერეულ ქორწინებას, ვიდრე დაბალი კასტის წარმომადგენელი ინდუისტები.

აკადემიური წყაროები აღნიშნავენ, რომ ინდოეთში შერეული წყვილების მდგომარეობა განსხვავებულია მათი კლასისა და რეგიონის შესაბამისად. განსხვავებები დამოკიდებულია იმაზე წყვილი პერიფერიიდან არის თუ ურბანული ზონიდან. დისკრიმინაციის ხარისხი გაცილებით დაბალია, როდესაც შერეული ქორწინება ხდება საშუალო კლასებს შორის და ურბანულ ზონებში. შერეული წყვილები პერიფერიული ზონებიდან, რომლებიც აწყდებიან პრობლემებს ოჯახიდან ან თანასოფლელებისგან, ხშირად გადადიან საცხოვრებლად ურბანულ ზონებში, სადაც მეტი შემწყნარებლობაა. ურბანულ ზონებში არ არის მიუღებელი შერეული ქორწინება, საპირისპირო ვითარებაა სოფლად. ურბანულ ზონებში, ზოგადად, შერეული წყვილის იდენტიფიცირება რთულია; თუმცა, იდენტიფიცირების შემთხვევაშიც კი, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ისინი სერიოზული ზიანის რისკის წინაშე აღმოჩნდნენ.

განსხვავებულ ინფორმაციას ავრცელებს საინფორმაციო სააგენტო „როიტერსი“, რომელიც 2011 წლის სტატიაში წერს, რომ შერეული ქორწინება ინდოეთში ტაბუა, როგორც სოფლად, ასევე ინდოეთის განათლებულ და შეძლებულ ურბანულ ზონებში.

ტორონტოს უნივერსიტეტის ისტორიის პროფესორის 2012 წლის ინფორმაციით, ზოგადად, ქორწინება ინდუისტს და ქრისტიანს შორის უფრო ნაკლებად პრობლემატურია, ვიდრე, მაგალითად, ინდუისტს და მუსლიმს შორის. ქრისტიანები, რომლებიც შერეულ ქორწინებაში არიან, შესაძლოა, აწყდებოდნენ წინააღმდეგობას და ოჯახისგან თანხმობის არ არსებობას, მაგრამ ნაკლებად სავარაუდოა მათ მიმართ ძალადობა ოჯახების მხრიდან.

2017 წლის სექტემბერში გავრცელებული ინფორმაციით, 28 წლის ინდუისტმა ქალმა საჩივარი შეიტანა კარელას შტატის ერთერთი იოგის ცენტრის წინააღმდეგ. მისი მტკიცებით, ის, მისი ნების საწინააღმდეგოდ, სამი კვირის განმავლობაში გააჩერეს ცენტრში და მას აიძულებდნენ თავის ქრისტიანს ქმარს გაშორებოდა. სარჩელში ის ამტკიცებდა, რომ იგივე პრობლემა იოგის ცენტრში კიდევ 60 ქალს შეექმნა.[1]

ევროპის თავშესაფრის მხარდაჭერის ოფისი 2018 წლის მაისში მომზადებულ ინფორმაციაში ინდოეთში შერეული ქორწინების შესახებ წერს, რომ ქვეყნის კონსტიტუციით დადგენილია სამართლებრივი თანასწორობა მოქალაქეებისთვის, განურჩევლად მათი რელიგიური კუთვნილებისა და აკრძალულია რელიგიური ნიადაგზე დისკრიმინაცია. მიუხედავად ამისა, პერიოდულად, ქვეყანაში ადგილი აქვს საზოგადოების მხრიდან რელიგიური უმცირესობების მიმართ ძალადობის ზრდას და ინდოეთის მთავრობა იბრძვის თემების მხრიდან ძალადობისგან რელიგიური უმცირესობების დაცვისა და მათთვის სამართლიანობის მიღწევისთვის, როდესაც დანაშაულს მაინც ექნება ადგილი.

ინდოეთის კონსტიტუცია, ასევე, კრძალავს კასტურ დისკრიმინაციას. კასტებისა და ტომების რეგისტრაცია გრძელდება, მაგრამ ამის მიზანს პოზიტიური სამოქმედო პროგრამები წარმოადგენს, რომელთაც მთავრობა ახორციელებს დაბალი კასტების წარმომადგენელთა გაძლიერების მიზნით. მიუხედავად ამისა, კასტური დისკრიმინაცია მაინც გავრცელებულია, განსაკუთრებით პერიფერიულ ზონებში.

2017 წელს ჟურნალში „სამხრეთ აზიის საზოგადოება და კულტურა“ გამოქვეყნებულ სტატიაში ნათქვამია, რომ, მიუხედავად იმისა, რომ შერეული ქორწინება ინდოეთში კანონიერია, წყვილები აწყდებიან სოციალურ ნორმებს, რომლებიც მათი ურთიერთობის წინააღმდეგია და ასეთ ურთიერთობას იხსენიებენ როგორც „ამორალურს“ ან „უწმინდურს“; ხანდახან, საქმე ღირსების აღდგენის მიზნით მკვლელობამდე და თემიდან განდევნამდეც კი მიდის.

2017 წელს რელიგიის შესახებ ჟურნალში გამოქვეყნებულ სტატიაში საუბარია მუსლიმ ფერმერ კაცზე, რომელიც ლინჩის წესით გაასამართლეს უტტარ პრადეშის შტატის პატარა სოფელში, იმის გამო, რომ ის ეხმარებოდა ადგილობრივ მუსლიმ ახალგაზრდას ინდუისტ გოგოსთან ურთიერთობაში. მოგვიანებით, მკვლელობისთვის ექსტრემისტული ჯგუფის „ჰინდუ იუვა ვაჰიმი (ინდუისტთა ახალგაზრდული ძალა)“ ოთხი წევრი დააპატიმრეს. წყარო აღნიშნავს, რომ ეს მხოლოდ ერთი ისტორიაა იმ ბევრიდან, რომელსაც ინდოეთში შერეული ქორწინების გამო აქვს ადგილი. წყარო, ასევე, აღნიშნავს, რომ მართალია, ინდოეთი თავს იწონებს როგორც ერთიანი და მრავალფეროვანი, მაგრამ შერეული ქორწინებები წარმოუდგენლად იშვიათია.[2]

[1] UK Home Office: Country Policy and Information Note India: Religious minorities, May 2018

 (accessed on 23 May 2019)

[2] EASO – European Asylum Support Office: 1. Information on interfaith and inter-caste marriages in India, in particular in the region of Kerala and the Trivandrum area 2. What is the treatment of people who convert to a different religion in order to get married in India, in particular in the region of Kerala? 3. Information on religious minorities groups belonging to the Ezhava Community who are in interfaith and/or inter-caste marriages 4. In case of religious intolerance towards people who are in interfaith and/or inter-caste marriages in India, is there a different degree of discrimination depending on the different level of income? 5. Information on the treatment of persons in interfaith marriages during the period 2014-2018 [Q72], 11 May 2018

 (accessed on 23 May 2019)

ინდოეთი. რელიგიის შეცვლის თავისუფლება პენჯაბის შტატში. მაისი, 2019

აშშ-ის რელიგიის საერთაშორისო თავისუფლების კომისია 2019 წლის აპრილში გამოქვეყნებულ ანგარიშში (საანგარიშო პერიოდი 2018 წელი) ინდოეთის შესახებ წერს, რომ რელიგიის თავისუფლების მხრივ არსებული ვითარება 2018 წლის განმავლობაში, კვლავ, განიცდიდა დაღმასვლის ტენდენციას. ინდოეთს სეკულარული დემოკრატიის ხანგრძლივი ისტორია აქვს, რომლის პირობებშიც ყველა მიმდინარეობის რელიგიურ საზოგადოება ვითარდება. ინდოეთის კონსტიტუციით გარანტირებულია რელიგიის თავისუფლება და დამოუკიდებელი სასამართლო ხშირად იცავს რელიგიური უმცირესობების ინტერესებს. უკანასკნელ წლებში, შეინიშნება შეტევა რელიგიის თავისუფლებაზე, რაც რელიგიური ექსტრემიზმის რიტორიკის ზრდაში გამოიხატება; ასევე, ადგილი აქვს რელიგიური უმცირესობების წინააღმდეგ ჯგუფურ ძალადობას, რასაც ხანდახან მთავრობის მხრიდან წახალისებაც ახლავს. ძირითადი სამიზნეები არა ჰინდუ მოსახლეობა და დაბალი კასტის ჰინდუ უმცირესობაა. აღნიშნულ კამპანიაში ჩართულნი არიან როგორც სახელმწიფო, ასევე კერძო აქტორები. 2018 წლის განმავლობაში შტატების დაახლოებით მესამედის ხელისუფლებამ გააძლიერა კონვერტაციის წინააღმდეგ მიმართული კანონმდებლობა. ჯგუფური ძალადობა გახშირდა ქრისტიანების მიმართ; მიზეზს წარმოადგენს ბრალდებები, რომ ქრისტიანები ახდენენ ხალხის იძულებით კონვერტაციას.  ძალადობის იმ ფაქტებზე, რომელსაც იძულებითი კონვერტაციის ბრალდების მოტივი აქვს საფუძვლად, პოლიცია და პროკურატურა ხშირად არ მოქმედებს ადეკვატურად.

მიუხედავად იმისა, რომ ინდოეთში რელიგიის თავისუფლების მხრივ არსებული ვითარება ზოგადად რყევას განიცდის, 2018 წლის განმავლობაში ადგილი ჰქონდა ასევე დადებით განვითარებებს. რიგმა სამთავრობო ორგანოებმა გააძლიერეს ძალისხმევა ქვეყანაში შეუწყნარებლობის წინააღმდეგ ბრძოლაში, რამაც საზოგადოებას შორის ძალადობის მაჩვენებელი 12%-ით შეამცირა. სასამართლომ არაერთ საქმეზე მიიღო გადაწყვეტილება, რომელიც რელიგიური უმცირესობების დაცვისკენ იყო მიმართული. გარდა ამისა, 2018 წელს სახელმწიფომ უფრო მეტი თანხა გამოყო უმცირესობების კუთხით განვითარების პროექტებისთვის.

რელიგიისა და რწმენის თავისუფლების ფუნდამენტური უფლება მოიცავს რწმენის შეცვლის ან საერთოდ არ ქონის უფლებასაც. აღნიშნული უფლება, ასევე მოიცავს სხვა პირის მიმართ საკუთარი შეხედულებების გამოხატვას მის მიერ ნებაყოფლობით რწმენის შეცვლის მოტივით. ინდოეთში, შტატების კანონმდებლობაში, კონვერტაციის საწინააღმდეგო კანონი კრძალავს რელიგიის შეცვლას იძულებით, მოსყიდვით ან მოტყუებით. თუმცა, ბევრი მიიჩნევს, რომ ასეთი ფართო განმარტება საერთოდ კრძალავს რელიგიური კონვერტაციას. ანტი-კონვერტაციის კანონი 7 შტატში მოქმედებს: ოდიშა, მადჰია პრადეში, ჩატისგარჰი, გუჯარატი, არუნაჩალ პრადეში, ჰიმაჩალ პრადეში და ჯჰარკჰანდი.[1]

საერთაშორისო ორგანიზაცია „Freedom House“ 2019 წლის ანგარიშში (საანგარიშო პერიოდი 2018 წელი) ინდოეთის შესახებ წერს, რომ ქვეყნის მოსახლეობის 80% ინდუისტია. წყარო, ასევე აღნიშნავს, რომ ინდოეთი სეკულარული სახელმწიფოა, სადაც რელიგიის თავისუფლება კონსტიტუციითაა გარანტირებული. მიუხედავად ამისა, ზოგიერთი შტატი, სადაც ინდუისტები უმრავლესობას წარმოადგენენ, რელიგიური კონვერტაცია დასჯადია როდესაც ადგილი აქვს „იძულებას“, „მოსყიდვას“ ან „მოტყუებას“. აღნიშნული წყარო, ასევე მიიჩნევს, რომ ასეთი ტერმინების ზოგადია და ფართო ინტერპრეტაციის საშუალებას იძლევა. ინდოეთის ზოგიერთ შტატში კონვერტაციისთვის მთავრობის ნებართვაა საჭირო.[2]

[1] USCIRF – US Commission on International Religious Freedom: United States Commission on International Religious Freedom 2019 Annual Report; Country Reports: Tier 2 Countries: India, April 2019

 (accessed on 22 May 2019)

[2] Freedom House: Freedom in the World 2019 – India, 4 February 2019

 (accessed on 22 May 2019)

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 8-15 მაისი, 2019

ვითარება ერაყში – აშშ-სა და ირანს შორის ურთიერთობის დაძაბვა ერაყზეც აისახება. აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მაიკ პომპეომ ბერლინში ვიზიტი გააუქმა და ერაყში ჩავიდა. ვაშინგტონმა ცენტრალურიო სარდლობის რეგიონში ავიამზიდი „აბრაამ ლინკოლნი“ გააგზავნა, რამაც თეირანის გაღიზიანება გამოიწვია.[1] აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა მთავრობის ყველა მუშაკს, რომელიც არ მუშაობს საგანგებო მიმართულებით, ერაყის დატოვება დაავალა; გადაწყვეტილება, რომელიც საელჩოს და ირბილის საკონსულოს თანამშრომლებსაც ეხება, ასევე, დაკავშირებულია ირანთან დაძაბულობის ზრდასთან.[2] მოკავშირეებთან კონსულტაციების შემდეგ, ერაყში სამხედრო მისია დროებით შეწყვიტა გერმანიამ. მიზეზად, აშშ-სა და ირანს შორის დაძაბულობა დასახელდა. იგივე მიზეზით, ერაყში სამხედრო საწვრთნელი მისია შეაჩერა ნიდერლანდებმაც.[3]

პაკისტანში აფეთქებას 9 ადამიანი ემსხვერპლა – ინციდენტი ლაჰორში მოხდა. თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი სუფისტების სამლოცველოსთან აიფეთქა. აფეთქების შედეგად დაღუპულთა შორის 5 პოლიციელია.[4]

კუბის ხელისუფლებამ ჰომოფობიის საწინააღმდეგო ყოველწლიური მარში გააუქმა – ქვეყნის სექსუალური განათლების ნაციონალურმა ცენტრმა ხელისუფლებას ახალი საერთაშორისო დაძაბულობის წარმოქმნაში დასდო ბრალი. აღნიშნული გადაწყვეტილება აქტივისტებმა გააპროტესტეს.[5] აკრძალვის მიუხედავად, ლგბტ თემის წარმომადგენლებმა და მათმა მხარდამჭერებმა ჰავანაში მსვლელობა მაინც მოაწყვეს, რის დროსაც პოლიციასთან შეტაკება მოხდა. სამართალდამცველებმა აქციის რამდენიმე მონაწილე დააკავეს.[6]

ქაბულში ცნობილი ქალი ჟურნალისტი და პარლამენტის მრჩეველი მოკლეს – მინა მანგელი პოლიტიკაში წასვლამდე რამდენიმე პოპულარული გადაცემის წამყვანი იყო. მას სახლთან ახლოს 11 მაისის დილას ესროლეს. პოლიციამ გამოძიება დაიწყო.[7]

იემენის კრიზისი – ჰუსიტი ამბოხებულები საკვანძო სტრატეგიული პორტის დასატოვებლად ემზადებიან. ჰოდეიდას პორტის დატოვება, 2018 წლის დეკემბერში მიღწეული ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმების პირველი შედეგია. ჰოდეიდას პორტის დატოვების შემდეგ სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ჰუმანიტარული დახმარების მიწოდება გახდება შესაძლებელი. იემენის სამოქალაქო ომში, რომელიც უკვე 4 წელია გრძელდება, 7 ათასამდე ადამიანი დაიღუპა.[8]

ირანში რამადანის დროს კაცებს ქალებისთვის შეხედვა აეკრძალათ – ირანის სასამართლომ ქვეყანაში რამდენიმე შეზღუდვა დააწესა. მათ შორის, მარხვის პერიოდში ქუჩაში ჭამის ან მანქანაში ხმამაღლა მუსიკის მოსმენის შემთხვევაში, ირანის მოქალაქეები დაისჯებიან. წესების დარღვევის შემთხვევაში, შესაძლოა, მოქალაქეებს პატიმრობაც დაემუქროთ.[9]

„ისლამური სახელმწიფო“ სავარაუდოდ ინდოეთში დამკვიდრდა – „The Times“ წყაროზე დაყრდნობით აცხადებს, რომ „ისლამური სახელმწიფოს“ მებრძოლებმა ქაშმირში ბაზა ააშენეს. ტერორისტებსა და ინდოელ სამხედროებს შორის შეტაკებისას, ტერორისტებმა სამხედროები დახოცეს და ტეროტორიას ვილაიეთ ინდია დაარქვეს. ინდოეთის სამართალდამცავი ორგანი აცხადებს, რომ ეს ყველაფერი პროპაგანდაა და „ისლამურ სახელმწიფოს“ კვლავ აღდგენის საშუალება არ აქვს.[10]

[1] BBC; US Secretary of State Pompeo visits Iraq amid Iran tensions; 8 May, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-us-canada-48195747

[2] Al Jazeera; US orders non-emergency government employees to leave Iraq; 15 May, 2019; available at: https://www.aljazeera.com/news/2019/05/orders-emergency-government-employees-leave-iraq-190515081039448.html

[3] US News; German, Dutch military suspend training operations in Iraq amid US-Iran tensions; 15 May, 2019; available at: https://www.usnews.com/news/world/articles/2019-05-15/german-armed-forces-suspend-training-ops-in-iraq-on-regional-tensions

[4] BBC; Pakistan Data Darbar: Bomber kills nine outside Sufi shrine in Lahore; 8 May, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-48197260

[5] BBC; Cuba cancels annual Conga Against Homophobia march; 8 May, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-latin-america-48199835

[6] BBC; Cuba gay activists arrested at pride march in Havana; 12 May, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-latin-america-48242255

[7] CNN; Mina Mangal, Afghan journalist, killed in Kabul; By Ehsan Popalzai, Jennifer Hauser and Eliza Mackintosh; 12 May, 2019; available at: https://edition.cnn.com/2019/05/12/middleeast/mina-mangal-killed-kabul-intl/index.html

[8] Yemen war: Houthi withdrawal from Hudaydah met by mistrust; 11 May, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-48237445

[9] The Telegraph; Men ordered not to look at women during Ramadan in Iran as hardliners tighten control amid nuclear deal row; 11 May, 2019; By Ahmed Vahdat; available at: https://www.telegraph.co.uk/news/2019/05/11/men-ordered-not-look-women-ramadan-iran-hardliners-tighten-control/

[10] The Times; ISIS claims a foothold in India after killing troops; 13 May, 2019; available at: https://www.thetimes.co.uk/edition/world/isis-claims-a-foothold-in-india-after-killing-troops-w6kshz2ww

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 16-23 დეკემბერი, 2018

ინდოეთში 3 წლის გოგო მეზობელმა გააუპატიურა – პოლიციამ ბავშვი გულწასული იპოვა და საავადმყოფოში გადაიყვანა. ადგილობრივებმა დამნაშავე 40 წლის მამაკაცი იპოვეს და მას თავს დაესხნენ. პედოფილი პოლიციამ დააკავა. ინდოეთში ყოველ 155 წუთში ერთხელ 16 წლამდე ბავშვს და ყოველ 13 საათში ერთხელ 10 წლამდე ბავშვს აუპატიურებენ.[1]

ვლადიმერ პუტინმა იეჰოვას მოწმეები დაიცვა – რუსეთის პრეზიდენტმა „სრული სისულელე“ უწოდა იეჰოვას მოწმეების ექსტრემისტული ორგანიზაციების სიაში შეყვანას. მისი თქმით, ხელისუფლებას შეუძლია და უნდა იყოს კიდეც რელიგიური უმცირესობების მიმართ უფრო ლიბერალური. „იეჰოვას მოწმეებიც ქრისტიანები არიან. რისთვის დევნით მათ, ვერ ვხვდები“, – განაცხადა პუტინმა. იეჰოვა მოწმეები ექსტრემისტულ ორგანიზაციად რუსეთის უზენაესმა სასამართლომ 2017 წლის აპრილში გამოაცხადა. 2012 წლის მონაცემებით, რუსეთში 200 ათასამდე იეჰოვას მოწმე ცხოვრობს.[2]

მსოფლიოში 2018 წელს 80 ჟურნალისტი მოკლეს – მოკლული ჟურნალისტების ნახევარზე მეტი 5 ქვეყანაზე მოდის: ავღანეთი (15), სირია (11), მექსიკა (9), იემენი (8) და ინდოეთი (6). აშშ-ში ივნისში „Capital Gazzetta“-ზე თავდასხმას ასევე 6 ჟურნალისტი ემსხვერპლა. მსოფლიოში ამჟამად 348 ჟურნალისტია დაპატიმრებული.[3]

ეუთოს ანგარიში: ჩეჩნეთში ხალხს აწამებენ, იტაცებენ და გაუსამართლებლად სჯიან – ორგანიზაციის მიერ გამოქვეყნებულ დოკუმენტში წერია, რომ ჩეჩნეთის ხელისუფლება მიმართავს წამებას, ხალხის გატაცებას, გაუსამართლებლად დასჯას და ადამიანის უფლებების სერიოზულ დარღვევას. ექსპერტების თქმით, მსხვერპლი მოიცავს, როგორც სექსუალური უმცირესობების წარმომადგენლებს, ასევე, უფლებადამცველ აქტივისტებს, ადვოკატებს, დამოუკიდებელი მედიის თანამშრომლებს და სამოქალაქო საზოგადოებრივ ორგანიზაციებს. გარდა ამისა, ანგარიშის ავტორები მუშაობისას შეესწრნენ თუ როგორ ახდენდნენ მთავრობის წევრები ჟურნალისტებისა და სამოქალაქო საზოგადოების აქტივისტების დაშინებას. ანგარიშში ჩეჩნეთი გამოყოფილია როგორც საგანგებო შემთხვევა – გამონაკლისი, სადაც სტაბილურობის შენარჩუნებისთვის, დაუსჯელობის მიმართ შემგუებლობის სპეციალური რეჟიმი მოქმედებს.[4]

ალ-შაბაბმა ისლამურ სახელმწიფოს სომალიში ომი გამოუცხადა – 42-წუთიან ვიდეო მიმართვაში ალ-შაბაბის ერთერთმა ლიდერმა ტერორისტული დაჯგუფება „ისლამური სახელმწიფო“ სომალიში მიმდინარე ჯიჰადისტურ საქმიანობაში დაადანაშაულა. დაჯგუფების სპიკერმა თავის მებრძოლებს ISIS-ზე იერიშების გაძლიერებისკენ მოუწოდა და დაჯგუფებას „მომაკვდავი დაავადება“ უწოდა.[5]

[1] BBC; Three-year-old assaulted on Dehli bus rape anniversary; 17 December, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-india-46588740

[2] იმედის ახალი ამბები; ვლადიმერ პუტინმა იეჰოვას მოწმეები დაიცვა; 18 დეკემბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/90052/vladimer-putinma-iehovas-motsmeebi-daitsva

[3] South China Morning Post; 80 dead, 348 injured: violence against journalists reached unprecedented level this year; 19 December, 2018; available at: https://www.scmp.com/news/world/article/2178494/80-dead-358-jailed-violence-against-journalists-reached-unprecedented

[4] Radio Liberty / Radio Free Europe; OSCE cites torture, executions among grave rights violations in Chechnya; 20 December, 2018; available at: https://www.rferl.org/a/osce-cites-torture-executions-among-grave-rights-violations-in-chechnya/29667900.html?fbclid=IwAR2SOiZiZ7v7WbyJ7RtNQ3iI0_zlCQvH6dxQfnHkHR-nrJ-tQ-xtwqLkibg

[5] BBC; Al-Shabab declares war on IS in Somalia; 21 December, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/live/world-africa-46590730?ns_mchannel=social&ns_source=twitter&ns_campaign=bbc_live&ns_linkname=5c1cb0bd3a2f470665a24391%26Al-Shabab%20declares%20war%20on%20IS%20in%20Somalia%262018-12-21T09%3A27%3A40.120Z&ns_fee=0&pinned_post_locator=urn:asset:14ad4259-75ea-4d3a-91e8-f7f64b158118&pinned_post_asset_id=5c1cb0bd3a2f470665a24391&pinned_post_type=share

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 8-15 ოქტომბერი, 2018

ინდოეთში გოგო საკუთარმა ოჯახმა ხეზე მიაბა და გაამათრახა – შემთხვევა ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ბიჰარის შტატში მდებარე პატარა სოფელში მოხდა. მუსლიმი გოგო, მშობლების წინააღმდეგობის მიუხედავად, ინდუისტ შეყვარებულთან ერთად გაიპარა; გოგოს ოჯახმა ის მოძებნა და ასეთი ფორმით დასაჯა. ოჯახს არ სურდა, გოგო სხვა აღმსარებლობის ბიჭზე დაქორინებულიყო. გამათრახების შესახებ გადაწყვეტილება სოფლის საბჭომ მიიღო.[1]

ინდოეთში 34 გოგოს ბიჭები თავს დაესხნენ და ჯოხებით სცემეს – შემთხვევა ბიჰარის შტატში მოხდა. ბიჭება სკოლის მოსწავლე 34 გოგო, რომელთაც სექსუალური შევიროვების შემთხვევები გააპროტესტეს, ჯოხებით სცემეს. გოგონათა ასაკი 12-16 წელია. ბრიტანული ფონდის „Thompson Reuters“ სპეციალისტების დასკვნით, ინდოეთი ქალებისთვის ყველაზე საშიში ქვეყანაა.[2]

ავღანეთში არსებული ვითარება – მოძრაობა თალიბანის წევრები ჯაუზკანის პროვინციაში რამდენიმე საკონტროლო-გამშვებ პუნ ქტს დაესხნენ თავს. ინციდენტების შედეგად უსაფრთხოების ძალების 15-ზე მეტი წარმომადგენელი ემსხვერპლა. თავდამსხმელებმა რამდენიმე ობიექტზე ობიექტზე კონტროლის დამყარება მოახერხეს. ორმხრივი სროლისას 30-მდე თალიბი მებრძოლი დაიღუპა.[3]

ტაჰარის პროვინციაში, წინასაარჩევნო ღონისძიებაზე მომხდარი აფეთქების შედეგად 22 ადამიანი დაიღუპა და 36 დაშავდა. დაღუპულთა შორის ეროვნული უსაფრთხოების ოფიცრები და პოლიციელები არიან.[4]

გაეროს ცნობით, ავღანეთში მშვიდობიანი მოსახლეობაში მსხვერპლი უკიდურესად მაღალია. 2014 წლის შემდეგ, 2018 წლის პირველ 9 თვეში სიკვდილიანობამ აქამდე აღრიცხულ რეკორდულ დონეს მიაღწია. 1-ელი იანვრიდან 30 სექტემბრამდე პერიოდში 2798 სამოქალაქო პირი დაიღუპა და 5252 დაიჭრა. ეს მაჩვენებელი 2017 წლის შესაბამისი პერიოდის მონაცემზე 46%-ით მაღალია.[5]

რუსეთში ისლამისტები დააკავეს – უშიშროების ფედერალურმა სამსახურმა თათრეთის რესპუბლიკაში მასშტაბური სპეცოპერაცია ჩაატარა. დაკავებულია დაჯგუფება „ჰიზბ უტ ტაჰრირის“ რეგიონული სტრუქტურების რამდენიმე ლიდერი. დაკავებულთა სახლებში პროპაგანდისტული ლიტერატურა, საიდუმლო დოკუმენტები და საკომუნიკაციო მოწყობილობები აღმოაჩინეს. ოპერაციაში რუსეთის შს სამინისტროსა და ეროვნული გვარდიის ფედერალური სამსახურის თანამშრომლებიც მონაწილეობდნენ.[6]

ეგვიპტის სამხედრო სასამართლომ ეკლესიებზე თავდასხმის გამო 17 პირს სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანა – 17 პირს, 2016-2017 წლებში სამ ეკლესიასა და საკონტროლო-გამშვებ პუნქტებზე თავდასხმის გამო სიკვდილით დასჯიან. 2016-2017 წლებში ორ ეკლესიაზე განხორციელებულ თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა „ისლამურმა სახელმწიფომ“ აიღო. თავდასხმების შედეგად 80-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა.[7]

2018 წელს მსოფლიოში 56 ჟურნალისტი დაიღუპა – საერთაშორისო ორგანიზაციის „რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე“ ინფორმაციით, პროფესიული საქმიანობის შესრულებისას, მიმდინარე წლის პირველი 9 თვის განმავლობაში 56 ჟურნალისტი დაიღუპა. აღნიშნული მაჩვენებელი უკვე აჭარბებს 2017 წლის მთლიან მონაცემს (55). ყველაზე მეტი ჟურნალისტი (13) ავღანეთში დაიღუპა.[8]

ბოკო ჰარამის ტყვეობიდან 833 ბავშვი გაათავისუფლეს – გაეროს ბავშვთა ფონდის ინფორმაციით, შეიარაღებულმა სამოქალაქო დაჯგუფებამ „Civial Joint Task Force“ ჩრდილოეთ ნიგერიაში რადიკალური დაჯგუფება ბოკო ჰარამის ტყვეობიდან  გაათავისუფლა 833 ბავშვი; მათგან ყველაზე პატარა 11 წლისაა.[9]

ორმაგი ტერაქტი სომალიში – სომალის სამხრეთით, ბაიდოაში ორმაგი ტერაქტის შედეგად 20-ზე მეტი დაიღუპა, 40 ადამიანი კი დაიჭრა. პირველი აფეთქება ხალხით სავსე რესტორანში, მეორე კი კაფეში მოხდა. ორივე შემთხვევაში თავი თვითმკვლელმა ტერორისტმა აიფეთქა. ტერაქტზე პასუხისმგებლობა დაჯგუფება ალ-შაბააბმა აიღო.[10]

იემენის კრიზისი – კოალიციის მიერ განხორციელებულ იერიშს 17 ადამიანი ემსხვერპლა და 20 დაშავდა. დაღუპულთა შორის 8 პირი ერთი ოჯახის წევრია. იერიში ჰოდეიდას პროვინციაში 2 ავტობუსზე მიიტანეს, სადაც მშვდობიანი მოსახლეობა ისხდა და სოფლიდან გაქცევას ცდილობდა. ამ დრომზე შეიარაღებულ დაპირისპირებას ქვეყანაში 10 ათასზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა.[11]

გაეროს მონაცემებით, ბოლო 100 წლის განმავლობაში, იემენში ყველაზე დიდი ჰუმანიტარული კატასტროფაა. ქვეყანაში 13 მილიონი ადამიანი შიმშილობს. ორგანიზაცია Save the Children-ის მონაცემებით იემენში 5 მილიონამდე ბავშვი შიმშილის ზღვარზეა. იემენში სამოქალაქო დაპირისპირება 2014 წლიდან მიმდინარეობს.[12]

[1] Daily Mail; Muslim girl, 18, is tied to a tree for hours and whipped for trying to elope with her Hindu lover in India; By Sara Malm; 8 October, 2018; available at: https://www.dailymail.co.uk/news/article-6251897/Muslim-girl-18-tied-tree-whipped-trying-elope-Hindu-lover.html?ito=social-facebook

[2] Reuters; Indian schoolgirls beaten with sticks after protesting sexual harassment; 8 October, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-india-bihar-violence/indian-schoolgirls-beaten-with-sticks-after-protesting-sexual-harassment-idUSKCN1MI1JN?il=0

[3] Tolo News; Security Forces suffer heavy casualties in Jawzjan attack; By Arif Muaavi; 8 October, 2018; available at: https://www.tolonews.com/afghanistan/security-forces-suffer-heavy-casualties-jawzjan-attack

[4] Tolo News; Takhar election rally explosion dath toll rises to 22; 13 October, 2018; available at: https://www.tolonews.com/afghanistan/explosion-targets-takhar-election-rally-12-killed

[5] იმედის ახალი ამბები; გაერო: ავღანეთში დაღუპული მშვიდობიანი მოქალაქეების რაოდენობა უკიდურესად მაღალია; 11 ოქტომბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/80799/gaero-avganetshi-dagupuli-mshvidobiani-moqalaqeebis-raodenoba-ukiduresad-magalia

[6] იმედის ახალია ამბები; რუსეთში ისლამისტები დააკავეს; 11 ოქტომბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/80890/rusetshi-islamistebi-daakaves

[7] Reuters; Egyptian military court sentences 17 to death over church bombings; 11 October, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-egypt-security-court/egyptian-military-court-sentences-17-to-death-over-church-bombings-agency-idUSKCN1ML1S1?il=0

[8] Reporters Without Borders; More journalists killed in first none months of 2018 than in all 2017; 11 October, 2018; available at: https://rsf.org/en/news/more-journalists-killed-first-nine-months-2018-all-2017

[9] Reuters; U.N. says 833 children released by Nigerian militia group; 12 October, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-nigeria-children/u-n-says-833-children-released-by-nigeria-militia-group-idUSKCN1MM1QH?il=0

[10] Reuters; Death toll from twin suicide bombings in southern Somalia rises to 20; 14 October, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-somalia-attack/death-toll-rises-to-20-after-suicide-bombings-in-southern-somalia-idUSKCN1MO07C

[11] იმედის ახალი ამბები; იემენში ავიადარტყმას სულმ მცირე ჩვიდმეტი ადამიანი ემსხვერპლა; 14 ოქტომბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/81219/iemenshi-aviadartkmas-sul-mtsire-chvidmeti-adamiani-emskhverpla

[12] BBC; Yemen could be worst famine in 100 years; 15 October, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/av/world-middle-east-45857729/yemen-could-be-worst-famine-in-100-years