დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 24-31 დეკემბერი, 2019

ავღანეთში არსებული ვითარება – ავღანეთის ჩრდილოეთით, ბალხის პროვინციაში „თალიბანის“ მებრძოლების თავდასხმას 15 სამხედრო ემსხვერპლა. მთებში განლაგებულ იზოლირებულ საგუშაგოზე იერიში „თალიბანის“ ათობით მებრძოლმა მიიტანა. დაჯგუფებამ მომხდარზე პასუხისმგებლობა საჯაროდ აიღო.[1]

„თალიბანმა“ ავღანური ორგანიზაციის „სახალხო მოძრაობა მშვიდობისთვის“ 27 წევრი გაიტაცა. მოძრაობის აქტივისტები მთელი ქვეყნის მასშტაბით მარშებს აწყობენ და ავღანეთში მძვინვარე კონფლიქტის ყველა მხარეს მოლაპარაკებებისა და მშვიდობისკენ მოუწოდებენ. აქტივისტები  ქვეყნის დასავლეთით, ფარაჰის პროვინციაში გაიტაცეს. მოძრაობის ლიდერების თქმით, მათ აქტივისტებს უკვე მეოთხედ იტაცებენ. „თალიბანს“ მომხდართან დაკავშირებით საჯარო კომენტარი არ გაუკეთებია.[2]

საუდის არაბეთში ნაადრევი ქორწინება აიკრძალა – ახალი კანონმდებლობით, ქორწინებისთვის მინიმალურ ასაკად 18 წელი განისაზღვრა. მათ, ვისაც 18 წლამდე ასაკში მოუნდება დაქორწინება, სპეციალური ნებართვის აღება დასჭირდება, რომელიც სასამართლომ უნდა გასცეს.[3]

სომალიში აფეთქებას ათობით ადამიანი ემსხვერპლა – შემთხვევა დედაქალაქ მოგადიშუში მოხდა. დანაღმული ავტომობილი საკონტროლო-გამშვებ პუნქტზე 28 დეკემბერს აფეთქდა. დაღუპულთა რიცხვმა 75-ს გადააჭარბა, დაშავებულია 90-მდე ადამიანი. აფეთქებაზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[4]

უკრაინის კრიზისი – უკრაინის მთავრობამ და პრო-რუსმა სეპარატისტებმა პატიმრების გაცვლა დაიწყეს. საუბარია ყველა პატიმარზე. პატიმრების გაცვლის შესახებ შეთანხმებას რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა და უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ დეკემბერში მიაღწიეს. გავრცელებული ინფორმაციით, უკრაინულ მხარეს 55 კაცს გადასცემენ, თუმცა უკრაინის ობმუდსმენმა, ლიუდმილა დენისოვამ უკრაინელ ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ კიევი პატიმართა გაცვლის პროცესში 80 კაცის გადაცემას ელის. თავის მხრივ, კიევი მზად არის, სხვადასხვა მძიმე დანაშაულისათვის მსჯავრდებული და ბრალდებული 87 პირი გაათავისუფლოს. ამასთან, აღმოსავლეთ უკრაინაში კონფლიქტებზე მომუშავე საერთაშორისო ჯგუფი რუსეთსა და უკრაინას შორის პატიმრების გაცვლის პირობაზე შეთანხმდა. ამის შესახებ ჯგუფში რუსეთის წარმომადგენელმა ბორის გრიზლოვმა 23 დეკემბერს განაცხადა. რუსეთმა და უკრაინამ პატიმრები 7 სექტემბერს გაცვალეს. ამ ფაქტს პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ დონბასის რეგიონში „საშინელი ომის“ დასრულებისკენ გადადგმული ნაბიჯი უწოდა.[5]

იემენის კრიზისი – სამხედრო აღლუმზე ირანის მიერ მხარდაჭერილი ჰუსიტების მიერ განხორციელებულ საჰაერო იერიშს ათამდე ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არცერთ დაჯგუფებას არ აუღია და საჯარო კომენტარი არც ჰუსიტების წარმომადგენლებს გაუკეთებიათ.[6]

ერაყში აშშ-ის საელჩოს თავს დაესხნენ – ბაღდადში, აშშ-ის მიერ ერაყში საბრძოლო დაჯგუფება „ქატაიბ ჰეზბოლას“ ობიექტებზე მიტანილი იერიშის გამო დაწყებული საპროტესტო აქციის მონაწილეები, აშშ-ის საელჩოში შეიჭრნენ. დემონსტრანტებმა ერთერთ საგუშაგო კოშკს ცეცხლი წაუკიდეს, ამერიკელმა ჯარისკაცებმა კი ხალხის დასაშლელად ცრემლმდენი გაზი გამოიყენეს. მანამდე აშშ-ის ქმედებები ერაყის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ დაგმო, ირანმა კი, რომელიც „ქატაიბ ჰეზბოლას“ უჭერს მხარს, თავდასხმას „ტერორიზმის ნათელი მაგალითი“ უწოდა. აშშ-ის საჰაერო ძალებმა სირიასა და ერაყში დაჯგუფება ქატაიბ ჰეზბოლას“ ობიექტებზე იერიში 29 დეკემბერს მიიტანეს. „ქატაიბ ჰეზბოლა“ შიიტი მუსლიმების საბრძოლო დაჯგუფებაა, რომელსაც ირანი უჭერს მხარს. ის 2007 წელს შეიქმნა.[7]

ვაშინგტონი არ აპირებს საელჩოს ევაკუაცია მოხდინოს, პირიქით, შტატები რეგიონში დამატებითი სამხედრო ძალის გაგზავნას გეგმავს. აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა საელჩოზე თავდასხმაში ირანი დაადანაშაულა. „ირანმა ამერიკელი კონტრაქტორი მოკლა, ბევრი დაჭრა. ჩვენ მტკიცედ ვუპასუხეთ და ყოველთვის ასე მოვიქცევით. ახლა კი ირანმა ერაყში აშშ-ის საელჩოზე თავდასხმის ორგანიზება განახორციელა. ისინი სრულად აგებენ პასუხს“, – დაწერა ტრამპმა.[8]

[1] Reuters; Taliban kill 15 in attack on Afghan security checkpoint: local officials; 24 December, 2019; available at: https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-attack/taliban-kill-15-in-attack-on-afghan-security-checkpoint-local-officials-idUSKBN1YS0K2

[2] BBC; Afghan People’s Peace Movement marchers kidnapped by Taliban; 25 December, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-50911882

[3] Saudi Gazette; Ministry of Justice bans marriage under 18; 23 December, 2019; available at: http://saudigazette.com.sa/article/585608/SAUDI-ARABIA/Ministry-of-Justice-bans-marriage-under-18?fbclid=IwAR3A67z1p8wzGLCBfSMC766MM2X0rJj7ybj95xbix7SgtkmeYfynHHLi8t8

[4] BBC; Rush-hour vehicle bomb kills dozens in Somali capital; 28 December, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-africa-50932130

[5] Reuters; Ukraine holds big prisoner swap with pro-Russian separatists; By Pavel Polityuk and Vladimir Soldatkin; 29 December, 2019; available at: https://www.reuters.com/article/us-ukraine-crisis-prisoners-swap/ukraine-and-separatists-begin-all-for-all-prisoner-swap-reports-idUSKBN1YX04N?il=0

[6] Reuters; Missile hits military parade in Yemen, killing at least seven; 29 December, 2019; available at: https://www.reuters.com/article/us-yemen-security-blast/blast-hits-military-parade-in-yemen-idUSKBN1YX047?il=0

[7] BBC; US Baghdad embassy attacked by protesters angry at air strikes; 31 December, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-50956111

[8] Reuters; US has no plans to evacuate embassy in Baghdad, more forces being sent to compound; By Idrees Ali and David Brunnstrom; 31 December, 2019; available at: https://www.reuters.com/article/us-iraq-security-usa-trump/trump-blames-iran-for-orchestrating-attack-on-u-s-embassy-in-iraq-idUSKBN1YZ0TD

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 1-7 დეკემბერი, 2019

ერაყის პრემიერმა პოსტი დატოვა – ერაყის პარლამენტმა დააკმაყოფილა პრემიერის ადელ აბდელ მაჰდის თხოვნა და ის თანამდებობიდან გადააყენა. პარლამენტის სპიკერის მუჰამედ ალ-ჰალბუსის განცხადებით, კონსტიტუციის მიხედვით, ახლა პრეზიდენტმა მთავრობის ჩამოყალიბება იმ პარტიული ბლოკის კანდიდატს უნდა დაავალოს, რომელიც პარლამენტში მანდატების უმრავლესობას აკონტროლებს. თანამდებობის დატოვების მზადყოფნა ერაყის პრემიერმა 29 ნოემბერს გამოთქვა. მანამდე ერაყელი შიიტების უზენაესმა სასულიერო ლიდერმა, 88 წლის აიათოლა ალი ალ-სისტანიმ განაცხადა, რომ პარლამენტმა, რომელმაც აბდელ მაჰდის ძალაუფლება ჩააბარა, თავისი გადაწყვეტილება უნდა შეცვალოს. ერაყში საპროტესტო აქციები პირველ ოქტომბერს დაიწყო. მოსახლეობა უმუშევრობის მაღალ მაჩვენებელს და საჯარო უწყებებში კორუფციას აპროტესტებდა. ამ დრომდე არეულობებისა და საპროტესტო აქციების შედეგად  400-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა და 1000-ზე მეტი დაშავდა. აშშ-მა ერაყის ხელისუფლებას რიგგარეშე არჩევნების ჩატარებისკენ მოუწოდა.[1]

ირანის სახელმწიფო ტელევიზიამ მომიტინგეთა დაღუპვის ფაქტი აღიარა – ირანული სახელმწიფო ტელევიზიის ეთერში გასულ სიუჟეტში ნათქვამია, რომ პოლიციელებმა კრიმინალები და მეამბოხეები მოკლეს. შინაგან საქმეთა მინისტრის აბდულრეზა რაჰმანი ფაზლის განცხადებით, საპროტესტო აქციებში 200 ათასი ადამიანი მონაწილეობდა და დემონსტრანტებმა 731 ბანკი, 70 ბენზინგასამართი სადგური და 140 საჯარო დაწესებულება დაწვეს. პროტესტების შედეგად გარდაცვლილთა რიცხვი ფაზლის არ დაუსახელებია. „Amnesty International“-ის მონაცემებით, საპროტესტო აქციების დროს სულ მცირე 208 ადამიანი დაიღუპა, თუმცა არაა გამორიცხული, რომ გარდაცვლილთა რიცხვი 400-ს აღემატებოდეს. ირანში საპროტესტო აქციების დაწყების მიზეზი ბენზინზე ფასების 50%-დან 100%-მდე ზრდა გახდა. ქვეყნის რამდენიმე რეგიონში სპონტანურად დაწყებული აქციები სწრაფად გადაიზარდა არეულობებში, რა დროსაც აქციის მონაწილეებმა რამდენიმე ათეული მაღაზია და ბანკის შენობა დაარბიეს.[2]

ინდოეთში ძალადობაში ეჭვმიტანილებმა მსხვერპლს ცეცხლი წაუკიდეს – სექსუალური ძალადობის მსხვერპლ 23 წლის ქალს, რომელიც სასამართლოში საქმის მოსმენაზე მიდიოდა ცეცხლი წაუკიდეს. შემთხვევა უტარ პრადეშის შტატში მოხდა. ქალი, რომლის სახელიც არ საჯაროვდება, რკინიგზის სადგურისკენ მიდიოდა, როცა რამდენიმე კაცი თავს დაესხა, შემდეგ კი ახლომდებარე მინდორში წაიყვანეს და ცეცხლი წაუკიდეს. დაზარალებული საავადმყოფოში გადაიყვანეს. მას სხეულის 90%-ის მძიმე დამწვრობა აღენიშნებოდა. ის რამდენიმე დღეში გარდაიცვალა. მომხდართან დაკავშირებით პოლიციამ 5 კაცი დააკავა. 2 მათგანს დაზარალებული ძალადობაში ადანაშაულებდა. ბოლო მონაცემებით, ინდოეთში ყოველდღე სექსუალური ძალადობის 100-ზე მეტი შემთხვევა ფიქსირდება.[3]

ინდოეთის პოლიციამ გაუპატიურებასა და მკვლელობაში ეჭვმიტანილი 4 პირი მოკლა – შემთხვევა ქალაქ ჰეიდარაბადში მოხდა. დაკავებულები შემთხვევის ადგილზე საგამოძიებო ექსპერიმენტის ჩასატარებლად წაიყვანეს, რა დროსაც ისინი პოლიციელებს დაესხნენ თავს, მათთვის იარაღის წართმევა და გაქცევა სცადეს. ამის შემდეგ სამართალდამცველებმა ოთხივე ეჭვმიტანილი მოკლეს. შემთხვევის შედეგად ორი პოლიციელი დაშავდა. „უცნაური შეგრძნებაა, ბედნიერი ვარ, რომ ისინი მოკლეს, თუმცა ჩემს შვილს ვეღარ დააბრუნებენ. მისი სული ახლა მშვიდადაა. სამართალი აღსრულდა. არ მჯეროდა, რომ დამნაშავეები დაისჯებოდნენ“, – ასე გამოეხმაურა ეჭვმიტანილების მკვლელობას გაუპატიურებული და მოკლული ქალის დედა. მოგვიანებით, შემთხვევის ადგილზე ათასობით ადამიანი შეიკრიბა. მათ პოლიციის მხარდამჭერი აქცია გამართეს და სამართალდამცველებს ეჭვმიტანილების მკვლელობისთვის მადლობა გადაუხადეს.[4]

ავღანეთში იაპონური ჰუმანიტარული ორგანიზაციის თავმჯდომარე მოკლეს – შემთხვევა ქალაქ ჯალალაბადში მოხდა. იაპონური ჰუმანიტარული ორგანიზაციის „Peace Japan Medical Services“ავტომობილზე თავდასხმას საერთო ჯამში 6 ადამიანი ემსხვერპლა. 73 წლის ექიმი ტეტსუ ნაკამურა სროლის შედეგად მკერდში დაიჭრა და საავადმყოფოში მიყვანამდე გარდაიცვალა. დაიღუპა ასევე მისი 3 მცველი, მძღოლი და კოლეგა, რომლებიც ავღანელები იყვნენ. თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[5]

[1] იმედის ახალი ამბები; ერაყის პარლამენტმა პრემიერი თანამდებობიდან გადააყენა; 1-ელი დეკემბერი, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/122673/erakis-parlamentma-premierministri-tanamdebobidan-gadaakena

[2] BBC; Iran protests: State TV acknowledges death during unrest; 3 December, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-50643445

[3] BBC; Unnao rape case: Indian woman set on fire on way to hearing dies; 7 December, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-india-50697139

[4] BBC; Hyderabad case: Police kill suspects in rape and murder of Indian vet; 6 December, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-india-50682262

[5] BBC; Tetsu Nakamura: Japanese doctor among six dead in Afghan gun attack; 4 December, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-50654985

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 16-23 ნოემბერი, 2019

ერაყში არსებული ვითარება – ბაღდადის ცენტრში დანაღმული ავტომობილი აფეთქდა. ინციდენტის შედეგად 6 ადამიანი დაიღუპა და 30 დაშავდა. აფეთქება ღამით, ტაჰრირის მოედანთან მოხდა, სადაც რამდენიმე კვირაა საპროტესტო აქციის მონაწილეები არიან შეკრებილნი. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არცერთ დაჯგუფებას არ აუღია.[1]

ერაყის რამდენიმე ქალაქში ანტი-სამთავრობო აქციები განახლდა. საპროტესტო აქციები გაიმართა ბაღდადში, კუტში, ნეჯეფში, დივანიაში, ნასირიასა და ბასრაში. აქციებში ათობით ათასი ადამიანი ჩაერთო. ისინი ხიდების დაკავებასა და ავტომაგისტრალების გადაკეტვას ცდილობდნენ.[2]

მორიგ შეტაკებებს ერაყში სულ მცირე სამი ადამიანი ემსხვერპლა, 20-ზე მეტი კი დაშავდა. მედიის ცნობით, პოლიციამ ბაღდადში დემონსტრანტების წინააღმდეგ საბრძოლო ტყვიები გამოიყენა. ბოლო მონაცემებით, ქვეყანაში შეტაკებებს უკვე 300-ზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა. სადამ ჰუსეინის რეჟიმის დამხობის შემდეგ ეს ყველაზე მასშტაბური გამოსვლებია. საპროტესტო აქციები პირველ ოქტომბერს დაიწყო – მოსახლეობა უმუშევრობას და საჯარო უწყებებში კორუფციას აპროტესტებს.[3]

საპროტესტო აქციები ირანში – ირანში მთავრობის მიერ საწვავის გაძვირებას საპროტესტო აქციები მოჰყვა. დემონსტრაციები ქვეყნის რამდენიმე ქალაქში გაიმართა. სირჟანში აქციის მონაწილეებმა ნავთობის საცავის დაწვა სცადეს, თუმცა სამართალდამცველებმა ამის საშუალება არ მისცეს. ირანის ხელისუფლებამ საწვავის გაძვირების გადაწყვეტილება 15 ნოემბერს მიიღო. კერძოდ, ხელისუფლებამ დააწესა, რომ ერთმა მანქანამ თვეში 60 ლიტრ საწვავზე მეტი არ უნდა მოიხმაროს. მანამდე დაშვებული რაოდენობა 250 ლიტრს შეადგენდა. საწვავის ღირებულება კი 50%-ით გაიზარდა. ქვეყნის პრეზიდენტ ჰასან როუჰანის თქმით, ცვლილებების მიზეზი დაბალი შემოსავლის მქონე მოსახლეობის მხარდაჭერაა.[4]

საპროტესტო აქციებმა ქვეყნის 21 ქალაქი მოიცვა. აქციების დროს სამართალდამცველებმა ძალა გამოიყენეს. მედიის ინფორმაციით, ქციების დროს 100-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა. ირანის ხელისუფლების ცნობით, ქვეყნის მასშტაბით 1000-ზე მეტი ადამიანი დააკავეს. 19 ნოემბრის მდგომარეობით, ხელისუფლების შეფასებით, ვითარება ნორმალიზებულია.[5]

ირანის პრეზიდენტმა ჰასან როუჰანიმ აქციების ორგანიზებაში აშშ და ისრაელი დაადანაშაულა. მისი თქმით, არეულობა დასრულდა და ქვეყანამ მორიგი გამოცდა წარმატებით ჩააბარა. პრეზიდენტმა აღნიშნა, რომ მთავრობის მხარდამჭერი სპონტანური აქციები, რომლებიც რამდენიმე ქალაქში გაიმართა, ირანელი ხალხის სიძლიერის ნიშანია.[6]

ავღანეთში არსებული ვითარება – მოძრაობა „თალიბანმა“ ქაბულის უნივერსიტეტის გატაცებული პროფესორები გაათავისუფლა. დაჯგუფებამ გადაწყვეტილება მას შემდეგ მიიღო, რაც ავღანეთის მთავრობამ მოძრაობის 3 დაკავებული მეთაური გაათავისუფლა. ავღანეთის პრეზიდენტმა დაკავებულების გათავისუფლებას მძიმე, მაგრამ მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილება უწოდა. ამერიკელი კევინ კინგი და ავსტრალიელი ტიმოთი ვიქსი ტყვეობაში 2016 წლის შემდეგ იმყოფებოდნენ.[7]

ავღანეთის ჩრდილოეთით მდებარე კუნდუზის პროვინციაში თალიბები სამხედრო ბაზას დაესხნენ თავს. თავდასხმის შემდეგად 13 ჯარისკაცი დაიღუპა.[8]

სირიის კრიზისი – სირიის სასაზღვრო ქალაქ ტელ აბიადში აფეთქებას სულ ცოტა 10 ადამიანი ემსხვერპლა, 25 კი დაშავდა. შემთხვევა ქალაქის ცენტრალურ ქუჩაზე მოხდა. ასაფეთქებელი მოწყობილობა მანქანაზე იყო დამონტაჟებული. აფეთქებას ერთი ოჯახის 4 წევრი ემსხვერპლა. ტელ აბიადს თურქეთის მიერ მხარდაჭერილი ძალები აკონტროლებენ. თურქეთის თავდაცვის მინისტრმა მომხდარში ქურთული დაჯგუფება YPG დაადანაშაულა, თუმცა აფეთქებაზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[9]

[1] ANI News; 6 killed as bomb explodes amid protests in Iraq’s Tahrir Square; 16 November, 2019; available at: https://www.aninews.in/news/world/middle-east/6-killed-as-bomb-explodes-amid-protests-in-iraqs-tahrir-square20191116093802/

[2] იმედის ახალი ამბები; ერაყის რამდენიმე ქალაქში ანტისამთავრობო აქციები განახლდა; 18 ნოემბერი, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/121568/erakis-ramdenime-qalaqshi-antisamtavrobo-demonstratsiebi-ganakhlda

[3] იმედის ახალი ამბები; ერაყში მორიგ შეტაკებას ისევ მსხვერპლი მოჰყვა; 22 ნოემბერი, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/122007/erakshi-morig-shetakebas-isev-mskhverpli-mohkva

[4] DW; Iran: Deadly protests erupt over shock fuel price hike; 16 November, 2019; available at: https://www.dw.com/en/iran-deadly-protests-erupt-over-shock-fuel-price-hike/a-51275142

[5] Amnesty International; Iran: More than 100 protesters believed to be killed as top officials give green lights to crush protests; 19 November, 2019; available at: https://www.amnesty.org/en/latest/news/2019/11/iran-more-than-100-protesters-believed-to-be-killed-as-top-officials-give-green-light-to-crush-protests/

[6] Reuters; Iran’s Rouhani claims victory over unrest; 20 November, 2019; available at: https://www.reuters.com/article/us-iran-gasoline-protests/irans-rouhani-claims-victory-over-unrest-and-blames-foreigners-idUSKBN1XU0YW

[7] BBC; US and Australian hostages freed in Taliban prisoner swap; 19 November, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-50471186

[8] TOLO News; 13 Afghan soldiers killed in Taliban attack in Kunduz; 20 November, 2019; available at: https://tolonews.com/afghanistan/13%C2%A0afghan-soldiers-killed-taliban-attack-kunduz

[9] Reuters; Car bomb kills at least 10 people near Syria’s border with Turkey; 23 November, 2019; available at: https://www.reuters.com/article/us-syria-security/car-bomb-kills-at-least-10-people-near-syrias-border-with-turkey-idUSKBN1XX0BS

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 24-31 ოქტომბერი, 2019

ერაყში მიმდინარე მოვლენები – სამკვირიანი პაუზის შემდეგ, 25 ოქტომბერს, ანტისამთავრობო აქციები განახლდა. ერაყის პოლიციამ აქციის მონაწილეების წინააღმდეგ ცრემლსადენი გაზი გამოიყენა, ჰაერში კი გამაფრთხილებელი გასროლა განახორციელა. 30-ზე მეტი დემონსტრანტი საავადმყოფოში გადაიყვანეს.[1] მოგვიანებით, დემონსტრანტებსა და პოლიციას შორის შეტაკებები დაიწყო, რასაც სულ მცირე 40 ადამიანი ემსხვერპლა და 2 ათასამდე დაშავდა. დაღუპულთა შორის 2 სამართალდამცველია. არსებული ინფორმაციით, შეტაკებები პოლიციასა და დემონსტრანტებს შორის მას შემდეგ დაიწყო, რაც აქციის მონაწილეებმა სამთავრობო შენობებში შეჭრა სცადეს.[2] აქციის მონაწილეები სამუშაო ადგილებს ითხოვენ და კორუფციას აპროტესტებენ. ერაყის მთავრობა და გაერო მხარეებს თავშეკავებისკენ მოუწოდებს.[3] 27 ოქტომბერს გავრცელებული ინფორმაციით, ერაყის პრემიერმა ადელ აბდელ მაჰდიმ სპეცრაზმს ბაღდადის ქუჩებში მიმდინარე ანტისამთავრობო დემონსტრაციების დაშლა დაავალა. ელიტური კონტრტერორისტული სპეცრაზმის მეთაურმა პრემიერისგან მანიფესტანტების დაშლისთვის „ყველა აუცილებელი ზომის“ მიღების შესახებ დავალება მიიღო.[4] 29 ოქტომბერს, მედიაში გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, ქალაქ ქერბალაში, უსაფრთხოების ძალებმა დემონსტრანტებს ცეცხლი გაუხსნეს, რის შედეგადაც სულ მცირე 14 ადამიანი დაიღუპა და 800-ზე მეტი დაშავდა.[5]

31 ოქტომბერს ერაყის პრეზიდენტის მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, საპროტესტო აქციების საპასუხოდ, პრემიერი მხოლოდ იმ შემთხვევაში გადადგება თუ პარლამენტი მისი შემცვლელის კანდიდატურაზე შეთანხმდება, რათა საკონსტიტუციო ვაკუუმი თავიდან იქნას აცილებული. მისივე თქმით, ახალი არჩევნები მხოლოდ მაშინ გაიმართება, რაც ახალი საარჩევნო კანონი დამტკიცდება. ერაყში ანტისამთავრობო დემონსტრაციები 1-ელ ოქტომბერს დაიწყო. მოსახლეობა უმუშევრობასა და კორუფციას აპროტესტებს. ოქტომბრის ბოლო კვირის განმავლობაში, არეულობის შედეგად, ქვეყნის მასშტაბით 200-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა და 5 ათასზე მეტი დაშავდა.[6]

სირიის კრიზისი – „სირიის დემოკრატიული ძალები“, რომლის ძირითად ნაწილსაც ქურთი მებრძოლები შეადგენენ, თურქეთის საზღვრიდან 30 კილომეტრის მანძილზე გადაადგილებას დათანხმდნენ. ქურთების გადაწყვეტილებას სირიის მთავრობა მიესალმება. დამასკოში აცხადებენ, რომ ახლა თურქეთმა სირიის ტერიტორიაზე აგრესიული ქმედებები უნდა შეწყვიტოს.[7] ქურთების მიერ ტერიტორიის დატოვების შემდეგ, 30 ოქტომბრიდან, თურქეთმა რუსეთთან ერთად სასაზღვრო ზოლზე ერთობლივი  პატრულირება დაიწყო.[8] მომდევნო დღეს, თურქეთის საზღვართან ახლოს მომხდარ თავდასხმას 8 ადამიანი ემსხვერპლა. ინციდენტი სირიელი ამბოხებულების მიერ კონტროლირებად რეგიონში, ქალაქ აფრინში მოხდა, სადაც დანაღმული ავტომობილი აფეთქდა.[9]

დაჯგუფება „ისლამური სახელმწიფოს“ ლიდერი აბუ ბაქრ ალ-ბაღდადი ჩრდილოეთ სირიაში სამხედრო ოპერაციისას მოკლეს – თეთრ სახლში გამართულ პრესკონფერენციაზე ამერიკის პრეზიდენტმა თქვა, რომ ალ-ბაღდადმა თავი აიფეთქა და შედეგად თავისი სამი შვილიც მოკლა. ტრამპის განცხადებით, ალ-ბაღდადმა დევნის დროს, გვირაბში აიფეთქა თავი. მისივე თქმით, გვირაბი ჩამოიშალა და ალ-ბაღდადის სხეული დანაწევრდა.[10] ლიდერის ლიკვიდაციის შესახებ ცნობა დაჯგუფებამაც დაადასტურა.[11]

უკრაინის კრიზისი – უკრაინის სახელმწიფო ჯარმა და რუსეთის მიერ მხარდაჭერილმა სეპარატისტებმა აღმოსავლეთ უკრაინიდან ძალების გაყვანის პროცესი დაიწყეს. აღნიშნული ფაქტი უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ვადიმ პრისტაიკომ დაადასტურა. „დასახლება ზოლოტოეში ძალების გაყვანის პროცესი მიმდინარეობს“, – განაცხადა მან. ძალების გაყვანას ოქტომბრის დასაწყისში ხელმოწერილი „შტაინმაიერის ფორმულა“ ითვალისწინებს. შეთანხმების პირობების შესრულებას ეუთო შეამოწმებს. „შტაინმაიერის ფორმულა“ დონბასში კონფლიქტის დარეგულირების კომპლექსურ გეგმას წარმოადგენს, რომელიც რეგიონისთვის განსაკუთრებული სტატუსის მინიჭებას გულისხმობს, მას შემდეგ, რაც ამ ტერიტორიაზე ეუთოს მონიტორინგით არჩევნები გაიმართება. ადგილობრივი არჩევნების ჩატარებამდე ეს სტატუსი დროებითი იქნება, ეუთოს მიერ არჩევნების შედეგების აღიარების შემდეგ კი სტატუსი მუდმივი გახდება. უკრაინაში დოკუმენტის მიღებას საპროტესტო აქციები მოჰყვა. აღმოსავლეთ უკრაინაში შეიარაღებული კონფლიქტი დონეცკისა და ლუგანსკის ადგილობრივ ხელისუფლებასა და რუსეთის მომხრე აჯანყებულებს შორის 2014 წლის 6 აპრილს დაიწყო. შედეგად 13 000 ადამიანი დაიღუპა, 40 000 კი დაიჭრა.[12]

ბანგლადეშის სასამართლომ გოგოს ცოცხლად დაწვის საქმეზე ბრალდებულ 16 ადამიანს სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანა – 19 წლის გოგო ნუსრათ ჯაჰან რაფი სკოლის დირექტორს სექსუალურ ძალადობაში ადანაშაულებდა. საქმეზე ბრალდებულებს შორის სკოლის დირექტორიც არის. გამოძიება ყველა მათგანისთვის სასიკვდილო განაჩენს მოითხოვდა. 12-მა ბრალდებულმა დანაშაული აღიარა. 27 მარტს ნუსრათ ჯაჰან რაფი სკოლის დირექტორმა კაბინეტში გამოიძახა და მასზე სექსუალური ძალადობა სცადა, რის შემდეგაც ნუსრათი ოთახიდან გაიქცა. უამრავი სხვა ბანგლადეშელი გოგოსგან განსხვავებით, ნუსრათი ოჯახთან ერთად პოლიციაში მივიდა და ყველაფერი სამართალდამცველებს უამბო. იმავე დღეს პოლიციამ სკოლის დირექტორი დააკავა, თუმცა მისი გათავისუფლების მოთხოვნით ქუჩაში საპროტესტო აქცია გაიმართა. ისინი მომხდარში ნუსრათს ადანაშაულებდნენ. მიუხედავად ამისა 6 აპრილს, ინციდენტიდან 11 დღეში ნუსრათი სკოლაში მივიდა, რათა გამოცდა ჩაებარებინა. ერთერთმა თანასკოლელმა ნუსრათი სკოლის სახურავზე აიყვანა, სადაც 4-5 თანასკოლელი მას საჩივრის უკან გამოტანისკენ მოუწოდებდა. როდესაც ნუსრათმა უარი განაცხადა, მას ნავთი გადაასხეს და ცეცხლი წაუკიდეს. ქვეყნის მთავარი პროკურორის განცხადებით, მკვლელებს თვითმკვლელობის ინსცენირება სურდათ, თუმცა მათი წასვლის შემდეგ ნუსრათმა უცხო პირებისთვის მომხდარის მოყოლა მოასწრო. როდესაც ნუსრათი ადგილობრივ ჰოსპიტალში გადაიყვანეს, ექიმებმა მას სხეულის 80%-ის დამწვრობა დაუდგინეს და ნუსრათის სხვა საავადმყოფოში გადაყვანა გადაწყვიტეს. სასწრაფო სამედიცინო დახმარების მანქანაში ნუსრათმა ძმის მობილურ ტელეფონზე განცხადების ჩაწერა მოასწრო. ნუსრათი 10 აპრილს გარდაიცვალა.[13]

ირანში ქურდობისთვის გასამართლებულ კაცს თითები მოკვეთეს – სასამართლოს განაჩენი ჩრდილოეთ პროვინცია მაზანდარანის ერთერთ ციხეში აასრულეს. ირანის ხელისუფლების ცნობით, კაცი 28 ქურდობაში ცნეს დამნაშავედ. მისი ვინაობა არ საჯაროვდება. უფლებადამცველმა ორგანიზაციამ „Amnesty International“ ფაქტი დაგმო და მომხდარს „წამების ამაზრზენი ფორმა“ უწოდა. თუმცა, ირანის მთავრობა ამტკიცებს, რომ ამპუტაცია ქურდობასთან ბრძოლის საუკეთესო საშუალებაა. ისლამური რესპუბლიკის კანონის თანახმად, ქურდობის პირველი შემთხვევა მარჯვენა ხელის ოთხი თითის ამპუტაციით ისჯება.[14]

[1] ABC News; Protests rattle the postwar order in Lebanon and Iraq; 26 October, 2019; available at: https://abcnews.go.com/International/wireStory/iraqi-police-fire-tear-gas-protesters-hit-baghdad-66519866

[2] Reuters; At least 40 killed as fresh protests engulf Iraq; 25 October, 2019; available at: https://www.reuters.com/article/us-iraq-protests/at-least-27-killed-as-fresh-protests-engulf-iraq-idUSKBN1X32SV

[3] BBC; Iraq protests: 40 dead as mass unrest descends into violence; 25 October, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-50181212

[4] Reuters; Iraqi PM orders deployment of elite troops to end Baghdad protests – sources; 27 October, 2019; available at: https://www.reuters.com/article/us-iraq-protests-cts/iraqi-pm-orders-deployment-of-elite-troops-to-end-baghdad-protests-sources-idUSKBN1X50KH

[5] Deutsche Welle; Iraq protests: Deadly clashes in Karbala; 29 October, 2019; available at: https://www.dw.com/en/iraq-protests-deadly-clashes-in-karbala/a-51030396

[6] Reuters; Iraqi PM will only resign if a replacement is found: president; 31 October, 2019; available at: https://www.reuters.com/article/us-iraq-protests-president/iraqi-pm-will-only-resign-if-a-replacement-is-found-president-idUSKBN1XA215

[7] Reuters; Syrian Kurdish forces say leaving Turkish border area, Damascus welcomes move; 27 October, 2019; available at: https://www.reuters.com/article/us-syria-security-turkey/syrian-kurdish-forces-say-leaving-turkish-border-area-damascus-welcomes-move-idUSKBN1X60H3

[8] Deutsche Welle; Turkey, Russia to begin joint patrols in Syria; 30 October, 2019; available at: https://www.dw.com/en/turkey-russia-to-begin-joint-patrols-in-syria/a-51046965

[9] იმედის ახალი ამბები; სირიაში თავდასხმას 8 ადამიანი ემსხვერპლა; 31 ოქტომბერი, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/120134/siriashi-tavdaskhmas-8-adamiani-emskhverpla

[10] BBC; Abu Bakr al-Baghdadi: IS leader dead after US raid in Syria; 28 October, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-us-canada-50200339

[11] Reuters; Islamic State vows revenge against U.S. for Baghdadi killing; 31 October, 2019; available at: https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-baghdadi-confirmation/islamic-state-confirms-its-leader-baghdadi-is-dead-groups-news-agency-amaq-idUSKBN1XA25A

[12] BBC; Ukraine conflict: Front-line troops begin pullout; 29 October, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-europe-50221995

[13] BBC; Nusrat Jahan Rafi: Death penalty for 16 who set student on fire; 24 October, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-50138990?fbclid=IwAR103bFzYHZJnNAdqMAiAMCrcdx3G8ctvUxpsiMHoxNd8cwQrTSY9XeHzR0

[14] BBC; Iran cuts off man’s finger for theft; 25 October, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-50179741

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 8-15 სექტემბერი, 2019

ვითარება ავღანეთში – აშშ-ის პრეზიდენტის დონალდ ტრამპის განცხადებით, რადიკალურ მოძრაობა „თალიბანთან“ მოლაპარაკებები ჩაიშალა. „დღეს ავღანეთში ქვეყნის პრეზიდენტს და „თალიბანის“ ლიდერებს უნდა შევხვედროდი. თუმცა მას შემდეგ რაც ყალბი ბერკეტების შესაქმნელად მათ ქაბულში მომხდარ თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა აიღეს, შეხვედრები და მოლაპარაკებების პროცესი გავაუქმე. როგორ შეიძლება ამდენი ადამიანი მხოლოდ იმიტომ მოკლა, რომ საკუთარი პოზიცია გაამყარო? მათ არ იცოდნენ, რომ ყველაფერს აფუჭებდნენ. თუ ასეთი მნიშვნელოვანი მოლაპარაკებების დროს ცეცხლს ვერ წყვეტ და 12 უდანაშაულო ადამიანს კლავ, სავარაუდოდ, არ ხარ უფლებამოსილი შინაარსობრივი შეთანხმების შესახებ სალაპარაკოდ. კიდევ რამდენიმე წელი უნდა იომონ?“, – დაწერა ტრამპმა სოციალურ ქსელში.[1] ტრამპის გადაწყვეტილების საპასუხოდ, მოძრაობა თალიბანმა განაცხადა, რომ შტატები ბევრს დაკარგავს და ტრამპის ამ გადაწყვეტილებას ბევრი ამერიკელი შეეწირება.[2]

11 სექტემბრის წლისთავზე ავღანეთში, ამერიკის შეერთებული შტატების საელჩოსთან აფეთქება მოხდა. შენობაში ამოქმედებული განგაშის სიგნალი ახლომდებარე კვარტლებშიც ისმოდა. ცნობები მსხვერპლის ან დაშავებულების შესახებ არ გავრცელებულა. ტერაქტზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია. ვარაუდობენ, რომ აფეთქების უკან შესაძლოა „თალიბანი“ იდგეს, რომელიც აშშ-ს ჩაშლილი მოლაპარაკებების გამო დაემუქრა.[3]

სირიის კრიზისი – თურქეთის შეიარაღებული ძალები სირიის ომისგან დაზარალებულ ნაწილში ამერიკელ სამხედროებთან ერთად პატრულირებას იწყებენ, რათა ერთობლივად ქურთების მიერ კონტროლირებადი ტერიტორიის გასწვრივ „უსაფრთხო ზონა“ შექმნან. სააგენტოს ცნობით, თურქული დროშებით ავტომობილები ამერიკელებს თურქეთის ქალაქ აკჩაკალეს აღმოსავლეთით, სირიის საზღვრამდე 15 კილომეტრში შეუერთდნენ, ეს ადგილი სირიის ქალაქ თელ-აბიადთან ახლოს მდებარეობს. სახმელეთო პატრულირებას დამასკო აპროტესტებს. თურქეთის პრეზიდენტს აშშ-ის პრეზიდეტთან უთანხმოების შემდეგ ნატოს მოკავშირეების მიმართ ნდობის შესუსტებასთან დაკავშირებით აქვს განცხადებები გაკეთებული. მისი თქმით, თურქეთი არ იზიარებს ვაშინგტონის ზოგიერთ პოზიციას და უარყოფს კონფლიქტურ ზონაში „ტერორისტული ორგანიზაციების“ ხელშეწყობას. ერდოღანს თურქეთის საზღვრებთან ქურთების სამხედრო ძალების გადაადგილება არ მოსწონს, ქურთებს კი, რომლებსაც მხარს ბოლო ოთხი წელია აშშ უჭერს, სირიის ჩრდილო-აღმოსავლეთით ტერიტორია უკავიათ, რომელსაც მანამდე „ისლამური სახელმწიფო“ აკონტროლებდა.[4]

ქალაქ ალბუ ქამალის მახლობლად განხორციელებული ავიაიერიშის შედეგად სულ მცირე 18 ირანელი მებრძოლი დაიღუპა. ჯერჯერობით უცნობია, ვინ განახორციელა იერიში, თუმცა, ირანთან დაკავშირებულ სამიზნეებს ხშირად ისრაელი უტევს. მსგავსი ოპერაციების მიზნად ლიბანში დაჯგუფება „ჰეზბოლასთვის“ ირანული შეიარაღების გადაცემის აღკვეთა სახელდება. მომხდარიდან რამდენიმე საათში დამასკოდან ისრაელის მიმართულებით რამდენიმე რაკეტა გაუშვეს. ისრაელის ჯარში აცხადებენ, რომ რაკეტებმა ისრაელის ტერიტორიამდე ვერ მიაღწია. ქვეყანაში ასევე განაცხადეს, რომ მომხდარში ირანის რევოლუციის გუშაგთა კორპუსს ადანაშაულებენ, თუმცა პასუხისგებლობას სირიის მთავრობას აკისრებენ.[5]

იდლიბის პროვინციაში საჰაერო იერიშების გამო საავადმყოფოები მიწის ქვეშ ფუნქციონირებს. ამის შესახებ სიუჟეტი „ბი-ბი-სის“ კორესპონდენტმა მოამზადა. სირიაში, იდლიბის პროვინციაში საჰაერო ავია დარტყმების სამიზნე სამედიცინო დაწესებულებებიც იყო, რაც ომის დანაშაულია. მედიკოსები იძულებულები გახდნენ მიწის ქვეშ ჩასულიყვნენ, რათა გადარჩენილიყვნენ. როგორც BBC-ის ჟურნალისტი კვენტინ სომერვილი სიუჟეტში ამბობს, ორი კვირის წინ კონკრეტულ ადგილზე ავია დარტყმების სამიზნე საავადმყოფო იყო. მისი თქმით, სამედიცინო დაწესებულებაზე თავდასხმა მართალია ომის დანაშაულია, თუმცა ეფექტური გზაა ირგვლივ მდებარე ტერიტორიის დასაცლელად, რადგან ახლა ყოფილი საავადმყოფოს ნანგრევების ირგვლივ უკვე აღარავინ არის. აპრილის შემდეგ იდლიბში 40 სამედიცინო დაწესებულება გახდა ავია დარტყმების სამიზნე. თუმცა არსებობს რამდენიმე საავადმყოფო, რომელიც მიწის ქვეშ მდებარეობს, რათა ექიმებმა თავის გადარჩენა და სხვების დახმარება ისევ შეძლონ. გაერო აცხადებს, რომ სირიის ხელისუფლებისა და რუსეთის საბრძოლო თვითმფრინავები მომაკვდინებელ კამპანიას აწარმოებენ, რომლის სამიზნეც საავადმყოფოები ხდება.[6]

დამასკოში, ომის დაწყების შემდეგ პირველად, საერთაშორისო ქსელის 2 სასტუმრო გაიხსნება. ფრანგული ჯგუფი „Louvre Hotels Group“ სირიის დედაქალაქ დამასკოში 2 სასტუმროს გახსნის. ხუთვარსკვლავიანი „Royal Tulip Semiramis“ და ოთხვარსკვლავიანი „Golden Tulip Mazzeh“ მუშაობას 2020 წლის გაზაფხულზე დაიწყებენ, მას შემდეგ რაც მათთვის განკუთვნილი შენობების აღდგენა დასრულდება. ეს არის პირველი დასავლური სასტუმროების ქსელი, რომელიც სირიაში 2012 წელს სამოქალაქო ომის დაწყების შემდეგ შევა. „Louvre Hotels Group“ მსოფლიოს ერთერთი უმსხვილესი ქსელია. მას 54 ქვეყანაში 1500-ზე მეტი სასტუმრო ეკუთვნის. 2015 წლიდან მას ჩინელი ინვესტორები მართავენ. 2010 წელს სირიას 8,5 მილიონი უცხოელი ვიზიტორი სტუმრობდა, 2018 წელს კი მხოლოდ 1,8 მილიონი.[7]

სირიის პრეზიდენტმა, ბაშარ ასადმა საყოველთაო ამნისტიის შესახებ განკარგულებას მოაწერა ხელი. ასადმა ყველა დამნაშავე შეიწყალა, რომელთა მიმართაც 2019 წლის 14 სექტემბრამდე იყო სისხლის სამართლის საქმე აღძრული. ამნისტია შეეხოთ ასევე სიკვდილმისჯილებს, რომელთაც განაჩენი შეუცვალეს და უვადო პატიმრობაში დატოვეს. ბაშარ ასადის განკარგულების თანახმად, სრულად მოეხსნათ პატიმრობა განუკურნებელი სენით შეპყრობილ პატიმრებს, რომელთაც 75 წელი შეუსრულდათ. ამნისტია შეეხებათ მიმალვაში მყოფ პირებს, იმ შემთხვევაში თუ სამი თვის ვადაში, ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენლებს ჩაბარდებიან.[8]

ირანელი ფეხბურთის გულშემატკივარი ქალი, რომელმაც ერთი კვირის წინ ცეცხლი წაიკიდა, გარდაიცვალა – ქალმა თეირანში ფეხბურთის მატჩზე დასწრება გადაწყვიტა და ამისთვის კაცის სამოსში გამოეწყო, თუმცა ის იცნეს და დააკავეს. შემთხვევა მარტში მოხდა. საქმეზე გამოძიება დაიწყო, გასულ კვირას დაგეგმილი იყო ამ საქმის სასამართლო პროცესი, თუმცა გადაიდო, ქალმა სწორედ ამის შემდეგ წაიკიდა ცეცხლი. ირანის ხელისუფლება ქალებს სტადიონებზე დასწრებას უკრძალავს. ამ ქალის შესახებ სოციალურ ქსელში ჰეშთეგი შეიქმნა სახელწოდებით „Blue Girl“ (ლურჯი გოგო), ლურჯი კი იმიტომ რომ ეს ფერი ქალის საყვარელი საფეხბურთო კლუბის „ესტეგლალ თეირანის“ ფერია.

ქალმა ციხეში სამი დღე გაატარა, რის შემდეგაც ის გაათავისუფლეს და 6 თვე სასამართლო პროცესს ელოდებოდა. მაგრამ როდესაც გასულ კვირაში სასამართლოში გამოცხადდა, მას აცნობეს, რომ მოსამართლე ოჯახთან დაკავშირებული საქმის გამო პროცესს ვერ წაიყვანდა. ქალი მოგვიანებით სასამართლოში ტელეფონის წასაღებად დაბრუნდა. ამ დროს, როგორც მედია წერს, ქალმა შემთხვევით ყური მოჰკრა საუბარს და გაიგო, რომ მას 6 თვიდან 2 წლამდე პატიმრობა ემუქრებოდა.

სავარაუდოდ, სწორედ ამის შემდეგ წაიკიდა ქალმა ცეცხლი სასამართლოს შენობასთან, ის საავადმყოფოში გადაიყვანეს, თუმცა ერთი კვირის შემდეგ მიღებული ტრავმებისგან გარდაიცვალა.[9]

[1] სოციალური ქსელი „ტვიტერი“; აშშ-ის პრეზიდენტის დონალდ ტრამპის ოფიციალური გვერდი; 2019 წლის 7 სექტემბრის პოსტი; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://twitter.com/realDonaldTrump/status/1170469618177236992

[2] BBC; Afghan peace deal: Taliban says US has most to lose from cancelled talks; 8 September; 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-49628290

[3] AP; Rocket blast at US embassy in Kabul on 9/11 anniversary; By Cara Anna; 11 September, 2019; available at: https://www.apnews.com/3bdfd6bdd52a4f5f9ec7bfc383ee487c?fbclid=IwAR2QuiWQrD6DaRFtQmbt0f1OGHeeMOMLLA-Z5sZc9p-y8F4-iviQjvSpjf4

[4] Reuters; Turkish military enters Syria to begin joint US safe zone patrol; By Murad Sezer; Rodi Said; 8 September, 2019; available at: https://www.reuters.com/article/us-syria-security-turkey/turkish-military-enters-syria-to-begin-joint-u-s-safe-zone-patrol-idUSKCN1VT05H?il=0

[5] BBC; Syria war: Air strikes hit Iranian-backed forces near Iraq border; 9 September, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-49633146

[6] BBC; Syria war: Idlib’s secret hospitals hiding from air strikes; 12 September, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/av/world-middle-east-49669939/syria-war-idlib-s-secret-hospitals-hiding-from-air-strikes

[7] Le Monde; Une societe francaise s’apprete a ouvrir deux hotels a Damas; 13 September, 2019; available at: https://www.lemonde.fr/international/article/2019/09/13/une-societe-francaise-s-apprete-a-ouvrir-deux-hotels-a-damas_5510133_3210.html

[8] SANA; President al-Asad issues legislative decree stipulation for granting amnesty for crimes committed before 14 September, 2019; 15 September, 2019; available at: https://www.sana.sy/en/?p=173348

[9] BBC; Iran’s “Blue Girl” dies after setting herself on fire; 10 September, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-49646879

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 24-31 აგვისტო, 2019

ღაზის სექტორში თვითმკვლელი პოლიციელებს თავს დაესხა – თვითმკვლელი, რომელიც, სავარაუდოდ, დაჯგუფება „ისლამურ სახელმწიფოსთან“ იყო დაკავშირებული, პოლიციის ორ საგუშაგოს დაესხა თავს. შემთხვევას სამი პალესტინელი პოლიციელი ოფიცერი ემსხვერპლა. ინციდენტის შემდეგ საგანგებო მდგომარეობა გამოცხადდა. უსაფრთხოების ძალებმა ადგილზე ასობით თანამშრომელი განალაგა. მოძრაობა ჰამასმა, რომელიც ღაზის სექტორს აკონტროლებს, ჯიჰადისტურ აქტივობებში ეჭვმიტანილი პირი დააკავა.[1]

ირანელ აქტივისტს ჰიჯაბის ტარების წესების დარღვევის გამო 15-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს – საბა კორდ აფშარი ჰიჯაბის მოხსნით „პროსტიტუციის გავრცელებაში“ დამნაშავედ ცნეს. 20 წლის აქტივისტის გარდა, ბოლო კვირის განმავლობაში ირანში კიდევ სამი აქტივისტი ანტისახელმწიფოებრივი პროპაგანდის გამო 66-წლით ჩასვეს ციხეში.[2]

ქაშმირის მოსახლეობა ინდოელ სამხედროებს წამებაში ადანაშაულებს – ადგილობრივების თქმით, სამხედროები მათ კეტებსა და ბაგირებს ურტყამენ და ელექტროშოკით აწამებენ. ინდოეთის ჯარმა ბრალდებებს უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელი უწოდა. ინდოეთის ხელისუფლება ცდილობს მაქსიმალურად შეავიწროვოს ის ხალხი, რომლებიც რეგიონისთვის ფართო ავტონომიური სტატუსის მინიჭებას და პაკისტანთან შეერთებას ითხოვენ. რეგიონში დაძაბულობამ 2 აგვისტოს იმატა, როდესაც ინდოეთის მთავრობამ ქაშმირში ტერორისტული აქტის საფრთხის შესახებ განაცხადა და შტატში დამატებითი ძალები შეიყვანა. სხვადასხვა მიზეზით დაკავებულთა რიცხვმა 3 ათასს მიაღწია. მათ შორის არიან პოლიტიკური ლიდერები, ბიზნესმენები და სამოქალაქო აქტივისტები. ვითარება კიდევ უფრო გამწვავდა, როდესაც 6 აგვისტოს ინდოეთმა ჯამუს და ქაშმირს განსაკუთრებული სტატუსი გაუუქმა. მათ ადგილზე შეიქმნება ორი ტერიტორია შტატზე ნაკლები თვითმმართველობის უფლებით. ინდოეთმა და პაკისტანმა ქაშმირი 1947 წელს გაიყვეს. მას შემდეგ მხარეებმა ქაშმირისთვის ორჯერ იომეს.[3]

ვითარება ავღანეთში – ავღანეთის ჩრდილოეთით, ქალაქ კუნდუზზე თავდასხმისას, მოძრაობა თალიბანის 30 წევრი მოკლეს. ინფორმაცია ქვეყნის პრეზიდენტის ოფიციალურმა წარმომადგენელმა სოციალური ქსელის მეშვეობით გაავრცელა. 32 თალიბი ხელისუფლების წარმომადგენლებს ტყვედ ჩაბარდა.[4]

[1] BBC; Gaza explosions: Suicide bomber kill three police officers; 28 August, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-49491516

[2] Daily Mail; Iranian women’s rights activist, 20, is jailed for 15 years for spreading prostitution by taking off her hijab; 28 August, 2019; available at: https://www.dailymail.co.uk/news/article-7402503/Iranian-activist-20-jailed-15-years-spreading-prostitution-taking-hijab.html?ito=social-twitter_mailonline

[3] BBC; Don’t beat us, just shoot us: Kashmir allege violent army crackdown; 29 August, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-india-49481180

[4] იმედის ახალი ამბები; ავღანეთში თალიბანის დაჯგუფების 30 წევრი მოკლეს; 31 აგვისტო, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/115224/avganetshi-talibanis-dajgupebis-30-tsevri-mokles

ირანი. ენერგიებით მკურნალობა – ჰილინგი. აგვისტო, 2019

მედია საშუალება „რადიო თავისუფალი ევროპა/რადიო თავისუფლება (RFERL) 2015 წლის 14 აგვისტოს გამოქვეყნებულ სტატიაში წერდა ირანში მოქმედ სულიერ ლიდერზე, ვინმე  მოჰამედ ალი ტაჰერიზე, რომელიც მისტიკური სიყვარულის და გონების ენერგიით მკურნალობის შესახებ ქადაგებდა. სტატიის მიხედვით, მან დაარსა „მისტიციზმის წრე“ (Circle of Mysticism; Erfan-e Halqeh) – ჯგუფი, რომლის მიზანიცაა  სამყაროს იდუმალების შეცნობა და ხალხის რწმენის საშუალებით განკურნება (Faith healing).  თავდაპირველად, მას საზოგადოებაში ქადაგება და სწავლება ნებადართული ჰქონდა, ხოლო მის კლასებსა და სამკურნალო სესიებს ესწრებოდნენ სხვადასხვა სოციალური სფეროს, მათ შორის მთავრობის, წარმომადგენლები. ტაჰერის რამდენიმე წიგნიც კი დაიბეჭდა კულტურის სამინისტროს ნებართვით.

2010-2011 წლებში ტაჰერი რამდენჯერმე დააკავეს სხვადასხვა ბრალდებით, მათ შორის – ირანის სახელმწიფო უსაფრთხოებისთვის საფრთხის შექმნა, სიწმინდეების შეურაცხყოფა, არანათესავი ქალი პაციენტების მაჯებზე შეხება და ა.შ.  მის წინააღმდეგ კონსერვატიულმა ჯგუფებმა წამოიწყეს კამპანია, რომლის ფარგლებშიც მას და მის ჯგუფს „ურწმუნოთა სექტას“ უწოდებნენ. 2015 წლის დასაწყისში ტაჰერის მიმართ მორიგი გამოძიება დაიწყო, მას შემდეგ, რაც ქალაქ კომის სამმა უხუცესმა მოძღვარმა მისი ნაწერები და ვიდეო-აუდიო ჩანაწერები შეისწავლა და ტაჰერი „მწვალებლად“ შერაცხა.

ივლისში დადასტურდა, რომ იგი დამნაშავედ იქნა ცნობილი “სამყაროში სულიერი ხრწნის გავრცელებისთვის” (spreading corruption on Earth). აღნიშნული წარმოადგენს სისხლის სამართლებრივ ბრალდებას, რომელიც ხშირად გამოიყენებოდა ისლამური რესპუბლიკის საწყის წლებში, როგორც რეჟიმის მოწინააღმდეგეების დევნის ერთ-ერთი მეთოდი.[1]

მედია საშუალება New York Times 2017 წლის 28 აგვისტოს გამოქვეყნებულ სტატიაში წერდა, რომ მოჰამედ ალი ტაჰერის, რომელიც ირანში შიიტური ისლამის მისტიკური, „ახალი თაობის“  (New Age) განშტოების დამაარსებელია, საკულტო სექტის დაარსებისთვის, სიკვდილით დასჯა მიუსაჯეს. ამას გარდა, გასული კვირების განმავლობაში, მთელი ქვეყნის მასშტაბით განხორციელად ტაჰერის მიმდევართა მასობრივი დაპატიმრებები, განსაკუთრებით – ქალაქ ისფაჰანში.

ამას გარდა, გასულ კვირას, მისმა ათეულობით მიმდევარმა გააპროტესტა ტაჰერის სასიკვდილო განაჩენი თეირანის რევოლუციური სასამართლოს შენობის წინ. უცნობია, დააკავეს თუ არა რომელიმე მათგანი. თუმცა, რამდენიმე თვის წინ, თეირანში მდებარე ევინის ციხის წინ გამართული მსგავსი პროტესტის დროს,  რამდენიმე ადამიანი დააკავეს.

რაც შეეხება ტაჰერის სწავლებებს, სტატიის მიხედვით, მისი თეორიების ამსახველ ვიდეოში, ბატონი ტაჰერი ამბობს, რომ ”ადამიანები ისეთივე უსაზღვრონი არიან, როგორიც თავად, და რომ  ისინი უსასრულო ნაწილებისგან შედგებ.” ის ამბობს, რომ ყველა ადამიანს შეუძლია განკურნოს და განკურნოს სხვა, ე.წ. ”ულტრა მკურნალობის“ გამოყენებით, რომლის მუშაობის პრინციპის შეცნობაც ადამიანის გონებას აღემატება“

”მან მასწავლა, თუ როგორ  დაუკავშირდე ღმერთს ბედნიერების და არა მწუხარების საშუალებით”, – აცხადებს საბა მოტემანი, 27 წლის ვებ – ადმინისტრატორი და ბატონი თაჰერის მიმდევარი. მიუხედავად იმისა, რომ ის ტაჰერის პირადად არასდროს შეხვედრია, საბას განცხადებით, ის სულიერი სამყარო, რომელიც მას სწორედ ტაჰერიმ დაანახა, მისთვის უფრო ძვირფასი იყო, ვიდრე საკუთარი ცხოვრება. ”ის არის შესანიშნავი მასწავლებელი, რომელმაც მასწავლა მეც და სხვებსაც, თუ როგორ დავამყაროთ კავშირი ღმერთთან”, – თქვა მან.[2]

 

რაც შეეხება აღნიშნული საკითხის კანონმდებლობის კუთხით რეგულირებას, წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის მოპოვების განყოფილების მიერ შესწავლილ წყაროებში, არ ფიქსირდება კონკრეტული აკრძალვა უშუალოდ ე.წ. „ჰილინგის“ ან სხვა ალტერნატიული სამკურნალო მეთოდების მიმართ. თუმცა, როგორც უკვე აღინიშნა, ირანის ხელისუფლებამ აღნიშნული პრაქტიკის ფუძემდებელს – ბატონ მოჰამედ ალი ტაჰერის “სამყაროში სულიერი ხრწნის გავრცელებაში” (spreading corruption on Earth) დასწამა ბრალი და რამდენიმეწლიანი სასამართლო პროცესების შემდგომ, სიკვდილით დასჯაც მიუსაჯა. (RFERL მიხედვით, საბოლოოდ, ა.შ.შ სახელმწიფო დეპარტამენტის და საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაციების მხრიდან გამოთქმული შეშფოთების შემდეგ,  ტაჰერის სიკვდილით დასჯა 5 წლის ვადით თავისუფლების აღკვეთით შეუცვალეს.[3]) ამას გარდა, ზოგიერთი წყაროს ინფორმაციით, ასევე დაპატიმრებული იქნენ მისი მიმდევრები ირანის სხვადასხვა ქალაქში, მათ შორის – ისფაჰანში.

[1] RFERL – article of 14 August 2015; available at https://www.rferl.org/a/iran-faith-healer-who-scared-the-regime/27189544.html [accessed 22 August 2019]

[2] New York Times  – article of 28 August 2017; available at https://www.nytimes.com/2017/08/28/world/middleeast/mohammad-ali-taheri-iran-death-sentence-mystic-healer-shiite-mystic.html [accessed 22 August 2019]

[3] RFERL – article of 7 March 2018; available at https://en.radiofarda.com/a/iran-taheri-five-year-prison-/29085475.html [accessed 23 August 2019

ირანი. დაქორწინებული ქალის მიერ ქვეყნის დატოვების უფლება. ივლისი, 2019

ა.შ.შ. სახელმწიფო დეპარტამენტი ირანში ადამიანის უფლებათა კუთხით არსებული სიტუაციის შესახებ 2019 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში (საანგარიშო პერიოდი – 2018 წელი) წერდა, რომ ქვეყანაში არსებული კანონმდებლობის თანახმად, ქორწინებაში მყოფ ქალებს, ირანის საზღვრებს გარეთ გასამგზავრებლად, ესაჭიროებათ ქმრის მიერ წინასაწარ გაცემული ნებართვა.[1]

გაერთიანებული სამეფოს საშინაო საქმეთა ოფისი 2019 წლის თებერვალში გამოქვეყნებულ ანგარიშში, რომელიც ირანში ქვეყნის უკანონოდ დატოვების საკითხთს ეხება, წერდა, რომ „მედია საშუალება Al-Monitor-ის 2014 წლის სტატიის მიხედვით, ქორწინებაში მყოფ ირანელ ქალებს, იმ შემთხვევაშიც კი, თუ მათ გააჩნიათ მოქმედი პასპორტი – ქვეყნის დასატოვებლად ჭირდებათ ქმრის ნებართვა. ამას გარდა, პასპორტის ასაღებად ან მის განსაახლებლად, ასევე საჭიროა ქმრის ნოტარიული წესით დამოწმებული ნებართვა.”

დანიის და ნორვეგიის იმიგრაციის სამსახურების 2013 წელს განხორციელებული ფაქტების დამდგენი მისიის საბოლოო ანგარიშში მოცემულია გასაუბრების მასალები ერთ-ერთ ირანელ ქალთან, რომელმაც მისიას განუცხადა, რომ „საზღვარგარეთ გამგზავრების დროს, მისი ქმარი შესაბამის ნებართვას ხელს აწერდა საჯარო ნოტარიუსის წინაშე…. იმ შემთხვევაში, თუ ქალი, ქმრის ნებართვის გარეშე, შვილებთან ერთად დატოვებს ქვეყანას, ეს მიჩნეულ იქნება, როგორც სამოქალაქო, ასევე სისხლისსამართლებრივი სახის კანონდარღვევა. მაშინაც კი, თუ შვილებზე მეურვეობის უფლება მხოლოდ დედას გააჩნია, ქვეყნის დასატოვებლად მამის თანხმობა მაინც საჭიროა. ასეთ შემთხვევაში, თუ ქალი დაბრუნდება ირანში, მას ქვეყნის უკანონოდ დატოვების გამო, სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგელობის სახით, დაეკისრება ჯარიმა. აღნიშნული დანაშაულისთვის სასჯელი არ შეიძლება იყოს თავისუფლების აღკვეთა. მას ასევე მოუწევს საოჯახო სასამართლოში გამოცხადება, სადაც დაეკისრება პასუხისმგებლობა სამოქალაქო სამართლებრივი წესით. ამ შემთხვევაშიც, დაკისრებული სასჯელი ვერ იქნება პატიმრობა.“

იგივე წყაროს მიხედვით, ავსტრალიის საგარეო საქმეთა და ვაჭრობის დეპარტამენტი 2018 წლის შესაბამის ანგარიშში წერდა, რომ „ზოგიერთ შემთხვევაში მოქალაქეებს სჭირდებათ სპეციალური ნებართვა, რათა დატოვონ ქვეყანა – მაგალითად, დაქორწინებულ ქალებს, რომელთაც ესაჭიროებათ ქმრის წინასწარი ნებართვა. მას შემდეგ, რაც ისინი აიღებენ სამგზავრო დოკუმენტს (პასპორტს), მათ აღარ სჭირდებათ დამატებითი, ქვეყნიდან გასვლის ნებართვა.“[2]

ავსტრიის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ ინფორმაციის და თავშესაფრის საკითხთა კვლევის და დოკუმენტირების ცენტრი (ACCORD) 2017 წლის 12 ივნისს გამოქვეყნებულ ანგარიშში, ირანში დაქორწინებული ქალების მიერ საზღვარგარეთ გამგზავრების შესახებ წერდა, რომ ქვეყანაშია არსებული კანონმდებლობის მიხედვით, ქმარი უფლებამოსილია, განსაზღვროს მისი ცოლისა და შვილების საცხოვრებელი ადგილი. შესაბამისად, მას ასევე შეუძლია, აუკრძალოს ზემოხსენებულ პირებს ირანის დატოვება.

კვლევაში ასევე მოყვანილია ირანის ადამიანის უფლებათა დოკუმენტირების ცენტრის (IHRDC) 2013 წლის ანგარიში, რომლის მიხედვითაც „ქორწინებაში მყოფ ირანელ ქალს, ჭირდება ქმრის თანხმობა, რათა მიიღოს პასპორტი, რომლის საფუძველზეც გაემგზავრება საზღვარგარეთ. შესაბამისად, ქმრებს შეუძლიათ მათ ეს ქმედება აუკრძალონ, თუ კი ისინი უბრალოდ ხელს არ მოაწერენ იმ საბუთებს, რომელთა საფუძველზეც ქალმა პასპორტის მისაღებად განაცხადი უნდა დაარეგისტრიროს. კერძოდ, 1978 წელს მიღებული ირანის საპასპორტო კანონის 18 მუხლის მიხედვით – „აღნიშნული მუხლის საფუძველზე, პასპორტი გაიცემა შემდეგ პირებზე:…… 3. ქორწინებაში მყოფ ქალებზე, მაშინაც კი, თუ ისინი 18 წელს მიუღწეველი პირები არიან –  ქმრების წერილობითი ნებართვის საფუძველზე…“.

ანგარიშში ასევე მოცემულია ბრიტანული გამოცემა Guardian-ის 2015 წლის სტატია, რომლის მიხედვითაც „ირანში, დაქორწინებულ ქალებს, საზღვარგარეთ გასამგზავრებლად ჭირდებათ ქმრის თანხმობა, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც საქორწინო კონტრაქტში ჩადებული პირობა საწინააღმდეგოს ითვალისწინებს. დღესდღეისობით, ბევრი, თანამედროვე ირანელი გოგონა სწორედ აღნიშნული პირობის გათვალისწინებით თანხმდება საქორწინო შეთავაზებაზე.“ [3]

[1] United States Department of State – Country Report on Human Rights Practices 2018 – Iran; published 13 March 2019; available at

[accessed 25 July 2019]

[2] UK Home Office – Country Policy and Information Note Iran: Illegal exit; published February 2019; available at

[accessed 25 July 2019]

[3] ACCORD  – Iran: Procedures for Married Women; published 12 June 2017; available at

[accessed 26 July 2019]

ირანი. გირაოს სანაცვლოდ გაშვებული პირის მიერ ქვეყნის დატოვება. ივნისი, 2019

დანიის იმიგრაციის სამსახურისა და დანიის ლტოლვილთა საბჭოს 2018 წლის თებერვალში გამოქვეყნებული ერთობლივი ანგარიშის მიხედვით, რომელიც ირანში არსებულ კანონმდებლობას და სასამართლო პრაქტიკას ეხება, ნათქვამია, რომ ირანში პირისთვის მსჯავრის დადების შემდგომ ან/და იმ შემთხვევაში, როდესაც პირი თავისუფლდება გირაოს სანაცვლოდ, მის მიმართ აკრძალვა საზღვარგარეთ გამგზავრებასთან დაკავშირებით ავტომატურად არ წესდება. აღნიშნული დამოკიდებულია კონკრეტული საქმის სიმძიმესა და მოსამართლის დისკრეციაზე. როგორც წესი, სამოქალაქო პროცესების შემთხვევაში აღნიშნული შეზღუდვა არ ვრცელდება, ხოლო სისხლის სამართლის საქმის დროს, ბრალდების მხარემ შესაძლებელია მოითხოვოს პირისთვის გადაადგილების შეზღუდვის დაწესება.

ზემოხსენებული შეზღუდვა თითქმის ყოველთვის სახეზეა, როდესაც პროცესი ეხება ეროვნულ უსაფრთხოებას, ან საქმე გვაქვს პოლიტიკურ საქმესთან და როგორც წესი, ასეთ შემთხვევებში გირაო საერთოდ არ ინიშნება. მძიმე სისხლის სამართლის დანაშაულის დროს, იმ შემთხვევაში, თუ ბრალდებული პირი პროცესს არ ესწრება, აკრძალვა ავტომატურად ინიშნება და მოსამართლე ვერ სარგებლობს დისკრეციული უფლებით.

ბრალდებულს შეუძლია დატოვოს ქვეყანა, თუ მოსამართლეს მის მიმართ არ დაუწესებია აკრძალვა ქვეყნის დატოვებასთან დაკავშირებით (აღსანიშნავია, რომ იმ შემთხვევაში, თუ ის შემდგომ პროცესზე არ გამოცხადდება, მის მიერ გადახდილი გირაო კონფისკაციას ექვემდებარება). ხოლო იმ პირთა სია, რომელთა მიმართაც ზემოხსენებული შეზღუდვა  მოქმედებს, შენახულია პროკურატურის მონაცემთა ბაზაში, რომელზე წვდომაც ასევე გააჩნიათ სასაზღვრო სამსახურებს.[1]

ირანის საჯარო და რევოლუციურ სასამართლოთა სისხლის სამართლის საპროცედურო კოდექსის 132-ე მუხლში მოცემულია ის საშუალებები, რომელთა მეშვეობითაც შესაძლებელია უზრუნველყოფილ იქნას ბრალდებულის გამოცხადება მომავალ სასამართლო პროცესზე. აღნიშნული საშუალებებია: 1. პირის მიერ სასამართლოში მიცემული ზეპირი ვალდებულება; 2. იგივე ვალდებულება, ოღონდ ხელწერილის სახით; 3. სხვა პირის თავდებობა; 4. გირაო, რომელსაც შეიძლება წარმოადგენდეს ნაღდი ფული, საბანკო ანგარიში, უძრავი ქონება და ა.შ.; 5. დროებითი დაკავება.

133-ე მუხლის თანახმად, „დანაშაულის მნიშვნელობიდან და სიმძიმიდან გამომდინარე, სასამართლომ შესაძლებელია დამატებით გამოსცეს დადგენილება, რომლითაც აუკრძალავს ბრალდებულს ქვეყნის დატოვებას 6 თვის ვადით. აღნიშნული 6-თვიანი ვადა, აუცილებლობის შემთხვევაში, სასამართლოს მიერ შესაძლებელია რამდენჯერმე განახლდეს დამატებითი 6-თვიანი ვადით“.[2]

[1] Joint report from the Danish Immigration Service and The Danish Refugee Council – Iran Judicial Issues; available at 

[accessed 26 June 2019]

[2] English Translation of the Islamic Republic of Iran’s Criminal Code of Procedure for Public and Revolutionary Courts – articles 132; 133; available at http://www.bdo3c.f-sc.org/archives/1683.pdf  [accessed 26 June 2019]

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 8-15 ივნისი, 2019

აღმოსავლეთ უკრაინაში ორი სამხედრო დაიღუპა – ოფიციალური კიევის მტკიცებით, რუსულმა მხარემ ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმება 7 ივნისს 28-ჯერ დაარღვია. ორმხრივი სროლისას დაიღუპა ორი სამხედრო და დაიჭრა 12 ჯარისკაცი, მათგან 5-ის მდგომარეობა მძიმეა.[1]

თეირანში 500-ზე მეტი რესტორანი ისლამის პრინციპების დაუცველობის დამო დახურეს – ირანის დედაქალაქში რეიდი 547 რესტორანსა და კაფეში ჩატარდა. რამადანის ბოლო კვირაში დაწესებულებები ისლამური წესების დაუცველობის გამო დალუქეს. დაკავებულია 11 მფლობელი.[2]

ინდოეთში 8 წლის მუსლიმი გოგოს გაუპატიურებაში, წამებასა და მკვლელობაში ბრალდებული 8 კაციდან 6 სასამართლომ დამნაშავედ ცნო – მათგან სამს სამუდამო პატიმრობა მიესაჯა. მსხვერპლი ბავშვი ინდოეთში მცხოვრები მუსლიმი მომთაბარე ტომიდან იყო. ის 2018 წლის იანვარში ქალაქ კატჰუასთან მდებარე ტყეში იპოვეს. ეს ამბავი ინდური მედიის ყურადღების ცენტრში მას შემდეგ მოექცა, რაც ადვოკატებმა და მემარჯვენე ჯგუფებმა საქმეზე ბრალდებული 8 ადამიანის დაკავება გააპროტესტეს. საქმეზე დაკავებულებს შორის იყო ერთ ერთი მსჯავრდებულის შვილიც, თუმცა სასამართლომ ის გაამართლა. დანარჩენ ბრალდებულებს შორის კი არიან როგორც ყოფილი პოლიციელები, ასევე საჯარო სამსახურის თანამშრომლები და არასრულწლოვანი. მისი სასამართლო პროცესი ცალკე გაიმართება, რადგან 18 წელს მიუღწეველი პირია.

როგორც გამოძიების პროცესში ითქვა, ბრალდებულებს ბავშვის გამოყენებით სურდათ ის ტომი, რომელსაც ბავშვი წარმოადგენდა (მათ გუჯარებს უწოდებენ), დაეშინებინათ და ტერორის ქვეშ ჰყოლოდათ. როგორც მოკლული გოგოს მშობლებმა სასამართლოზე თქვეს, მათი ოჯახი კატჰუში თავს დაუცველად გრძნობს, სადაც საზოგადოების დიდი ნაწილი ინდოელებისგან შედგება.

BBC-ის ინფორმაციით, 2018 წლის მონაცემებით, ინდოეთში ყოველ 155 წუთში ერთხელ 16 წლამდე ბავშვს,  ყოველ 13 საათში ერთხელ კი 10 წლამდე ბავშვს აუპატიურებენ. 2012 წელს ინდოეთში ბავშვებზე სექსუალური ძალადობის 8,541 შემთხვევა დაფიქსირდა, ეს მაშინ, როდესაც 2016 წელს მაჩვენებელი 19,765 იყო. 2015 წელს ინდოეთში სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი 10 000-ზე მეტი ბავშვი და მოზარდი გახდა. ამასთან, ინდოეთში 240 მილიონამდე ქალმა ოჯახი 18 წლამდე შექმნა. ბავშვებზე სექსუალური მოძალადეების 50% მსხვერპლისთვის ნაცნობები ან ოჯახისთვის ნდობით აღჭურვილი ადამიანები არიან.[3]

ვენესუელაში სამხედრო გადატრიალების მცდელობის ბრალდებით 17 ადამიანი დააკავეს – ვენესუელის გენერალურმა პროკურატურამ, 30 აპრილს მომხდარი სამხედრო გადატრიალების მცდელობის ბრალდებით, 17 ადამიანს ბრალი წაუყენა. „გამოძიება 34 ადამიანის მიმართ მიმდინარეობს, მათგან 17 დაკავებულია. ვენესუელაში ვითარება განსაკუთრებით იანვარში დაიძაბა, როდესაც აშშ-ის მხარდაჭერილმა ოპოზიციის ლიდერმა, ხუან გუაიდომ საკუთარი თავი ვენესუელის დროებით პრეზიდენტად გამოაცხადა. გუაიდოს ლეგიტიმურობა მსოფლიოს 20-ზე მეტმა ქვეყანამ, მათ შორის, საქართველომაც აღიარა. მადუროს ხელისუფლების პირობებში ვენესუელამ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიები დამოუკიდებელ ქვეყნებად ცნო. მიმდინარე წლის აპრილში გუაიდოს მხარი სამხედროების ჯგუფმა დაუჭირა, რის შემდეგაც ქვეყანაში მასშტაბური საპროტესტო აქციები განახლდა. პოლიციასთან შეტაკებების შედეგად დაიღუპა 5 და დაშავდა ასობით ადამიანი.[4]

ეგვიპტეში ტერორიზმის ბრალდებით 296 ადამიანი გაასამართლეს – 32 მათგანს სამუდამო პატიმრობა მიესაჯა. მოსამართლის განცხადებით, დამნაშავეები ეგვიპტის პრეზიდენტის აბდელ ფატაჰ ალ-სისის მოკვლას 2014 წელს საუდის არაბეთში ვიზიტისას გეგმავდნენ. დანარჩენ 264 ადამიანს 3-დან 15 წლამდე პატიმრობა მიესაჯა.[5]

სომალის დედაქალაქში ორი ძლიერი აფეთქება მოხდა – მოგადიშუს ცენტრში მომხდარი აფეთქების შედეგად 8 ადამიანი დაიღუპა და 16 დაშავდა.  კიდევ ერთი აფეთქება, რომლის შედეგადაც არავინ დაშავებულა, აეროპორტისკენ მიმავალ გზაზე მოხდა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[6]

[1] UNIAN; Donbas warzone update: Number of attacks on Ukraine almost doubles; 8 June, 2019; available at: https://www.unian.info/war/10579224-donbas-warzone-update-number-of-attacks-on-ukraine-almost-doubles.html?fbclid=IwAR2LtMn2A50Yvow76_qu3e5T85hOe1utoR7tfjNBJrX_xpk3Sn7AfLU9gOY

[2] DW; Tehran shuts hundreds of restaurants for flouting Islam; By Nik Martin; 9 June, 2019; available at: https://www.dw.com/en/tehran-shuts-hundreds-of-restaurants-for-flouting-islam/a-49118896?fbclid=IwAR0x2xOe0np5i_lxjsRJfARI_HCw07b7sYqH-IQqDaWr1XqU8MccLaq__9Q

[3] BBC; Kathuna child rape and murder: Three men given life sentences; 10 June, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-india-48552354?fbclid=IwAR3u3ERGGxIO4s6qml6D52d3FSUqs4175svg9hQ5NJ1QL5tUnihr-A0Pg_A

[4] France 24; Venezuela says 17 arrested and charged over anti-Maduro coup; 11 June, 2019; available at: https://www.france24.com/en/20190611-venezuela-says-17-arrested-charged-over-anti-maduro-coup

[5] იმედის ახალი ამბები; ეგვიპტეში ტერორიზმის ბრალდებით 296 ადამიანი გაასამართლეს; 12 ივნისი, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/108525/egvipteshi-terorizmis-braldebit-296-adamiani-gaasamartles

[6] იმედის ახალი ამბები; სომალის დედაქალაქში ორი ძლიერი აფეთქება მოხდა; 15 ივნისი, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/108783/somalis-dedaqalaqshi-ori-dzlieri-apetqeba-mokhda