დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 8-15 ოქტომბერი, 2018

ინდოეთში გოგო საკუთარმა ოჯახმა ხეზე მიაბა და გაამათრახა – შემთხვევა ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ბიჰარის შტატში მდებარე პატარა სოფელში მოხდა. მუსლიმი გოგო, მშობლების წინააღმდეგობის მიუხედავად, ინდუისტ შეყვარებულთან ერთად გაიპარა; გოგოს ოჯახმა ის მოძებნა და ასეთი ფორმით დასაჯა. ოჯახს არ სურდა, გოგო სხვა აღმსარებლობის ბიჭზე დაქორინებულიყო. გამათრახების შესახებ გადაწყვეტილება სოფლის საბჭომ მიიღო.[1]

ინდოეთში 34 გოგოს ბიჭები თავს დაესხნენ და ჯოხებით სცემეს – შემთხვევა ბიჰარის შტატში მოხდა. ბიჭება სკოლის მოსწავლე 34 გოგო, რომელთაც სექსუალური შევიროვების შემთხვევები გააპროტესტეს, ჯოხებით სცემეს. გოგონათა ასაკი 12-16 წელია. ბრიტანული ფონდის „Thompson Reuters“ სპეციალისტების დასკვნით, ინდოეთი ქალებისთვის ყველაზე საშიში ქვეყანაა.[2]

ავღანეთში არსებული ვითარება – მოძრაობა თალიბანის წევრები ჯაუზკანის პროვინციაში რამდენიმე საკონტროლო-გამშვებ პუნ ქტს დაესხნენ თავს. ინციდენტების შედეგად უსაფრთხოების ძალების 15-ზე მეტი წარმომადგენელი ემსხვერპლა. თავდამსხმელებმა რამდენიმე ობიექტზე ობიექტზე კონტროლის დამყარება მოახერხეს. ორმხრივი სროლისას 30-მდე თალიბი მებრძოლი დაიღუპა.[3]

ტაჰარის პროვინციაში, წინასაარჩევნო ღონისძიებაზე მომხდარი აფეთქების შედეგად 22 ადამიანი დაიღუპა და 36 დაშავდა. დაღუპულთა შორის ეროვნული უსაფრთხოების ოფიცრები და პოლიციელები არიან.[4]

გაეროს ცნობით, ავღანეთში მშვიდობიანი მოსახლეობაში მსხვერპლი უკიდურესად მაღალია. 2014 წლის შემდეგ, 2018 წლის პირველ 9 თვეში სიკვდილიანობამ აქამდე აღრიცხულ რეკორდულ დონეს მიაღწია. 1-ელი იანვრიდან 30 სექტემბრამდე პერიოდში 2798 სამოქალაქო პირი დაიღუპა და 5252 დაიჭრა. ეს მაჩვენებელი 2017 წლის შესაბამისი პერიოდის მონაცემზე 46%-ით მაღალია.[5]

რუსეთში ისლამისტები დააკავეს – უშიშროების ფედერალურმა სამსახურმა თათრეთის რესპუბლიკაში მასშტაბური სპეცოპერაცია ჩაატარა. დაკავებულია დაჯგუფება „ჰიზბ უტ ტაჰრირის“ რეგიონული სტრუქტურების რამდენიმე ლიდერი. დაკავებულთა სახლებში პროპაგანდისტული ლიტერატურა, საიდუმლო დოკუმენტები და საკომუნიკაციო მოწყობილობები აღმოაჩინეს. ოპერაციაში რუსეთის შს სამინისტროსა და ეროვნული გვარდიის ფედერალური სამსახურის თანამშრომლებიც მონაწილეობდნენ.[6]

ეგვიპტის სამხედრო სასამართლომ ეკლესიებზე თავდასხმის გამო 17 პირს სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანა – 17 პირს, 2016-2017 წლებში სამ ეკლესიასა და საკონტროლო-გამშვებ პუნქტებზე თავდასხმის გამო სიკვდილით დასჯიან. 2016-2017 წლებში ორ ეკლესიაზე განხორციელებულ თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა „ისლამურმა სახელმწიფომ“ აიღო. თავდასხმების შედეგად 80-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა.[7]

2018 წელს მსოფლიოში 56 ჟურნალისტი დაიღუპა – საერთაშორისო ორგანიზაციის „რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე“ ინფორმაციით, პროფესიული საქმიანობის შესრულებისას, მიმდინარე წლის პირველი 9 თვის განმავლობაში 56 ჟურნალისტი დაიღუპა. აღნიშნული მაჩვენებელი უკვე აჭარბებს 2017 წლის მთლიან მონაცემს (55). ყველაზე მეტი ჟურნალისტი (13) ავღანეთში დაიღუპა.[8]

ბოკო ჰარამის ტყვეობიდან 833 ბავშვი გაათავისუფლეს – გაეროს ბავშვთა ფონდის ინფორმაციით, შეიარაღებულმა სამოქალაქო დაჯგუფებამ „Civial Joint Task Force“ ჩრდილოეთ ნიგერიაში რადიკალური დაჯგუფება ბოკო ჰარამის ტყვეობიდან  გაათავისუფლა 833 ბავშვი; მათგან ყველაზე პატარა 11 წლისაა.[9]

ორმაგი ტერაქტი სომალიში – სომალის სამხრეთით, ბაიდოაში ორმაგი ტერაქტის შედეგად 20-ზე მეტი დაიღუპა, 40 ადამიანი კი დაიჭრა. პირველი აფეთქება ხალხით სავსე რესტორანში, მეორე კი კაფეში მოხდა. ორივე შემთხვევაში თავი თვითმკვლელმა ტერორისტმა აიფეთქა. ტერაქტზე პასუხისმგებლობა დაჯგუფება ალ-შაბააბმა აიღო.[10]

იემენის კრიზისი – კოალიციის მიერ განხორციელებულ იერიშს 17 ადამიანი ემსხვერპლა და 20 დაშავდა. დაღუპულთა შორის 8 პირი ერთი ოჯახის წევრია. იერიში ჰოდეიდას პროვინციაში 2 ავტობუსზე მიიტანეს, სადაც მშვდობიანი მოსახლეობა ისხდა და სოფლიდან გაქცევას ცდილობდა. ამ დრომზე შეიარაღებულ დაპირისპირებას ქვეყანაში 10 ათასზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა.[11]

გაეროს მონაცემებით, ბოლო 100 წლის განმავლობაში, იემენში ყველაზე დიდი ჰუმანიტარული კატასტროფაა. ქვეყანაში 13 მილიონი ადამიანი შიმშილობს. ორგანიზაცია Save the Children-ის მონაცემებით იემენში 5 მილიონამდე ბავშვი შიმშილის ზღვარზეა. იემენში სამოქალაქო დაპირისპირება 2014 წლიდან მიმდინარეობს.[12]

[1] Daily Mail; Muslim girl, 18, is tied to a tree for hours and whipped for trying to elope with her Hindu lover in India; By Sara Malm; 8 October, 2018; available at: https://www.dailymail.co.uk/news/article-6251897/Muslim-girl-18-tied-tree-whipped-trying-elope-Hindu-lover.html?ito=social-facebook

[2] Reuters; Indian schoolgirls beaten with sticks after protesting sexual harassment; 8 October, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-india-bihar-violence/indian-schoolgirls-beaten-with-sticks-after-protesting-sexual-harassment-idUSKCN1MI1JN?il=0

[3] Tolo News; Security Forces suffer heavy casualties in Jawzjan attack; By Arif Muaavi; 8 October, 2018; available at: https://www.tolonews.com/afghanistan/security-forces-suffer-heavy-casualties-jawzjan-attack

[4] Tolo News; Takhar election rally explosion dath toll rises to 22; 13 October, 2018; available at: https://www.tolonews.com/afghanistan/explosion-targets-takhar-election-rally-12-killed

[5] იმედის ახალი ამბები; გაერო: ავღანეთში დაღუპული მშვიდობიანი მოქალაქეების რაოდენობა უკიდურესად მაღალია; 11 ოქტომბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/80799/gaero-avganetshi-dagupuli-mshvidobiani-moqalaqeebis-raodenoba-ukiduresad-magalia

[6] იმედის ახალია ამბები; რუსეთში ისლამისტები დააკავეს; 11 ოქტომბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/80890/rusetshi-islamistebi-daakaves

[7] Reuters; Egyptian military court sentences 17 to death over church bombings; 11 October, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-egypt-security-court/egyptian-military-court-sentences-17-to-death-over-church-bombings-agency-idUSKCN1ML1S1?il=0

[8] Reporters Without Borders; More journalists killed in first none months of 2018 than in all 2017; 11 October, 2018; available at: https://rsf.org/en/news/more-journalists-killed-first-nine-months-2018-all-2017

[9] Reuters; U.N. says 833 children released by Nigerian militia group; 12 October, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-nigeria-children/u-n-says-833-children-released-by-nigeria-militia-group-idUSKCN1MM1QH?il=0

[10] Reuters; Death toll from twin suicide bombings in southern Somalia rises to 20; 14 October, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-somalia-attack/death-toll-rises-to-20-after-suicide-bombings-in-southern-somalia-idUSKCN1MO07C

[11] იმედის ახალი ამბები; იემენში ავიადარტყმას სულმ მცირე ჩვიდმეტი ადამიანი ემსხვერპლა; 14 ოქტომბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/81219/iemenshi-aviadartkmas-sul-mtsire-chvidmeti-adamiani-emskhverpla

[12] BBC; Yemen could be worst famine in 100 years; 15 October, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/av/world-middle-east-45857729/yemen-could-be-worst-famine-in-100-years

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 1-7 ოქტომბერი, 2018

ვითარება ავღანეთში – წინასაარჩევნო აქციაზე მომხდარი აფეთქების შედეგად 13 ადამიანი დაიღუპა. ინციდენტი აღმოსავლეთ ავღანეთში, ნანგარჰარის პროვინციაში, კამას დასახლებაში მოხდა. თვითმკვლელმა ტერორისტმა ასაფეთქებელი მოწყობილობა მაშინ აამოქმედა, როცა საპარლამენტო არჩევნებისთვის დეპუტატობის კანდიდატი აბდულ ნასირი ამომრჩეველს ხვდებოდა. დაშავდა 30-მდე ადამიანი. ავღანეთში 20 ოქტომბერს საპარლამენტო არჩევნები იმართება. ბოლოდროინდელ აფეთქებებს უკვე 5 კანდიდატი ემსხვერპლა. თალიბები და ისლამური სახელმწიფო არჩევნების ჩაშლით იმუქრებიან.[1]

10 პოლიციელი დაიღუპა თალიბანთან შეტაკებას. ინციდენტი პროვინცია ვარდაკში მოხდა. ერთერთი ადგილობრივი გამოცემის ინფორმაციით, თალიბანის მიერ გახშირებული თავდასხმები იმაზე მეტყველებს, რომ დაჯგუფებისთვის რამდენიმე პროვინციაზე ზეგავლენის მოპოვება არჩევნების წინ უმნიშვნელოვანესი ამოცანაა.[2]

ერაყის პრეზიდენტი ბარჰამ სალიჰი გახდა – ქვეყნის კანონმდებლებმა ვეტერანი ქურთი პოლიტიკოსი, 58 წლის ბარჰამ სალიჰი პრეზიდენტად აირჩიეს. ის სადამ ჰუსეინის დროს ოპოზიციური საქმიანობისთვის ორჯერ დააკავეს. ჰუსეინის ჩამოგდების შემდეგ კი ერაყის ქურთისტანის პრემიერ-მინისტრი და ფედერალური მთავრობის პრემიერის მოადგილე იყო.სალიჰს 329 დეპუტატიდან 219-მა მისცა ხმა. ახალმა პრეზიდენტმა ქვეყნის პრემიერად შიიტი პოლიტიკოსი ადელ აბდულ მაჰდი დაასახელა.[3]

მუსლიმთა საძმოს ლიდერს მუჰამედ ბადის შესაძლოა სამუდამო პატიმრობა სხვა სასჯელით შეუცვალონ – ეგვიპტის სასამართლო თანახმაა, განმეორებით განიხილოს მუსლიმთა საძმოს ლიდერის, მუჰამედ ბადის საქმე და შესაძლოა, მას სამუდამო პატიმრობაც სხვა სასჯელით შეუცვალონ. სასამართლო ბადისა და საძმოს სხვა წევრების საქმეებს 7 ოქტომბრიდან განიხილავს. უცნობია, რატომ გადაწყვიტეს საქმეების ხელახალი გამოძიება, თუმცა ეგვიპტის კანონმდებლობით, სასჯელი შეიძლება შეიცვალოს, თუ ახალი მტკიცებულებები გამოიკვეთება. აგვისტოში ეგვიპტის სასამართლომ მუსლიმთა საძმოს ხუთ ლიდერს, მათ შორის 75 წლის მუჰამედ ბადის, სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯა. მათ ბრალი ხუთი წლის წინ ეგვიპტეში საპროტესტო გამოსვლებისას, მკვლელობებსა და ძალადობაში დასდეს. საძმოს ყველაზე ცნობილი სულიერი ლიდერი, მუჰამედ ბადი 2013 წლის აგვისტოში, საკუთარ ბინაში დააპატიმრეს. 8 სექტემბერს ეგვიპტეში სასამართლომ მუსლიმთა საძმოს 75 წევრს სასჯელის უმაღლესი ზომა, სიკვდილი მიუსაჯ. მათ შორის არიან საძმოს ლიდერები, ესამ ელ ერიანი და მუჰამედ ბელთაგი.[4]

საუდის არაბეთის კრიტიკით გამორჩეული ჟურნალისტი თურქეთში გაუჩინარდა – ამერიკული გამოცემის „The Washington Post“ მიმომხილველი ჯამალ ჰაშაღი სტამბოლში, საუდის არაბეთის გენერალურ საკონსულოში შესვლის შემდეგ გაუჩინარდა. მიმდინარე წლის 2 ოქტომბერს ის სტამბოლში საუდის არაბეთის გენერალურ საკონსულოში მივიდა, მას შემდეგ რაც საკონსულოს თანამშრომლები მას ტელეფონით დაუკავშირდნენ და გარკვეული დოკუმენტების ხელმოწერის მიზნით საკონსულოში მისვლა სთხოვეს. ამის შემდეგ მისი კვალი იკარგება. წარმოშობით საუდელი ჟურნალისტი ერ-რიადის მიმართ კრიტიკული განცხადებებით არის ცნობილი. 2017 წელს მან სამშობლო დატოვა და საცხოვრებლად აშშ-ში გადავიდა.[5]

საუდის არაბეთში ქალი პირველად დაინიშნა ბანკის მმართველად – ლუბნა ალ ოლაიანი პირველი ქალია საუდის არაბეთში, რომელიც ბანკს უხელმძღვანელებს. ის ორი ბანკის, „Saudi British Bank“ და „Alawwal Bank“ გაერთიანების შემდეგ შექმნილ ახალ ბანკს მართავს. ბანკის კაპიტალი $17.2 მილიარდია. ლუბნა ოლაიანი „Forbes“-ის მიერ ბოლო რამდენიმე წელია, არაბული სამყაროს ყველაზე გავლენიან  ქალად სახელდება, მისი ოჯახის მფლობელობაშია „Olayan Group“, რომლის  კაპიტალიც 8 მილიარდი აშშ დოლარია.[6]

[1] BBC; Afghan election rally hit by suicide bomber, killing at least 13; 2 October, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-45718603

[2] Reuters; Taliban kill at least 10 police in central Afghanistan clashes; 7 October, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-attack-taliban/taliban-kill-at-least-10-police-in-central-afghanistan-officials-say-idUSKCN1MH07V?il=0

[3] Al Jazeera; Iraq: Parliament elects Barham Salih as new president; 3 October, 2018; available at: https://www.aljazeera.com/news/2018/10/iraq-parliament-elects-barham-salih-president-181002182042929.html

[4] Al Jazeera; Egypt court orders retrial of Muslim Brotherhood’s Mohamed Badie; 30 September, 2018; available at: https://www.aljazeera.com/news/2018/09/egypt-court-orders-retrial-muslim-brotherhood-mohamed-badie-180930144849347.html

[5] The Washington Post; Saudi contributor to Washington Post goes missing in Turkey; 2 October, 2018; available at: https://www.seattletimes.com/business/washington-post-worried-about-saudi-writer-missing-in-turkey/

[6] BBC; Lubna Al Olayan appointed as first woman Saudi bank head; 5 October, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-45763656

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 16-23 სექტემბერი, 2018

2011 წლის შემდეგ პირველად სირიაში ადგილობრივი არჩევნები ჩატარდა – 2011 წლის შემდეგ პირველად, 16 სექტემბერს, სირიაში თვითმმართველობის არჩევნები ჩატარდა. ბაშარ ასადის ხელისუფლების მიერ კონტროლირებად რეგიონებში საარჩევნო უბნები ადგილობრივი დროით, 07:00 საათზე გაიღო. ადგილობრივ ადმინისტრაციულ საბჭოებში 18 478 ადგილის დასაკავებლად 40 ათასზე მეტი კანდიდატი იბრძოდა. ქვეყანაში 6 500-ზე მეტი საარჩევნო უბანი ფუნქციონირებდა. სირიის სახელმწიფო ტელევიზიამ გაავრცელა კადრები, როგორ იდგნენ საარჩევნო ყუთებთან ამომრჩევლები დამასკოში, ტარტუსსა და ლატაკიაში. კანდიდატთა უმეტესობა სირიის მმართველი ძალის, არაბთა სოციალისტური აღორძინების პარტიის წევრი იყო. არჩევნებში მონაწილეობა ვერ მიიღო 5 მილიონზე მეტმა ლტოლვილმა და ექვს მილიონამდე იძულებით გადაადგილებულმა პირმა.[1]

იემენის კრიზისი – დასავლეთ იემენში, წითელი ზღვის სანაპიროზე, საპორტო ქალაქ ჰოდეიდაში ადგილობრივი რადიოს სადგურზე შეიარაღებულ საჰაერო თავდასხმას ოთხი ადამიანი ემსხვერპლა. ოთხივე რადიოს თანამშრომელი იყო. რეგიონში საუდის არაბეთის მიერ ჩამოყალიბებული კოალიციური ძალები და აჯანყებული ადგილობრივი ჰუსიტები ჰოდეიდაზე კონტროლის დასამყარებლად იბრძვიან. ქალაქს სტრატეგიული მდებარეობა აქვს, – გარდა საპორტო ფუნქციისა, ის წითელ ზღვას დედაქალაქთან, სანასთან აკავშირებს. ჯერჯერობით ორივე ქალაქს ჰუსიტები აკონტროლებენ.[2]

საერთაშორისო ორგანიზაციის „Save the Children“ ახალი ანგარიშის მიხედვით, იემენში ერთი მილიონი ბავშვი შიმშილის ზღვარზეა, რაც ქვეყანაში საკვებზე ფასის მატებისა და ეროვნული ვალუტის გაუფასურებითაა გამოწვეული. ეკონომიკური პრობლემების მიზეზი კი სამოქალაქო ომია. ანგარიშის მიხედვით, ვითარებას განსაკუთრებით ამძიმებს იემენის დასავლეთით, საპორტო ქალაქ ჰოდეიდაში მიმდინარე საბრძოლო მოქმედებები, საიდანაც ქვეყნის მოსახლეობის 2/3-ს ჰუმანიტარული დახმარება მიეწოდება. „მილიონობით ბავშვმა არ იცის, როდის, – ან საერთოდ, მიიღებს თუ არა შემდეგ საკვებს. ჩრდილოეთ იემენის ერთერთ საავადმყოფოში სტუმრობისას ვნახეთ ბავშვები, რომლებიც შიმშილისგან იმდენად დასუსტებულები არიან, რომ ტირილიც აღარ შეუძლიათ. ეს ომი კლავს იემენის მთელ მომავალ თაობას“ – წერია ანგარიშში. სექტემბრის დასაწყისში ორგანიზაციამ გამოაქვეყნა მონაცემები, რომლის მიხედვითაც, წლის ბოლომდე, შიმშილის გამო, შეიძლება 36 ათასზე მეტი ბავშვი დაიღუპოს.

იემენში მთავრობასა და შიიტ ჰუსიტებს შორის შეიარაღებული დაპირისპირება 2014 წელს დაიწყო. ბოლო დროს მხარეები სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი, საპორტო ქალაქ ჰოდეიდასთავის იბრძვიან. გაეროს მონაცემებით, იემენში კონფლიქტს 10 ათასამდე ადამიანი ემსხვერპლა, გარდაცვლილთა ორი მესამედი სამოქალაქო პირია. გაერომ ცოტა ხნის  წინ გამოაქვეყნა ანგარიში, რომლის თანახმადაც 2017 წელს მსოფლიოში 821 მილიონი ადამიანი – ყოველი 9 ადამიანიდან ერთი – საკვების უკმარისობას განიცდიდა. ეს მაშინ, როდესაც ასეთი ადამიანების რაოდენობა 2016 წელს 815 მილიონი იყო. შიმშილის უმთავრეს მიზეზად კლიმატის ცვლილება და შეიარაღებული კონფლიქტები სახელდება.[3]

ვითარება ავღანეთში – ავღანეთის ორ პროვინციაში „თალიბანის“ თავდასხმას, სულ მცირე, 15 პოლიციელი ემსხვერპლა. ინფორმაციას ადგილობრივი მთავრობა ავრცელებს. მედიის ინფორმაციით, შეტაკებას პოლიცელებთან ერთად რადიკალური დაჯგუფების რამდენიმე წევრიც ემსხვერპლა. არიან დაშავებულებიც.[4]

ავღანეთში, ფარიაბის პროვინციაში, აფეთქებისას 8 ბავშვი დაიღუპა, 6 კი დაიჭრა. ისინი პოლიციის შენობასთან ახლოს თამაშობდნენ, რა დროსაც შენობაში აფეთქება მოხდა. ადგილობრივი პოლიცია შენობის დანაღმვაში თალიბანს ადანაშაულებს, რადგან გასულ კვირაში ეს ტერიტორია თალიბების კონტროლის ქვეშ მოექცა. დაღუპულთა და დაშავებულთა ასაკი 6-დან 12 წლამდეა. ორ ბავშვს კიდურების ამპუტაცია დასჭირდა.[5]

ტერაქტი ირანში – ირანში, სამხედრო აღლუმზე განხორციელებულ თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა ტერორისტულმა დაჯგუფება ისლსამურმა სახელმწიფომ აიღო. თუმცა დაჯგუფებას რაიმე მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა, რომ ტერაქტი ნამდვილად მათი მოწყობილია, არ გაუვრცელებია. ბოლო მონაცემებით, სამხედრო აღლუმზე თავდასხმას სულ მცირე 25 ადამიანი ემსხვერპლა. დაღუპულთა შორის ჯარისკაცებთან ერთად რიგითი მოქალაქეებიც არიან. დაჭრილია 50-ზე მეტი ადამიანი. მათ შორის ერთი ბავშვია. ადგილობრივი მედიის ინფორმაციით, ბოროტმოქმედებმა სროლა ერთერთი დასასვენებლი პარკის მიმდებარე ტერიტორიიდან დაიწყეს, რის შემდეგაც ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის წევრებმა საპასუხო ცეცხლი გახსნეს. ისლამური სახელმწიფოს მიერ ორგანიზებული მასშტაბური ტერაქტი, თეირანში ბოლოს 2017 წელს მოხდა.[6]

ისლამისტების თავდასხმა კონგოში – კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ჩრდილოეთ ნაწილში თავდასხმას სულ მცირე 16 ადამიანი ემსხვერპლა, 8 კი დაშავდა. შემთხვევა კივუს პროვინციაში მოხდა. წინასწარი ცნობით, თავდასხმის უკან ისლამური დაჯგუფების „დემოკრატიული ძალების ალიანსის“ მებრძოლები დგანან. დაღუპულთა შორის 12 მშვიდობიანი მოქალაქეა.[7]

[1] Al Jazeera; Syrians in government areas vote in first local polls since 2011; 17 September, 2018; available at: https://www.aljazeera.com/news/2018/09/syrians-government-areas-vote-local-polls-2011-180916103650940.html

[2] Reuters; Saudi-led air strike kills four at Yemen radio station, U.N. intensifies diplomacy; 16 September, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-yemen-security-hodeidah/air-strike-kills-four-at-radio-station-in-yemens-hodeidah-residents-medics-idUSKCN1LW0BP?feedType=RSS&feedName=worldNews&utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed%3A+Reuters%2FworldNews+%28Reuters+World+News%29

[3] BBC; Yemen conflict: A million more children face famine, NGO warns; 19 September, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-45568669

[4] Gulf News; 15 cops killed in Taliban attacks in Afghanistan; 17 September, 2018; available at: https://gulfnews.com/news/asia/afghanistan/15-cops-killed-in-taliban-attacks-in-afghanistan-1.2279214

[5] BBC; Afghan children killed in police station bomb blast; 22 September, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-45611398

[6] Reuters; Islamic State claims Iran military parade attack, no evidence provided; 22 September, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-iran-military-attack-is/islamic-state-claims-iran-military-parade-attack-no-evidence-provided-idUSKCN1M20JH?il=0

[7] Al Jazeera; DR Congo: Rebels carry out deadly attack in Beni city; 23 September, 2018; available at: https://www.aljazeera.com/news/2018/09/dr-congo-rebels-carry-deadly-attack-beni-city-180923112006160.html

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 1-7 სექტემბერი, 2018

ვითარება ავღანეთში – ზაბულის პროვინციაში თალიბანის მაღალი რანგის მეთეურები მოკლეს. მულაჰ ასადსა და მულაფ სანგალთან ერთად, ავიაგამანადგურებლების შეტევის დროს, მოძრაობის კიდევ რამდენიმე წევრი დაიღუპა.[1]

ავღანეთის სამხრეთ ნაწილში დაუდგენელი პირები 3 სკოლას დაესხნენ თავს. შემთხვევა პაკტიკას პროვინციაში მოხდა. ადგილობრივების ცნობით, ერთერთი სკოლის ტერიტორიაზე ჭურვი ჩამოვარდა, დანარჩენ 2-ს კი ყუმბარები ესროლეს. დაღუპულთა დადაშავებულთა შესახებ ცნობები არ გავრცელებულა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[2]

საერთაშორისო კოალიციამ ავღანეთში „ისლამური სახელმწიფოს“ ერთერთი ლიდერი მოკლა. ვილაიათ ხორასანი, იგივე აბუ საად ორაკზაი ნანგაჰარის პროვინციაში საჰაერო იერიშის დროს დაიღუპა.[3]

„თალიბანის“ ერთერთი ლიდერი ჯალალედინ ჰაქანი ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ გარდაიცვალა. ის ავღანეთში დაკრძალეს. ჯალალედინ ჰაქანმა „თალიბანის“ ერთერთი ყველაზე საშიში დანაყოფი, ჰაქანის ქსელი შექმნა. დაჯგუფებას ის 70-იან წლებში შეუერთდა. 90-იანი წლებიდან, მას შემდეგ რაც ავღანელმა ჯიჰადისტებმა ძალაუფლება ჩაიგდეს ხელში, ჰაქანმა მინისტრის პოსტი დაიკავა და დაჯგუფების მმართველთა საბჭოს წევრიც გახდა. ჰაქანის ქსელი ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა 2012 წელს ტერორისტულ ორგანიზაციად გამოაცხადა. ამ დროისთვის ჯგუფს მისი შვილი, სირაჯუდინ ჰაქანი მეთაურობს.[4]

ქაბულში თვითმკვლელი ტერორისტის აფეთქებას სულ მცირე 20 ადამიანი ემსხვერპლა, 70-მდე კი დაიჭრა. არსებული ინფორმაციით, ქაბულის შიიტურ უბანში ორი აფეთქება 5 ოქტომბერს საღამოს საათებში მოხდა; აფეთქებას, ასევე, ორი ჟურნალისტი ემსხვერპლა – 28 წლის სამინ ფარამარზი და 23 წლის რამიზ აჰმადი. ტერაქტზე პასუხისმგებლობა „ისლამურმა სახელმწიფომ“ აიღო. 2018 წელს ყველაზე მეტი ჟურნალისტი ავღანეთში დაიღუპა. მხოლოდ ამ წელში, ავღანეთში აფეთქებებსა და ძალადობას 10 ჟურნალისტი შეეწირა, ბოლო ინციდენტს კი კიდევ ორი ემსხვერპლა.[5]

ავღანეთის ჩრდილო-დასავლეთით, თალიბანის თავდასხმას 11 ავღანელი ჯარისკაცი ემსხვერპლა. შეტაკება ბადღის პროვინციაში მოხდა, რა დროსაც ასევე 13 ექსტრემისტი დაიღუპა. ამავე დღეს ექსტრემისტებმა ტახარის პროვინციაში პოლიციის ერთერთ განყოფილებაზე მიიტანეს იერიში, რასაც რვა პოლიციელი ემსხვერპლა. ხელისუფლების ცნობით, თალიბებმა ერთი პოლიციელი ტყვედ აიყვანეს.[6]

სირიაში ომს ერთ თვეში 400-მდე მშვიდობიანი მოქალაქი ემსხვერპლა – მათ შორის 66 ბავშვია. სირიის ადამიანის უფლებათა ქსელის (SNHR) ინფორმაციით, 36 ადამიანი ასადის რეჟიმის მთავარი მხარდამჭერის, რუსეთის შეიარაღებულმა ძალებმა იმსხვერპლა, სირიის სამთავრობო ძალების თავდასხმის გამო 239 ადამიანი დაიღუპა, 100-ზე მეტი ადამიანია დაღუპული ტერაქტებისას. ამავე ანგარიშის მიხედვით, იანვრიდან დღემდე სირიაში 6 036 ადამიანია დაღუპული. სირიის ომში, 2011 წლიდან ამ დრომდე 350 ათასზე მეტი ადამიანია მოკლული.[7]

ერაყში მიტინგზე პოლიციასთან შეტაკებისას 1 ადამიანი დაიღუპა და 25 დაშავდა – ერაყის ერთერთი მთავარი პორტი, რომელიც ქალაქ ბასრაში მდებარეობს, ქალაქში არსებული მასობრივი შეტაკებების გამო დროებით დაიკეტა. ბასრას სამხრეთით აქციის მონაწილეები და პოლიციელები ერთმანეთს ფიზიკურად დაუპირისპირდნენ, რა დროსაც 1 ადამიანი დაიღუპა, 25 კი დაშავდა. ერაყის სამხრეთ ნაწილში, რომელიც ძირითადად შიიტებით არის დასახლებული, პროტესტის ტალღა რამდენიმე კვირაა გრძელდება. ისინი აპროტესტებენ ინფრასტრუქტურის და ელექტროენერგიის არარსებობას, ასევე კორუფციას. 2-მილიონიანი ქალაქის მოსახლეობა უწყლობასაც უჩივის და ამბობს, რომ მათ სახლებში მარილიანი წყალი მოდის.[8]

იემენში ეკონომიკური მდგომარეობის გაუარესებას აქციებით აპროტესტებენ – იემენში, ქალაქ ადენში ასობით დემონსტრანტი ქვეყანაში ეკონომიკური მდგომარეობის გაუარესებას და ვალუტის გაუფასურებას აპროტესტებს. მომიტინგეებმა ქალაქის სამხრეთით გადაკეტეს ძირითადი საავტომობილო გზები და საბურავები დაწვეს. აქციების შედეგად ქალაქში მაღაზიები და სახელმწიფო სტრუქტურების ნაწილი დაიკეტა. იემენური რიალი დოლარის მიმართ სამოქალაქო ომის შემდეგ სულ უფრო უფასურდება. ფულის გაუფასურებამ მთელი რიგი სამომხმარებლო პროდუქცია გააძვირა და ის ქვეყნის მოსახლეობის ნაწილისთვის ხელმიუწვდომელი გახადა.[9]

ტერაქტი სომალიში – სომალის დედაქალაქის, მოგადიშუს ცენტრში აფეთქების შედეგად მსხვერპლთა რაოდენობა 6-მდე გაიზარდა. მათ შორის სამი ჯარისკაცია, რომლებიც ტერორისტის ავტომობილის შეჩერებას შეეცადნენ. კიდევ სამი დაღუპული კი ბავშვია. ტერორისტი მანქანით შეეცადა გაერღვია საგუშაგო, თუმცა სამართალმდაცველებმა მისი შეკავება შეძლეს, მაგრამ ისინი ადგილზე დაიღუპნენ. აფეთქების შედეგად, დაინგრა ახლომდებარე სკოლა, დაზიანდა შენობები, მათ შორის, მეჩეთიც. ბოლო მონაცემებით, ტერაქტის შედეგად 11 ადამიანი დაშავდა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა ტერორისტულმა დაჯგუფება ალ-შაბაბმა აიღო.[10]

საუდის არაბეთში სოციალურ ქსელში რელიგიურ თემაზე ხუმრობა დასჯადი ხდება – რელიგიურ თემაზე ქილიკობის გამო, ადამიანი შესაძლოა ციხეში 5 წლის ვადით ჩასვან. ამის შესახებ საუდის არაბეთის პროკურატურის განცხადებაში წერია. „სოციალურ ქსელებში იმ შინაარსის შექმნა და გავრცელება, რომელიც მიზნად ისახავს საზოგადოებრივი წესრიგის, რელიგიური ფასეულობების და ზნეობრივი ნორმების დაცინვას ან ძირის გამოთხრას, კიბერდანაშაულად განიხილება“, – ნათქვამია განცხადებაში. 2012 წელს საუდის არაბეთში ვებგვერდ „საუდის არაბეთის ლიბერალური ქსელის“ დამფუძნებელი  ქვეყანაში სასულიერო პირებისა და სასულიერო პოლიციის კრიტიკისთვის დააპატიმრეს. მას 10-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს.[11]

ინდოეთში ჰომოსექსუალების კავშირი სისხლის სამართლის დანაშაული აღარ იქნება – ინდოეთის უზენაესმა სასამართლომ ისტორიული გადაწყვეტილება მიიღო – ჰომოსექსუალების სექსი სისხლის სამართლის დანაშაული აღარ იქნება. ახალი ვერდიქტი აუქმებს წინა დადგენილებას, რომელიც კოლონიალიზმის პერიოდში მიიღეს. მის მიხედვით, გეების სექსუალური კავშირი გამოცხადებული იყო, როგორც „არაბუნებრივი ქცევის დანაშაული“. ბოლო წლების განმავლობაში ინდოეთში ჰომოსექსუალიზმის დეკრიმინალიზაციისთვის მრავალი ლგბტ ორგანიზაცია მუშაობდა.[12]

[1] Xinhua News; Airstrikes kill 2 Taliban commanders in Southern Afghanistan; 1 September, 2018; available at: http://www.xinhuanet.com/english/2018-09/01/c_137436028.htm

[2] Xinhua News; Militants attack 3 schools with hand grenades in E. Afghanistan; 2 September, 2018; available at: http://www.xinhuanet.com/english/2018-09/03/c_137441444.htm

[3] CNN; US confirms death of ISIS leaderin Afghanistan; By Ryan Browne, Eli Watkins and Sam Kiley; 3 September, 2018; available at: https://edition.cnn.com/2018/09/02/politics/isis-leader-killed-afghanistan/index.html

[4] The Guardian; Leader of Haqqani network in Afghanistan is dead, say Taliban; 4 September, 2018; available at: https://www.theguardian.com/world/2018/sep/04/jalaluddin-haqqani-leader-of-militant-haqqani-network-in-afghanistan-has-died-say-taliban

[5] CNN; Two journalists among 20 killed in wrestling club blasts in Kabul; By Ehsan Popalzai and Bard Wilkinson; 6 September, 2018; available at: https://edition.cnn.com/2018/09/06/asia/kabul-attack-wrestling-intl/index.html

[6] იმედის ახალი ამბები; ავღანეთში თალიბანის თავდასხმას 11 ჯარისკაცი და 13 ექსტრემისტი ემსხვერპლა; 6 სექტემბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/76555/avganetshi-talibanis-tavdaskhmas-11-jariskatsi-da-13-eqstremisti-emskhverpla

[7] Daily Sabah; 391 civilians, including 66 children, killed in Syria in August; 1 September, 2018; available at: https://www.dailysabah.com/syrian-crisis/2018/09/01/391-civilians-including-66-children-killed-in-syria-in-august

[8] Reuters; Protesters torch political party offices in Barsa’s fourth night of violence; By Aref Mohammed and Raya Jalabi; 6 September, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-iraq-protests/main-iraqi-port-closed-as-one-dies-25-injured-in-basra-protests-idUSKCN1LM0N6?il=0

[9] Reuters; Protests over Yemen’s weakening currency paralyze Aden; By Mohammed Mukhashaf; 2 September; 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-yemen-security/protests-over-yemens-weakening-currency-paralyze-aden-idUSKCN1LI0EZ?il=0

[10] US News; Suicide car bombing in Somalia’s Capital kills at least 6; 2 September, 2018; available at: https://www.usnews.com/news/world/articles/2018-09-02/suicide-car-bombing-in-somalias-capital-wounds-at-least-4

[11] The Independent; Saudi Arabia prosecutor seas people who post satire on social media can be jailed; By Tom Barnes; 5 September, 2018; available at: https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/saudia-arabia-social-media-satire-jail-sentences-twitter-facebook-censorship-a8523781.html

[12] BBC; India court legalizes gay ses in landmark ruling; 6 September, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-india-45429664

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 24-31 აგვისტო, 2018

იემენის კრიზისი – იემენში საუდის არაბეთის კოალიციის თავდასხმას 30 ადამიანი, მათ შორის 22 ბავშვი ემსხვერპლა. საჰაერო თავდასხმა ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთით, მეამბოხეების მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე მოხდა. თავდასხმისას ოთხი ოჯახის ევაკუაცია მოასწრეს.[1]

გაეროს ადამიანის უფლებათა დაცვის ექსპერტების თქმით, იემენის კონფლიქტში ყველა მხარის მიერ განხორციელებული ქმედებები ომის დანაშაულად შეიძლება შეფასდეს. იემენის საკითხზე გაეროს პირველ ასეთ ანგარიშში ანალიტიკოსები აცხადებენ, რომ საუდის არაბეთის მიერ ჩამოყალიბებული კოალიციური ძალები ადგილობრივ აჯანყებულ ჰუსიტებს ებრძვიან, თუმცა ზიანის მინიმალიზაციაზე არ ზრუნავენ. გაეროს თქმით, აფეთქების სამიზნეებად ხშირად გამოიყენება სკოლები, საავადმყოფოები და მაღაზიები, რომლებსაც ათასობით ადამიანი ეწირება. იემენში ჰუსიტებისა (შიიტური მოძრაობა „ანსარ ალაჰ“) და გაძევებული სუნიტი პრეზიდენტის მხარდამჭერ ძალებს შორის სამოქალაქო ომი 2014 წლიდან გრძელდება. არაბული კოალიცია პრეზიდენტის ჯარს უჭერს მხარს.[2]

ავღანეთში არსებული ვითარება – მორიგი ტერორისტული აქტი ავღანეთში. ტერორისტთა სამიზნე ამჯერად ჯალალაბადის ცენტრალური რაიონი გახდა. აფეთქების შედეგად სულ მცირე 2 ადამიანი დაიღუპა, 4 კი მძიმედ დაშავდა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არცერთ რადიკალურ დაჯგუფებას აუღია. ასაფეთქებელი მოწყობილობა საპროტესტო აქციის მსვლელობისას ამოქმედდა, რომელსაც ყოფილი საპრეზიდენტო კანდიდატის, ჯავედ ზამანის მხარდამჭერები მართავდნენ.[3]

ოფიციალური ინფორმაციით, დაჯგუფება „ისლამური სახელმწიფოს“ მეთაური აბუ საად ერჰაბი შაბათს ნანგაჰარის პროვინციაში მოკლეს. მასთან ერთად ავიაიერიშს დაჯგუფების რამდენიმე წევრიც ემხვერპლა. პოლიციური შემოწმების დროს ISIS-ის იარაღის საწყობიც განადგურდა. ნანგაჰარის პროვინციის გუბერნატორმა განმარტა, რომ 2017 წლის ივლისის შემდეგ ერჰაბი ექსტრემისტული დაჯგუფება „ისლამური სახელმწიფოს“ მე-4 ლიდერია, რომელიც ავღანეთის საჰაერო ძალების ავიაიერიშებს ემსხვერპლა.[4]

ნანგაჰარის პროვინციაში პოლიციის ავტომობილი ნაღმზე აფეთქდა. აფეთქებას სასაზღვრო პოლიციის 5 თანამშრომელი ემსხვერპლა.[5]

კონგოს რესპუბლიკაში ებოლას ვირუსით დაინფიცირებული პირველი 16 ადამიანიდან, რომელთაც ექსპერიმენტული მკურნალობა ჩაუტარდათ, ორი გამოჯანმრთელდა – ამის შესახებ ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ განაცხადა. ებოლათი დაავადებული ადამიანებისთვის სულ ხუთი ექსპერიმენტული მკურნალობა დამტკიცდა. აქედან ორი მეთოდით მკურნალობა უკვე მიმდინარეობს, სამ მეთოდს კი უახლოეს პერიოდში გამოცდიან. 25 აგვისტოს მონაცემებით, ებოლის 111 შემთხვევა ფიქსირდება, საიდანაც 83 დადასტურებული, 28 კი დაუდასტურებელია. 111 ადამიანიდან 72 უკვე გარდაიცვალა. კონგოში ებოლას ვირუსის დაინფიცირების შესახებ პირველი ცნობა მაისში გავრცელდა. 24 ივლისს კი ითქვა, რომ კონგოში ებოლას ეპიდემია დასრულდა. ებოლას ვირუსი საშიში დაავადებაა, რომელიც შიდა სისხლდენას იწვევს და ხშირად ადამიანის გარდაცვალებით სრულდება. ვირუსი დაავადებულ ადამიანთან კონტაქტით ვრცელდება და ადრეულ სტადიაზე გრიპის მსგავსი სიმპტომები აქვს.[6]

ერაყში მომხდარ აფეთქებას 7 ადამიანი ემსხვერპლა – ერაყში თვიმკვლელი ტერორისტი საკონტროლო-გამშვებ პუნქტს თავს დაესხა. შედეგად, სულ მცირე, 7 ადამიანი დაიღუპა, 10 კი დაიჭრა. შემთხვევა ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში მდებარე ანბარის პროვინციაში მოხდა. ტერორისტმა დანაღმული ავტომობილი ააფეთქა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არცერთ დაჯგუფებას არ აუღია.[7]

[1] CNN; Yemen airstrike kills 22 children fleeing earlier bombing, rebels say; By Hakim Almasmari, Hamdi Alkhshali, Nima Elbagir, Waffa Munayyer and Tamara Qiblawi; 24 August, 2018; available at: https://edition.cnn.com/2018/08/24/middleeast/yemen-airstrike-kills-children-intl/index.html?utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed%3A+rss%2Fcnn_latest+%28RSS%3A+CNN+-+Most+Recent%29

[2] BBC; Yemen conflict: UN experts detail possible war crimes by all parties; 28 August, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-45329220

[3] 1TV News; Suicide bomver kills two near election office in Jalalabad; 25 August, 2018; available at: http://www.1tvnews.af/en/news/afghanistan/35499-breaking–explosion-near-election-office-in-jalalabad

[4] Reuters; Head of Islamic State in Afghanistan killed, government says; 26 August, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-attack/head-of-islamic-state-in-afghanistan-killed-says-government-idUSKCN1LB0BD?il=0

[5][5] Tolo News; Five police killed in Nangarhar explosion; 30 August, 2018; available at: https://www.tolonews.com/afghanistan/five-police-killed-nangarhar-explosion

[6] CNN; Congo ebola outbreak: Two recover after experimental treatment; cases top 110; By Meera Senthilingam; 27 August, 2018; available at: https://edition.cnn.com/2018/08/27/health/congo-ebola-outbreak-update-experimental-treatment-africa-intl/index.html

[7] Iraqi News; 7 killed in suicide attack on security checkpoint in wester Iraq; By Mohamed Mostafa; 29 August, 2018; available at: https://www.iraqinews.com/iraq-war/eight-killed-in-suicide-attack-on-security-checkpoint-in-western-iraq/

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 8-15 აგვისტო, 2018

იემენის კრიზისი – გაეროს უშიშროების საბჭო იემენში მოწყობილი ავიაიერიშის გამოძიებას მოითხოვს. გაეროში ბრიტანეთის ელჩის, კარენ პირსის განცხადებით, უშიშროების საბჭოს სხდომაზე გამოხატეს შეშფოთება იემენში ამ და სხვა ბოლოდროინდელი თავდასხმების გამო და მოითხოვეს გამოძიების ჩატარება. აღნიშნულ განცხადებამდე საუდის არაბეთის საინფორმაციო სააგენტომ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ კოალიცია აპირებს გამოიძიოს ინციდენტები, რომლებიც უკავშირდება შეცდომებისა თუ საერთაშორისო სამართლის დარღვევის შესახებ ბრალდებებს და პასუხი აგებინოს დამნაშავეებს. 9 აგვისტოს ჩრდილოეთ იემენში მდებარე საადის პროვინციაში ავიაიერიშისას დაიბომბა სკოლის ავტობუსი. საჰაერო თავდასხმამ, რომელიც საუდის არაბეთის ხელმძღვანელობით მოქმედმა კოალიციამ განახორციელა, სულ ცოტა, 43 ბავშვის სიცოცხლე შეიწირა.[1]

ვითარება ავღანეთში – ავღანეთის სამთავრობო ჯარებისა და თალიბების რაზმების ბრძოლა ღაზნის პროვინციის დედაქალაქ ღაზნიში, რომლის ცენტრშიც ექსტრემისტებმა მანამდე რამდენიმე სამთავრობო შენობაზე მიიტანეს იერიში, კვლავ გრძელდება. ავღანეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, შეტაკებისას დაიღუპა 25 ავღანელი ჯარისკაცი და ერთი ადგილობრივი რეპორტიორი. განადგურებულია 150 თალიბი. შინაგან საქმეთა სამინისტროს ოფიციალური წარმომადგენლის ნაჯიბ დანიშის ინფორმაციით, შეტაკებების მიუხედავად „ვითარება კონტროლს ექვემდებარება და არ არსებობს სერიოზული საფრთხე“. ღაზნიზე იერიში არის ბოლო მცდელობა თალიბების მიერ წარმოებული კამპანიისა, რომელიც მიზნად ისახავს ქალაქის ცენტრების დაკავებას. მაისში თალიბებმა შეუტიეს დასავლეთ ქალაქ ფარას. ერთდღიანი ბრძოლის შემდეგ ავღანეთის უსაფრთხოების ძალებმა, რომელსაც მხარს უჭერდა აშშ-ის ავიცია, ექტრემისტები ქალაქის ცენტრიდან განდევნეს. თალიბებმა ავღანეთის მთავრობის შეთავაზება პირდაპირი სამშვიდობო მოლაპარაკებების დაწყების თაობაზე არ მიიღეს.[2]

თალიბანსა და სახელისუფლებო ძალებს შორის ფარიაბის პროვინციაში მდებარე სამხედრო ბაზაზე მომხდარ შეტაკებას სულ მცირე 17 ავღანელი სამხედრო მოსამსახურე ემსხვერპლა. რადიკალებმა რამდენიმე პუნქტის დაკავება მოახერხეს. ინციდენტისას 25 პირი დაშავდა.[3]

ქაბულში, საარჩევნო კომისიის შენობასთან თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი აიფეთქა. ინციდენტის შედეგად ერთი პოლიციელი დაიღუპა და ერთი დაშავდა. მანამდე, სარაკეტო დარტყმის შედგად, ტაჰარის პროვინციაში 5 ადამიანი დაიყუპა და რამდენიმე დაშავდა.[4]

ჩრდილოეთ ავღანეთში, ფარიაბის პროვინციაში თალიბანმა ავღანეთის ეროვნული არმიის სამხედრო ბაზა დაიკავა. თალიბებმა გორმაჰის რაიონში მდებარე სამხედრო ბაზა 13 აგვისტოს საღამოს დაიკავეს. იერიშისას სამხედრო ბაზაზე, სადაც 100 ავღანელი ჯარისკაცი იყო, თავდამსხმელებმა დახოცეს 17 სამხედრო მოსამსახურე, 19 კი დაიჭრა; რამდენიმე ჯარისკაცი თალიბებმა ტყვედ აიყვანეს. ფარიაბის პროვინციიდან ჯამში ტყვედ ჩავარდა 40 ავღანელი ჯარისკაცი. თალიბანმა გაავრცელა ცნობა, რომ იარაღი დაყარა 57-მა ავღანელმა ჯარისკაცმა, ტყვედ კი ჩაბარდა 17. თავდამსხმელებმა ხელთ იგდეს ასევე ბაზაზე არსებული სამხედრო ტექნიკა. როგორც ფარიაბის პროვინციის საბჭოს თავმჯდომარემ, ტაჰირ რაჰმანიმ უთხრა ადგილობრივ მედიას, ავღანელმა სამხედროებმა, რომლებსაც გამოელიათ ტყვია-წამალი, სასმელი წყალი და საკვები, ვერ მიიღეს დახმარება.[5]

ქაბულის სასწავლო ცენტრთან აფეთქება მოხდა, რის შედეგადაც 48 ადამიანი დაიღუპა და 67 დაშავდა. ზოგიერთი მათგანის მდგომარეობა კრიტიკულია. ავღანეთის დედაქალაქში, სასწავლო ცენტრთან ასაფეთქებელი ნივთიერება თვითმკვლელმა ტერორისტმა აამოქმედა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[6]

სირიაში საჰაერო იერიშებს მშვიდობინი მოსახლეობა ეწირება – ჩრდილოეთ სირიაში, იდლიბისა და ალეპოს პროვინციებში საჰაერო თავდასხმებს 30 მშვიდობიანი მოქალაქე ემსხვერპლა. იდლიბი ყველაზე დიდი პროვინციაა, რომელიც ამ დრომდე, მეამბოხეთა კონტროლს ექვემდებარება. სირიის პრეზიდენტის, ბაშარ ალ-ასადის თქმით, იდლიბი მისი მხარდამჭერი ძალების მთავარი სამიზნეა. ეს ბოლო წლის განმავლობაში, იდლიბის ყველაზე მასშტაბური დაბომბვაა.[7]

ერაყსა და სირიაში ბრძოლას 30 ათასამდე ექსტრემისტი განაგრძობს – ექსტრემისტული ორგანიზაცია „ისლამური  სახელმწიფოს“ დაახლოებით 20-30 ათასი მეომარი განაგრძობს ბრძოლას სირიასა და ერაყში. გაეროს ანგარიშის თანახმად, ციფრები ეყრდნობა სამთავრობო უწყებების მონაცემებს. თავად ინფორმაციის წყაროები ანგარიშში იდენტიფიცირებული არ არიან. უცხოელი მებრძოლები ერაყსა და სირიაში დაახლოებით თანაბარი რაოდენობით არიან. გაეროს უშიშროების საბჭოს ანგარიშის თანახმად, ნაწილი ექსტრემისტებისა ასევე გადავიდა ავღანეთში, სადაც ამჟამად „ისლამური სახელმწიფოს“ დაახლოებით 4 ათასი მებრძოლია და მათი რაოდენობა სულ უფრო იზრდება. ექსტრემისტულ დაჯგუფებას მძლავრი ქვედანაყოფები აქვს ასევე ლიბიაში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიასა და დასავლეთ აფრიკაში. 2014 წელს „ისლამურმა სახელმწიფომ“ თავის კონტროლს დაუქვემდებარა სირიისა და ერაყის მნიშვნელოვანი ტერიტორიები. მაგრამ 2018 წლის იანვრისათვის, გაეროს ანგარიშის თანახმად, ექსტრემისტები მხოლოდ სირიის უმნიშვნელო ნაწილში ინარჩუნებენ პოზიციებს.[8]

ეგვიპტეში ტერორისტი ეკლესიაზე თავდასხმისას მოკლეს – ისლამური სახელმწიფო მებრძოლმა თავის აფეთქება კაიროსთან ახლოს, შუბრა-ელ-ჰეიმას ეკლესიაში სხადა, თუმცა ეგვიპტის უშიშროების ძალებმა მისი ლიკვიდიაცია მოახერხეს. ტერორისტს ქამარზე ჰქონდა დამონტაჟებული ასაფეთებელი მოწყობილობა. მისი ლიკვიდაციისას ორი ადამიანი დაშავდა. ეგვპტური ტაძრები ბოლო დროს ისლამური სახელმწიფოს თავდასხმების სამიზნეებს წარმოადგენს. რამდენიმე დღის წინ ეგვიპტის სამხედროებმა ტერორისტული დაჯგუფების ხუთი წევრი მოკლეს. ისინი, მუსლიმთა საძმოსთან იყვნენ კავშირში და ასევე, ტერაქტების განხორციელებას გეგმავდნენ.[9]

მუსლიმთა საძმოს ლიდერებს ეგვიპტეში სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯეს – ეგვიპტის სასამართლომ მუსლიმთა საძმოს ხუთ ლიდერს, მათ შორის 75 წლის მუჰამედ ბადის, სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯა. მათ ბრალი ხუთი წლის წინ ეგვიპტეში საპროტესტო გამოსვლებისას, მკვლელობებსა და ძალადობაში დასდეს. საძმოს ყველაზე ცნობილი ლიდერი, მუჰამედ ბადი 2013 წლის აგვისტოში, საკუთარ ბინაში დააპატიმრეს. ეგვიპტის პრეზიდენტის, მუჰამედ მორსის გადაგდების შემდეგ, მუსლიმთა საძმო ხალხს ქუჩებში გამოსვლისა და პროტესტისაკენ მოუწოდებდა. პოლიციასა და მორსის მხარდამჭერებს შორის შეტაკებებს ასობით ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა. მუსლიმთა საძმო მიჩნეულია ტერორისტული ორგანიზაციების მხარდამჭერად და შეყვანილია ტერორისტული ორგანიზაციების სიაში ბაჰრეინის, ეგვიპტის, რუსეთის, სირიის, საუდის არაბეთისა და არაბთა გაერთიანებული საემიროების მიერ. ორგანიზაცია თავს მშვიდობიან, დემოკრატიულ ორგანიზაციად მიიჩნევს და მისი ლიდერები გმობენ ძალადობასა და ძალადობრივ აქტებს.[10]

[1] იმედის ახალი ამბები; გაერო იემენში სკოლის ავტობუსის დაბომბვას გმობს; 11 აგვისტო, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/73599/gaero-iemenshi-skolis-avtobusis-dabombvas-gmobs

[2] იმედის ახალი ამბები; ავღანეთში თალიბების თავდასხმისას ადგილობრივი რეპორტიორი დაიღუპა; 12 აგვისტო, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/73710/avganetshi-talibebis-tavdaskhmisas-adgilobrivi-reportiori-daigupa

[3] Tolo News; 17 soldiers killed in Faryab army base attack; by GulabuddinGhubar; 12 August, 2018; available at: https://www.tolonews.com/afghanistan/17-soldiers-killed-faryab%C2%A0army-base-attack

[4] Tolo News; Explosion reported close to IEC offices in Kabul; 13 August, 2018; available at: https://www.tolonews.com/afghanistan/explosion-reported-close-iec-offices-kabul

[5] იმედის ახალია ამბები; თალიბებმა ავღანეთის ეროვნული არმიის ერთერთი სამხედრო ბაზა დაიკავეს; 14 აგვისტო, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/73948/talibebma-avganetis-erovnuli-armiis-erterti-samkhedro-baza-daikaves

[6] Reuters; Scores killed in Kabul blast as Afghanistan reels from attacks; By Abdul Qadir Sediqi, Sayed Hassib; 15 August, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-blast/death-toll-from-afghan-blast-reaches-48-health-ministry-idUSKBN1L017W?il=0

[7] Arab News; Nearly 30 civilians dead in heavy bombing on north Syria: monitor; 10 August, 2018; available at: http://www.arabnews.com/node/1354221/middle-east

[8] იმედის ახალია ამბები; გაერო: ერაყსა და სირიაში ბრძოლას 30 ათასამდე ექსტრემისტი განაგრძობს; 14 აგვისტო, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/73958/gaero-eraksa-da-siriashi-brdzolas-30-atasamde-eqstremisti-ganagrdzobs

[9] Al Arabiya; Egypt security forces thwart a cuicide attack at church near Cairo; 16 August, 2018; available at: http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2018/08/11/Egypt-security-forces-thwart-a-suicide-attack-at-church-near-Cairo.html

[10] Reuters; Court jails Egyptian Muslim Brothrhood leader for life: sources; 12 August, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-egypt-court/court-jails-egyptian-muslim-brotherhood-leader-for-life-sources-idUSKBN1KX0I0

ერაყი. კირკუკში არსებული ვითარება უსაფრთხოების კუთხით. აგვისტო, 2018

2017 წლის დასაწყისში, კირკუკში დღეში საშუალოდ ერთ ინციდენტზე ნაკლები იყო, თუმცა 2017 წლის ბოლო სამი თვის განმავლობაში ერთზე მეტ ინციდენტს ჰქონდა ადგილი. აღნიშნული ცვლილება განპირობებული იყო იმ ფაქტით, რომ პრემიერ-მინისტრმა ჰაიდერ აბადიმ ფედერალური ძალები გაგზავნა პროვინციაში, რათა ქურთებისთვის ჩამოერთმია პოზიციები. შედეგად, პროვინციაში შეიქმნა არასტაბილური მდგომარეობა, რომელშიც ჩართული იყო, როგორც მეამბოხე ძალები, ასევე პოლიტიკური პარტიები და კონფლიქტის შედეგად დაზარალდა მშვიდობიანი მოსახლეობა.

2017 წლის ბოლოს, ქვეყანაში 2,615,988 რეგისტრირებული იძულებით გადაადგილებული პირი იყო, ხოლო დაბრუნებულთა რიცხვმა 3,220,362 შეადგინა. პროვინციების მიხედვით, საკუთარ საცხოვრებელ ადგილას დაბრუნებულთა რაოდენობა შემდეგნაირად ნაწილდება: ანბარი – 1,213,476, ნინევა – 874,862, სალაჰ ად-დინი – 459,186, კირკუკი – 244,764, დიალა – 217,416 და ბაღდადი – 74,868. ანბარის დასავლეთი ნაწილი იყო ბოლო ტერიტორია, რომელიც გათავისუფლდა ისლამური სახელმწიფოსგან. მანამდე, განმათავისუფლებელი ოპერაციები მიმდინარეობდა სალაჰ ად-დინში, კერძოდ შირქათში, კირკუკის ქალაქ ჰავიჯაში, მოსულში და დასავლეთ ნინევაში. იძულებით გადაადგილებული პირები ძირითადად რამდენიმე პროვინციაში არიან განაწილებულები, ესენია: ნინევა, დოჰუკი, ერბილი, სალაჰ ად-დინი, ბაღდადი, კირკუკი და ანბარი, სადაც დევნილთა 82% იმყოფება.[1]

2017 წლის სექტემბერში, დამოუკიდებლობის მოთხოვნით ქურთისტანის რეგიონელმა მთავრობამ გამართა რეფერენდუმი, როგორც ქურთისტანის რეგიონში, ასევე, იმ სადავო ტერიტორიებზეც, რომლებიც პეშმერგამ დაიკავა 2014 წელს, მათ შორის კირკუკში. აღნიშნული რეფერენდუმი, ერაყის ცენტრალური მთავრობის მიერ უკანონოდ გამოაცხადა. 3,3 მილიონი ადამიანიდან 90%-მა მისცა ხმა ქურთისტანის გამოყოფას. ქურთისტანის რეგიონული მთავრობის ოფიციალურმა პირებმა განაცხადეს, რომ აღნიშნულმა შედეგმა მათ მიანიჭათ მანდატი, რომ მოლაპარაკებები დაეწყოთ ბაღდადთან, მაგრამ ერაყის პრემიერ-მინისტრმა ჰაიდარ ალ-აბადმა რეფერენდუმის შედეგების ანულირება მოითხოვა.

რეფერენდუმის შემდეგ თვეში, ერაყის სამთავრობო ძალებმა ქურთების მიერ დაკავებული სადავო ტერიტორიები დაიბრუნეს. კირკუკის და მისი ნავთობიდან არსებული შემოსავლის დაკარგვა ყველაზე დიდი დარტყმა იყო ქურთისტანის მისწრაფებებისა და რეგიონისთვის.[2]

კირკუკის პროვინცია ამჟამად კვლავ ერაყის ცენტრალური მთავრობის კონტროლის ქვეშაა. მას შემდეგ, რაც  ქურთისტანის ავტონომიურმა რეგიონულმა მთავრობამ კირკუკი დაიკავა და ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში დამოუკიდებლობის მოთხოვნით სადავო რეფერენდუმი გამართა, ერაყის უსაფრთხოების ძალებმა, პრემიერ-მინისტრის დავალებით, კირკუკისა და სხვა სადავო ტერიტორიებზე კონტროლის აღდგენის მიზნით ოპერაცია დაიწყეს. კირკუკის სიახლოვეს მობილიზებული და საომარი მოქმედებებისთვის მზად მყოფი სამთავრობო ძალების წინააღმდეგ ქურთისტანის რეგიონული მთავრობის შეიარაღებულმა ძალებმა „პეშმერგამ“ უკან დაიხია.[3]

2018 წლის აპრილში მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა სიტუაცია უსაფრთხოების კუთხით. 2017 წლის ოქტომბრიდან 2018 წლის მარტის ჩათვლით, ინციდენტთა რაოდენობა მეტ-ნაკლებად სტაბილური იყო (საშუალოდ 8-9 შემთხვევა დღეში), ხოლო რაც შეეხება აპრილს, ინციდენტების რაოდენობამ საგრძნობლად იკლო (საშუალოდ 6.8 შემთხვევა დღეში). 2003 წლის შემდეგ, ეს დღეში საშუალო ინციდენტთა რეკორდულად დაბალი რაოდენობაა. ძალადობამ საგრძნობლად იკლო ერაყის თითქმის ყველა პროვინციაში; მიუხედავად ამისა, ჯამში, დაიღუპა 486 (მათ შორის 270 სამოქალაქო პირი), ხოლო დაშავდა – 236 (მათ შორის 158 სამოქალაქო პირი) ადამიანი.

კირკუკის პროვინციაში ჯამში დაფიქსირდა 36 ინციდენტი, რომელსაც 25 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა, ხოლო 37 დაშავდა. დაღუპულთაგან 17 სამოქალაქო პირია.  სალაჰადინის ოლქში მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა სიტუაცია, შემთხვევათა რაოდენობამ წინა თვესთან შედარებით საგრძნობლად იკლო (103-დან 53-მდე), ასევე, შემცირდა მოკლულთა რიცხვიც, მარტის მდგომარეობით – 53, აპრილში – 20).[4]

2018 წლის მაისში, წინა თვესთან შედარებით, უსაფრთხოების კუთხით სიტუაცია თითქმის არ შეცვლილა. კირკუკის ოლქში მდგომარეობა ნაწილობრივ დამძიმდა, რაც გამოწვეული იყო არჩევნების ფონზე მომატებული თავდასხმებით. ჯამში დაფიქსირდა 48 ინციდენტი, რასაც 90 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა. სალაჰადინში მეტ-ნაკლებად სტაბილური მდგომარეობა შენარჩუნდა, ძირითადად, ადგილი ჰქონდა ისლამური სახელმწიფოს მიერ განხორციელებულ თავდასხმებს, მათ შორის ერთერთ ქალაქსა და პოლიციის შენობაზე. ინციდენტთა რაოდენობამ მცირედით იკლო და ჯამში დაფიქსირდა 48 შემთხვევა, რის შედეგადაც გარდაიცვალა 29 ადამიანი.[5]

2018 წლის ივლისში, წინა თვესთან შედარებით, ძალადობამ მცირედით იკლო. ინციდენტების რაოდენობა შემცირდა ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, სადაც ისლამური სახელმწიფო ძალების აღდგენას ცდილობს. ივლისში ქვეყნის მასშტაბით 214 ინციდენტი დაფიქსირდა, რაც წინა თვის მაჩვენებელთან შედარებით, 25 ინციდენტით ნაკლებია. შემთხვევების ყველაზე დიდი რაოდენობა (49) ბაღდადში დაფიქსირდა. ივნისთან შედარებით, ინციდენტები შემცირდა დიალასა (51-დან 46-მდე) და კირკუკში (56-დან 37-მდე). ინციდენტების რაოდენობის შემცირების მიუხედავად, გაიზარდა დაზარალებულთა რაოდენობა კირკუკში. ივნისში მომხდარ ინციდენტებს 35 ადამიანი ემსხვერპლა და 61 პირი დაშავდა; ივლისში კი 33 ადამიანი დაიღუპა და 85 დაშავდა.[6]

ცენტრალურ ერაყში ამჟამად ისლამური სახელმწიფო ყველაზე აქტიურია. დიალაში, კირკუკსა და სალაჰადინში, მართალია წინა თვესთან შედარებით ინციდენტების რაოდენობამ იკლო, მაგრამ გამრავალფეროვნდა იერიშების სახეობები და გაფართოვდა ოპერირების არეალი. კირკუკის პროვინციაში კიდევ უფრო განსხვავებულია სიტუაცია, რადგან ამბოხებულებს ჯერ კიდევ ხელი მიუწვდებათ ქალაქ კირკუკზე და ახორციელებს რეგულარულ იერიშებს. აგვისტოს დასაწყისისთვის კირკუკი, სალაჰადინი და დიალა კვლავ რჩებოდა ამბოხების ცენტრად. აგვისტოს პირველ კვირაში, კირკუკში 6 ინციდენტს ჰქონდა ადგილი, რის შედეგადაც 1 ადამიანი დაიღუპა და 2 დაშავდა.[7]

[1] Musings on Iraq – 2017 More Returns Than Displaced In Iraq, 13 January 2018, available at: http://musingsoniraq.blogspot.com/2018/01/2017-more-returns-than-displaced-in-iraq.html (accessed 23 January 2018)

[2] BBC News: Who are the Kurds? 31 October 2017 https://www.bbc.com/news/world-middle-east-29702440 [accessed July 18, 2018]

 

[3] TRT World: Iraq’s Kirkuk hopes to heal deep ethnic divisions; 11 May 2018   https://www.trtworld.com/mea/iraq-s-kirkuk-hopes-to-heal-deep-ethnic-divisions-17391 [accessed July 18, 2018]

[4] Blog “MUSINGSONIRAQ”, article of May 2 2018, available at http://musingsoniraq.blogspot.com/2018/05/april-2018-large-drop-in-violence-in.html [accessed June 20 2018]

[5] Blog “MUSINGSONIRAQ”, article of June 2 2018, available at http://musingsoniraq.blogspot.com/2018/06/security-in-iraq-largely-unchanged-in.html [accessed June 20 2018]

[6] Musings on Iraq; Violence slightly down in Iraq July 2018; By Joel Wing; 2 August, 2018; available at: http://musingsoniraq.blogspot.com/2018/08/violence-slightly-down-in-iraq-july-2018.html [accessed 10 August 2018]

[7] Musings on Iraq; Security in Iraq Aug 1-7, 2018; By Joel Wing; 9 August, 2018; available at: http://musingsoniraq.blogspot.com/2018/08/security-in-iraq-aug-1-7-2018.html [accessed 10 August 2018]ისლამუ

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 1-7 აგვისტო, 2018

ვითარება ავღანეთში – ქაბულში შეიარაღებულმა პირებმა 3 უცხოელი გაიტაცეს და მოკლეს. მოკლულები არიან ინდოეთის, მალაიზიისა და მაკედონიის მოქალაქეები. მათი ცხედრები მუსაჰის რაიონში იპოვეს. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არცერთ დაჯგუფებას არ აუღია.[1]

პაქტიის პროვინციაში, შიიტურ მეჩეთზე თავდასხმის შედეგად 25 ადამიანი დაიღუპა და 40-მდე დაშავდა. პოლიციის ინფორმაციით, თავდამსხმელმა თავი მეჩეთში აიფეთქა. მეორე თავდამსხმელი იქამდე მოკლეს, სანამ ის ასაფეთქებელი მოწყობილობის ამოქმედებას მოასწრებდა. პოლიცია ვარაუდობს, რომ ტერაქტის უკან დაჯგუფება „ისლამური სახელმწიფო“ დგას.[2]

იემენის კრიზისი – იემენში, საპორტო ქალაქ ჰოდეიდაში სამთავრობო ძალებისა და შიიტ მეამბოხეებს შორის დაპირისპირებას, ბოლო დღეებში, 80-მდე ადამიანი ემსხვერპლა. სამთავრობო ძალები, რომელსაც მხარს უჭერენ არაბული კოალიციის წევრები, ბოლო რამდენიმე კვირაა, ცდილობენ, დაიბრუნონ კონტროლი ჰოდეიდაზე, რათა პორტის მეშვეობით ადგილობრივებმა მიიღონ ჰუმანიტარული დახმარება. რამდენიმე დღის განმავლობაში 100-ზე მეტი ადამიანია დაჭრილი. იემენში სამხედრო კონფლიქტი 2014 წელს დაიწყო.[3]

პაკისტანში ტერორისტებმა 12 სკოლა დაბომბეს – პაკისტანში, გოგოების 8 და ბიჭების 4-სკოლას თავს ესქტრემისტები დაესხნენ. ქვეყნის ჩრდილოეთით მდებარე სასწავლო დაწესებულებებში ისმოდა აფეთქებების ხმაც. თავდასხმა „თალიბანთან“ დაკავშირებულმა ტერორისტულმა ჯგუფებმა განახორციელეს. პოლიციის განმარტებით, ისინი გოგოებს დაუპირისპირდნენ. დაშავებულებისა და დაღუპულების შესახებ ინფორმაცია არ გავრცელებულა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა ამ დრომდე არავის აუღია. პაკისტანელი „თალიბები“ და მასთან დაკავშირებული ჯგუფები, რომლებიც გოგოების განათლებას ეწინააღმდეგებიან და ანტი-ისლამურ ქმედებად მიიჩნევენ, ახალგაზრდა ქალებს  თავს ხშირად ესხმიან.[4]

ნიგერიაში ქოლერამ უკვე 11 ადამიანი იმსხვერპლა – 47 ადამიანი ჰოსპიტალიზებულია. ეპიდემია უბალის შტატის 3 სოფელში გავრცელდა. ნიგერიის ხელისუფლებამ აღნიშნული ოფიციალურად არ დაადასტურა, თუმცა უბალაში ჩასვლის და ვითარების ადგილზე შესწავლის პირობა დადო. ივნისში ქოლერამ ნიგერიაში 3 ბავშვი იმსხვერპლა, აპრილში კი 30 ადამიანი გარდაიცვალა.[5]

[1] Tolo News; Three foreigners killed after being kidnapped in Kabul; 2 August, 2018; available at: https://www.tolonews.com/afghanistan/three-foreigners-killed-after-being-kidnapped-kabul

[2] Tolo News; Suicide bombers target mosque in Paktia; 25 killed; 3 August, 2018; available at: https://www.tolonews.com/afghanistan/explosion-reported-paktia-casualties-feared

[3] Fox News; Officials: Heavy fighting near Yemen’s Hodeida kills 80; By Ahmed Al-Haj; 6 August, 2018; available at: http://www.foxnews.com/world/2018/08/05/officials-heavy-fighting-near-yemens-hodeida-kills-80.html

[4] Reuters; Twelve schools bombed, burned in northern Pakistan; By Jibran Ahmad; 3 August, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-pakistan-blast-schools/twelve-schools-bombed-burned-by-taliban-in-northern-pakistan-idUSKBN1KO1TV?il=0

[5] TV 360 Nigeria; Cholera outbreak kills 11 in Kano; By Okponyia Onyedikachi; 6 August, 2018; available at: https://www.tv360nigeria.com/cholera-outbreak-kills-11-in-kano/

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 24-31 ივლისი, 2018

ვითარება ავღანეთში – ავღანეთის ქალაქ ჯალალაბადში სამედიცინო სასწავლო დაწესებულებას თავს დაესხნენ, რის შედეგადაც რამდენიმე ადამიანი დაშავდა. სროლის ხმა მეანი ქალების სასწავლო დაწესებულების მიმდებარე ტერიტორიაზე ორ საათზე მეტ ხანს ისმოდა. განხორციელდა სტუდენტების ევაკუაცია. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არცერთ ექტრემისტულ დაჯგუფებას არ აუღია. რამდენიმე კვირის წინ ჯალალაბადში აფეთქებას 12 ადამიანი ემსხვერპლა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა მაშინ „ისლამურმა სახელმწიფომ“ აიღო. ქალების 50%-ზე მეტი ავღანეთში ბავშვებს მეანი ქალების გარეშე აჩენს.[1]

კიდევ ერთი აფეთქება მოხდა ჯალალაბადში – თვითმკვლელმა ტერორისტმა აიფეთქა თავი, რის შედეგადაც დაიღუპა სულ მცირე 4 ადამიანი; მათგან ერთი პოლიციის უფროსი იყო. ინფორმაცია ადგილობრივი მთავრობის სპიკერმა გაავრცელა. შემთხვევა ნანგარჰარის პროვინციაში მოხდა. აფეთქებაზე პასუხისმგებლობა არცერთ ტერორისტულ დაჯგუფებას არ აუღია. ნანგარჰარის პროვინციას ექსტრემისტული დაჯგუფება „ისლამური სახელმწიფო“ თავს 2014 წლიდან ესხმის. პროვინცია პაკისტანის საზღვართან ახლოს მდებარეობს.[2]

ავღანეთის პროვინცია ფარაჰში ტერორისტულ აქტს 11 ადამიანი ემსხვერპლა, 40 – დაშავდა. ასაფეთქებელი მოწყობილობა გზაზე იყო დამონტაჟებული. ტერაქტზე პასუხისმგებლობა არცერთ დაჯგუფებას არ აუღია. ადგილობრივმა ხელისუფლებამ ტერაქტში „თალიბანი“ დაადანაშაულა. დაღუპულებს შორის ქალები და ბავშვებიც არიან.[3]

კონგოში ებოლას ეპიდემია დასრულდა – განცხადება ქვეყნის ჯანდაცვის მინისტრმა ოლი ილუნგამ გააკეთა. სამინისტროს ინფორმაციით, ოფიციალური განცხადების გაკეთება მას შემდეგ გახდა შესაძლებელი, რაც 42 დღის განმავლობაში, დავირუსების შესახებ მათთან არცერთი შეტყობინება არ შესულა. ეპიდემია კონგოში 8 მაისს გამოცხადდა. ის რიგით მეცხრე იყო. ვირუსი ქვეყნის ჩრდილოდასავლეთით გავრცელდა. ებოლათი კონგოში 33 ადამიანი დაიღუპა.[4]

სამხრეთ სირიაში ტერაქტების სერიას 221 ადამიანი ემსხვერპლა – სირიის სამხრეთ ნაწილში ტერორისტების თავდასხმის შედეგად 221 ადამიანი დაიღუპა. ოთხმა თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი ქალაქ სვიდეაში სხვადასხვა ადგილას აიფეთქა. კიდევ რამდენიმე ტერორისტი თავს ქალაქის სხვადასხვა უბანში დაესხა ხალხს. სვიდეაში ქვეყნის პრეზიდენტის ბაშარ ასადის მხარდამჭერი მებრძოლები ჩავიდნენ; მათთან შეტაკებების დროს 38 ტერორისტი მოკლეს. თავდასხმებზე პასუხისმგებლობა „ისლამურმა სახელმწიფომ“ აიღო. ეს ყველაზე დიდი მსხვერპლია მას შემდეგ, რაც სვიდეაში შეტაკებები დაიწყო. მანამდე მხოლოდ ბოლო ერთ თვეში სირიაში ტერორისტული დაჯგუფება ISIS-ის თავდასხმებს 150-მდე ადამიანი ემსხვერპლა.[5]

პაკისტანის არჩევნებში ცენტრისტულმა „ტეჰრიკ-ე-ინსაფმა“ გაიმარჯვა – პაკისტანის საარჩევნო კომიტეტმა უკვე ყველა ბიულეტინი დაითვალა და არჩევნების საბოლოო შედეგებიც დაადგინა. როგორც გაირკვა გამარჯვებულია ცენტრისტული პარტია „ტეჰრიკ-ე-ინსაფი“ (Tehreek-e-Insaf PTI), რომელსაც პაკისტანის კრიკეტის ეროვნული ნაკრების ყოფილი კაპიტანი, იმრან ხანი ხელმძღვანელობს. მან ქვეყნის ეროვნულ ასამბლეაში 272 ადგილიდან 116 მოიპოვა. მეორე ადგილზე გავიდა პაკისტანის მუსლიმური ლიგა (Pakistan Muslim League-Nawaz PML-N). მას საკანონმდებლო ორგანოში 64 ადგილი ერგო. პაკისტანში საყოველთაო არჩევნები 25 ივლისს გაიმართა, რომელშიც ათობით მილიონი ადამიანი მონაწილეობდა. არჩევნების პროცესს მშვიდად არ ჩაუვლია – ქალაქ კვეტაში კენჭისყრის დღეს, ბომბის აფეთქების შედეგად, 30-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა. კიდევ ერთ რაიონში პარტიული აქტივისტების შეიარაღებულ დაპირისპირებას ერთი ადამიანი ემსხვერპლა და რამდენიმე დაშავდა. ქვეყნის სხვადასხვა ადგილას შედარებით პატარა აფეთქებები მოხდა და დაპირისპირებული პარტიების ფუნქციონერებს შორის შეტაკებების გამო ორი ადამიანი დაიღუპა და ათამდე დაშავდა. წინასაარჩევნო პერიოდის ბოლო კვირებში მოკლეს 180 ადამიანი, მათ შორის პარლამენტის დეპუტატობის სამი კანდიდატი.[6]

ეგვიპტეში „მუსლიმთა საძმოს“ 75 წევრს სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანეს – 44 მათგანი პატიმრობაში იმყოფება, 31 პირის მიმართ კი განაჩენი დაუსწრებლად გამოცხადდა. მათ 2013 წლის საპროტესტო აქციების დროს სისხლის ღვრაში ედებათ ბრალი, რასაც 800-მდე ადამიანი ემსხვერპლა. 2013 წელს, „მუსლიმთა საძმოს“ ასობით მხარდამჭერი, ისევე როგორც ეგვიპტის ყოფილი პრეზიდენტი მუჰამედ მორსი, სიკვდილით დასაჯეს.[7]

[1] BBC; Midwife training centre attacked in Afghanistan’s Jalalabad; 28 July, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-44991470

[2] Euronews; Suicide bomber kills prominent Afghan militia commander; 30 July, 2018; available at: http://www.euronews.com/2018/07/30/suicide-bomber-kills-prominent-afghan-militia-commander

[3] Radio Liberty / Radio Free Europe; Bomb kills at least 11 in western Afghanistan; 31 July, 2018; available at: https://www.rferl.org/a/roadside-bomb-kills-at-least-11-in-western-afghanistan/29400553.html

[4] იმედის ახალი ამბები; კონგოში ებოლას ეპიდემია დასრულდა; 24 ივლისი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/71471/kongoshi-ebolas-epidemia-dasrulda

[5] იმედის ახალი ამბები; სამხრეთ სირიაში ტერაქტებს 221 ადამიანი ემსხვერპლა; 26 ივლისი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/71672/samkhret-siriashi-teraqtebis-serias-221-adamiani-emskhverpla

[6] The Guardian; EU piles pressure on Imran Khan after Pakistan election; By Memphis Barker; 27 July, 2018; available at: https://www.theguardian.com/world/2018/jul/27/pakistan-election-imran-khan-official-results-win-coalition

[7] BBC; Egypt court sentences 75 to death over 2013 pro-Morsi protests; 28 July, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-44993661

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 16-23 ივლისი, 2018

ინდოეთში 11 წლის გოგოს გაუპატიურებისთვის 17 ბიჭი დააკავეს – ტამილნადუს შტატში, ქალაქ ჩენაიში 17 ბიჭი 11 წლის გოგოს რამდენჯერმე გაუპატიურებისთვის დააკავეს. ცნობილია, რომ ისინი მიმდინარე წლის იანვრიდან არაერთხელ დაესხნენ თავს არასრულწლოვანს და ჯგუფურად გააუპატიურეს. ბრალდებულთა უმეტესობა სკოლის მოსწავლეა. ბრალდებულები სასამართლოს შენობაში გაძლიერებული დაცვის თანხლებით შეიყვანეს, რადგან შენობასთან გოგოს ათობით ნათესავი და უცხო ადამიანები იყვნენ შეკრებილნი. პოლიცია არ გამორიცხავს, რომ ბავშვის გაუპატიურების საქმეზე ეჭვმიტანილთა რაოდენობა გაიზარდოს. დაკავებულთაგან 4-მა ბრალი უკვე აღიარა. ერთი თვის  წინ ინდოეთი ქალებისთვის ყველაზე საშიშ ქვეყნად დასახელდა. აქ გაუპატიურების შესახებ ყოველდღიურად ასობით განცხადება რეგისტრირდება, თუმცა რამდენ მსხვერპლს ეშინია ამის გაცხადება, უცნობია.[1]

ეთიოპიასა და ერიტრეას შორის პირველი ავიარეისი შესრულდა – ეთიოპიასა და ერიტრეას შორის 20 წლის შემდეგ პირველად, ავიარეისი შესრულდა. ორ ქვეყანას შორის საომარი მდგომარეობა ცოტა ხნის წინ გაუქმდა. პირველი რეისის მგზავრებს შამპანურები და ვარდები დაურიგეს. ეთიოპიის ავიახაზების წარმომადგენლები კი ამბობენ, რომ „ერიტრეაში მშვიდობის მტრედი გაფრინდა“. რამდენიმე დღის წინ ერიტრეას პრეზიდენტი ქვეყნებს შორის კონფლიქტის დასრულების შემდეგ ეთიოპიაში პირველი ოფიციალური ვიზიტით ჩავიდა.

ქვეყნებს შორის ყველა დიპლომატიური კავშირი ჯერ კიდევ 1998 წელს გაწყდა. მაშინ, როცა ეთიოპიასა და ერიტრეას შორის ომი დაიწყო. ორი წლის განმავლობაში, 2000 წლამდე ომს ათობით ათასი სამხედრო და სამოქალაქო პირი დაიღუპა. სამხედრო კონფლიქტი ტერიტორიების კონტროლის მოსაპოვებლად მიმდინარეობდა. ომი 1998 წლის 6 მაისს დაიწყო. 12 მაისს ერიტრეის შეიარაღებულმა ჯარებმა ბადმა დაიკავეს. ამას მოჰყვა ერიტრეის ტერიტორიაზე მასირებული ავიადარტყმები. ერიტრეელებმა ფრონტის გარღვევა შეაჩერეს, მაგრამ, დაბომბვას ათასობით ჯარისკაცი ემსხვერპლა. 2000 წლის მაისსა და ივნისში ეთიოპიის ძალებმა ერიტრეელები გააძევეს კონფლიქტური ზონებიდან. მიუხედავად იმისა, რომ ომი ეთიოპიის სამხედრო გამარჯვებით დასრულდა, საერთაშორისო სასამართლოში გამარჯვება ერიტრეამ მოიპოვა. ეთიოპიაში 30-დან 42 ათასამდე ერიტრიელი ლტოლვილი ცხოვრობს.[2]

საუდის არაბეთში ავიაციის აკადემია პირველად მიიღებს ქალ სტუდენტებს – საუდის არაბეთში ქალებს ავტომობილების მართვის შემდეგ, უკვე საჰაერო საშუალებების მართვის სწავლის საშუალებაც მიეცათ. ქალაქ დამამში ავიაციის აკადემიამ უკვე დაიწყო განაცხადების მიღება. აკადემიაში მოსახვედრად განაცხადი უკვე ასობით ქალმა შეავსო. ისინი სწავლას სექტემბრიდან დაიწყებენ. „Oxford Aviation Academy“ საუდის არაბეთში $300 მილიონად შეფასებულ პროექტს ახორციელებს, რომლის ფარგლებშიც ადგილობრივები თანამედროვე სიმულაციური ტექნიკით თვითმფრინავების მართვას სწავლობენ.[3]

ირანში განხორციელებულ თავდასხმას 10 სამხედრო ემსხვერპლა – 10 ირანელი მესაზღვრე ერაყის საზღვართან ახლოს მოკლეს. ინფორმაციას ირანის ერთ-ერთი ახალი ამბების სააგენტო ავრცელებს. გამოცემის ინფორმაციით, თავდასხმელების ვინაობა უცნობია. ქურთისტანის პროვინციაში ირანელი სამხედროების განეიტრალების შემდეგ თავდამსხმელებმა ტყვია-წამალის საწყობი ააფეთქეს. ერაყის საზღვარზე, ბოლო წლების განმავლობაში თავდასხმების დროს დაღუპული ირანელი ჯარისკაცების რიცხვმა შემაშფოთებელ ნიშნულს მიაღწია. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არცერთ ტერორისტულ დაჯგუფებას არ აუღია.[4]

პაკისტანში პოლიტიკური პარტიის კანდიდატი აფეთქებას ემსხვერპლა – პაკისტანში არჩევნებამდე რამდენიმე დღე რჩება და დაძაბულობა პიკს აღწევს. კრიკეტის ყოფილი მოთამაშე და ერთერთი პოლიტიკური პარტიის კანდიდატი იმრან ხანი აფეთქებას ემსხვერპლა. ინციდენტის დროს დაშავდა ოთხი ადამიანი. უბედური შემთხვევა ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე ხუბერ-პახტუნხვას პროვინციაში, პოლიტიკური მსვლელობის დროს მოხდა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არცერთ ექსტრემისტულ დაჯგუფებას არ აუღია. ივლისში, წინასაარჩევნო კამპანიისას განხორციელებულ აფეთქებებს სულ 149 ადამიანი ემსხვერპლა. პაკისტანში ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნები 25 ივლისს არის დაგეგმილი.[5]

ქაბულის აეროპორტში ტერაქტზე პასუხისმგებლობა ისლამურმა სახელმწიფომ აიღო – ქაბულში, ჰამიდ კარზაის სახელობის აეროპორტის შესასვლელთან აფეთქება მაშინ მოხდა, როდესაც აეროპორტში ავღანეთის ვიცე-პრეზიდენტი აბდულ-რაშიდ დუსტუმი ჩამოვიდა, რომელიც მანამდე ქვეყნიდან ადამიანების წამებისა და გატაცებაში ბრალდების გამო გაიქცა. თვითმკვლელი ტერორისტი აეროპორტის დაცვამ შენიშნა და მას ვიცეპრეზიდენტამდე მისვლის საშუალება აღარ მისცა, ამ დროს კი ტერორისტმა ასაფეთქებელი მოწყობილობა აამუშავა. აფეთქების შედეგად 11 ადამიანი დაიღუპა, 14 კი დაშავდა. შემთხვევა 22 ივლისს მოხდა.[6]

ერაყში ისლამური სახელმწიფო მებრძოლები სამთავრობო შენობას თავს დაესხნენ – ერაყის ქურთისტანის ქალაქ ერბილში 3 შეიარაღებული მებრძოლი ადმინისტრაციულ შენობას თავს დაესხა. ამ დროისთვის სამივე თავდამსხმელი მოკლულია, შენობის შტურმი კი დასრულებული. ოპერაციისას 1 მძევალი დაიღუპა, 1 სამართალდამცველი და სპეცსამსახურების 3 თანამშრომელი კი დაშავდნენ. მთავრობის ცნობით, თავდამსხმელები დაჯგუფება ისლამურ სახელწმიფოსთან იყვნენ დაკავშირებულები.[7]

სომალიში სამხედრო ბაზაზე თავდასხმას 15 ადამიანი ემსხვერპლა – სომალიში ტერორისტული დაჯგუფება ალ შაბაბი ქვეყნის სამხრეთით, საპორტო ქალაქ კისმაიოსტან მდებარე სამხედრო ბაზას თავს დაესხა. შემთხვევას ტერორისტული დაჯგუფების 10 მებრძოლი და 5 სომალელი ჯარისკაცი ემსხვერპლა. თავდასხმა სამხედრო ბაზის ტერიტორიაზე ტერორისტი მებრძოლის დანაღმული ავტომობილით შეჭრით დაიწყო. მას რამდენიმე მხრიდან შეუერთდნენ მძიმედ შეიარაღებული სხვა მებრძოლები. ალ შაბაბის დაჯგუფების ინფორმაციით, დაღუპულია არა 15, არამედ – 27 ჯარისკაცი. ალ შაბაბი არის ალ ქაიდასთან დაკავშირებული დაჯგუფება, რომელიც ქვეყანაში გაეროს მიერ მხარდაჭერილი სომალის მთავრობის დამხობისთვის იბრძვის. სომალიში ამჟამად აფრიკის კავშირის სამხედრო ძალების 22 ათასი მებრძოლია, რომლებიც ქვეყნის მთავრობას ტერორისტებთან ბრძოლაში ეხმარებიან.[8]

[1] BBC; India rape: 17 man accused of multiple attacks on 11-year-old girl in Chennai; 18 July, 2018; available at: https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-44877729

[2] BBC; Ethiopian Airlines makes historic flight to Eritrea; 18 July, 2018; available at: https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-44870778

[3] The National; Saudi aviation academy to train first women pilots; 18 July, 2018; available at: https://www.thenational.ae/world/gcc/saudi-aviation-academy-to-train-first-women-pilots-1.751643

[4] Times of Islamabad; Iraian military 10 soldiers killed in a deadly border attack; 21 July, 2018; available at: https://timesofislamabad.com/21-Jul-2018/iranian-military-10-soldiers-killed-in-a-deadly-border-attack

[5] Reuters; Candidate of Imran Khan’s party killed in bombing days before Pakistan election; By Saud Mehsud; 22 July, 2018; available at: https://uk.reuters.com/article/uk-pakistan-election-attack/candidate-of-pakistani-political-party-killed-in-suicide-attack-at-rally-idUKKBN1KC0DU

[6] Reuters; Islamic State claims suicide bombing targeting Afghan vice president Amaq; 22 July, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-dostum-claim/islamic-state-claims-suicide-bombing-targeting-afghan-vice-president-amaq-idUSKBN1KC0Q4?il=0

[7] Al Jazeera; Iraq: Deadly standoff in Erbil governorate building ends; 23 July, 2018; available at: https://www.aljazeera.com/news/2018/07/gunmen-storm-governorate-building-iraq-erbil-official-180723065501918.html

[8] Daily Sabah Africa; 15 killed after al-Shabaab militants storm Somali military base; 23 July, 2018; availbale at: https://www.dailysabah.com/africa/2018/07/23/15-killed-after-al-shabaab-militants-storm-somali-military-base