ირანი. ბლოგერთა მიმართ არსებული დამოკიდებულება. ოქტომბერი, 2020

პოლონეთის უცხოელთა საკითხების ოფისის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების (COI) განყოფილება 2020 წლის იანვარში გამოქვეყნებულ სპეციალურ ანგარიშში წერდა, რომ ქვეყანაში მოქმედებს განსაკუთრებით მკაცრი რეგულაციები, რომლებიც გარდაი იმისა, რომ მნიშვნელოვნად ზღუდავენ სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლებას ინტერნეტ სივრცეში, ასევე აწესებენ საკმაოდ მძიმე სასჯელებს დარღევევებისთვის. როგორც კონსტიტუცია, ასევე – შესაბამისი კანონები, კრძალავენ ისეთი იდეების გამოქვეყნებას, რომელიც ეწინააღმდეგება ისლამს ან აზიანებს საჯარო წესრიგს. აღნიშნული ნორმები ძალიან ბუნდოვანია და როგორც პოლიციის, ასევე – ირანული სასამართლოს მიერ მათი ფართო ინტერპრეტირების საშუალებას იძლევა. ოფიციალურად, 2009 წელის შემდგომ, ისეთი სოციალური ქსელების გამოყენება, როგორიცაა – Facebook და Twitter აკრძალულია, თუმცა, ბევრი ირანელი ნახულობს აკრძალვისგან თავის არიდების გზას.

შესაბამისი სამსახურების მხრიდან იმ პირთა მიმართ, რომლებიც ღიად აფიქსირებენ ანტი-სამთავრობო რეტორიკას ან საკუთარ ანტიპათიას სამართლებრივი ან რელიგიური სიტემის მიმართ, დაშინება და ძალადობა რუტინული ხასიათისაა. გამომდინარე თანამედროვეობიდან, აღნიშნული მიდგომა ასევე ვრცელდება იმ პირებზე, რომლებიც საკუთარ კრიტიკულ მოსაზრებებს ინტერნეტის საშუალებით აფიქსირებენ. მიუხედავად იმისა, რომ უკანასკნელი წლების განმავლობაში, არაერთი პირი დააკავეს და დიდი ხნით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს ონლაინ-სივრცეში აქტივობის გამო, 2017 წლიდან მოყოლებული, როგორც წესი, ირანული სასამართლოები მსჯავრდებულებს შედარებით მსუბუქ სასჯელებს უწესებენ (როგორც წესი, მოკლევადიანი პერიოდით თავისუფლების აღკვეთა ან ჯარიმა). დაპატიმრებულთა უმრავლესობის შემთხვევაში, საქმე ეხება ირანში ყველაზე პოპულარული სოციალური ქსელის – „ტელეგრამის“ გამოყენებას.

შესწავლილ წყაროებში მოცემული საჯარო ინფორმაციის მიხედვით, შეუძლია იმ პირთა ზუსტი რაოდენობის განსაზღვრა, რომლებიც უკანასკნელი წლების განმავლობაში, ირანში საკუთარი ონლაინ-აქტივობის გამო სისხლისამართლებრივ დევნას ან სხვა ტიპის სასჯელს დაექვემდებარნენ. თუმცა, შესწავლილი წყაროების ავტორთა უმრავლესობა, აღნიშნულ საკითხზე საუბრისას იყენებს ისეთ ფრაზებს, როგორიცაა: „ხშირი დაპატიმრებები“; „დაკავების ბევრი შემთხვევა“ და „ფართოდ გავრცელებული დაშინება და ძალადობა“.[1]

საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაცია Freedom House ირანის შესახებ 2020 წლის მარტში გამოქვეყნებულ ყოველწლიურ ანგარიშში (საანგარიშო პერიოდი – 2019 წელი) წერდა, რომ ქვეყანაში გამოხატვის თავისუფლება და მედიის დამოუკიდებლობა მნიშვნელოვნად არის შეზღუდული როგორც საჯარო სივრცეში, ასევე – ონლაინ. ირანში მოქმედი ბუნდოვანი კანონები გამოხატვის კუთხით, მკაცრი სისხლისსამართლებრივი სასჯელები და ონლაინ-კომუნიკაციაზე სახელმწიფო სტრუქტურების მონიტორინგი იყო იმ არსებით ფაქტორთა შორის, რომელთა გამოც მოქალაქეები თავს იკავებდნენ ღია და თავისუფალი დისკუსიისგან, პირად სივრცეშიც კი. მიუხედავად აღნიშნული რისკებისა და შეზღუდვებისა, ბევრი ცდილობდა საკუთარი განსხვავებული აზრი დაეფიქსირებინა სოციალურ ქსელებში, რასაც ზოგჯერ, მთავრობის მიერ კონკრეტული ვებ-გვერდებისა თუ ქსელების დაბკლოკვაც კი ახლდა თან. ორგანიზაცია ირანში პოლიტიკურ ან სხვა ტიპის სენსიტიურ საკითხებზე გამოხატვის თავისუფლების კუთხით არსებულ სიტუაციის 4-დან 1 ქულით აფასებს.[2]

იგივე Freedom House ირანში ინტერნეტის თავისუფლების კუთხით არსებული სიტუაციის შესახებ 2020 წლის ოქტომბერში გამოქვეყნებულ ანგარიშში (საანგარიშო პერიოდი – 2019 წელი) წერდა, რომ წლის მანძილზე, ირანში ინტერნეტის თავისუფლება კვლავაც მნიშვნელოვნად იყო შეზღუდული. მთავრობამ, გარკვეული პერიოდით, თითქმის ტოტალურად გათიშა ინტერნეტი მას შემდეგ, რაც მთელი ქვეყნის მასშტაბით საპროტესტო დემონსტრაციები დაიწყო ბენზინის ფასების ზრდის გამო. ის ასევე აგრძელებდა დამოუკიდებელი მედია საშუალებების ვებ-გვერდებსა თუ კონკრეტულ სოციალურ ქსელებზე წვდომის შეზღუდვას. როგორც გასული წლების განმავლობაში, ბლოგერები, ონლაინ სივრცეში მოღვაწე ჟურნალისტები, აქტივისტები და უბრალო მოქალაქეებიც კი ექვემდებარებოდნენ დაპატიმრებას მათ მიერ ინტერნეტში გამოქვეყნებული კონტენტის გამო.

ანგარიშის მიხედვით, 2009 წელს განხორციელებელი მასიური სადამსჯელო ღონისძიებათა კამპანიის შემდეგ, ბევრმა ჟურნალისტმა და ბლოგერმა მიმართ „თვით-ცენზურას“.  არაერთმა მათგანმა ან საერთოდ დატოვა ონლაინ-სივრცე, ან იყენებდნენ ფსევდონიმებს, რათა მათი ვინაობა ანონიმური დარჩენილიყო. 2019 წლის ივლისში, ირანელმა ბლოგერმა და ფოტოჟურნალისტმა – სოჰეილ არაბმა, რომელსაც „სახელმწიფოს საწინააღმდგო პროპაგანდის გავრცელებისა“ და „უზენაესი ლიდერის შეურაცხყოფისთვის“ სასამართლომ 7.5 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა, 20 დღიანი შიმშილობა გამოაცხადა, რათა გაეპროტესტებინა საპატიმროებში არსებული საშინელი პირობები.[3]

ა.შ.შ. სახელმწიფო დეპარტამენტი ირანში ადამიანის უფლებების კუთხით არსებული მდგომარეობის შესახებ 2020 წლის მარტში გამოქვეყნებულ ყოველწლიურ ანგარიშში (საანგარიშო პერიოდი  – 2019 წელი) წერდა, რომ ონლაინ სივრცეში საკუთარი აზრის დაფიქსირების გამო, ბლოგერები, სოციალური მედიის მომხმარებლები და ონლაინ-ჟურნალისტები კვლავ ექვემდებარებოდნენ დაპატიმრებებს. აპრილში, სამთავრობო უწყებებმა მოქალაქეები გააფრთხილეს, რომ ისინი დაექვემდებარებოდნენ სამართლებრივ პასუხისმგებლობას, იმ შემთხვევაში, თუ ონლაინ-სივრცეში განათავსებდნენ ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში მომხდარი წყალდიდობის ფოტოებს. 5 ოქტომბერს, გავრცელებული ცნობების თანახმად, შესაბამისმა სამსახურებმა დააკავებს ინსტაგრამ-მომხმარებელი – საჰარ თაბარი, მას შემდეგ, რაც მან საკუთარ გვერდზე დაპოსტა და განათავსა საკუთარი პლასტიკური ოპერაციების ამსახველი ფოტოები. მას ბრალი დასდეს „ღვთისგმობასა“ და „ახალგაზრდების გარყვნის წახალისებაში“. რამდენიმე კვირის შემდეგ, თაბარი გამოჩნდა სახელმწიფო ტელევიზიის ეთერში და გამოხატა სინანული საკუთარი ქმედებების გამო, რაც ბევრის მიერ შეფასებული იქნა, როგორც „იძულებითი აღიარება“. ერთ-ერთი არასამთავრობო ორგანიზაციის ინფორმაციით, აგვისტოში დააკავეს სულ მცირე 14 ე.წ. „ინსტაგრამ-სელებრითი“ და მოსთხოვეს მათ, დაუყოვნებლივ შეეწყვიტათ საკუთარი საქმიანობა.[4]

[1] Office For Foreigners (Poland) COI Unit – “Query response on Iran: Situation of persons presenting liberal political and political views in social media“; published in January 2020; available at

[accessed 15 October 2020]

[2] Freedom House – Freedom in the World 2020 – Iran; published in March 2020; available at

[accessed 15 October 2020]

[3] Freedom House – Freedom on the Net 2020 – Iran; published in October 2020; available at

[accessed 15 October 2020]

[4] United States Department of State – Country Report on Human Rights Practices 2019 – Iran; published in March 2020; available at

[accessed 15 October 2020]

ირანი. მოქმედი კანონმდებლობა განქორწინების შესახებ. ოქტომბერი, 2020

ირანის ისლამური რესპუბლიკაში განქორწინება რეგულირდება ირანის პირადი სტატუსის შესახებ კანონით. აღნიშნული კანონმდებლობის („Iran’s Personal Status Law“) მიხედვით,  ირანში არსებობს სტანდარტული საქორწინო ხელშეკრულება,[1] რომლის მიხედვით ქალბატონმა შესაძლოა მოითხოვოს მეუღლესთან განქორწინება, მათ შორის, ქვემოთ მოცემული გარემოებ(ებ)ის არსებობის შემთხვევაში: 1) მეუღლეს მოთხოვნის წარდგენამდე უკანასკნელი 6 თვის განმავლობაში, საპატიო მიზეზის არსებობის გარეშე არ გადაუხდია შესაბამისი გადასახადი ე.წ. „nafaqa“ (რომელიც ევალება, ოჯახის „შესანახად“); 2) მეუღლე არასათანადოდ ეპყრობა ქალბატონს; 3) მეუღლე დაავადებულია სენით, რომელიც შეუძლებელს ხდის ქორწინების უზრუნველყოფას; 4) მნიშვნელოვნად გაუარესდა მეუღლის მენტალური ჯანმრთელობა და ა.შ.[2]

აღნიშნულთან ერთად ირანის სამოქალაქო კოდექსის[3] 1130-ე მუხლის მიხედვით, იმ შემთხვევაში თუ ცოლი შეძლებს დაასაბუთოს, რომ ქორწინების შენარჩუნება საფრთხის შემცველია მისთვის, მან შესაძლოა მიმართოს სასამართლოს და მოითხოვოს მეუღლესთან განქორწინება.[4] აღნიშნული მუხლის განმარტების (ე.წ. „კომენტარების“) მიხედვით, ამ შემთხვევაში „საფრთხის“ განმარტება არის მოსამართლის დისკრეცია. საგულისხმოა, რომ განმარტების თანახმად, იმ შემთხვევაში, თუკი ქალი დაამტკიცებს სასამართლოს წინაშე, რომ ქორწინების გაგრძელება მისთვის საფრთხის შემცველი (ზიანის მომტანი) იქნება (would be harmful to her), სასამართლო ასეთ შემთხვევაში განქორწინების უფლებას რთავს. მაგალითისათვის, 1130–ე მუხლის განმარტებით ბარათში ნათქვამია, რომ ტერმინში „საფრთხის  შემცველი“ შესაძლოა იგულისხმებოდეს ფიზიკური დაზიანება, რომელმაც წარუშლელი ზიანი მიაყენა მსხვერპლს (მეუღლეს), (physical abuse must result in permanent injury ).[5] გარდა ამისა, ზემოაღნიშნული კანონის მიხედვით, განქორწინება შესაძლებელია მაშინ, როდესაც ქალს ადგება „ტკივილი და ზიანი“ (“pain and suffering). აღნიშნულ ტერმინში კი, განმარტების მიხედვით, მოიაზრება, მაგალითად, ქმრის მიერ ცოლის მრავალჯერ ცემის ფაქტი.[6]

იგივე კანონის თანახმად, კაცს ნებისმიერ დროს შეუძლია განქორწინება მოითხოვოს. საქორწინო კონტრაქტი შესაძლოა მოიცავდეს „მზითვის სახდელს“ (Dowry), რომელსაც მეჰრს ან მეჰრიეს (“Mehr”; “Mehrieh”) უწოდებენ. ქმარს მეჰრის გადახდა ევალება განქორწინების შემთხვევაში. ასევე, ქმარი ვალდებულია, ფინანსური უზრუნველყოფის მიზნებიდან გამომდინარე, ცოლს ქორწინების განმავლობაში და ქორწინების შეწყვეტიდან 100 დღის მანძილზე უხადოს ე.წ. „ნაფაქე“ (“Nafagheh”). ქმარს შესაძლოა სხვა ფინანსური ვალდებულებებიც ჰქონდეს ნაკისრი, როგორიცაა მაგალითად “Ojratealmesl”, რაც გულისხმობს ქმრის თხოვნით შესრულებული სამსახურის გადასახადს და “Jahizieh”, რაც გულისხმობს იმ ქონების დაბრუნების ვალდებულებას, რომელიც ქმარმა ან მისმა ოჯახმა ცოლის ოჯახისგან მიიღო ქორწინების დროს. საქორწინო კონტრაქტში, რომესაც ხელს ორივე მხარე აწერს, მეჰრიეს ოდენობაც (ოქროს მონეტები) განსაზღვრულია, რომელიც ქმარმა უნდა გადაიხადოს იმ დროს, როდესაც ცოლი შესაბამის მოთხოვნას წამოაყენებს. ბოლო წლებში მეჰრიე უფრო მეტად სიმბოლურ ხასიათს ატარებს და არის იმის დემონსტრირება, რამდენად ძვირფასია ცოლი ქმრისთვის. მეჰრიეს გადახდის ვალდებულება ქმარს უჩნდება განქორწინების შემთხვევაში. „მზითვის გადასახადი“ მეჰრის ან მეჰრიეს ფორმით ირანის ჩვეულებითი ტრადიცია და ასახავს ქმრის ქორწინებისადმი ერთგულებას და ვალდებულებას. თუმცა, მეჰრის საკითხი ასახული და განმარტებულია ოჯახის შესახებ კანონში. ტრადიციულად, მეჰრიეს ოდენობა ოჯახებს შორის წყვილის ნიშნობის დროს მოლაპარაკების შედეგად დგინდება. მეჰრიე, განქორწინების შემდეგ, ცოლის ფინანსური უზრუნველყოფის ფორმაა.

ილამური შარიათის კანონებით, განქორწინების პროცესი წარიმართება ოჯახის საქმეთა სასამართლოში, სადაც ასევე წყდება მეჰრიესთან დაკავშირებული სამართლებრივი საკითხები. სასამართლოს გადაწყვეტილება აისახება სასამართლო ორდერში და განქორწინებას არეგისტრირებს განქორწინების ნოტარიუსის საჯარო ოფისი. შარიათის კანონებით, განქორწინების მიღება უფრო ადვილია კაცისთვის, ვიდრე ქალისთვის.[7] თუმცა მეჰრიეს გადასახადი მძიმე ტვირთია მამაკაცებისთვის და ათასობით ირანელი მამაკაცი ციხეშიც ხვდება მეჰრიეს გადაუხდელობის გამო.[8]

ირანის კანონმდებლობაში შესული ცვლილებების შემდეგ, საპატიმრო სასჯელი გაუქმდა იმ პირებისთვის, ვინც ობიექტური მიზეზებით ვერ ახერხებს მეჰრიეს გადახდას. 2015 წელს საინფორმაციო სააგენტო „Al Arabiya“ წერდა, რომ რომ ირანულ კანონმდებლობაში ხორციელდებოდა ცვლილებები, რომელთა თანახმადაც, ირანელი მამაკაცები, მეჰრიეს ვერ გადახდის შემთხვევაში ციხეში აღარ აღმოჩნდებოდნენ. ირანის პარლამენტი წევრი სააგენტოსთან ინტერვიუში აცხადებდა, რომ თუ მამაკაცი განქროწინების შემდეგ ვერ ახერხებს მეჰრიეს გადახდას, მას ციხეში აღარ ჩასვამენ და ის დაკისრებული მეჰრიეს გადასახადის გადახდას განაწილების პრინციპით, ეტაპობრივად შეძლებს. თუმცა, მამაკაცს კვლავ რჩება ვალდებულება, რომ გადახდის უუნარობა დაადასტუროს. იმ შემთხვევაში თუ მოსამართლე ჩათვლის, რომ პირს მეჰრიეს გადახდა შეუძლია, მაგრამ ის დამალავს ქონებას, რათა თავი აარიდოს გადასახადის დაბრუნებას, მას კვლავ ემუქრება საპატიმრო სასჯელი. აღსანიშნავია, რომ ირანს არაერთხელ უცდია „მზითვის მაღალი გადასახადის“ ტრადიციის აღმოფხვრა ახალდაქორწინებულ წყვილებში, რადგან ფინანსური ტვირთი ძალიან მძიმეა, თუმცა ტრადიციები ყოველთვის უფრო მაღლა დგებოდა, ვიდრე აღნიშნული მცდელობები. აღსანიშნავია ისიც, რომ ბევრი ქალი მაღალი მეჰრიეს ნაცვლად, სულ უფრო ხშირად ითხოვს უკეთეს პირობებს საქორწინო კონტრაქტში, როგორიცაა მაგალითად მუშაობის უფლება ან საჭიროებისამებრ უმტკივნეულო განქორწინების უფლება.[9]

[1] Canada: Immigration and Refugee Board of Canada, Iran: Grounds for a woman to get a divorce at the Special Civil Court of Iran if she is being abused by her husband and he will not agree to a divorce; documents a woman might obtain to prove that she has taken steps to seek a divorce, 1 July 1998, IRN29614.E, ხელმისაწვდომია ბმულზე:

(ნანახია: 20.06.2020)

[2] According to a 1996 article on Iran’s Personal Status Law, there is a standard marriage contract in Iran according to which a woman may “divorce herself and choose the kind of divorce” under one of the following conditions: A. the husband has not paid the nafaqa for six months without reason; B. the husband does not treat her well; C. the husband has a disease that makes it difficult to maintain the marriage; D. the husband has lost mental capacity; E. the husband’s job has been found objectionable by the wife and the court and he refuses to leave his job; F. after five years of marriage the wife has been unable to have children due to her husband’s impairment; G. the husband has disappeared without trace for six months; H. the husband takes a second wife without the permission of the first wife; or I. in the opinion of the court, the husband does not treat both wives with fairness and equality (Women Living Under Muslim Laws (WLUML). Fall 1996. Mehranguiz Kar and Homa Hoodfar. “Personal Status Law as Defined by the Islamic Republic of Iran: An Appraisal,” Shifting Boundaries in Marriage and Divorce in Muslim Communities. Grabels, France: WLUML. (pp. 16-17, 27-29))

[3] Civil Code of the Islamic Republic of Iran [Islamic Republic of Iran],  23 May 1928, ხელმისაწვდომია ბმულზე:

  (ნანახია: 20.06.2020)

[4] Article 1130 – In the following circumstances, the wife can refer to the Islamic judge and request for a divorce. When it is proved to the Court that the continuation of the marriage causes difficult and undesirable conditions, the judge can for the sake of avoiding harm and difficulty compel the husband to, divorce his wife. If this cannot be done, then the divorce will be made on the permission of the Islamic judge.

[5] იქვე.

[6] იქვე.

[7] Online Portal – HART Legal; Know about the Dowry; 6 April, 2020; available at: https://hart-legal.com/family-law/what-is-iranian-family-law/ [accessed 13 October 2020]

[8] Online Portal – N World; Iran pre-nups land thousands of men in jail; 19 March, 2017; available at: https://www.thenational.ae/world/iran-pre-nups-land-thousands-of-men-in-jail-1.81305 [accessed 13 October 2020]

[9] Online Portal – Al Arabiya; No more jail for Iranian men who can’t pay dowry; 19 August, 2015; available at: https://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2015/08/19/No-more-jail-for-Iranian-men-who-can-t-pay-dowry [accessed 13 October 2020]

ირანი. ინფორმაცია ირანის ქურთისტანის დემოკრატიული პარტიის შესახებ. ოქტომბერი, 2020

დიდი ბრიტანეთის საშინაო საქმეთა ოფისი 2019 წლის იანვარში გამოქვეყნებულ ანგარიშში წერს, რომ ირანის ისლამური რესპუბლიკის ქურთისტანის დემოკრატიული პარტია KDPI [PDKI] 1947 წლის 16 აგვისტოს, ირანის ქურტისტანში, მაჰაბადში დაარსდა. KDPI დემოკრატიულ-სოციალისტური პარტიაა და საერთაშორისო სოციალისტური გაერთიანების წევრია. პარტია პრაქტიკულად გაუქმდა, როდესაც 1966-67 წლებში ქურთები აჯანყება ჩაახშეს. 1973 წლის შემდეგ, როდესაც დოქტორი აბდ არ-რაჰმან ქასემლუ პარტიის გენერალურ მდივნად აირჩიეს, პარტიამ ფუნქციონირება განაახლა. 1984 წლის შემდეგ პარტია ერაყში იყო დაფუძნებული. 1992 წლის 17 სექტემბერს პარტიის ლიდერი (გენერალური მდივანი) მუსტაფა ჰედირი გახდა, რომელიც დღემდე პარტიის ლიდერია. KDPI იყო ყველაზე დიდი და კარგად ორგანიზებული ქურთული ოპოზიციური ჯგუფი, რომელიც ირანში ქურთისტანის ავტონომიისთვის იბრძოდა. KDPI დიდი ხნის მანძილზე ირანის მმართველი რეჟიმის მხრიდან თავდასხმის ობიექტი იყო. პარტიამ 2016 წლის თებერვალში სამხედრო კამპანიის განახლების შესახებ განაცხადა. წყაროები 2018 წელს, ირანის ხელისუფლების მიერ, ერაყის ჩრდილოეთით, KDP-I-ის ბაზაზე განხორციელებული ბალისტიკური სარაკეტო იერიშის შესახებ ავრცელებდნენ ინფორმაციას.

წყაროების ცნობით, KDPI პარტიაში გაწევრიანებისთვის დადგენილი მინიმალური ასაკი 18 წელია. იმ შემთხვევაში თუ პირი 18 წლამდე ასაკისაა, მას შეუძლია ახალგაზრდული ორგანიზაციის (Lawan) წევრი გახდეს. თუ პირს ირანში სურს, გახდეს KDPI პარტიის წევრი, უნდა დაუკავშირდეს ადგილობრივ ქსელს და განაცხადოს გაწევრინების სურვილის შესახებ. პარტიასთან კავშირის სამი ფორმა არსებობს – პირი შეიძლება იყოს წევრი, მხარდამჭერი და „მეგობარი“. პარტიის წარმომადგენლობა პარიზში განმარტავს, რომ პარტიის წევრები ქსელური სისტემით არიან ორგანიზებულნი. თითოეული ქსელი ერთ ან მეტ წევრს მოიცავს. KDPI პარტიის მეგობრები არიან პირები, ვინც მონაწილეობს სხვადასხვა საქმიანობაში, რომელიც პარტიის მიერ იგეგმება – დემონსტრაციები, გაფიცვები, სტატიების მომზადება ქურთების მდგომარეობის შესახებ ირანში და ა.შ. KDPI პარტიის მეგობრები ყოველთვის ქურთული ეთნოსის ხალხი არ არიან.

ზოგადად, KDPI არ გასცემს საიდენტიფიკაციო მოწმობას თავისი წევრებისთვის ირანში. საიდენტიფიკაციო მოწმობები მხოლოდ განსაკუთრებულ შემთხვევებში გაიცემა პარტიის ცენტრალურ ოფისში, ხოისანიაკში, ირანის ქურთისტანის რეგიონში; მაგალითად, როდესაც პარტიის წევრი ერთი ქალაქიდან მეორე ქალაქში გადადის და საჭიროა მისი, როგორც პარტიის წევრის იდენტიფიცირება. პარტია ითხოვს, რომ იდენტიფიცირების შემდეგ, მოწმობა უნდა დაბრუნდეს პარტიის ოფისში როდესაც, მაგალითად, პირი აპირებს ევროპაში მოგზაურობას. აღსანიშნავია, რომ ყველა ამ წესს არ იცავს და ხანდახან ბარათის მფლბელები ბარათებს თან იტოვებენ, რაც პარტიის წესების წინააღმდეგ მოქმედებაა. წყაროების ცნობით, პარტიის წარმომადგენლობა პარიზში ახდენს ინფორმაციის გადამოწმებას პირის წევრობის ან მხარდამჭერობის შესახებ. მაგალითად, მესამე ქვეყნის თავშესაფრის საკითხთა ინსტიტუციას შეუძლია მიმართულ პარტიის პარიზის წარმოამდგენლობას  კითხვით, ესა თუ ის პირი არის თუ არა KDPI პარტიის წევრი ან მხარდამჭერი. პარიზის ოფისი უკავშირდება პარტიის ცენტრალურ ოფისს ირანის ქურთისტანის რეგიონში და ადგენს კონკრეტული პირის სტატუსს. იმ შემთხვევაში თუ დადასტურდება პირის პარტიის წევრობა ან მხარდამჭერობა, პარიზის ოფისი ამზადებს სარეკომენდაციო წერილს, სადაც ფრანგულ ენაზე წერს, ესა თუ ის პირი KDPI პარტიის წევრია თუ მხარდამჭერი. აღნიშნული წერილი ფაქსის საშუალებით ეგზავნება მომთხოვნი ქვეყნის თავშესაფრის საკითხთა ინსტიტუციას. სარეკომენდაციო წერილი არასდროს გადაეცემა პირს პირადად.[1]

ნორვეგიის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის კვლევის ცენტრი 2020 წლის მაისში გამოქვეყნებულ ანგარიშში წერს, რომ KDPI პარტია 2006 წელს გაიყო. ქურთისტანის დემოკრატიული პარტია – ირანი KDP-I ირანული ქურთული ოპოზიციური პარტიაა, რომელიც KDPI პარტიას გამოეყო. KDP-I პარტიის ცენტრალური ოფისი და პარტიის მნიშვნელოვანი ნაწილი და მისი ინსტიტუციური ორგანო და წევრები დაფუძნებულები არიან დევნილობაში, ჩრდილოეთ ერაყში. 1996 – 2015 წლებში ქურთისტანის დემოკრატიული პარტია იცავდა მშვიდობას, თუმცა 2015 წლიდან მათ განაახლეს შეზღუდული სამხედრო საქმიანობა ირანის შიგნით. მიუხედავად ამისა, პარტია ძირითადად სამოქალაქო აქტივობებითაა დაკავებული, როგორიცაა ირანის ქურთისტანის სამოქალაქო საზოგადოების მხარდაჭერა, დემონსტრაციები და გაფიცვები. ანგარიშში ნათქვამია, რომ პარტიის წევრობა ან მხარდამჭერობა ირანში, შესაძლოა, პირისთვის ხანგრძლივი ვადით პატიმრობის ან სასიკვდილო განაჩენის მომტანი გახდეს.[2]

დიდი ბრიტანეთის საშინაო საქმეთა ოფისი 2019 წლის იანვარში გამოქვეყნებულ ანგარიშში წერს, რომ მათ, ვისაც პარტიაში გაწევრიანება სურს, პირველ რიგში პარტიის მიზნებისა და პრინციპების ერთგულება მოეთხოვებათ. პირი უნდა იყოს 18 წლის ასაკის და ირანული ქურთული წარმოშობის; გარდა ამისა, მათ რეკომენდაციას უნდა უწევდეს პარტიის ორი მოქმედი წევრი და ასევე, მათ უნდა გადაიხადონ ყოველთვიური საწევრო გადასახადი. პარტიაში გაწევრიანების პროცედურა ერთნაირია როგორც კაცისთვის, ასევე ქალისთვის.

ირანის ქურთიტანის რეგიონში პარტიის ყველა წევრ ფლობს წევრობის დამატასტურებელ ბარათს. წევრის ბარათი საკრედიტო ბარათის ზომისაა და მასზე ორივე მხრიდან დატანილია ტესტი. წევრის ბარათი, რომელიც გაიცემა სრული განაკვეთის პროფესიონალ წევრებზე, ლურჯი ფერისაა, ხოლო რიგითი წევრებისთვის გაცემული ბარათები ყვითელი ფერის. პარტიის წევრებისთვის, რომლებიც პარტიის ბანაკს მიღმა ცხოვრობენ, ასევე ყვითელი ფერის ბარათები გაიცემა. ყვითელი ბარათები გაიცემა ასევე პარტიის სამხედრო ფრთის (პეშმერგა) წარმომადგენლებისთვის, რომლებიც ერთი წლის შემდეგ იღებენ იგივე ბარათს, რასაც მაღალი დონის პროფესიონალი წევრები ატარებენ. უსაფრთხოების მიზნებიდან გამომდინარე, საიდუმლო წევრები, რომლებიც ირანში ცხოვრობენ, წევრობის ბარათს არ ფლობენ.

წყაროების ცნობით, პარტია გასცემს სარეკომენდაციო წერილს, თუმცა აღნიშნული წერილი არ გადაეცემა პირადად თავშესაფრის მაძიებელს, არამედ ეგზავნება თავშესაფრის საკითხთა ინსტიტუციას ან პირის კანონიერ ადვოკატს ამა თუ იმ ქვეყანაში. ყველა წევრს, ცენტრალურ ოფისში, აქვს დაწერილი დოკუმენტი, რომელიც აღწერს თავშესაფრის მაძიებლის მდგომარეობას. მაგალითად, თუ პარტიის წევრი აპირებს თავშესაფარი მოითხოვს რომელიმე ქვეყანაში, მან უნდა მიმართოს პარტიის ადგილობრივ ოფისს, რომელიც უკავშირდება შემდეგ ცენტრალურ ოფისს და თხოვს სარეკომენდაციო წერილის გაცემას. წერილი მიღება პარტიის მხარდამჭერებსაც შეუძლიათ, იმ შემთხვევაში თუ პარტია მიიჩნევს, რომ მხარდამჭერს ქვეყნის დატოვება პოლიტიკური საქმიანობის გამო უწევს. ასეთ შემთხვევაში, წერილში ხდება იმის დაკონკრეტება, რომ პირი პარტიის მხარდამჭერია და არა წევრი.[3]

ირანის ქურთისტანის დემოკრატიული პარტიის წევრთა მიმართ დამოკიდებულება

დიდი ბრიტანეთის საშინაო საქმეთა ოფისი 2019 წლის იანვარში გამოქვეყნებულ ანგარიშში წერს, რომ ირანის ქურთულ რაიონებში, პირები, ვინც ეჭვმიტანილები არიან KDPI პარტიასთან, კომალასა და ხაბატის ჯგუფებთან კავშირში, ხშირად იბარებენ უსაფრთხოების სამსახურებში. პირები, ვინც კულტურულ ღონისძიებებს გეგმავს, ასევე შეიძლება მათ რიცხვში აღმოჩნდნენ. წყაროები აღნიშნავენ, რომ ეს არაა სტანდარტული კონტროლი უსაფრთხოების მიზნებიდან გამომდინარე, არამედ ხელისუფლების მეთოდია, ზეწოლა განახორციელონ ხალხზე და უჩვენონ მათ, რომ მუდმივი დაკვირვების ქვეშ არიან. მიიჩნევა, რომ სისტემის სამიზნეს წარმოადგენენ, აღნიშნული ჯგუფების როგორც დადასტურებული წევრები, ასევე მათი ოჯახის წევრებიც, მათ შორის ქალები და ბავშვებიც. წყაროების ცნობით, ხელისუფლება, კონკრეტული პირის მოძებნისა თუ მასზე ზეწოლის მიზნით, ხშირად პირდაპირ ოჯახის წევრებთან მიდის. ბოლო პერიოდი სულ უფრო ხშირად ვრცელდება ინფორმაცია აღნინული ჯგუფების წევრების ოჯახებზე ზეწოლის შესახებ. წყაროების ინფორმაციით, თუ პირს ბროშურას უპოვიან, უმეტეს შემთხვევაში მას დააპატიმრებენ, სავარაუდოდ აწამებენ და აიძულებენ იმ ჯგუფის წევრობის აღიარებას, ვისაც ნაპოვნი ბროშურა ეკუთვნის. პირს ხუთ-წუთიან სასამართლოზე გამოუტანენ განაჩენს და ჩასვამენ ციხეში. ნებისმიერი ქმედება, დაკავშირებული ქურთისტანის დემოკრატიულ პარტიასთან, საუბარიც კი ქურთების უფლებებსა და გამოწვევებზე, შესაძლოა პრობლემის წარმომშობი იყოს. ის, ვინც ქურთისტანის დემოკრატიულ პარტიაზე პირდაპირ საუბრობს, რეჟიმის თავლთახედვის არეშია; პირი, ვინც ქურთების უფლებებზე საუბრობს, ზოგადად საფრთხის ქვეშ არის. ქურთული პარტიოტიზმი, რომელიც ბოლო წლებში შუა აღმოსავლეთში გავრცელდა, შესაძლოა ირანსაც მისწვდეს და სწორედ ამის ეშინია რეჟიმს ირანში. ირანის ქურთისტანის დემოკრატიული პარტიის წევრებს, დაპატიმრების შემთხვევაში, 2-დან ათ წლამდე პატიმრობა ემუქრებათ. თავშესაფრის მაძიებლების ცნობით, წინასწარი დაკავებისას ისინი ხდებიან წამების მსხვერპლი და მათგან ითხოვენ პარტიის წევრობის აღიარებას და ქურთისტანის დემოკრატიული პარტიის სხვა წევრების დასახელებას. წყაროები ასევე საუბრობენ პარტიის წევრების მიმართ დისკრიმინაციის, დაპატიმრებებისა და სიკვდილით დასჯის ფაქტების შესახებ.[4]

[1] UK Home Office: Country Policy and Information Note Iran: Kurds and Kurdish political groups, January 2019

 (accessed on 12 October 2020)

[2] Landinfo – Norwegian Country of Origin Information Centre: Iran; Kurdistan Democratic Party – Iran (KDP-I), 19 May 2020

 (accessed on 12 October 2020)

[3] UK Home Office: Country Policy and Information Note Iran: Kurds and Kurdish political groups, January 2019

 (accessed on 12 October 2020)

[4] UK Home Office: Country Policy and Information Note Iran: Kurds and Kurdish political groups, January 2019

 (accessed on 12 October 2020)

ირანი. ინფორმაცია სეფაში რეგისტრაციისა და მსახურების შესახებ. ოქტომბერი, 2020

გაერთიანებული სამეფოს საშინაო საქმეთა ოფისი ირანში სავალდებულო სამხედრო სამსახურის შესახებ 2019 წელს გამოქვეყნებულ სპეციალურ ანგარიშში წერდა, რომ ირანში ახალწვეულებმა სავალდებულო სამხედრო სამსახური უნდა გაიარონ ქვეყნის ერთ-ერთ სამხედრო უწყებაში, ესენია: ჯარის სახმელეთო ნაწილი; ირანული საზღვაო ძალები; ირანული საჰაერო ძალები; Khatam al-Anbiya-ს საჰაერო თავდაცვის ქვედანაყოფი; „ისლამური რევოლუციის გვარდიის კორპუსის“ (IRGC) სახმელეთო ძალები; IRGC საზღვაო ძალები; IRGC საჰაერო ძალები და სამართალდამცავი ორგანოები.

ანგარიშში საუბარია, რომ ა.შ.შ. ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს მიხედვით, ირანში სამხედრო გაწვევისას,  ახალწვეულთა მინიმალური ასაკი შემდეგია: Basij-ში (სახალხო სამობილიზაცო არმია) გაწვევისას – 15 წელი; მოხალისეების შემთხვევაში – 16 წელი; სამართალდამცავ ორგანოებში გაწვევის დროს – 17 წელი; ხოლო სავალდებულო სამხედრო სამსახურში გაწვევისას – 18 წელი.

ანგარიშის მიხედვით, სამხედრო სამსახურისგან თავის არიდება დასჯადია შეიარაღებული ძალების სისხლის სამართლის კოდექსის 40 მუხლით, რომელიც ითვალისწინებს 6-დან 24 თვემდე პატიმრობას ან მოქმედი სამხედრო სამსახურის გადავადებას. 18 წელს მიღწეული მამაკაცები, რომლებსაც შესაბამისი სამსახურები იძახებენ გაწვევაზე და არ ცხადდებიან, ითვლებიან დეზერტირებად და მათი ქმედება ისჯება სისხლისსამართლებრივი წესით. პირები, რომლებიც მშვიდობიანობის დროს სამხედრო სამსახურს თავს აარიდებენ 3 თვით (ან ომის დროს – 15 დღით), დაექვემდებარიან დამატებით 3 თვის ვადით სავალდებულო სამხედრო სამსახურის გაგრძელებას. თუ ახალწვეული ამაზე უფრო მეტ ხანს არის მიმალული, მაშინ მას სამხედრო სამსახურის მოხდის პერიოდი გაეზრდება დამატებით 6 თვით. 1 წელზე მეტი ხნით (ან ომიანობის შემთხვევაში – 2 თვეზე მეტი ხნით) თავის არიდების შემთხვევაში, პირი დაექვემდებარება სამხედრო სასამართლოს წინაშე წარდგომას.

დეზერტირობისთვის განკუთვნილი სასჯელი, ხშირად დამოკიდებულია კონკრეტული ქეისის კონკრეტულ გარემოებებზე: დეზერტირობა მოხდა ომიანობის თუ მშვიდობიანობის პერიდოში; იყო თუ არა პირი უშუალოდ გაწვეული; შესაბამის სამსახურებთან საკუთარი ნებით გამოცხადდა თუ დააკავეს და ა.შ. ასევე რელევანტურია თუ რა პოზიციაზე მსახურობდა რეკრუტი; დეზერტირობის დროს თან წაიღო თუ არა სამხედრო აღჭურვილობა, რომელი სასამართლოს წინაშე წარდგება და ა.შ.

ამას გარდა, ანგარიშში აღნიშნულია, რომ თუ პირი თავს აარიდებს სავალდებულო სამხედრო სამსახურს, მას შესაძლოა მთავრობის მიერ უარი ეთქვას მართვის მოწმობის აღებაზე. ასევე, მისი პასპორტი შესაძლოა გააუქმონ და დაუწესონ შეზღუდვა, რომელიც სპეციალური ნებართვის გარეშე, ახალწვეულს ქვეყნიდან გასვლას უკრძალავს.[1]

საერთაშორისო ვებ-პორტალ globalsecurity.com მიხედვით, 18-დან 49 წლამდე ირანელი მამაკაცები ვალდებულნი არიან, გაიარონ სამხედრო სამსახური, რომელის პერიოდი შეადგენას 18 თვეს. აღნიშნულ სამსახურს შემდგომ მოსდევს სამოხალისეო სარეზერვო სამსახური. პირებს, მოხალისეობის შემთხვევაში, შეუძლიათ იმსახურონ 16 წლის ასაკიდან. ირანის არმიის 80 %-ს; ხოლო რევოლუციური გვარდიის კორპუსის 60 %-ს სწორედ გაწვეული ახალწვეულები შეადგენენ.[2]

[1] UK Home Office – Country Policy and Information Note Iran: Military Service; published in April 2020; available at https://www.justice.gov/eoir/page/file/1274581/download [accessed 8 October 2020]

[2] Globalsecurity.com – Iran – Military Conscription; available at https://www.globalsecurity.org/military/world/iran/conscription.htm [accessed 8 October 2020]

ირანი. მოქმედი კანონმდებლობა აბორტის შესახებ. სექტემბერი, 2020

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ახლო აღმოსავლეთის რეგიონალური ოფისი 2018 წელს გამოქვეყნებულ სტატიაში ირანის ისლამურ რესპუბლიკაში აბორტის კანონიერების შესახებ წერდა, რომ ქვეყანაში აბორტი 2003 წლიდან დასაშვებია იმ შემთხვევაში, როდესაც არსებობს სერიოზული და განუკურნებელი დაავადება, რომელიც დედის ან ნაყოფის ჯანმრთელობას ან/და სიცოცხლეს სერიოზული საფრთხის წინაშე აყენებს.

სტატიის მიხედვით, სამედიცინო აბორტის შესახებ კანონის თავდაპირველი ვერსია 2003 წელს მომზადდა, 2005 წელს ირანის პარლამენტმა მასში საბოლოო ცვლილებები შეიტანა და რატიფიცირება მოახდინა, ხოლო საბოლოოდ, იმავე წელს კანონი დამტკიცებულ იქნა „მეთვალყურეთა საბჭოს“ მიერ.  კანონის მიხედვით, ლეგალური აბორტი დასაშვებია მაშინ, როდესაც სულ მცირე 3 შესაბამისი სპეციალისტი დაადგენს, რომ ნაყოფი არის ფიზიკურად ან გონებრივად განუვითარებელი ან ჩამორჩენელი, რომლის დაბადებასაც შედეგად მოჰყვება დედის მიმართ მძიმე ტანჯვის დადგომა. აბორტი, ასევე, დასაშვებია მაშინ, როდესაც ასევე 3 სპეციალისტის დასკვნით, სახეზეა უშუალოდ დედის სიცოცხლისთვის სახიფათო წინაპირობები. დასკვნა შემდგომ მიდის სამართლებრივი მედიცინის მთავარ ოფისში, რომელიც გასცემს საბოლოო ნებართვას აბორტის გაკეთების თაობაზე. ირანში აბორტის გაკეთება დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც ნაყოფის ჩასახვიდან 4 თვეზე ნაკლები დროა გასული და თუ დედა ამაზე გამოხატავს თანხმობას.

კანონში გაწერილი რეგულაციის მიხედვით, ირანულმა სამართლებრივი მედიცინის ორგანიზაციამ შეადგინა სია, სადაც მოცემულია ის 51 ჯანმრთელობის კონდიცია, რომლის დროსაც აბორტი დასაშვებია (აქედან 22 შეეხება დედის ჯანმრთელობას, ხოლო 29 – ნაყოფისას). აღნიშნული 51 კონდიცია ჩამონათვალია იმ სერიოზული ან/და განუკურნებელი დაავადებებისა, რომლებიც მძიმე ტანჯვას მიაყენებენ დედას, ნაყოფს ან მომავალში – დაბადებულ ბავშვს.[1]

ტექნიკურ და სამედიცინო საერთაშორისო ჟურნალთა ონლაინ-პორტალი BioMedCentral 2020 წელს გამოქვეყნებულ რიგით 261-ე სტატიაში წერდა ირანში ლეგალური აბორტის შესახებ. სტატიაში ასევე აღნიშნულია, რომ 2005 წელს მიღებული „თერაპიული აბორტის შესახებ ერთობლივი აქტის“ მიხედვით, განსაზღვრულია არაერთი ჯანმრთელობის კონდიცია, რომლის დროსაც, ირანში დაშვებულია ლეგალური აბორტი. კანონი ამბობს, რომ თერაპიული აბორტი სამართლებრივად ნებადართულია მაშინ, როდესაც არსებობს 3 სპეციალისტის მიერ დამტკიცებული დიაგნოზი ნაყოფის ანომალიის ან დედის სიცოცხლისთვის საფრთხის შემცველი სერიოზული გარემოების შესახებ. ამას გარდა, პროცედურისთვის აუცილებელია დედისა და „სამართლებრივი მედიცინის ორგანიზაციის“ თანხმობა, ხოლო უშუალოდ პროცედურა განხორიცელებულ უნდა იქნას ფეხმძიმობის 19-ე კვირამდე პერიოდში.[2]

[1] WHO EMRO – “Characteristics of women applying for a legal abortion in the Islamic Republic of Iran”; published in November 2018; available at http://www.emro.who.int/emhj-volume-24-2018/volume-24-issue-11/characteristics-of-women-applying-for-a-legal-abortion-in-the-islamic-republic-of-iran.html [accessed 20 September 2020]

[2] BMC – “Therapeutic abortion in Iran: an epidemiologic study of legal abortion in 2 years”; published on 27 May 2020; available at https://bmcresnotes.biomedcentral.com/articles/10.1186/s13104-020-05098-y [accessed 21 September 2020]

ირანი. ქრისტიანობაზე კონვერტირებულ პირთა მიმართ დამოკიდებულება. სექტემბერი, 2020

აშშ-ის საერთაშორისო რელიგიის თავისუფლების კომისია 2019 წლის ანგარიშში (საანგარიშო პერიოდი 2018 წელი) ირანის ისლამური რესპუბლიკის შესახებ წერს, რომ ირანის მოსახლეობა 83 მილიონზე მეტია (2018 ივლისის მონაცემებით)[1]. აქედან 99,4% არის მუსლიმი, მათ შორის 90-95% შიიტი და 5-10% სუნიტი; რელიგიური უმცირესობა ირანში მოსახლეობის 1 პროცენტს შეადგენს და მოიცავს იარსანებს (დაახლოებით 1 მილიონი), ბაჰაებს, სხვადასხვა ქრისტიანულ დენომინაციებს, ზოროასტრებს, ებრაელებს და საბეან-მანდეანებს.[2] ამასთან, ამავე კონტექსტში აღსანიშნავია, რომ ირანის კონსტიტუციის თანახმად, ზოროასტრიზმის მიმდევრები, ებრაელები და ქრისტიანები (დაბადებით) წარმოადგენენ რელიგიურ უმცირესობათა იმ ჯგუფს, რომელთა მიერაც თავიანთი რელიგიური რიტუალების შესრულება დასაშვებია კანონით განსაზღვრულ ფარგლებში (within the limits of the law).[3] აღნიშნულზე დამატებით ნიშანდობლივია, რომ ირანში ქრისტიანული საზოგადოების ეთნიკურ შემადგენლობასთან დაკავშირებით ნორვეგიის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების ცენტრის (Landinfo) კვლევაში აღნიშნულია, რომ როგორც წესი ქრისტიანები სომხებთან და ასირიელებთან ერთად წარმოადგენენ ეთნიკურ უმცირესობათა ჯგუფს ირანში.[4] ამავე კვლევაში ქრისტიანებთან დაკავშირებით მითითებულია, რომ ის პირები, ვინც დაბადებით ქრისტიანები არიან იწოდებიან ,,ეთნიკურადაც ქრისტიანებად” (ethnic christians), ხოლო მაგალითისათვის პროტესტანტები, რომელთაც გააჩნიათ შიიტური წარმომავლობა იწოდებიან ,,არაეთნიკურ ქრისტიანებად” (non-ethnic christians).[5]

რაც შეეხება ირანში რელიგიის თავისუფლებასთან დაკავშირებულ სამართლებრივ მოწესრიგებას, ზემოთ დასახელებულ ანგარიშში მითითებულია, რომ ქვეყნის კონსტიტუციით განსაზღვრულია, რომ ირანი ისლამურ რესპუბლიკას წარმოადგენს, სადაც ისლამის შიიტური მიმდინარეობა სახელმწიფოს ოფიციალურ რელიგიად არის აღიარებული.[6] ამასთან, კონსტიტუციის თანახმად, ნებისმიერი სამართლებრივი ნორმა ან/და (სოციუმში) დამკვიდრებული ტრადიცია უნდა შეესაბამებოდეს ისლამით დადგენილ/ განსაზღვრულ წესებს ე.წ ,,ისლამურ კრიტერიუმს“ (Islamic Criteria) და შარიათის კანონებს. ამასთან, ირანის კონსტიტუციის თანახმად, ნებისმიერი მოქალაქე სარგებლობს პოლიტიკური, სოციალური, ეკონომიკური  და კულტურული უფლებებით, რომლებიც შესაბამისობაში უნდა იყოს ,,ისლამის კრიტერიუმებთან“.[7]  რელიგიის შეცვლასთან (Apostasy) დაკავშირებით კანონში აღნიშნულია, რომ მუსლიმ პირებს ეკრძალებათ რელიგიის შეცვლა და ნებადართულია მხოლოდ სხვა პირთა მიერ (არამუსლიმები) რელიგიური კონვერტაცია ისლამზე.[8]

ირანში რელიგიის შეცვლასთან დაკავშირებით არსებული სამართლებრივი მოწესრიგების შესახებ ფინეთის იმიგრაციის სამსახურის (Finnish Immigration Servive) მიერ მომზადებულ ანგარიშში აღნიშნულია, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი მუსლიმი თეოლოგი აღნიშნავს, რომ დაბადებით მუსლიმს არ აქვს რელიგიის შეცვლის უფლება, მუსლიმთა წმინდა წიგნში (ყურანი) არ არსებობს მკაცრი ჩანაწერი (განსაზღვრული მითითება) რელიგიის შეცვლის შეუძლებლობის შესახებ.[9] რელიგიის შეცვლის სამართლებრივ შესაძლებლობაზე და თანმდევ გარემოებებზე ამახვილებს ყურადღებას ასევე  ნორვეგიის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების ცენტრი (Landinfo), რომელიც თავის კვლევაში აღნიშნავს, რომ ირანში რელიგიის შეცვლის აკრძალვის მიუხედავად, ხელისუფლებამ წარსულში ზოგიერთ შემთხვევაში ნებადართულად გამოაცხადა (tolerated) ირანში პროტესტანტული ეკლესიის საზოგადოების არსებობა, რომლის (საეკლესიო საზოგადოება) წევრების უმრავლესობაც სწორედ კონვერტირებული მუსლიმები არიან.[10] აღსანიშნავია, რომ ამავე საკითხთან დაკავშირებით კვლევაში აღნიშნულია, რომ ხელისუფლების მხრიდან გარკვეულ შემთხვევებში მსგავსი სასულიერო გაერთიანებების არსებობაზე ნებართვის დაშვების მიუხედავად, შემდგომში (ძირითადად 2009–2013 წწ.) ზოგიერთი ასეთი ეკლესია დაიხურა და კონვერტირებულ ქრისტიანებს ხშირად თავიანთი რელიგიური პრაქტიკის განხორციელება ინტერნეტ რესურსების გამოყენების საშულებით უხდებათ.[11]

ირანში რელიგიური კონვერტაციის პრაქტიკასთან დაკავშირებით მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ ნორვეგიის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების ცენტრის (Landinfo) განცხადებით, რელიგიური კონვერტაცია ირანში ორ ძირითად ჯგუფს უკავშირდება. კერძოდ, რელიგიის შეცვლა (კონვერტაცია ქრისტიანულ რელიგიაზე) ირანში ჯერ კიდევ 1979 წლამდე (ე.ი ირანის ისლამური რესპუბლიკის შექმნამდე) დაიწყო დასავლური ტიპის სახელმწიფოების ,,მისიონერული მოქმედებების“ (missionary activities) შედეგად და შესაბამისად კონვერტირებული პირების პირველი ჯგუფიც სწორედ ამ პერიოდს უკავშირდება (1979 წლამდე კონვერტირებული პირები და მათი შთამომავლები).[12] ქვეყანაში არსებული შეზღუდვების მიუხედავად, რელიგიური კონვერტაციის მასშტაბური მეორე ტალღა 2005–2006 წწ. არის დაკავშირებული, როდესაც ირანში კვლავ გაიზარდა სხვა რელიგიაზე (ძირითადად ქრისტიანობა) კონვერტირებული პირების რაოდენობა.[13] კერძოდ, დასავლეთიდან მართული ,,მისიონერული საქმიანობის“ შედეგად (missionary work) კონვერტირებული პირების რიცხვი დასახელებულ წლებში კიდევ უფრო მზარდი გახდა. მისიონერები ქრისტიანული რელიგიის გასავრცელებლად აქტიურად იყენებდნენ საკაბელო ტელევიზიას, ინტერნეტს, სოციალურ მედიას და ავრცელებდნენ ბიბლიას. სწორედ ამ გარემოებების გათვალისწინებით, დღესდღეობით კონვერტირებული ქრისტიანები ირანში მჭიდროდ თანამშრომლობენ საზღვარგარეთ არსებულ ქრისტიანულ ორგანიზაციებთან, რომლის შედეგადაც მათ (კონვერტირებული ირანელები) განავითარეს სხვადასხვა სახის საშუალებები (მათ შორის რელიგიური სახის ფორუმები), რომლებიც კონვერტირებულ პირებს რელიგიური ლიტერატურის მოპოვებისა და სასულიერო პირებთან კომუნიკაციის  შესაძლებლობას აძლევს.[14]

(შენიშვნა: ქვემოთ წარმოდგენილია ინფორმაცია ირანში ზოგადად კონვერტირებული ქრისტიანებისა და მათ შორის ისეთი კონვერტირებული პირების მდგომარეობის შესახებ, რომლებმაც რელიგია შეიცვალეს არა წარმოშობის ქვეყანაში, არამედ წარმოშობის ქვეყნის საზღვრებს გარეთ, სხვა სახელმწიფოში)

ირანში კონვერტირებული პირების მდგომარეობასთან დაკავშირებით მნიშვნელოვან განმარტებას აკეთებს დიდი ბრიტანეთის შინაგან საქმეთა სამინისტრო კვლევაში სახელწოდებით, ,,ირანი: ქრისტიანები და კონვერტირებული ქრისტიანები“. კერძოდ, წინამდებარე კვლევაში აღნიშნულია, რომ კონვერტირებული ქრისტიანების დაკავების სავარაუდო შემთხვევები (რაოდენობა), ირანში ზოგადად კონვერტირებული ქრისტიანების რაოდენობასთან მიმართებით არის სტატისტიკურად, საგრძნობლად მცირე.[15] გარდა ამისა, კვლევა განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებს იმ ფაქტზე, რომ არსებულ მონაცემებზე დაყრდნობით, ირანის ხელისუფლებისათვის, კონვერტირებულ ქრისტიანთაგან როგორც წესი სამიზნეს (დაკავების სამიზნე) წარმოადგენს ე.წ ,,ოჯახური (არაოფიციალური) ეკლესიების“ (house churches) ლიდერები და მსგავსი რელიგიური შეკრებების ორგანიზატორები.[16] მაშასადამე, კვლევის თანახმად, ირანის ხელისუფლების მხრიდან დაკავების საფრთხე შესაძლოა ეხებოდეს არა ჩვეულებრივ (უბრალო) კონვერტირებულ პირებს, არამედ რელიგიურ ლიდერებსა და რელიგიური შეკრებების ორგანიზატორებს.[17] აქედან გამომდინარე, დიდი ბრიტანეთის შსს–ს კვლევაში აღნიშნულია, რომ ირანის ხელისუფლების ძირითად მიზანს წარმოადგენს ქრისტიანობის გავრცელების შეჩერება, თუმცა მათ ხელთ არსებული რესურსების გათვალისწინებით, ხელისუფლებას ყველა კონვერტირებული ქრისტიანის შესახებ ინფორმაციის მოძიება და მათი კონტროლი არ ხელეწიფება.[18]

აღნიშნულზე დამატებით, ზემოთ დასახელებული კვლევის მიხედვით, მხოლოდ ქრისტიანულ რელიგიაზე კონვერტაცია არ წარმოადგენს საკმარის საფუძველს წარმოშობის ქვეყანაში დევნის საფრთხის წარმოსაშობად.[19] ხელისუფლების მხრიდან დევნის საფრთხის არსებობა დამოკიდებულია კონვერტირებული პირის მიერ განხორციელებულ მოქმედებებზე, რომელიც სახელმწიფოსათვის მკაფიოდ (ადვილად) აღსაქმელი უნდა იყოს (the degree to which their conversion is ‘visible’).[20] მაგალითისათვის, წინამდებარე კვლევაში მითითებულია, რომ ხელისუფლებისათვის ადვილად აღსაქმელი კონვერტაციის შემთხვევა შესაძლებელია იყოს პროზელიტიზმი (proselytising activities) და ასეთი პირების წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში სწორედ ისინი შეიძლება აღმოჩნდნენ დევნის საფრთხის წინაშე. ამასთან, არამხოლოდ პროზელიტიზმის განმახორციელებელი პირები, არამედ ასევე ისინიც, ვინც ქვეყნის დატოვებამდე სახელმწიფოს მხრიდან (სხვადასხვა მიზეზით) განსაკუთრებული დაკვირვების ქვეშ იმყოფებოდნენ, შესაძლებელია დადგნენ რელიგიური კონვერტაციის გამო (დამატებითი ფაქტორი) დევნის საფრთხის წინაშე. ამასთან, კვლევის თანახმად, ის პირები, ვინც შეიცვლა რელიგია საზღვარგარეთ, შემდგომ დაბრუნდნენ ირანში და არ არიან პროზელიტიზმით დაკავებული, შეუძლიათ შეძლებისდაგვარად შეუმჩნევლად (discreetly) შეასრულონ თავიანთი რელიგიური ტრადიციები.[21]

საინტერესოა ასევე ამ საკითხთან დაკავშირებით, ნორვეგიის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების ცენტრის (Landinfo) კვლევა (აღნიშნული კვლევა ეფუძნება 2016 წელს ე.წ ,,ფაქტების დამდგენი მისიის“ (fact finding mission) განხორციელებისას მიღებულ შედეგებს), რომლის თანახმადაც, ორგანიზაცია Human Rights Watch-ის წარმომადგენელთან კვლევის განმახორციელებელი პირების სამუშაო შეხვედრისას, მათ (Human Righs Watch) განაცხადეს, რომ ირანის ხელისუფლება იშვიათად ინტერესდებია უშუალოდ კონვერტირებული პირებით (ინდივიდუალური საქმეებით).[22] მიუხედავად ამისა, კვლევაში ნათქვამია, რომ იმ შემთხვევაში თუკი ცენტრალური სადაზვერვო სამსახური  აღმოაჩენს, რომ მაგალითად კონვერტირებული პირის საცხოვრებელ სახლში (კერძო საკუთრებაში) იმართება რელიგიური შეკრებები, შესაძლებელია სწორედ ასეთ შემთხვევაში დაინტერესდეს ინდივიდუალური კონვერტაციის შემთხვევით ხელისუფლება. კერძოდ, Amnesty International და Human Rights Watch აღნიშნავენ, რომ როგორც წესი ირანში ხელისუფლებისათვის განსაკუთრებით საყურადღებოა ის ორგანიზაციები და პირები, ვინც ეწევა ე.წ ,,მისიონერულ საქმიანობას“ (missionary activities) და ავრცელებენ ისეთ რელიგიური ლიტერატურას, როგორიცაა მაგალითად ბიბლია. თუმცა აქაც ექსპერტები დასძენენ, რომ ხელისუფლების მხრიდან ინტერესის გამოვლენის ხარისხი დამოკიდებულია თავად ორგანიზაციის საქმიანობის არეალზე, სპეციფიკაზე (რამდენად მნიშვნელოვანია მათ მიერ განხორციელებული ქმედებები).[23] ამასთან, ირანის ეკლესიათა გაერთიანების (საბჭოს) სასულიერო პირმა (პასტორმა) Landinfo-სთან საუბრისას განაცხადა, რომ ირანში ძირითადად ის პირები არიან ხელისუფლების მხრიდან დევნის საფრთხის წინაშე, ვინც მუსლიმთა გაქრისტიანებაში აქტიურ მონაწილეობას იღებს (თავიანთ კერძო საკუთრებას იყენებენ ,,საოჯახო  (არაოფიციალური) ეკლესიების“ ფუნქციონერებისათვის).[24] გარდა ამისა, სხვა (ეთნიკურად ირანელი) პასტორი ასევე აღნიშნავს, რომ ირანში კონვერტირებულ ქრისტიანებს შეუძლიათ ჩვეულებრივ განაგრძონ ცხოვრება და მონაწილეობა მიიღონ ე.წ ,,საოჯახო (არაოფიციალურ) ეკლესიებში“ გამართულ რელიგიურ რიტუალებში, თუმცა აქვე მნიშვნელოვანია, რომ პასტორის განცხადებით, კონვერტირებული პირების მოქმედებები შესაბამისობაში იყოს ქვეყანაში დამკვიდრებულ სოციალურ ნორმებთან და ირანული საზოგადოებაში არსებულ სოციალურ (ცხოვრების სტილი) ჩარჩოებთან. კერძოდ, პასტორი აღნიშნავს, რომ კონვერტირებული პირებისათვის პრობლემის წარმოშობა დამოკიდებულია იმაზე, თუ რამდენად მკაფიოდ აღსაქმელია საზოგადოებისათვის მათ მიერ განხორციელებული მოქმედებები. მაგალითისათვის, პასტორმა დაასახელა კონკრეტული შემთხვევა, როდესაც ერთ–ერთი ოჯახი ირანში მართავდა რელიგიურ შეკრებებს, ხოლო ამ უკანასკნელის ჩატარების ადგილი იყო კერძო სახლის ვერანდა, რა დროსაც რელიგიური შეკრების მონაწილეები ასევე უკრავდნენ გიტარაზე და მღეროდნენ სხვადასხვა სიმღერას, რაც მათი შეკრების ადგილმდებარეობის გათვალისწინებით (სახლის ვერანდა) მკაფიოდ აღსაქმელი იყო მათ შორის მეზობლებისთვისაც. სწორედ ამ მიზეზით, ერთ–ერთმა მეზობელმა აღნიშნულის შესახებ სამართალდამცავ უწყებას მიაწოდა ინფორმაცია.[25]

აღნიშნულ ინფორმაციას ადასტურებს ასევე ერთ–ერთი კონვერტირებული პირი, რომელიც Landinfo–ს მონაცემებით ამჟამად ცხოვრობს ირანში. დასახელებულმა პირმა განმარტა, რომ მთავრობის დამოკიდებულება იმასთან დაკავშირებით, თუ როგორი იქნება კონვერტირებული პირის მდგომარეობა ირანში, განსაზღვრავს ის თუ რამდენად თვალშისაცემია ამ უკანასკნელის (კონვერტირებული პირის) მოქმედებები (რელიგიური კუთხით) ირანში. წინამდებარე დასკვნის გაკეთების შესაძლებლობას ზემოთ აღნიშნულ პირს აძლევს ორი მნიშვნელოვანი მაგალითი საკუთარი გამოცდილებიდან. კერძოდ, კონვერტირებული ქალბატონი აცხადებს, რომ მაშინ როდესაც მისი ძმა დააკავეს ქრისტიანული რელიგიის პროპაგანდის ბრალდებით, ისიც (კონვერტირებული ქალბატონი) დაიბარეს სადაზვერვო სამსახურში განმარტების მისაცემად, რა დროსაც ქალბატონმა ასევე სადაზვერვო სამსახურის წარმომადგენელებს განუმარტა, რომ არამხოლოდ მისი ძმა, არამედ თავადაც კონვერტირებულ ქრისტიანს წარმოადგენდა. აღნიშნულის შემდეგ როგორც ამას კონვერტირებული ქალბატონი აცხადებს, სახელმწიფოს წარმომადგენელმა გამოხატა პატივისცემა მის მიერ არჩეული რელიგიისადმი, თუმცა ასევე განუცხადა, რომ მათ (კონვერტირებულ და–ძმას) თავი უნდა შეეკავებინათ რელიგიის პროპაგანდისაგან. ამასთან, აღნიშნული პირი დასძენს, რომ მან სახელმწიფო დაზვერვის სამსახურის წარმომადგენელს ასევე განუცხადა, რომ იმ შემთხვევაში თუკი სხვა პირები მას შეეკითხებოდნენ რელიგიური კუთვნილების შესახებ, კონვერტირებული ქალბატონი არ დამალავდა თავის რელიგიურ იდენტობას, რასთან დაკავშირებითაც სახელმწიფო სადაზვერვო სამსახურის წარმომადგენელს პრეტენზია არ ჰქონია და კონვერტირებულ ქალბატონის ურთიერთობა ცენტრალური სადაზვერვო სამსახურის წარმომადგენელთან ამით დასრულდა.[26] გარდა ამისა, იგივე პირი სახელმწიფო სამსახურებთან თავისი ურთიერთობის შესახებ აღნიშნავს, რომ მაშინ როდესაც ამ უკანასკნელს სურდა პასპორტის დამზადება და მიმართა შესაბამის უწყებას, იქაც განაცხადა მისი რელიგიური იდენტობის შესახებ (რომ წარმოადგენდა კონვერტირებულ ქრისტიანს). ამის შემდგომ, უფლებამოსილმა თანამდებობის პირმა (საპასპორტო ოფიცერმა) დაარეგისტრირა (ოფიციალურად გააფორმა) განმცხადებლის მიერ მოწოდებული ინფორმაცია, განმცხადებელს გადასცეს პასპორტი, რითაც კონვერტირებულ ქალბატონს შესაძლებლობა მიეცა სხვების მსგავსად (მუსლიმები) ჩვეულებრივი წესით გაიარა საპასპორტო კონტროლი და სურვილის შემთხვევაში დაეტოვებინა წარმოშობის ქვეყანა.[27]

ნორვეგიის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების ცენტრი (Landinfo) ზემოთ წარმოდგენილი მაგალითების შესახებ დასძენს, რომ აღნიშნული ფაქტები ადასტურებს იმას, რომ ირანის ხელისუფლებას არ აქვს კონვერტირებულ პირებთან უნიფიცირებული მიდგომა და შესაბამისად მათდამი მოპყრობა მეტწილად დამოკიდებულია იმაზე, თუ რა ქმედებებს განახორციელებს თავად კონვერტირებული პირი.[28]

აღნიშნულზე დამატებით, მაგალითად, ფინეთის იმიგრაციის სამსახურის (Finnish Immigration Service) მიერ მომზადებულ კვლევაში ნათქვამია, რომ რელიგიის შეცვლა ძალიან სენსიტიური თემაა ირანში. ზოგიერთი ადამიანი სასამართლოში დადანაშაულებულ იქნა ისლამზე უარის თქმისათვის (relinquishing Islam), თუმცა სასამართლოში განხილულ საქმეთა უმრავლესობაში, რელიგიის შეცვლა (apostasy) მითითებული იყო ჩადენილ სხვა დანაშაულებებთან ერთად.[29] ამასთან, წინამდებარე ნაშრომის მიხედვით, მხოლოდ რელიგიის შეცვლა იშვიათად არის სასამართლოში საქმის განხილვის საფუძველი, ხოლო ის საქმეები, რომლებიც აქამდე იქნა განხილული მათ შორის ,,რელიგიის შეცვლის“ მიზეზით, ეს უკანასკნელი (რელიგიური კონვერტაცია) მითითებულ იქნა, როგორც ბრალდების ერთ–ერთი საფუძველი. კერძოდ, ზემოთ დასახელებულ შემთხვევებში, რელიგიის შეცვლასთან ერთად, სასამართლომ განიხილა სხვა მნიშვნელოვანი პოლიტიკური ბრალდებებიც.[30] გარდა ამისა, კვლევის თანახმად, შესაძლებელია (ზემოთ წარმოდგენილ ნიშნებზე დაყრდნობით, გარდა რელიგიური აქტივობისა სხვა სახის პოლიტიკური აქტივობაც უნდა იყოს სახეზე), კონვერტირებული ქრისტიანი დააკავონ ირანში, თუმცა ასეთი პირების მიმართ სიკვდილით დასჯის გამოყენება შარიათის კანონების თანახმად (თუკი პირი ერთდროულად ახორციელებს რელიგიურ და პოლიტიკურ აქტივობას) არის ძალიან იშვიათი და გამოყენებულ იქნა მხოლოდ ერთეულ შემთხვევებში.[31]

დიდი ბრიტანეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს კვლევაში სახელწოდებით, ,,ირანი: ქრისტიანები და კონვერტირებული ქრისტიანები“, ირანის გარეთ, სხვა სახელმწიფოში კონვერტირებული ქრისტიანების წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შესახებ მითითებულია, რომ კონვერტირებული პირების (მათ შორის ქრისტიანების) წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში, თუკი ისინი (პირები, რომლებმაც შეიცვალეს რელიგია) არ განახორციელებენ აქტიურ მოქმედებებს, რომლებიც დაკავშირებული იქნება ქრისტიანულ რელიგიასთან (მოიაზრება პროზელიტიზმი), წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნებისას არ გახდებიან ხელისუფლების ინტერესის ობიექტები.[32]

ორგანიზაციამ სახელწოდებით, Middle East Concern[33] მნიშვნელოვანი განმარტება გააკეთა იმასთან დაკავშირებით, თუ როდის და რატომ შეიძლება შეექმნას კონვერტირებულ ქრისტიანს ირანში დაბრუნების შემთხვევაში პრობლემები. კერძოდ, Middle East Concen – ის თანახმად, უკან დაბრუნების შემდეგ კონვერტირებულ ქრისტიანს მხოლოდ მაშინ შეიძლება შეექმნას პრობლემა, თუკი აღნიშნულ პირს წარმოშობის ქვეყნის დატოვებამდეც ჰქონდა მნიშვნელოვანი სახის პრობლემა უსაფრთხოების სამსახურებთან (სახელმწიფოს სტრუქტურებთან).[34] წინააღმდეგ შემთხვევაში, Middle East Concern განმარტავს, რომ კონვერტირებული პირის ირანში დაბრუნება არ  არის საფრთხის შემცველი.[35]

დანიის იმიგრაციის სამსახურისა (Danish Immigration Service) და დანიის ლტოლვილთა საბჭოს (Danish Refugee Council) მიერ ერთობლივად მომზადებულ ანგარიშში, სახელწოდებით ,,საოჯახო (არაოფიციალური) ეკლესიები და რელიგიური კონვერტაცია“, აღნიშნულია, რომ თუკი კონვერტირებული პირი წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნებისას ღიად ისაუბრებს თავისი შეცვლილი რელიგიური კუთვნილების შესახებ სოციალურ მედიაში, მათ შორის “Facebook”–ზე, ამ შემთხვევაში სახელმწიფო ორგანოს წარმომადგენლებს ინფორმაცია ექნებათ პირის შეცვლილი რელიგიური იდენტობის შესახებ და შესაძლებელია სწორედ ამის საფუძველზე დაიწყონ მის მიმართ გამოძიება.[36] აქვე აღსანიშნავია, რომ ანგარიშის თანახმად, ის, თუ როგორ განვითარდება შემდგომში მოვლენები კონვერტირებული პირის მიმართ, უმეტესწილად დამოკიდებულია იმაზე, თუ რა ინფორმაციას მიაწოდებს რელიგიური კონვერტაციის შესახებ სახელმწიფო უწყებებს უშუალოდ კონვერტირებული პირი. ამასთან, ანგარიშში ნათქვამია, რომ გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც კონვერტირებული პირების შესახებ ინფორმაცია რაიმე  სხვა ნიშნის გამო (მაგალითად პოლიტიკური აქტივობა) უკვე აქვს სახელმწიფო უწყებებს და თუკი არიან ჩართულები ქრისტიანობის პროპაგანდაში ან ახორციელებენ ისეთ აქტივობებს, რაც შესაძლებელია (სახელმწიფოს აზრით) საფრთხის შემცველი იყოს ეროვნული უსაფრთხოებისათვის, სხვა შემთხვევაში კონვერტირებული პირები არ დაექვემდებარებიან რაიმე ტიპის მკაცრ სასჯელს.[37] გარდა ამისა, უშუალოდ კონვერტირებული პირის მიერ რელიგიის შეცვლის შესახებ ინფორმაციის განთავსება ისეთ სოციალურ პლატფორმაზე, როგორიცაა “Facebook” არ ნიშნავს იმას, რომ ასეთ შემთხვევაში ეს აუცილებლად გამოიწვევს პირისთვის გარკვეული სახის პრობლემის შექმნას და დადგება დევნის საფრთხის წინაშე. არამედ, ამის საპირწონედ, ანგარიშში აღნიშნულია, რომ ასეთ დროს იწყება პირის შესახებ ინფორმაციის მოძიება და წესდება კონტროლი. მაგალითისათვის, ანგარიშის მიხედვით, ფოტო, რომელიც ასახავს ერთ–ერთი კონვერტირებული პირის ნათლობის პროცესს და რომელიც პირის მიერ განთავსებულ იქნება “Facebook”–ზე, შესაძლებელია შესწავლილ იქნას სახელმწიფოს შესაბამისი უწყების მიერ ამავე პირის (კონვერტირებული პირის) მიერ განხორციელებულ მოქმედებებთან და ინდივიდუალური პროფილთან ერთად. ხოლო ერთ–ერთი უმნიშვნელოვანესი ჩანაწერი, რომელიც ზემოთ დასახელებულ ანგარიშში არის წარმოდგენილი და რომელიც ხაზს უსვამს იმ ფაქტს, რომ სხვა ქვეყანაში კონვერტირებული პირები  წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში არ დადგებიან დევნის საფრთხის წინაშე, შემდეგნაირად ჟღერს: ,,თუკი წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნებული პირი, წარმოშობის ქვეყნის დატოვებამდე არ იყო აფილირებული ქრისტიანულ რელიგიასთან (მისი ქმედებები არ უკავშირდებოდა ქრისტიანობას), ის არ დადგება დევნის საფრთხის წინაშე“.[38]

ზემოთ აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით, მნიშვნელოვან მინიშნებას აკეთებს ასევე დანიის იმიგრაციის სამსახური (Danish Immigration Service) ანგარიშში სახელწოდებით, ,,კონვერტირებული ქრისტიანები ირანში“, რომლის თანახმადაც, მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეიძლება დაემუქროს კონვერტირებულ პირს რაიმე ტიპის საფრთხე წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნებისას, როდესაც ამ უკანასკნელის მიმართ ქვეყნის დატოვებამდე (ანუ კონვერტაციამდე) უკვე ჰქონდა ინტერესი სახელმწიფოს შესაბამის ორგანოებს. მაშასადამე, ასეთი გარემოებების არარსებობის შემთხვევაში კი, პირს, რომელმაც წარმოშობის ქვეყნის ფარგლებს გარეთ შეიცვალა რელიგია, შეუძლია მშვიდად დაბრუნდეს ირანში, ისე რომ მას ამ მხრივ რაიმე ტიპის პრობლემა არ შეექმნას.[39]

აღსანიშნავია, რომ არასამთავრობო ორგანიზაცია “Article 18“–ის იურისტი, ადამიანის უფლებათა დამცველი Mansour Borji აცხადებს, რომ ის პირები, ვინც ირანში ბრუნდება ევროპაში ან დასავლეთის რომელიმე სახელმწიფოში რელიგიის შეცვლის შემდეგ, არსებობს გარკვეული რისკი მათდამი მოპყრობასთან დაკავშირებით. მაგალითად, თუკი კონვერტირებული პირის შესახებ ქვეყნის დატოვებამდე არაფერი იყო ცნობილი სახელმწიფოს შესაბამისი უწყების წარმომადგენლებისათვის, უფლებადამცველი ასეთი პირის წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნებასთან დაკავშირებით აცხადებს, რომ კონვერტირებული ქრისტიანი არ დადგება რაიმე ტიპის საფრთხის წინაშე.[40]

ავსტრალიის საგარეო ურთიერთობებისა და ვაჭრობის საკითხთა დეპარტამენტის (Department of Foreign Affairs and Trade – DFAT) მიერ მომზადებულ ანგარიშში სახელწოდებით ,,ირანი, სახელმწიფოს შესახებ ინფორმაცია“ მითითებულია, რომ ირანელები, ვინც სახელწმიფოს (ირანის) ფარგლებს გარეთ შეიცვალეს რელიგია (გახდნენ ქრისტიანები) წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში, ხელისუფლება მათ მიმართ არ იჩენს განსაკუთრებით ინტერესს.[41] კერძოდ, ისევე როგორც ზემოთ განხილული კვლევები, მათ შორის ავსტრალიის სახელმწიფოს მიერ მომზადებული კვლევა ცხადყოფს, რომ თუკი მანამდე (ქვეყნის დატოვებამდე) კონვერტირებული პირების პოლიტიკური საქმიანობის აქტივობის) შესახებ რელევანტურ უწყებებს არ ჰქონიათ ინფორმაცია და არ არიან/იყვნენ ჩართულები პროზელიტიზმში ან/და პოლიტიკურ აქტივობაში ირანში, ასეთი კონვერტირებული პირები არ დგებიან საფრთხის წინაშე.[42]

ამასთან, დიდი ბრიტანეთის შსს–ს მიერ მომზადებული კვლევის თანახმად, იმ პირების მდგომარეობა, ვინც ირანის ფარგლებს გარეთ მოინათლა არ განსხვავდება (თითქმის ისეთივეა), როგორც ირანში რელიგია შეცვლილი პირების[43]. კერძოდ, კონვერტირებული პირები წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნებისას ძალიან ფრთხილად უნდა იყვნენ, რათა მათ მიერ რელიგიური რიტუალების განხორციელება არ გახდეს სახელმწიფოს წარმომადგენლებისათვის მკაფიოდ აღსაქმელი (თვალშისაცემი).[44] ამავე საკითხის შესახებ ფინეთის საიმიგრაციო სამსახური (Finnish Immigration Service) მის მიერ გამოქვეყნებულ ანგარიშში აღნიშნავს, რომ კონვერტირებული ირანელების წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში, სახელმწიფოს უფრო დიდი ინტერესი აქვს არა უშუალოდ პირის მიერ რელიგიის შეცვლასთან მიმართებით, არამედ იმაზე, თუ როგორ გამოხატავს კონვერტირებული პირი მის მიერ რელიგიის შეცვლას საზოგადოებაში, მუსლიმურ თემში.[45]

აღნიშნულ ფაქტთან დაკავშირებით მნიშვნელოვან განმარტებას აკეთებს, დანიის იმიგრაციის სამსახურისა (Danish Immigration Service) და დანიის ლტოლვილთა საბჭოს (Danish Refugee Council) მიერ ერთობლივად მომზადებული ანგარიში, სახელწოდებით ,,ირანი: საოჯახო ტიპის (არაოფიციალური) ეკლესიები და რელიგიური კონვერტაცია“, რომლის თანახმადაც იმ შემთხვევაში თუკი კონვერტირებული პირი იყენებს თავის (ახალ) რელიგიას მათ შორის პოლიტიკური მიზნებისათვის, მაგალითად რომ შეადაროს და წარმოაჩინოს ქრისტიანული რელიგიის უპირატესობანი ისლამთან შედარებით და აღნიშნული აქტივობისათვის მიმართავს სოციალურ ქსელს, ეს უკანასკნელი შესაძლებელია მნიშვნელოვან პრობლემად გარდაიქმნეს კონვერტირებული პირისათვის.[46] როგორც წინამდებარე ანგარიშშია აღნიშნული, ბევრი ირანელი არ არის ძალიან რელიგიური, მაგრამ ისინი (ირანელები) აღიქვამენ კონვერტაციას, როგორც დასავლური სახელმწიფოების ღირებულებებთან მჭიდრო კავშირის  ქონის შესაძლებლობად ან/და როგორც ირანში არსებული პოლიტიკური რეჟიმის პროტესტად.[47] თუმცა, ამავე თვალსაზრისით განსაკუთრებით ყურადსაღებია ის საკითხი, რომ სოციალურ ქსელში ორი რელიგიის შედარებისას და ამ მხრივ ქრისტიანული რელიგიის უპირატესობების გამოვლენისას, პრობლემა იქმნება მაშინ როდესაც კონვერტირებული პირი გამოხატავს თავის აზრს (რაც განსხვავებულია სხვებისგან და ახალია) და არ წარმოადგენს სხვისი ნათქვამის სიტყვასიტყვით გამეორებას (not someone who has used “copy paste” phrases).[48] მაშასადამე, ამ შემთხვევაშიც შესაძლებელია ითქვას, რომ სოციალურ მედიაში რელიგიური კონვერტაციის შემთხვევაში აქტიურობისას, პრობლემის წინაშე დგებიან განსაკუთრებით ის ადამიანები, ვინც თავიანთ (პირად) მოსაზრებებს გამოხატავენ და არ ახდნენ სხვისი ნათქვამის ზედმიწევნით ციტირებას.

ავსტრალიის საგარეო ურთიერთობებისა და ვაჭრობის საკითხთა დეპარტამენტის (Department of Foreign Affairs and Trade – DFAT) მიერ მომზადებულ ანგარიშში სახელწოდებით ,,ირანი, სახელმწიფოს შესახებ ინფორმაცია“, აღნიშნულია, რომ ირანის ხელისუფლება ნაკლებ ყურადღებას უთმობს ქვეყანაში დაბრუნებულ (ყოფილ) თავშესაფრის მაძიებლებს.[49] კერძოდ, საერთაშორისო დამკვირვებლების (International observers) ინფორმაციით ირანის სახელისუფლებო უწყებები როგორც წესი არ ინტერესდებიან იმ აქტივობებით, რაც ხორციელდება ირანის გარეთ, მათ შორის  წინამდებარე აქტივობები ასევე მოიცავს ირანის მოქალაქეების მიერ სხვა სახელმწიფოში საერთაშორისო დაცვის მოთხოვნას.[50] აღსანიშნავია, რომ ავსტრალიის საგარეო ურთიერთობებისა და ვაჭრობის საკითხთა დეპარტამენტის ინფორმაციით, ირანის სახელმწიფოს ნაკლები ინტერესი ქვეყნის გარეთ მყოფი პირების (მათ შორის თავშესაფრის მაძიებლის) მიმართ მჟღავნდება ასევე ასეთი პირების მიერ ე.წ კრიტიკული პოსტების სხვადასხვა სოციალურ პლატფორმაზე გამოქვეყნებაში – ვინაიდან ირანში არსებული მკაცრი ,,ცენზურის“ (heavy internet filtering) გამო ბევრი ირანელი წარმოშობის ქვეყანაში (ირანში) მოკლებული იქნება მაგალითისათვის კონვერტირებული ქრისტიანების ან LGBTI საზოგადოების განხორციელებული ქმედებების შესახებ ინფორმაციის მიღებას.[51] აქედან გამომდინარე, ზემოთ დასახელებული ანგარიშის თანახმად, მხოლოდ ე.წ ,,მაღალი ინტერესის მქონე პირები“ (განსაკუთრებით, პოლიტიკური აქტივობის მქონე პირები) დადგებიან წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში საფრთხის წინაშე.[52]

მაშასადამე, წარმოშობის ქვეყნის შესახებ არსებულ ინფორმაციის შეჯერებისას გამოიყოფა რამდენიმე მნიშვნელოვანი კრიტერიუმი, რაც შესაძლებელია გახდეს ობიექტური შიშის წარმოშობის საფუძველი, კერძოდ:

ა) თავშესაფრის მაძიებელი აქტიურად უნდა იყოს დაკავებული რელიგიის პროპაგანდით (პროზელიტიზმი);

ბ) თავშესაფრის მაძიებლის მიერ განხორციელებული მოქმედებები მკაფიოდ აღსაქმელი უნდა იყოს ხელისუფლებისათვის;

გ) თავშესაფრის მაძიებლის მიერ მათ შორის სოციალურ ქსელში აქტიურობის შემთხვევაში, მის მიერ გაკეთებული განცხადებები (ქრისტიანობისა და ისლამის შედარება) უნდა იყოს სხვებისგან გამორჩეული და განსხვავებული;

დ) რელიგიური კონვერტაციის შემთხვევაში, წარმოშობის ქვეყანაში მხოლოდ ისეთი პირები შეიძლება დადგნენ საფრთხის წინაშე, ვინც გარდა რელიგიის შეცვლისა რაიმე სხვა დამატებითი ნიშნით (მაგალითად, პოლიტიკური აქტივობა) გახდნენ სახელმწიფოს მხრიდან ინტერესის ობიექტები.

ე) თავშესაფრის მაძიებლებს რელიგიური კონვერტაციის შემდეგ შეუძლიათ გამოხატონ თავიანთი რელიგიური იდენტობა, აღასრულონ რელიგიური რიტუალები, თუმცა მათ მიერ განხორციელებული მოქმედებები არ უნდა მოიცავდეს რელიგიური პროპაგანდის, პროზელიტიზმის ნიშნებს.

სამმართველო ასევე ყურადღებას ამახვილებს სასამართლო გადაწყვეტილებებზე, რომლებიც დაკავშირებულია რელიგიურ კონვერტაციასთან, სადაც (გადაწყვეტილება) განხილულია კონვერტირებული პირისათვის საფრთხის წარმოშობის შესაძლებლობა ირანში. ამ მხრივ განსაკუთრებით საინტერესოა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს (შემდგომში – ECtHR) საქმე სახელწოდებით A. v. Switzerland, რომლის თანახმადაც, ECtHR-მა დაადასტურა ეროვნული სახელმწიფოების მიდგომა კონვერტირებული ქრისტიანების მიმართ. კერძოდ, ECtHR–მა განმარტა, რომ ის პირები, ვინც არ ყოფილან სახელმწიფო უწყებების მხრიდან ყურადღების ობიექტი და ვინც თავის რელიგიურ პრაქტიკას ახორციელებს შეუმჩნევლად (discreetly) წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში, არ დადგება (რაიმე ტიპის) საფრთხის წინაშე.

რაც შეეხება საქმეში არსებულ ფაქტობრივ გარემოებებს, აღსანიშნავია, რომ მოსარჩელემ პირობითად “A”, 2013 წლის 13 ნოემბერს შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურში (Staatssekretariat für Migration – SEM), წარადგინა საერთაშორისო დაცვაზე განცხადება მისი ხელმეორედ განხილვის მოთხოვნით (განმცხადებელი თავდაპირველ საერთაშორისო დაცვაზე განცხადებაში (2009 წელი) აღნიშნავდა, რომ იგი მონაწილეობას იღებდა სხვადასხვა პოლიტიკური სახის დემონსტრაციაში ირანში, მათ შორის, მონაწილეობა ჰქონდა მიღებული 2009 წელს საპრეზიდენტო არჩევნებთან დაკავშირებით გამართულ პოლიტიკურ დემონსტრაციაში. განმცხადებელი ასევე მიუთითებდა, რომ ის დააკავეს ერთ–ერთ ასეთ შეკრებაში მონაწილეობის მიღებისას და დაკავებისას მას ყოველდღე აწამებდნენ. შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურმა განიხილა “A”-ს საერთაშორისო დაცვაზე განცხადება და განმცხადებელს უარი უთხრა ლტოლვილის სტატუსის მინიჭებაზე.

2013 წელს ხელმეორედ საერთაშორისო დაცვაზე განცხადებით მიმართვისას “A”-მ შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურს განუმარტა, რომ იგი 2013 წლის 25 აგვისტოს მოინათლა ქრისტიანული წესით და წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში მის სიცოცხლეს საფრთხე ემუქრებოდა რელიგიის შეცვლის (apostasy) გამო. ამასთან დამატებით “A” გასაუბრებისას განსაკუთრებით უსვამდა ხაზს იმ გარემოებას, რომ მისი მამა თანამშრომლობდა ირანში საიდუმლო სამსახურებთან, რაც წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში ზრდიდა განმცხადებლის დაკავების საფრთხეს. თავშესაფრის მაძიებელმა შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურს ასევე წარუდგინა პროტესტანტული ეკლესიის მიერ გაცემული ნათლობის მოწმობა. 2014 წელს შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურის წარმომადგენელებმა დეტალურად შეისწავლეს “A”-ს განაცხადი საერთაშორისო დაცვაზე და განმცხადებლის მიერ დასახელებული გარემოების მიუხედავად (დევნის საფრთხე, წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში), შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურმა დაასკვნა, რომ მართალია “A” ნამდვილად წარმოადგენდა კონვერტირებულ პირს, თუმცა განმცხადებლის მხრიდან რელიგიის შეცვლა, “A”-ს მიმართ არ წარმოშობდა არასათანადო მოპყრობის საფრთხეს (they considered that his conversion to Christianity did not in and of itself expose him to a real risk of ill-treatment). შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურის გადაწყვეტილებით, წარმოშობის ქვეყანაში დევნის საფრთხის წინაშე შესაძლებელია დადგნენ მხოლოდ ის პირები, ვინც ეწევა რელიგიის პროპაგანდას (პროზელიტიზმი) ან რომლის მიერ განხორციელებული მოქმედებებიც ადვილად აღსაქმელი, შეცნობადია საზოგადოებისათვის. ხოლო განმცხადებლის ინდივიდუალური გარემოებების გათვალისწინებით, შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურმა დაადგინა, რომ თავშესაფრის მაძიებელს წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში არ ჰქონდა რელიგიის პროპაგანდის სურვილი და არც მსგავსი ქმედებები ჰქონდა აქამდე განხორციელებული. ამასთან, უფლებამოსილმა სახელმწიფო უწყებამ განმარტა, რომ არ არსებობდა რაიმე საფუძველი ვარაუდისთვის, რომ ირანის შესაბამისი უწყებებს ჰქონოდათ ინფორმაცია “A”-ს რელიგიური კონვერტაციის შესახებ. სწორედ ამ საფუძვლით “A”-ს უარი ეთქვა საერთაშორისო დაცვაზე.

შვედეთის საიმიგრაციო სამსახურის მიღებული გადაწყვეტილება განმცხადებელმა გაასაჩივრა შვეიცარიის ფედერალურ ადმინისტრაციული კატეგორიის სასამართლოში (Federal Administrative Court) და განმარტა, რომ მისი რელიგიური კონვერტაცია ირანში თავშესაფრის მაძიებლისათვის მნიშვნელოვანი საფრთხის (მათ შორის დაკავება და არასათანადო მოპყრობა) წარმოშობის საფუძველი გახდებოდა. აგრეთვე, თავშესაფრის მაძიებელი მიუთითებდა, რომ კონვერტირებული ქრისტიანი ირანში უფრო მეტად მნიშვნელოვანი საფრთხის წინაშე დადგებოდა, ვიდრე დაბადებით ქრისტიანი.

სასამართლოს გადაწყვეტილებით (Federal Administrative Court), მოსარჩელეს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე და განმცხადებლის სარჩელი აშკარად დაუსაბუთებლად (manifestly ill-founded) ცნო. Federal Administrative Court–ის თანახმად, კონვერტირებული პირი წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში მხოლოდ მაშინ დადგებოდა საფრთხის წინაშე, თუკი განმცხადებლის მიერ შვეიცარიაში განხორციელებული მოქმედებები იყო იმდენად მკაფიოდ აღსაქმელი, რომ იგი შეცნობადი იქნებოდა შვეიცარიის ფარგლებს გარეთ, წარმოშობის ქვეყანაში, მათ შორის თავშესაფრის მაძიებლის მეგობრებისა და ოჯახის წევრებისათვის.[53] ხოლო იმ შემთხვევაში თუკი თავშესაფრის მაძიებლის ოჯახის წევრები ან მეგობრები არიან ,,ფანატიკოსი“ მუსლიმები (“fanatic” Muslims), სწორედ მათი საშუალებით შეიძლებოდა პირის რელიგიური კონვერტაციის შესახებ ინფორმაცია მიწოდებოდა ირანის საიდუმლო სამსახურს. თუმცა, განმცხადებლის საქმეში არსებული ინდივიდუალური გარემოებების გათვალისწინებით, თავშესაფრის მაძიებლის რელიგიური კონვერტაციის უტყუარობის (genuine) მიუხედავად, სასამართლომ ჩათვალა, რომ განმცხადებელს მიმღებ ქვეყანაში (შვეიცარია) თავისი რელიგიური კუთვნილება არ გამოუხატავს იმგვარად, რომ იგი რაიმე ფორმით შეცნობადი გამხდარიყო წარმოშობის ქვეყანისათვის. მაშასადამე, Federal Administrative Court–ის გადაწყვეტილებით, “A”–ს საქმეში არ არსებობდა რაიმე ტიპის საფუძველი ვარაუდისათვის, რომ განმცხადებლის რელიგიური კონვერტაციის შესახებ ინფორმაციის მიღებას შეძლებდნენ ირანის შესაბამისი სახელმწიფო უწყების წარმომადგენლები (there were no indications that the Iranian authorities had even become aware of his conversion).

თავშესაფრის მაძიებელმა 2016 წელს კვლავ მიმართა შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურს და ამჯერად განაცხადა, რომ შვეიცარიის უცხოელთა შესახებ კანონის 83–ე მუხლის საფუძველზე[54] (დროებითი დაშვება სახელმწიფოს ტერიტორიაზე – temporary admission) არ გაეძევებინათ განმცხადებელი შვეიცარიიდან, ვინაიდან თავშესაფრის მაძიებლის მტკიცებით, ირანის ხელისუფლებას ჰქონდა განმცხადებლის რელიგიური კონვერტაციის შესახებ ინფორმაცია. თუმცა წინამდებარე განაცხადის შესწავლის შემდეგ შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურმა მოცემულ საქმესთან დაკავშირებით კიდევ ერთხელ აღნიშნა, რომ განმცხადებელი შვეიცარიაში არ ყოფილა ქრისტიანული თემის ლიდერი, იგი წარმოადგენდა ჩვეულებრივ წევრს (he was only an ordinary member) და შესაბამისად ირანის ხელისუფლებისათვის “A” ინტერესის ობიექტს არ წარმოადგენდა. შესაბამისად, განმცხადებელს ასევე უარი ეთქვა  სახელმწიფოს ტერიტორიაზე დროებით  ყოფნაზე და გაძევების შესახებ გადაწყვეტილების აღსრულების შეჩერებაზე.

განმცხადებელმა (“A”) შემდგომ უკვე მიმართა ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოს და ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის შესახებ კონვენციის მე–2 (სიცოცხლის უფლება) და მე–3 (წამების აკრძალვა) მუხლების საფუძველზე განაცხადა, რომ მისი წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნება, რელიგიური კონვერტაციის გამო გამოიწვევდა ზემოთ დასახელებული მუხლების დარღვევას.

ECtHR–მა წინამდებარე საქმესთან დაკავშირებით, განმარტა, რომ სასამართლოს დადგენილი პრაქტიკით, განმცხადებელი დადგება თუ არა წარმოშობის ქვეყნაში დევნის საფრთხის წინაშე უნდა იქნას შეფასებული განცხადების განხილვისას არსებული გარემოებების (მიმდინარე) და არა მომავალში სავარაუდოდ წარმოშობილი გარემობების საფუძველზე (the question of whether he would face a real risk of persecution upon his return to Iran must be examined in the light of the present-day situation). სასამართლომ განმცხადებლის ინდივიდუალური გარემოებების გათვალისწინებით, შეაფასა ის, თუ რამდენად შეიძლებოდა შვეიცარიაში რელიგიური კონვერტაციის ფაქტი, “A”-ს წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში გამხდარიყო კონვენციის მე–2 და მე–3 მუხლის დარღვევის საფუძველი. სასამართლომ აღნიშნული საქმის განხილვისას განაცხადა, რომ ეს უკანასკნელი (A v. Switzerland) განსხვავდებოდა საქმისგან სახელწოდებით, F.G v. Sweden წინააღმდეგ, რომლის თანახმადაც (F.G v. Sweden), შვედეთის პასუხისმგებელმა უწყებამ არ განიხილა განმცხადებლის რელიგიური კონვერტაციის ფაქტი, რის გამოც სასამართლომ დაადგინა, რომ განმცხადებლის წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში, ეს უკანასკნელი შესაძლოა გამხდარიყო კონვენციის მე–2 და მე–3 მუხლების დარღვევის მსხვერპლი. მოცემულ შემთხვევაში კი (A v. Switzerland), შვეიცარიის უფლებამოსილმა უწყებამ განმცხადებლის მიმღებ ქვეყანაში რელიგიური კონვერტაცია (sur place conversion) დეტალურად შეისწავლა.

ამასთან, აღსანიშნავია ის გარემოება, რომ სასამართლოს შეფასებით, შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურმა სანდოდ მიიჩნია განმცხადებლის რელიგიური კონვერტაცია, ხოლო გადაწყვეტილება იმის შესახებ, რომ განმცხადებელი არ აკმაყოფილებდა ლტოლვილის სტატუსის მინიჭების საფუძველს, შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურის შეფასებით ეყრდნობოდა იმ ფაქტს, რომ “A”-ს მიერ განხორციელებული მოქმედები არ იყო ადვილად (მკაფიოდ) აღქმადი საზოგადოებისათვის და ეს უკანასკნელი წარმოადგენდა ჩვეულებრივ კონვერტირებულ პირს (და არა რელიგიურ ლიდერს, შეკრებების ორგანიზატორს).

აღნიშნული ფაქტების გათვალისწინებით, ECtHR–მა დაადგინა, რომ “A”–ს წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნება არ დაარღვევდა კონვენციის მე–2 და მე–3 მუხლებს.[55]

მნიშვნელოვანი სასამართლო გადაწყვეტილებაა ასევე PS and the Secretary Of State for the Home Department, რომელიც ეხება კონვერტირებული ქრისტიანების საერთაშორისო დაცვას. კერძოდ, აღნიშნული გადაწყვეტილების თანახმად, ჩვეულებრივი კონვერტირებული ქრისტიანები (‘ordinary’ Christians) არ იქცევენ ირანში სახელმწიფო უწყების წარმომადგენელთა ყურადღებას.

აღნიშნულ გადაწყვეტილებაში მითითებულია, რომ ,,ჩვეულებრივი კონვერტირებული ქრისტიანების“ (ordinary’ Christian converts) წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში არსებული რისკი უნდა  შეფასდეს ინდივიდუალურად, საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემობების გათვალისწინებით(must be assessed on a case by case basis). სასამართლო გადაწყვეტილებაში მითითებულია, რომ არსებობს ,,შევიწროების“ (harassment) ზოგადი საფრთხე, თუმცა წინამდებარე საფრთხე არ არის სერიოზული სახის. ამასთან, გადაწყვეტილებაში ხაზგასმითაა აღნიშნული, რომ რელიგიური კონვერტაციის მნიშვნელოვანი საფრთხის წარმოშობის შესაძლებლობა დაკავშირებულია არამხოლოდ უბრალოდ კონვერტაციის ანუ რელიგიის შეცვლის ფაქტთან, არამედ სხვა თანმდევ მნიშვნელოვან გარემოებასთან, მაგალითად, კონვერტირებული პირის ეთნოსი, პოლიტიკური აქტივობა და გენდერული იდენტობა. ,,ჩვეულებრივ კონვერტირებულ პირს“  როგორც წესი ირანში შესაძლებლობა აქვს დაკავდეს ქრისტიანული რელიგიის თაყვანისცემით მნიშვნელოვანი პრობლემების წარმოშობის გარეშეც.

წინამდებარე საქმეში (PS and the Secretary Of State for the Home Department), დიდი ბრიტანეთის იმიგრაციისა და თავშესაფრის საკითხთა პალატის უმაღლესმა ტრიბუნლმა (Upper Tribunal – Immigration and Asylum Chamber) განმარტა, რომ ,,ჩვეულებრივი კონვერტირებული პირს შესაძლებლობა აქვს დაბრუნდეს წარმოშობის ქვეყანაში და არ ჰქონდეს დევნის საფრთხის შიში, ამასთან კონვერტირებულ პირს ასევე შესაძლებლობა აქვს ილოცოს და აღასრულოს ქრისტიანული რელიგიისათვის თანმდევი რიტუალები ამ უფლებაში (რელიგიის თავისუფლება) უხეში ჩარევის გარეშე.[56]

 

[1],,საერთაშორისო რელიგიური თავისუფლება, 2018 წლის ანგარიში“, (International Religious Freedom Report for 2017)ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო დეპარტამენტის, დემოკრატიის, ადამიანის უფლებებისა და შრომის საკითხების ბიურო, (United States Department of State • Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor) 2018, გვ.4,ანგარიში სრულად ხელმისაწვდომია შემდეგ ბმულზე:

(ბოლოს ნანახია: 12.04.2020)

[2]იქვე.

[3]იქვე.

[4],,ირანი: კონვერტირებული ქრისტიანები და ,,საოჯახო ტიპის ეკლესიები“ – მასშტაბი და რელიგიური პრაქტიკის განხორციელების გზები“, (Iran: Christian converts and house churches (1) – prevalence and conditions for religious practice),ნორვეგიის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების ცენტრის (Landinfo), 2017, 7, სრულად ანგარიშის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე:

  (უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 13.04.2020)

[5]იქვე.

[6]იქვე, გვ.1

[7]იქვე.

[8]იქვე.

[9],,კონვერტირებული ქრისტიანები ირანში“ (Converted Christians in Iran), ფინეთის იმიგრაციის სამსახური, 2015,6 სრულად კვლევის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე: https://bit.ly/2K5j7pH (უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 13.04.2020)

[10],,ირანი: კონვერტირებული ქრისტიანები და ,,საოჯახო ტიპის ეკლესიები“ – მასშტაბი და რელიგიური პრაქტიკის განხორციელების გზები“, (Iran: Christian converts and house churches (1) – prevalence and conditions for religious practice), ნორვეგიის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების ცენტრის (Landinfo), 2017, 20, სრულად ანგარიშის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე:

  (უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 13.04.2020)

[11]იქვე.

[12]იქვე, გვ.7

[13]იქვე.

[14]იქვე.

[15],,ირანი: ქრისტიანები და კონვერტირებული ქრისტიანები“ (CountryPolicy and InformationNoteIran: Christians and Christianconverts), დიდი ბრიტანეთის შინაგან საქმეთა სამინსიტრო, 2020, 7, სრულად კვლევის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე: https://bit.ly/2vJRYVN (უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 13.04.2020)

[16]იქვე.

[17]იქვე.

[18]იქვე.

[19]იქვე, გვ.8

[20]იქვე.

[21]იქვე.

[22],,ირანი: კონვერტირებული ქრისტიანები და ,,საოჯახო ტიპის ეკლესიები“ – მასშტაბი და რელიგიური პრაქტიკის განხორციელების გზები“, (Iran: Christian converts and house churches (1) – prevalence and conditions for religious practice), ნორვეგიის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების ცენტრის (Landinfo), 2017, 26, სრულად ანგარიშის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე:

  (უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 13.04.2020)

 

[23]იქვე.

[24]იქვე.

[25]იქვე.

[26]იქვე.

[27]იქვე.

[28]იქვე.

[29],,კონვერტირებული ქრისტიანები ირანში“ (Converted Christians in Iran), ფინეთის იმიგრაციის სამსახური, 2015, 7, სრულად კვლევის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე:  https://bit.ly/2K5j7pH (უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 13.04.2020)

[30]იქვე.

[31]იქვე.

[32],,ირანი: ქრისტიანები და კონვერტირებული ქრისტიანები“ (CountryPolicy and InformationNoteIran: Christians and Christianconverts), დიდი ბრიტანეთის შინაგან საქმეთა სამინსიტრო, 2020, 30, სრულად კვლევის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე: https://bit.ly/2vJRYVN (უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 13.04.2020)

[33]Middle East Concern – დაარსდა 1991 წელს, რათა დეტალურად აღეწერა ქრისტიანი ლიდერების მდგომარეობა შუა აღმოსავლეთისა და ჩრდილოეთ აფრიკის რეგიონში. აღნიშნული ორგანიზაცია სხვა ქვეყნებთან ერთად ასევე ფარავს ირანის ტერიტორიასაც.  ორგანიზაციის შესახებ ინფორმაცია ხელმისაწვდომია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე: https://www.meconcern.org/(უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 15.04.2020)

[34],,ირანი: ქრისტიანები და კონვერტირებული ქრისტიანები“ (CountryPolicy and InformationNoteIran: Christians and Christianconverts), დიდი ბრიტანეთის შინაგან საქმეთა სამინსიტრო, 2020, 30, სრულად კვლევის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე: https://bit.ly/2vJRYVN (უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 13.04.2020)

[35]იქვე.

[36],,ირანი: საოჯახო ტიპის (არაოფიციალური) ეკლესიები და რელიგიური კონვერტაცია“ (IRAN, House Churches and Converts), დანიის იმიგრაციის სამსახურისა (Danish Immigration Service) და დანიის ლტოლვილთა საბჭოს (Danish Refugee Council) მიერ ერთობლივად მომზადებულ ანგარიში, 2018, 9, სრულად ანგარიშის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე:

(უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 16.04.2020)

[37]იქვე.

[38]იქვე.

[39],,კონვერტირებულიქრისტიანებიირანში (Update on the Situation for Christian Converts in Iran), დანიის იმიგრაციის სამსახური (Danish Immigration Service), 2014, 15, სრულად ანგარიშის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე:

(უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 16.04.2020)

[40],,ირანი: ქრისტიანები და კონვერტირებული ქრისტიანები“ (CountryPolicy and InformationNoteIran: Christians and Christianconverts), დიდი ბრიტანეთის შინაგან საქმეთა სამინსიტრო, 2020, 31, სრულად კვლევის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე: https://bit.ly/2vJRYVN (უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 13.04.2020)

[41],,ირანი, სახელმწიფოს შესახებ ინფორმაცია“ (DFAT COUNTRY INFORMATION REPORT, IRAN), ავსტრალიის საგარეო ურთიერთობებისა და ვაჭრობის საკითხთა დეპარტამენტის (Department of Foreign Affairs and Trade – DFAT), 2018, 10, სრულად ანგარიშის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე:

(უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 19.04.2020)

[42]იქვე.

[43]იქვე.

[44]იქვე.

[45],,კონვერტირებული ქრისტიანები ირანში“ (Converted Christians in Iran), ფინეთის იმიგრაციის სამსახური, 2015, 12, სრულად კვლევის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე:https://bit.ly/2K5j7pH (უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 13.04.2020)

[46],,ირანი: საოჯახო ტიპის (არაოფიციალური) ეკლესიები და რელიგიური კონვერტაცია“ (IRAN, House Churches and Converts), დანიის იმიგრაციის სამსახურისა (Danish Immigration Service) და დანიის ლტოლვილთა საბჭოს (Danish Refugee Council) მიერ ერთობლივად მომზადებულ ანგარიში, 2018, 9, სრულად ანგარიშის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე:

(უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 16.04.2020)

[47]იქვე.

[48]იქვე.

[49],,ირანი, სახელმწიფოს შესახებ ინფორმაცია“ (DFAT COUNTRY INFORMATION REPORT, IRAN), ავსტრალიის საგარეო ურთიერთობებისა და ვაჭრობის საკითხთა დეპარტამენტის (Department of Foreign Affairs and Trade – DFAT), 2018, 10, სრულად ანგარიშის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე:

(უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 19.04.2020)

[50]იქვე.

[51]იქვე.

[52]იქვე.

[53]It considered that a person could only face a real risk of ill-treatment upon return to Iran if that person’s Christian faith had been manifested in Switzerland in such a way as to make it visible to the outside and if it could be assumed that his or her family and acquaintances in Iran would learn about that active manifestation of faith, even if it was short of proselytising.

[54]შვეიცარიის უცხოელთა შესახებ კანონის 83–ე მუხლის (დროებითი დაშვების შესახებ გადაწყვეტილება) 1–ლი პუნქტი ,,იმ შემთხვევაში, თუკი ქვეყნიდან გაძევება შეუძლებელია ან არა არის ნებადართული ან არარაციონალურია, შვეიცარიის საიმიგრაციო სამსახურმა უნდა გამოსცეს დროებით ტერიტორიაზე ყოფნის შესახებ გადაწყვეტილება“. სრულად კანონის ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე:

(უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 18.04.2020)

[55]A v. Switzerland, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო, 2017, სრულად სასამარტლო გადაწვეტილების ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისაამართზე:

(უკანასკნელი წვდომის თარიღი: 18.04.2020)

[56]PS and the Secretary Of State for the Home Department, დიდი ბრიტანეთის იმიგრაციისა და თავშესაფრის პალატის უმაღლესმა ტრიბუნლმა (Upper Tribunal – Immigration and Asylum Chamber), სრულად გადაწყვეტილების ნახვა შესაძლებელია შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე: https://www.bailii.org/uk/cases/UKUT/IAC/2020/46.html 9უკანაკსნელი წვდომის თარიღი: 19.04.2020)

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 1-31 მაისი, 2020

ავღანეთში არსებული ვითარება – 4 მაისს, ჰელმანდის პროვინციაში „თალიბანმა“ სამხედროებზე თავდასხმა განახორციელა. ავღანეთის ჯარის საკონტროლო-გამშვებ პუნქტთან დანაღმული ავტომობილი აფეთქდა – დაიღუპა 5 სამხედრო მოსამსახურე.[1]

9 მაისს, ღურის პროვინციაში 300-მდე აქტივისტმა საკვების განაწილება გააპროტესტა. დემონსტრანტების თქმით, კორონა ვირუსის პანდემიის გამო საკვებით ხელისუფლება პოლიტიკურად მისაღებ მოქალაქეებს ეხმარება. აქციის მონაწილეებმა თვითმმართველობის შენობას ქვები დაუშინეს. აქციის მონაწილეებს პოლიციამ ცეცხლი გაუხსნა, რის შედეგადაც 6 ადამიანი დაიღუპა და 14 დაშავდა.[2]

13 მაისს, ქაბულის ერთერთ საავადმყოფოში ტერაქტის შედეგად 13 ადამიანი, მათ შორის 2 ახალშობილი დაიღუპა. შეიარაღებული კაცი შენობაში შეიჭრა და ცეცხლი გახსნა, შემდეგ კი თავი აიფეთქა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია. ინცინდენტის შემდეგ ავღანეთის ხელისუფლებამ თალიბანის წინააღმდეგ ოპერაციების განახლება გადაწყვიტა.[3]

ნანგარჰარის პროვინციაში, კუზ კუნარის დასახლებაში ტერაქტს 24 ადამიანი ემსხვერპლა. აფეთქება პროვინციის ერთერთი რაიონის პოლიციის განყოფილების უფროსის დაკრძალვისას მოხდა. დაშავდა 50 ადამიანზე მეტი. თალიბანმა მომხდართან კავშირი უარყო.[4]

18 მაისს, ღაზნის რაიონში, უსაფრთხოების სამსახურის შენობასთან მომხდარ აფეთქებას 7 ადამიანი ემსხვერპლა, 40 კი დაშავდა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არცერთ დაჯგუფებას არ აუღია.[5]

26 მაისს, სამშვიდობო შეთანხმების ფარგლებში, ავღანეთის პრეზიდენტმა აშრაფ ღანმა „თალიბანის“ 900 მებრძოლის გათავისუფლების განკარგულებას მოაწერა ხელი. გათავისუფლებული პატიმრების რაოდენობა შესაძლოა შეიცვალოს. 25 მაისს ხელისუფლებამ თალიბანის 100 მებრძოლი გაათავისუფლა.[6]

28 მაისს, ავღანეთის უსაფრთხოების ძალებსა და თალიბანს შორის შეტაკებებს სამთავრობო ჯარის 7 თანამშრომელი ემსხვერპლა, 3 კი დაიჭრა. შეტაკება ქაბულის ჩრდილოეთით მოხდა.[7]

30 მაისს, ქაბულში, ტელეარხის „Khurshid“ მიკროავტობუსში ასაფეთქებელი მოწყობილობა ამოქმედდა. დაიღუპა ტელეკომპანიის ორი თანამშრომელი, ექვსი კი დაშავდა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[8]

ერაყში არსებული ვითარება – 2 მაისს, ისლამური სახელმწიფოს თავდასხმას სახალხო მობილიზაციის ძალების 10 წევრი ემსხვერპლა. ინციდენტები სალაჰადინის პროვინციის ქალაქებში – მაკეეშფასა და ბალადში მოხდა.[9]

6 მაისს, ბაღდადის საერთაშორისო აეროპორტთან „კატიუშას“ ტიპის 3 რაკეტა ჩამოვარდა. ინციდენტის შედეგად არავინ დაშავებულა.[10]

ერაყის პრემიერი მუჰამედ ალ-კაზიმი გახდა, რომელიც ყოფილი ჟურნალისტია. ის აქამდე დაზვერვის სამსახურის ხელმძღვანელის თანამდებობას იკავებდა. ერაყის პარლამენტი 5 თვის განმავლობაში ვერ თანხმდებოდა პრემიერის კანდიდატურაზე. მიმდინარე წელს ალ-კაზიმი მესამე წარდგენილი კანდიდატი იყო.[11]

იემენის კრიზისი – 2 მაისს, იემენის ხელისუფლებასა და სეპარატისტებს შორის შეთანხმება შედგა. რეგიონში სამთავრობო ძალების მოქმედებებს საუდის არაბეთი უჭერდა მხარს, სეპარატისტთა ქმედებების მხარდამჭერი კი არაბთა გაერთიანებული საამიროებია. დეესკალაციის შესახებ შეთანხმება კუნძულ სოკოტრაზე შეტაკებების დასრულებას ითვალისწინებს. 26 აპრილს იემენელმა სეპარატისტებმა ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, მათ მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე თვითმმართველობა გამოაცხადეს. ამავე რეჟიმის დაწესებას „სამხრეთის გარდამავალი საბჭო“ იემენის ყველა სამხრეთ პროვინციაში, მათ შორის საპორტო ქალაქ ადენში გეგმავენ. იემენის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, მუჰამედ ალ-ჰადრამიმ „სამხრეთის გარდამავალი საბჭოს“ ქმედებებს შეიარაღებული აჯანყება უწოდა. იემენში კონფლიქტი 2014 წელს დაიწყო. ქვეყნის მთავრობას ირანის მიერ მხარდაჭერილი ამბოხებული ჰუსიტები დაუპირისპირდნენ. კონფლიქტში მალევე საუდის არაბეთის ხელმძღვანელობით მოქმედი კოალიცია ჩაერთო, რომელიც იემენის ხელისუფლებას ავია იერიშებით ეხმარება.[12]

პაკისტანში ინტერნეტში გავრცელებული ვიდეოს გამო ნათესავებმა 2 მოზარდი გოგო მოკლეს – შემთხვევა 17 მაისს ქვეყნის ჩრდილოეთ-დასავლეთით მოხდა, ამის მიზეზი კი ინტერნეტში გავრცელებული ვიდეო გახდა, რომელზეც 3 არასრულწლოვანი გოგო ტყეში კაცთან ერთად არის აღბეჭდილი. ვიდეო თითქმის 1 წლის წინ არის გადაღებული, თუმცა სოციალურ ქსელებში რამდენიმე კვირის წინ გავრცელდა. ამის შემდეგ ნათესავებმა რგოლში ნაჩვენები 16 და 18 წლის გოგოები ცეცხლსასროლი იარაღით მოკლეს. გოგოების და ქალების წინააღმდეგ ძალადობა პაკისტანში სერიოზულ პრობლემად რჩება. აქტივისტების მონაცემებით, ყოველწლიურად ქვეყანაში ე.წ. ღირსების მკვლელობებს ათასამდე ქალი ეწირება.[13]

ირანელი ექსტრემალი შენობის სახურავზე გადაღებული ფოტოს გამო დააპატიმრეს – 23 მაისს პოპულარული ირანელი პარკურის ოსტატების – ალირეზა ჯაპალაღისა და მისი მეგობარი გოგოს ფოტოს თეირანის კიბერპოლიციაში „ვულგარული აქტი“ უწოდეს. მათი განცხადებით, წყვილის „უკანონო ქცევა შარიათის კანონებს ეწინააღმდეგება“. აღსანიშნავია, რომ ჯაპალაღის მეგობარი გოგო, რომლის ვინაობაც ჯერჯერობით უცნობია, ამ დრომდე არაა დაკავებული.[14]

ირანში ე.წ. ღირსების მკვლელობას 14 წლის გოგო, რომინა აშრაფი ემსხვერპლა – 27 მაისს, მკვლელობის ბრალდებით, პოლიციამ მოზარდის მამა დააკავა. სამართალდამცველები ვარაუდობენ, რომ მან შვილი 35 წლის შეყვარებულთან ერთად გაქცევის გამო მოკლა, რადგან მათ ქორწინებას ეწინააღმდეგებოდა. გაქცეული წყვილი პოლიციამ დააკავა და მოზარდი სახლში დააბრუნეს. არსებული ინფორმაციით, მამა შვილის საძინებელში შევიდა და თავი ნამგლით მოჰკვეთა. მომხდარმა ქვეყანაში დიდი გამოხმაურება გამოიწვია. საზოგადოება „ღირსების მკვლელობის“ პრაქტიკის მოსპობას ითხოვს.[15]

სუდანში ქალთა წინადაცვეთა დასჯადი გახდა – სუდანში სისხლის სამართლის საქმე აღიძვრება იმ ქალებზე, ვინც წინადაცვეთას ჩაიტარებს. დანაშაული სამი წლით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. უფლებათა დამცველი ორგანიზაციები ამ გადაწყვეტილებას მიესალმებიან. სუდანის საზოგადოება მიიჩნევს, რომ ქალს წინადაცვეთა, მხოლოდ გათხოვების მიზნით სჭირდება. მსოფლიოში წინადაცვეთას 200 მილიონი გოგო და ქალი დაექვემდებარა. ეს პროცედურა აფრიკის 30 ქვეყანაში, ახლო აღმოსავლეთის და აზიის ქვეყნებში და ასევე, რუსეთის სამხრეთ რეგიონებშია გავრცელებული. სუდანში წინადაცვეთა 15-დან 49 წლამდე ქალების 87%-ს ჩაუტარდა.[16]

[1] Tolo News; Car bomb attack in Helmand leaves five dead: official; 4 May, 2020; available at: https://tolonews.com/afghanistan/car-bomb-attack-helmand-leaves-five-dead-official

[2] Reuters; At least six killed in protests over food distribution in Afghanistan; 9 May, 2020; available at: https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-afghanistan-food/seven-killed-in-protests-over-food-distribution-in-afghanistan-local-mp-says-idUSKBN22L0I4?il=0

[3] Washington Post; Brutal attack on mothers and newborns prompts Afghanistan to resume offensive operations against Taliban; 13 May, 2020; available at: https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/gunmen-storm-kabul-maternity-ward-killing-13-including-2-newborns/2020/05/12/416a9174-9428-11ea-87a3-22d324235636_story.html

[4] Al Jazeera; Afghanistan: deadly suicide attack targets funeral in Nangarhar; 13 May, 2020; available at: https://www.aljazeera.com/news/2020/05/afghanistan-deadly-suicide-attack-targets-funeral-nangarhar-200512081739828.html

[5] Tolo News; Suicide bomber in vehicle targets NDS special unit in Ghazni; 18 May, 2020; available at: https://tolonews.com/afghanistan/suicide-bomber-vehicle-targets-nds-special-unit-ghazni?fbclid=IwAR0GwSKTxuDcrJSW1ntX8s0hcQjBjMBAsYsofeI0t2IRFfCvPKaKzWsZjg4

[6] იმედის ახალი ამბები; ავღანეთის პრეზიდენტმა თალიბანის 900 მებრძოლის გათავისუფლების განკარგულებას ხელი მოაწერა; 26 მაისი, 2020; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/144590/avganetis-prezidentma-talibanis-900-mebrdzolis-gatavisuplebis-gankargulebas-kheli-moatsera

[7] Daily Sabah; 7 Afghan security personnel killed in 1st attack since cease-fire ended; 28 May, 2020; available at: https://www.dailysabah.com/world/asia-pacific/7-afghan-security-personnel-killed-in-1st-attack-since-cease-fire-ended

[8] Tolo News; Journalist, studio technician killed in Kabul blast, 6 wounded; 30 May, 2020; available at: https://tolonews.com/afghanistan/journalist-driver-killed-kabul-ied-blast-6-wounded?fbclid=IwAR1y1Xp3oyQo66rUWer-UmLloQ27pAaxLFWGZSg3d_GQsjWSkk-O1HKfZ3E

[9] Al Jazeera; ISIL attack kills Hashd al-Shaabi forces in Iraq; 2 May, 2020; available at: https://www.aljazeera.com/news/2020/05/isil-attack-kills-hashd-al-shaabi-forces-iraq-reports-200502021705978.html

[10] Reuters; Rockets hit near Baghdad airport, launcher with timer found; 6 May, 2020; available at: https://www.reuters.com/article/us-iraq-security/three-rockets-land-near-baghdad-airport-no-casualties-statement-idUSKBN22I0QN

[11] The Hindu; Former Iraqi intelligence chief approved as new premier; 7 May, 2020; available at: https://www.thehindu.com/news/international/former-iraqi-intelligence-chief-approved-as-new-premier/article31523069.ece

[12] Al Jazeera; Yemeni government, southern separatists, sign Socotra truce; 2 May, 2020; available at: https://www.aljazeera.com/news/2020/05/yemeni-government-southern-separatists-sign-socotra-truce-200502103232655.html

[13] BBC; Pakistan girls murdered over phone video footage; 17 May, 2020; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-52696032

[14] BBC; Iranian Parkour athlete arrested over a rooftop kiss; 23 May, 2020; available at: https://www.bbc.com/news/av/world-middle-east-52777891/iranian-parkour-athlete-arrested-over-a-rooftop-kiss

[15] BBC; Romina Ashrafi: outrage in Iran after girl murdered for eloping; 27 May, 2020; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-52811631

[16] Reuters; Sudan makes FGM a crime in new era for women’s rights; 30 April, 2020; available at: https://www.reuters.com/article/us-sudan-women-fgm-trfn/sudan-makes-female-genital-cutting-a-crime-in-new-era-for-womens-rights-idUSKBN22C2YV

ირანი. ქორწინების გარეშე სექსუალური ურთიერთობის მიმართ დამოკიდებულება. მარტი, 2020

დანიის იმიგრაციის სამსახურისა და დანიის ლტოლვილთა საბჭოს 2018 წლის თებერვალში გამოქვეყნებული  ერთობლივი ანგარიშის მიხედვით, ქორწინებამდე ურთიერთობები ირანში ცნობილია, როგორც „თეთრი ქორწინება“ და აღნიშნული საკმაოდ გავრცელებულია ახალგაზრდა ირანელებს შორის, განსაკუთრებით, თეირანსა და სხვა ურბანულ დასახლებებში. თუმცა, აღნიშნული ურთიერთობების სიხშირე შედარებით დაბალია ქვეყნის აღმოსავლეთ საზღვარსა და არაბული ქვეყნების საზღვრების მიმდებარე რეგიონებში, ასევე – სასოფლო დასახლებებში.

ანგარიშის მიხედვით, ე.წ. თეთრი ქორწინება ნიშნავს კანონით აკრძალულ ურთიერთობას ქალს და მამაკაცს შორის, რომლებიც ერთმანეთთან ქორწინებაში არ იმყოფებიან. ირანული კანონმდებლობის თანახმად, აღნიშნული დანაშაულისთვის სასჯელის სახით გათვალისწინებულია 100 როზგი. თუმცა,  სასჯელი შეიძლება განსხვავებული იყოს რეგიონების მიხედვით. ერთ-ერთი წყაროს მიხედვით, ზოგიერთ რეგიონში ქორწინების გარეშე სექსუალური ურთიერთობისთვის პირი შეიძლება 6 თვიდან 1 წლამდე თავისუფლების აღკვეთასაც დაექვემდებაროს.

ანგარიშში აღნიშნულია, რომ, ზოგადად, მოცემული დანაშაულისთვის პოლიციის მხრიდან სამართლებრივი დევნა იშვიათია. ანონიმური წყაროს მიხედვით, თუ ადრეულ პერიოდში იყო ისეთი შემთხვევები, როდესაც პირს უბრალოდ იმის გამო სჯიდნენ, რომ საჯარო სივრცეში საპირისპირო სქესის ისეთ ადამიანთან ერთად გამოჩნდა, რომელზეც დაქორწინებული არ იყო, დღევანდელობაში, ეს მიდგომა რადიკალურად შეიცვალა. ირანული საზოგადოება, განსაკუთრებით თეირანსა და სხვა დიდ ქალაქებში, უფრო შემწყნარებელი გახდა.  სასამართლოებიც, უფრო და უფრო მსუბუქ სასჯელებს აწესებენ აღნიშნული ქმედებისთვის.

როდესაც მკვლევარებმა სხვადასხვა წყაროთა წარმომადგენლებს კითხეს, უკანასკნელ ხანებში დაფიქსირებულ ისეთ სასამართლო პროცესებზე, რომლებიც ეხებოდა ქორწინების გარეშე ურთიერთობას, მათმა უმრავლესობამ განაცხადა, რომ არ ფლობს ინფორმაციას ასეთი შემთხვევების შესახებ. წყაროთა მიხედვით, უმრავლეს შემთხვევაში, ასეთი ტიპის საკითხები სასამართლომდე არც მიდის.

ერთ-ერთი წყაროს მიხედვით, ირანში ღალატისთვის (ანუ ქორწინების მიღმა სექსუალური ურთიერთობისთვის) სასჯელი ჩაქოლვაა, რომელიც გათვალისწინებულია ქორწინებაში მყოფი პირებისთვის. თუმცა, ისეთი შემთხვევების დროს, როდესაც ერთ-ერთი ან ორივე მხარე, არ არიან ქორწინებაში, სასჯელად განისაზღვრება გაროზგვა.

აღნიშნული დანაშაულის შემთხვევაშიც, დროთა განმავლობაში, მიდგომები შეიცვალა. ღალატის საქმეები სულ უფრო და უფრო იშვიათად მიდის სასამართლომდე. პრაქტიკაშიც, ირანის დიდ ქალებში, ისეთი სასჯელი, როგორიცაა – ჩაქოლვა, ნაკლებად გამოიყენება. თუმცა, პროვინციებში და ირანის სასოფლო დასახლებებში, ასეთი ასეთ შემთხვევებს კვლავაც აქვთ ადგილი. [1]

წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების განყოფილების მიერ ასევე შესწავლილ იქნა ირანის ისლამური რესპუბლიკის სისხლის სამართლის კოდექსი და აღნიშნულ კოდექსში, ქორწინების გარეშე სექსუალური ურთიერთობისთვის გათვალისწინებული სანქციები. კერძოდ, 63 მუხლის მიხედვით, „ღალატი წარმოადგენს მამაკაცსა და ქალს შორის სექსუალურ ურთიერთობას, მათ შორის – ანალურ სექსუალურ ურთიერთობას,  როდესაც მათთვის ამ ტიპის ურთიერთობა აკრძალულია“.

73 მუხლის თანახმად – „დაუქორწინებელი ქალის ფეხმძიმობა, როგორც ფაქტი, თვითონ არ წარმოადგენს აღნიშნულ დანაშაულს, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ამ კოდექსით გათვალისწინებული რელევანტური მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ მან ჩაიდინა ღალატის აქტი.“

82 და 83 მუხლებით, ღალატის დანაშაულისთვის სასჯელის სახით განსაზღვრულია სიკვდილით დასჯა ან ჩაქოლვა. აღნიშნული სასჯელები ეხება ისეთ შემთხვევებს, როდესაც ღალატის აქტი ჩადენილია სისხლით ნათესავთან, ოჯახის წევრთან და ა.შ. ასევე, როდესაც დანაშაულის ჩამდენი პირები ქორწინებაში იმყოფებიან.

88 მუხლის დისპოზიციით, დაუქორწინებელი ქალისა ან მამაკაცის შემთხვევაში, აღნიშნული დანაშაულისთვის სასჯელად განისაზღვრება 100 როზგი.[2]

[1] Joint report from the Danish Immigration Service and The Danish Refugee Council – „IRAN Relations outside of marriage in Iran and marriages without the accept of the family“; published February 2018; available at

[accessed 27 March 2020]

[2] Islamic Penal Code of Iran; Book 2; articles 63 -102; available at

[accessed 27 March 2020

ირანი. ძაღლის ყოლასა და გასეირნებაზე დაწესებული შეზღუდვები. მარტი, 2020

ყურანში „ძაღლი“ რამდენჯერმეა ნახსენები: სურა V, 6 (4). გეკითხებიან შენ – რა გამოცხადდა ნებადართულად მათთვის?! უთხარი: ნებადართულად ცხადდება თქვენთვის სიკეთენი და ასევე ნანადირევი იმ ნადირთა, რომლებიც გაგიწვრთნიათ ძაღლებივით და გისწავლებიათ მათთვის ის, რაც თქვენ ალაჰმა შეგასწავლათ. მაშ ჭამეთ, რასაც ესენი (ცხოველები) თქვენთვის დაიჭერენ; ახსენეთ ალაჰის სახელი მასზე (ნანადირევზე) და გეშინოდეთ ალაჰისა, (რადგან) ალაჰი სწრაფია ანგარიშსწორებისას.

სურა VII, 175 (176). და რომ გვენებებინა, ავამაღლებდით მას მათით (ჩვენი სასწაულებით), მაგრამ იგი ქვეყნისაკენ ილტვოდა და საკუთარ გულისთქმას აჰყვა. იმ ძაღლის არ იყოს, რომელსაც თუ თავს დაესხმი, ენას გადმოაგდებს და, თუ თავს დაანებებენ, მაინც ენას გადმოაგდებს. ეს არის იგავი იმ ხალხისა, ვინც არ დაუჯერა ჩვენს აიებს; და უამბე მათ ეს ამბავი, რათა ეგების კეთილგანსაჯონ.

სურა XVIII, 17 (18). შენ მათ მღვიძარებად მიიჩნევ, მაშინ როცა ისინი მძინარენი იყვნენ. ვაბრუნებდით მათ მარჯვნივ და მარცხნივ; ხოლო მათი ძაღლი თათებწაწვდილი იწვა ზღურბლზე. თავზე რომ წამოსდგომოდი, პირს იბრუნდებდი მათგან ლტოლვილი და აღივსებოდი მათი ძრწოლით.

სურა XVIII, 21 (22). იტყვიან: სამნი არიან, მეოთხე მათგანი კი მათივე ძაღლიაო. და იტყვიან: ოთხნი არიან, მეხუთე მათგანი კი მათი ძაღლიაო. და დაფარულის შესახებ მკითხაობენ. ასევე იტყვიან: შვიდნი არიან ხოლო მერვე მათივე ძაღლიაო. უთხარი: ჩემმა უფალმა უკეთ უწყის მათი რიცხვი; მათ კი არაფერი იციან, თვინიერ მცირედისა.[1]

მუსლიმებს მთელი მსოფლიოს მასშტაბით არწმუნებენ, რომ ძაღლი ბინძური ცხოველია და რომ მასთან უბრალო შეხებამაც კი, შეიძლება გამოიწვიოს „დაბინძურება“. ყურანის მკვლევარები მიიჩნევენ, რომ ასეთი მსჯელობა ყურანიდან არ მოდის, არამედ ეფუძნება რამდენიმე „ჰადითს“ (წინასწარმეტყველის სანიმუშო სიტყვისა და ქმედებების ჩანაწერი). ჰადითებში ირწმუნებიან, რომ წინასწარმეტყველმა მუჰამედმა ბრძანა, მოეკლათ ძაღლები. ასევე, ჰადითების მიხედვით, ძაღლების შინაურ ცხოველებად ყოლა აკრძალულია, რადგან ისინი ბინძურები არიან. ძაღლების ყოლა დასაშვებია მხოლოდ მათი სანადიროდ და მცველებად გამოყენების მიზნით.

ყურანში ძაღლი ბინძურ ცხოველად არაა მოხსენიებული და არც ძაღლის ყოლის აკრძალვის შესახებ წერია რამე. მე-18 სურაში, სადაც გამოქვაბულის ისტორიაა მოთხრობილი, ნათქვამია, რომ „ჭეშმარიტ მორწმუნეებს“ თან ახლდათ ძაღლი. ტრადიციული მუსლიმი ლიდერები ამტკიცებენ, რომ ძაღლისთვის დამახასიათებელი ნერწყვდენა, სიბინძურეა. თუმცა, ყურანის მეხუთე სურაში ნათქვამია, რომ „[…] ნებადართულად ცხადდება […] ნანადირევი იმ ნადირთა, რომლებიც გაგიწვრთნიათ ძაღლებივით […]“.

ყურანის მკვლევარები ამტკიცებენ, რომ არაფერია „ჰარამი“ (აკრძალული), რაც თავად ღმერთის მიერ არაა აკრძალული და რადგან ღმერთი აღწერს ყურანს, როგორც სრულყოფილ, იდეალურ და დეტალურ წიგნს, ღმერთის მიერ დაწესებული ყველა აკრძალვა ყურანში წერია – „სურა VI, 114 (114). და განა ალაჰის თვინიერ ვინმეს ვეძიებ მსაჯულად, მაშინ, როცა იგია, ვინც გარდმოგივლინათ წიგნი განმარტებულად. იმათ კი, რომელთაც ვუბოძეთ წიგნი, იციან, რომ იგი გარდმოვლენილია შენი უფლისაგან – ჭეშმარიტებით, და ნუ იქნები, ნუ იქნები დაეჭვებული.“ ასევე, ყურანის მე-16 სურაში ნათქვამია – „სურა VXI, 117 (116). და ნუ აღწერენ თქვენი ენები სიცრუეს: – ეს ნებადართულია, ეს – აკრძალულიაო, რათა სიცრუენი შეთხზათ ალაჰის შესახებ. ჭეშმარიტად, ისინი, ვინაც ალაჰზე თხზავენ სიცრუეებს, არ გამართლდებიან“.

ყურანში არაფერია ნათქვამი ძაღლების ყოლის აკრძალვაზე ან რომ ძაღლები ბინძური ცხოველები არიან. ასეთი მტკიცება მოდის ჰადითებიდან. ჰადითები ამტკიცებენ, რომ წინასწარმეტყველმა აკრძალა ძაღლების შინაურ ცხოველებად ყოლა; რომ ანგელოზები არ შედიან ოთახში, სადაც ძაღლია; რომ ძაღლის შეხება დაბინძურებას იწვევს, რის შემდეგაც ხელები 7-ჯერ უნდა დაიბანო. ერთერთი ჰადითი იმასაც ამბობს, რომ „[…] ყველა შავი ძაღლი უნდა მოვკლათ […]“.

ყურანის მკვლევარები იშველიებენ 66-ე სურას, სადაც წერია: „სურა LXVI, 1 (1). ო, წინასწარმეტყველო, რატომ აიკრძალავ იმას, რაც ნებადართულ-ჰყო შენთვის ალაჰმა, ეძიებ რა კმაყოფილებას შენი ცოლებისას, და ალაჰი შემწყნარებელია, მწყალობელი.“ და ამტკიცებენ, რომ წინასწარმეტყველს არ აქვს არაფრის აკრძალვის უფლება და რომ, მისი მოვალეობა, მხოლოდ ღმერთის სიტყვის ხალხამდე მიტანაა.[2] [3]

1979 წლის ისლამური რევოლუციისა და ირანის ისლამური რესპუბლიკის შექმნის შემდეგ, ხელისუფლება აქტიურად მსჯელობდა, დასაშვები იყო თუ არა ძაღლის ყოლა. ირანის მმართველების განცხადებით, ისლამის მიხედვით, ძაღლები ბინძურ ცხოველებად არიან მიჩნეულნი და ისინი, ვისაც ძაღლები ჰყავთ, დასავლური გავლენის ქვეშ იმყოფებიან. ზოგიერთმა კონსერვატული შეხედულებების მქონე სასულიერო პირმა ძაღლის ყოლა „მორალურად გარყვნილ ქმედებად“ გამოაცხადა და აკრძალვების დაწესება მოითხოვა.

2007 წლის შემოდგომაზე ირანის ხელისუფლებამ დაიწყო მასშტაბური ბრძოლა მათ მიერ ამორალურ და ისლამისთვის მიუღებელ ჩვევად მიჩნეული საქციელის წინააღმდეგ. ათასობით ახალგაზრდა ქალსა და კაცს აკავებდნენ და გაფრთხილებებს აძლევდნენ მათი ჩაცმის სტილის გამო. აღნიშნული კამპანიის ნაწილი იყო „ძაღლების ციხეებიც“, რომლებიც ირანის პოლიციამ თეირანში შექმნა. ძაღლებს ართმევდნენ მეპატრონეებს და დაკავების ცენტრებში გადაყავდათ. ხალხი, რომელთაც შინაური ცხოველები ჰყავდათ, ხელისუფლების მხრიდან ზეწოლის ქვეშ იყვნენ.[4]

ირანის ხელისუფლებამ თეირანში ძაღლების გასეირნებაზე აკრძალვა 2019 წლის დასაწყისში დააწესა. მედია საშუალება „ტელეგრაფი“ 2019 წლის 30 იანვრის სტატიაში წერდა, რომ ისლამური რესპუბლიკის ხელისუფლება იმედოვნებდა, რომ ამით ირანელებს ძაღლების ყოლის სურვილს ჩაუხშობდა. თეირანის პოლიციის უფროსის, ჰოსეინ რაჰიმის თქმით, მათ მიიღეს ნებართვა დედაქალაქის პროკურატურისგან, გაატარონ შესაბამისი ღონისძიებები მათ მიმართ, ვინც ძაღლებს გაასეირნებს საჯარო სივრცეებში, მაგალითად პარკებში. შესაბამისი ღონისძიებები მოიცავს, მათ შორის, დაჯარიმებას და ძაღლის ჩამორთმევას. დაწესებულ აკრძალვას ის ხსნიდა იმით, რომ ძაღლები საზოგადოების წევრებში იწვევდნენ „შიშს და შფოთვას“.[5] [6] [7]

2019 წლის 30 იანვარს მედია საშუალება „ლოს ანჟელეს ტაიმსი“ წერდა, რომ თეირანში ძაღლების გასეირნება აიკრძალა, თუმცა ეს ხელს არ უშლიდა ძაღლების მფლობელებს. ჟურნალისტებთან საუბარში რიგითი მოქალაქეები აცხადებდნენ, რომ თუ პოლიცია მათი ძაღლის წაყვანას ეცდებოდა, ისინი თავიანთ ძაღლებს დაიცავდნენ პოლიციასთან დაპირისპირებასაც არ მოერიდებოდნენ. „სულ უფრო ბევრი ოჯახი იყვანს ძაღლებს. ხელისულფება მალე მიხვდება, რომ ასეთი აკრძალვები უნდა დაივიწყოს“, – ამბობდნენ რიგითი ირანელები.[8]

[1] ყურანი; არაბულიდან თარგმნა, შესავალი წერილი და განმარტებანი დაურთო გიორგი ლობჟანიძემ; გამოცემულია კავკასიური სახლის მიერ; თბილისი, 2006 წელი; წიგნი ინახება წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების განყოფილებაში; [ნანახია 2020 წლის 2 მარტს]

[2] True Islam; Dogs – Are they dirty, prohibited animals? Available at: http://www.quran-islam.org/articles/dogs_(P1159).html [accessed 2 March 2020]

[3] ყურანი; არაბულიდან თარგმნა, შესავალი წერილი და განმარტებანი დაურთო გიორგი ლობჟანიძემ; გამოცემულია კავკასიური სახლის მიერ; თბილისი, 2006 წელი; წიგნი ინახება წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების განყოფილებაში; [ნანახია 2020 წლის 2 მარტს]

[4] Radio Free Europe / Radio Liberty; Iran: Tehran officials begin crackdown on pet dogs; 14 September, 2007; available at: https://www.rferl.org/a/1078672.html [accessed 2 March 2020]

[5] The Telegraph; Iran bans dog-walking in Tehran; 30 January, 2019; available at: https://www.telegraph.co.uk/news/2019/01/30/iran-bans-dog-walking-tehran/ [accessed 2 March 2020]

[6] ABC News; Dog walking banned in Iran’s capital; By Somayeh Malekian; 1st February, 2019; available at: https://abcnews.go.com/International/dog-walking-banned-irans-capital/story?id=60751589 [accessed 2 March 2020]

[7] NY Times; More bark than bite in Iran’s ban on walking dogs; By Thomas Erdbrink; 1st February, 2019; available at: https://www.nytimes.com/2019/02/01/world/middleeast/iran-ban-walking-dogs.html [accessed 2 March 2020]

[8] Los Angeles Times; Walking your dog is banned in Tehran, but that’s not stopping dedicated pet owners; 30 January, 2019; available at: https://www.latimes.com/world/la-fg-iran-dog-walkers-20190130-story.html [accessed 2 March 2020]

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 8-15 თებერვალი, 2020

ავღანეთში არსებული ვითარება – ავღანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, ნანგარჰარის პროვინციაში ამერიკელ და ავღანელ სამხედროებს შორის ორმხრივ სროლას მსხვერპლი მოჰყვა. ავღანეთში ამერიკული ჯარის წარმომადგენლის, პოლკოვნიკ სონი ლეჯეტის განცხადებით, ავღანელ და ამერიკელ სამხედროებს ცეცხლი ავღანეთის შეიარაღებული ძალების ფორმაში ჩაცმულმა პირმა გაუხსნა. მისივე განცხადებით, ინციდენტის შედეგად ორი ამერიკელი სამხედრო დაიღუპა და 6 დაიჭრა. ინციდენტის გამომწვევი მიზეზების დასადგენად გამოძიება მიმდინარეობს.[1]

5 ადამიანი დაიღუპა და 15 დაშავდა ქაბულში, მარშალ ფახიმის სახელობის უნივერსიტეტთან მომხდარი აფეთქების დროს. ადგილობრივი მედიის ცნობით, დაღუპულები სამხედროები და რიგითი მოქალაქეები არიან. აფეთქება თვითმკვლელმა ტერორისტმა განახორციელა.[2]

აშშ და თალიბანი დროებით ზავზე შეთანხმდნენ. აშშ-ის ხელისუფლება და რადიკალური დაჯგუფება „თალიბანი“ შეთანხმდნენ, რომ ავღანეთის მთელ ტერიტორიაზე 7 დღის განმავლობაში ძალადობის დონე შემცირდება. შეთანხმების ძალაში შესვლის შემდეგ, 10 დღეში ავღანეთთან დიალოგი დაიწყება, სადაც მხარეები ქვეყნის პოლიტიკური მოწყობის საკითხზე იმსჯელებენ. მოლაპარაკების თემა ასევე ავღანეთიდან აშშ-ის სამხედრო ძალების გასვლა იქნება.[3]

სირიის კრიზისი – თურქმა სამხედროებმა სირიის არმიაზე იერიში მიიტანეს და დარტყმები 115 მიზანზე განახორციელეს. გავრცელებული ცნობით, განადგურებულია 3 ტანკი და 1 ვერტმფრენი. როგორც თურქეთის თავდაცვის უწყებაში განმარტავენ, იერიშის მიზეზი იდლიბის პროვინციაში თურქ სამხედროებზე განხორციელებული თავდასხმა გახდა, რომელსაც 5 ადამიანი ემსხვერპლა, კიდევ 5 კი დაშავდა. თებერვლის განმავლობაში იდლიბში დაღუპული თურქი სამხედოების რიცხვმა 12-ს მიაღწია.[4]

2019 წლის 1-ლი დეკემბრიდან 800 ათასზე მეტ სირიელს, ძირითადად ქალებს და ბავშვებს რუსეთის მიერ ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთით განხორციელებული სამხედრო ოპერაციის გამო საკუთარი სახლების დატოვება მოუწიათ. გაეროში ვარაუდობენ, რომ ტენდენცია მომავალშიც გაგრძელდება და კიდევ ათასობით ადამიანი საბრძოლო მოქმედებებს თავს თურქეთში შეაფარებს.[5]

ერაყში არსებული ვითარება – ჩრდილოეთ ერაყში, კირკუკში მდებარე ამერიკულ ბაზაზე სარაკეტო თავდასხმა განხორციელდა. K1 ბაზის მიმართულებით, საერთო ჯამში, სულ მცირე 10 რაკეტა გაუშვეს. ამერიკული სარდლობის ინფორმაციით, თავდასხმის შედეგად ამერიკელ სამხედროებს შორის დაღუპულები ან დაშავებულები არ არიან. თავის მხრივ, პენტაგონში აღნიშნეს, რომ თავდასხმა პრო-ირანულმა ძალებმა განახორციელეს, რაზეც მკაცრად უნდა აგონ პასუხი.[6]

[1] NY Times; Two American soldier killed in shootout with Afghan forces; 8 February, 2020; available at: https://www.nytimes.com/2020/02/08/world/asia/afghan-us-soldiers-shooting-deaths.html

[2] იმედის ახალი ამბები; ქაბულში უნივერსიტეტთან აფეთქებას ხუთი ადამიანი ემსხვერპლა; 11 თებერვალი, 2020; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/127484/qabulshi-universitettan-apetqebas-khuti-adamiani-emskhverpla

[3] AP; Us and Taliban agree to truce, way forward in Afghanistan; 15 February, 2020; available at: https://apnews.com/fa41245d47d48332b10c8aeadcd6cb73

[4] იმედის ახალი ამბები; თურქეთმა სირიის არმიაზე იერიში მიიტანა; 10 თებერვალი, 2020; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/127454/turqetma-siriis-armiaze-ierishi-miitana

[5] Reuters; Over 800,000 Syrians, mostly women and children, flee Russian-backed offensive: UN; 13 February, 2020; available at: https://www.reuters.com/article/us-syria-security-displaced/over-800000-syrians-mostly-women-and-children-flee-russian-led-offensive-u-n-idUSKBN2072ID

[6] Al Jazeera; Rocket attack hits northern Iraq base hosting US troops; 14 February, 2020; available at: https://www.aljazeera.com/news/2020/02/rocket-attack-hits-northern-iraq-base-hosting-troops-200213183836910.html