დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 1-7 ივნისი, 2019

სუდანის კრიზისი – სუდანის პოლიციამ მომიტინგეებს ცეცხლი გაუხსნა. მომიტინგეები ძალაუფლების სამოქალაქო ხელისუფლებისთვის გადაცემას ითხოვენ. აქცია შეიარაღებული ძალების მთავარი სამმართველოს შტაბთან მიმდინარეობს. პოლიციელებმა მომიტინგეების მიერ აღმართული ბარიკადების დემონტაჟი სცადეს, რაც შეხლა-შემოხლაში გადაიზარდა. ამის შემდე, სამხედროებმა მომიტინგეებს ცეცხლი გაუხსნეს. ხალხმა თავი უახლოეს მეჩეთს შეაფარა.[1]

საპროტესტო აქციაზე სროლები მომდევნო დღეებშიც გაგრძელდა. სუდანის ოპოზიციის ინფორმაციით, დაღუპულთა რაოდენობა 100-მდე გაიზარდა. აღნიშნულ ინფორმაციას არ ეთანხმება სუდანის ხელისუფლება და აცხადებს, რომ დაღუპულია 46 ადამიანი.[2]

მოლაპარაკებები სამხედროებსა და ოპოზიციას შორის ჩაიშალა. ოპოზიციამ სამხედროების შეთავაზებები არ მიიღო, ხოლო სამხედროებმა აქამდე მიღწეული შეთანხმებებიც დატოვეს. სუდანში ალ-ბაშირის საწინააღმდეგო მასობრივი საპროტესტო აქციები 6-7 აპრილიდან დაიწყო. 11 აპრილს სუდანის არმიამ ქვეყანაში სამხედრო გადატრიალება მოაწყო და 30-წლიანი მმართველობის შემდეგ ქვეყნის პრეზიდენტი ომარ ალ-ბაშირი დააკავა. მას შემდეგ სუდან სამხედრო საბჭო მართავს.[3]

ეთიოპიაში რელიგიური ჯგუფები ამერიკელი გეი წყვილის ტურისტულ ვიზიტს ეწინააღმდეგებიან – რელიგიური ჯგუფები ჰომოსექსუალი წყვილის რელიგიურ ადგილებში სტუმრობას აპროტესტებენ. ეთიოპიელთა უმეტესობა ღრმად რელიგიურია და არ ეთანხმება ჰომოსექსუალობას, რომელიც ქვეყანაში კანონითაც არის აკრძალული.[4]

ნიგერიაში შეიარაღებულ თავდასხმას 16 ადამიანი შეეწირა – ინციდენტი ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთში, ქალაქ გუსაუში მოხდა. თავდასხმის შედეგად ასევე დაიჭრა 14 ადამიანი. ზამფარას შტატის გუბერნატორმა მიუსამძიმრა გარდაცვლილთა ოჯახებს და განაცხადა, რომ დაშავებულთა მკურნალობის ხარჯებს სახელმწიფო გაიღებს. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია. ხელისუფლებამ შესაბამის სტრუქტურებს სწრაფად მოქმედება და დამნაშავეების დასჯა დაავალა.[5]

[1] Urdu Point; Military police open fire against protesters near armed forces’ headquarters in Khartoum; 1st June, 2019; available at: https://www.urdupoint.com/en/world/military-police-open-fire-against-protesters-636109.html

[2] BBC; Sudan Crisis: Official admits to 46 protest death; 6 June, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-africa-48535165?fbclid=IwAR3lx4d31n-Jq1yyWgSnGwVdR-Swc6ZkwlrdwbSyMydo5wzsbnwwF5amxqI

[3] იმედის ახალი ამბები; სუდანში ოპოზიციასა და სამხედროებს შორის მოლაპარაკებები ჩაიშალა; 4 ივნისი, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/107694/sudanshi-opozitsiasa-da-samkhedroebs-shoris-molaparakebebi-chaishala

[4] BBC; Ethiopia religious anger over US gay tour plan; 4 June, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-africa-48512407?fbclid=IwAR2CIiBcdXyYzvS-bBHRSm36Q6BiCkkIMXB0dv1O_KAqX1Nn1dr6OIp9Tk4

[5] Daily Post; Bandits kill 16 in Zamfara on Sallah Day; By John Owen Nwachukwu; 5 June, 2019; available at: https://dailypost.ng/2019/06/05/bandits-kill-16-zamfara-sallah-day/

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 8-15 მაისი, 2019

ვითარება ერაყში – აშშ-სა და ირანს შორის ურთიერთობის დაძაბვა ერაყზეც აისახება. აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მაიკ პომპეომ ბერლინში ვიზიტი გააუქმა და ერაყში ჩავიდა. ვაშინგტონმა ცენტრალურიო სარდლობის რეგიონში ავიამზიდი „აბრაამ ლინკოლნი“ გააგზავნა, რამაც თეირანის გაღიზიანება გამოიწვია.[1] აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა მთავრობის ყველა მუშაკს, რომელიც არ მუშაობს საგანგებო მიმართულებით, ერაყის დატოვება დაავალა; გადაწყვეტილება, რომელიც საელჩოს და ირბილის საკონსულოს თანამშრომლებსაც ეხება, ასევე, დაკავშირებულია ირანთან დაძაბულობის ზრდასთან.[2] მოკავშირეებთან კონსულტაციების შემდეგ, ერაყში სამხედრო მისია დროებით შეწყვიტა გერმანიამ. მიზეზად, აშშ-სა და ირანს შორის დაძაბულობა დასახელდა. იგივე მიზეზით, ერაყში სამხედრო საწვრთნელი მისია შეაჩერა ნიდერლანდებმაც.[3]

პაკისტანში აფეთქებას 9 ადამიანი ემსხვერპლა – ინციდენტი ლაჰორში მოხდა. თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი სუფისტების სამლოცველოსთან აიფეთქა. აფეთქების შედეგად დაღუპულთა შორის 5 პოლიციელია.[4]

კუბის ხელისუფლებამ ჰომოფობიის საწინააღმდეგო ყოველწლიური მარში გააუქმა – ქვეყნის სექსუალური განათლების ნაციონალურმა ცენტრმა ხელისუფლებას ახალი საერთაშორისო დაძაბულობის წარმოქმნაში დასდო ბრალი. აღნიშნული გადაწყვეტილება აქტივისტებმა გააპროტესტეს.[5] აკრძალვის მიუხედავად, ლგბტ თემის წარმომადგენლებმა და მათმა მხარდამჭერებმა ჰავანაში მსვლელობა მაინც მოაწყვეს, რის დროსაც პოლიციასთან შეტაკება მოხდა. სამართალდამცველებმა აქციის რამდენიმე მონაწილე დააკავეს.[6]

ქაბულში ცნობილი ქალი ჟურნალისტი და პარლამენტის მრჩეველი მოკლეს – მინა მანგელი პოლიტიკაში წასვლამდე რამდენიმე პოპულარული გადაცემის წამყვანი იყო. მას სახლთან ახლოს 11 მაისის დილას ესროლეს. პოლიციამ გამოძიება დაიწყო.[7]

იემენის კრიზისი – ჰუსიტი ამბოხებულები საკვანძო სტრატეგიული პორტის დასატოვებლად ემზადებიან. ჰოდეიდას პორტის დატოვება, 2018 წლის დეკემბერში მიღწეული ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმების პირველი შედეგია. ჰოდეიდას პორტის დატოვების შემდეგ სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ჰუმანიტარული დახმარების მიწოდება გახდება შესაძლებელი. იემენის სამოქალაქო ომში, რომელიც უკვე 4 წელია გრძელდება, 7 ათასამდე ადამიანი დაიღუპა.[8]

ირანში რამადანის დროს კაცებს ქალებისთვის შეხედვა აეკრძალათ – ირანის სასამართლომ ქვეყანაში რამდენიმე შეზღუდვა დააწესა. მათ შორის, მარხვის პერიოდში ქუჩაში ჭამის ან მანქანაში ხმამაღლა მუსიკის მოსმენის შემთხვევაში, ირანის მოქალაქეები დაისჯებიან. წესების დარღვევის შემთხვევაში, შესაძლოა, მოქალაქეებს პატიმრობაც დაემუქროთ.[9]

„ისლამური სახელმწიფო“ სავარაუდოდ ინდოეთში დამკვიდრდა – „The Times“ წყაროზე დაყრდნობით აცხადებს, რომ „ისლამური სახელმწიფოს“ მებრძოლებმა ქაშმირში ბაზა ააშენეს. ტერორისტებსა და ინდოელ სამხედროებს შორის შეტაკებისას, ტერორისტებმა სამხედროები დახოცეს და ტეროტორიას ვილაიეთ ინდია დაარქვეს. ინდოეთის სამართალდამცავი ორგანი აცხადებს, რომ ეს ყველაფერი პროპაგანდაა და „ისლამურ სახელმწიფოს“ კვლავ აღდგენის საშუალება არ აქვს.[10]

[1] BBC; US Secretary of State Pompeo visits Iraq amid Iran tensions; 8 May, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-us-canada-48195747

[2] Al Jazeera; US orders non-emergency government employees to leave Iraq; 15 May, 2019; available at: https://www.aljazeera.com/news/2019/05/orders-emergency-government-employees-leave-iraq-190515081039448.html

[3] US News; German, Dutch military suspend training operations in Iraq amid US-Iran tensions; 15 May, 2019; available at: https://www.usnews.com/news/world/articles/2019-05-15/german-armed-forces-suspend-training-ops-in-iraq-on-regional-tensions

[4] BBC; Pakistan Data Darbar: Bomber kills nine outside Sufi shrine in Lahore; 8 May, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-48197260

[5] BBC; Cuba cancels annual Conga Against Homophobia march; 8 May, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-latin-america-48199835

[6] BBC; Cuba gay activists arrested at pride march in Havana; 12 May, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-latin-america-48242255

[7] CNN; Mina Mangal, Afghan journalist, killed in Kabul; By Ehsan Popalzai, Jennifer Hauser and Eliza Mackintosh; 12 May, 2019; available at: https://edition.cnn.com/2019/05/12/middleeast/mina-mangal-killed-kabul-intl/index.html

[8] Yemen war: Houthi withdrawal from Hudaydah met by mistrust; 11 May, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-48237445

[9] The Telegraph; Men ordered not to look at women during Ramadan in Iran as hardliners tighten control amid nuclear deal row; 11 May, 2019; By Ahmed Vahdat; available at: https://www.telegraph.co.uk/news/2019/05/11/men-ordered-not-look-women-ramadan-iran-hardliners-tighten-control/

[10] The Times; ISIS claims a foothold in India after killing troops; 13 May, 2019; available at: https://www.thetimes.co.uk/edition/world/isis-claims-a-foothold-in-india-after-killing-troops-w6kshz2ww

კუბა. სექსუალური უმცირესობების მიმართ არსებული დამოკიდებულება. მარტი, 2019

საერთაშორისო ორგანიზაცია „Freedom House“ 2018 წლის ანგარიშში კუბის შესახებ წერს, რომ სექსუალურ ნიადაგზე დისკრიმინაცია დასაქმებისა თუ განსახლების კუთხით არა კანონიერია; რაულ კასტროს ქალიშვილი, მარიელა კასტრო ესპინი, რომელიც სექსუალური განათლების ეროვნული ცენტრის დირექტორია, ადვოკატირებს ლგბტ საზოგადოების სახელით. თუმცა, დამოუკიდებელი ლგბტ აქტივისტების ძალისხმევა ან იგნორირებულია ან აქტიურად ჩახშობილი. დამოუკიდებელი აქტივისტები გმობენ სექსუალური განათლების ეროვნული ცენტრისა და მთავრობის ქმედებებს შემდგომი სამართლებრივი რეფორმებისთვის, როგორიცაა მათ შორის ქორწინება და შვილად აყვანა, წინააღმდეგობის გაწევის გამო.[1]

ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო დეპარტამენტი 2018 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში კუბის შესახებ წერს, რომ კანონი კრძალავს დისკრიმინაციას სექსუალურ ნიადაგზე დასაქმების, განსახლების, განათლებასა თუ ჯანდაცვაზე წვდომის კუთხით. საანგარიშო წლის განმავლობაში, როგორც ადგილობრივ, ასევე საერთაშორისო ფორმატში, მთავრობა ხელს უწყობდა ლესბოსელების, გეების, ბისექსუალების, ტრანსგენდერებისა და ინტერსექსთა უფლებების დაცვას, მათ შორის ძალადობისა და დისკრიმინაციის აღმოფხვრას. ზოგიერთი არ აღიარებული არასამთავრობო ორგანიზაცია, რომელიც ლგბტი უფლებებს იცავს, მთავრობისგან აწყდებოდა შევიწროვებას, თუმცა არა იმიტომ, რომ ისინი ლგბტი უფლებებს იცავენ, არამედ იმის გამო, რომ მოქმედებენ სამთავრობო ინსტიტუტებისგან დამოუკიდებლად.[2]

საერთაშორისო ორგანიზაცია „Human Rights Watch“ 2019 წლის ანგარიშში კუბის შესახებ წერს, რომ საჯარო პროტესტების შედეგად, კუბის მთავრობამ გადაწყვიტა შეეცვალა ახალი კონსტიტუციაში ის რედაქცია, რომელიც ქორწინებაში ერთი სქესის წყვილებსაც მოიაზრებდა.[3]

[1] Freedom House: Freedom in the World 2018 – Cuba, January 2018

 (accessed on 5 March 2019)

[2] USDOS – US Department of State: Country Report on Human Rights Practices 2017 – Cuba, 20 April 2018

 (accessed on 5 March 2019)

[3] HRW – Human Rights Watch: World Report 2019 – Cuba, 17 January 2019

 (accessed on 5 March 2019)

სერბეთი. ლგბტ პირების მიმართ არსებული დამოკიდებულება. ნოემბერი, 2018

ევროპის თავშესაფრის მხარდაჭერის ოფისი (EASO) 2016 წლის ნოემბერს გამოქვეყნებულ ანგარიშში სერბეთის შესახებ წერს, რომ ლგბტი პირები ქვეყანაში კვლავ ყველაზე დისკრიმინაციულ მდგომარეობაში მყოფ ჯგუფს წარმოადგენენ. ანგარიშში აღნიშნულია, რომ ხელისუფლება დგამს ნაბიჯებს სექსუალური უმცირესობების უფლებების დაცვის გაძლიერებისკენ; ასევე, დადებითადაა შეფასებული ბელგრადის ღირსების მარშში (სექსუალური უმცირესობების აღლუმი) ჩართულობა; თუმცა, აქვე ხაზგასმითაა აღნიშნული, რომ სერბეთს სჭირდება სექსუალური უმცირესობების პატივისცემის უფრო ძლიერი კულტურა.

ადამიანის უფლებათა ომბუდსმენის 2015 წლის ანგარიშის მიხედვით, სექსუალური უმცირესობებისა და განსხვავებული გენდერული იდენტობის მქონე პირთა უფლებები არ არის სრულად დაცული. სამოქალაქო უფლებათა დამცველი აქტივისტების თქმით, ხელისუფლების პასუხი დისკრიმინაციაზე, მუქარებსა თუ სიძულვილის ენის გამოყენებაზე კვლავ არა ადექვატურია.

სექსუალურ უმცირესობათა უფლებების დაცვის საერთაშორისო ასოციაციის (ILGA) ინფორმაციით, სერბულმა არასამთავრობო ორგანიზაციებმა და აშშ-ში დაფუძნებულმა ეროვნულ დემოკრატიულმა ინსტიტუტმა შექმნეს ონლაინ პორტალი „DA SE ZNA“, სადაც ქვეყნდება ინფორმაცია ლგბტი პირების წინააღმდეგ დისკრიმინაციისა და ძალადობის შესახებ. 2010 წელს ლგბტი აღლუმის საწინააღმდეგოდ მობილიზებულ ულტრა-მემარჯვენეებსა და პოლიციას შორის დიდ შეტაკებას ჰქონდა ადგილი. 2016 წლის აღლუმმა ინციდენტების გარეშე ჩაიარა, რაც უსაფრთხოების მაქსიმალური და უმკაცრესი ზომების დამსახურება იყო. 2016 წელს ლგბტი საზოგადოების წევრმა ანა ბრნაბიჩმა, რომელიც იმ დროს საჯარო მმართველობისა და თვითმმართველობის მინისტრი იყო, პირობა დადო, რომ ხელისუფლება გადადგამდა ქმედით ნაბიჯებს სექსუალური უმცირესობების მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად.[1]

საერთაშორისო ორგანიზაცია „Amnesty International“ 2017/2018 წლების ანგარიშში სერბეთის შესახებ წერს, რომ ანა ბრნაბიჩის, რომელიც ღიად აცხადებს, რომ ლესბოსელია, ქვეყნის პრემიერ მინისტრად დანიშვნა და მისი მონაწილეობა ბელგრადის სექსუალური უმცირესობების აღლუმში, ბევრის მხრიდან პროგრესად აღიქმება. მიუხედავად ამისა, ხელისუფლება ვერ ახერხებს ლგბტი პირებისა და ორგანიზაციებს დისკრიმინაციისგან, მუქარებისა და ფიზიკური ძალადობისგან ეფექტურ დაცვას. 2017 წლის აპრილში, გაეროს ადამიანის უფლებათა კომიტეტმა სერბეთს მოსთხოვა სიძულვილის ნიადაგზე ჩადენილი დანაშაულის წინააღმდეგ კანონმდებლობის ეფექტური იმპლემენტაცია და გენდერის აღიარების საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი სამართლებრივი პროცედურების შემოღება.[2]

საერთაშორისო ორგანიზაცია „Freedom House“ 2018 წლის ანგარიშში სერბეთის შესახებ წერს, რომ 2017 წლის ივნისში ანა ბრნაბიჩი სერბეთის პირველი ქალი და პირველი ღიად ლესბოსელი პრემიერ მინისტრი გახდა; თუმცა, კრიტიკოსების მტკიცებით, აღნიშნული უფრო მეტად ევროკავშირის საამებელი ქმედება იყო, ვიდრე ქალთა ან სექსუალურ უმცირესობათა საკითხისადმი გადადგმული მნიშვნელოვანი ნაბიჯი. ლგბტი საზოგადოება კვლავ აწყდება სიძულვილის ენას, მუქარებს და ფიზიკურ ძალადობას; ამასთან, დამნაშავეები იშვიათად ისჯებიან. მიუხედავად ამისა, ხელისუფლებამ რიგი ჟესტებით მხარდაჭერა გამოუცხადა ლგბტი თემს; ანა ბრნაბიჩი სექტემბერში დაესწრო ყოველწლიურ ღირსების აღლუმს ბელგრადში.[3]

საერთაშორისო ორგანიზაცია „Human Rights Watch“ 2018 წლის ანგარიშში სერბეთის შესახებ წერს, რომ ლგბტი პირებისა და აქტივისტების მიმართ შევიწროვება და თავდასხმები რეგულარულად ხდებოდა. სექსუალურ უმცირესობათა უფლებების დაცვის ორგანიზაციამ „DA SE ZNA!“ 2016 წლის აგვისტოდან 2017 წლის აგვისტომდე პერიოდში ლგბტი პირთა მიმართ ინციდენტების 97 შემთხვევა აღწერა, მათ შორის იყო 9 ფიზიკური თავდასხმა, 12 მუქარის ფაქტი და სიძულვილის ენის გამოყენების 56 შემთხვევა.[4]

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი 2018 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში სერბეთში ადამიანის უფლებათა დაცვის პრაქტიკის შესახებ (საანგარიშო პერიოდი 2017 წელი) წერს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ კანონმდებლობით აკრძალულია სექსუალური ორიენტაციის და გენდერული იდენტობის ნიადაგზე დისკრიმინაცია, ლგბტი პირების მიმართ ძალადობა და დისკრიმინაცია სერიოზულ პრობლემად რჩება. ლგბტი აქტივისტების ინფორმაციით, ქვეყნის მოსახლეობის 60% კვლავ ფიქრობს, რომ ჰომოსექსუალიზმი დაავადებაა, ხოლო 20% ლგბტი პირებს კრიმინალებად მიიჩნევს. ლგბტი აქტივისტის დრაგოსლავა ბარზუტის ინფორმაციით, ლგბტი მოსახლეობის 72% ვერბალური, ხოლო 26% ფიზიკური ძალადობის მსხვერპლი ყოფილა სექსუალური ორიენტაციისა და გენდერული იდენტობის გამო. პოლიციის მონაცემებით, 2012 წლის იანვრიდან 2017 წლის თებერვლამდე პერიოდში ლგბტი პირების წანააღმდეგ სიძულვილის ნიადაგზე ჩადენილი დანაშაულის 45 ფაქტი გამოვლინდა. […] თავდასხმების უმეტესობა არ გამოძიებულა და დამნაშავეები არ დასჯილან.17 სექტემბერს ზედიზედ მეოთხედ ჩატარდა ყოველწლიური აღლუმი, რომელიც სექსუალური უმცირესობების უფლებების პროპაგანდას ემსახურება. პოლიციამ ცენტრალური ბელგრადის დიდი ნაწილი ჩაკეტა, რათა მონაწილეთა უსაფრთხოება დაცული ყოფილიყო. მსვლელობაში ათასამდე პირი მონაწილეობდა და მათ უსაფრთხოებას 500-მდე პოლიციელი იცავდა. არანაირ ინციდენტს აღლუმზე ადგილი არ ჰქონია. ანა ბრნაბიჩი სერბეთის პირველი ღიად ჰომოსექსუალი პრემიერ მინისტრი გახდა.[5]

[1] European Union: European Asylum Support Office (EASO), EASO COI Report. Republic of Serbia Country Focus, November 2016, available at:

[accessed 12 November 2018]

[2] Amnesty International, Amnesty International Report 2017/18 – Serbia, 22 February 2018, available at:

[accessed 12 November 2018]

[3] Freedom House, Freedom in the World 2018 – Serbia, 28 May 2018, available at:

[accessed 12 November 2018]

[4] Human Rights Watch, World Report 2018 – Serbia, 18 January 2018, available at:

[accessed 12 November 2018]

[5] US Department of State; 2017 Country Report on Human Rights Practices; Serbia; April 20, 2018; available at: https://www.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/2017/eur/277215.htm [accessed 12 November 2018]

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 1-7 სექტემბერი, 2018

ვითარება ავღანეთში – ზაბულის პროვინციაში თალიბანის მაღალი რანგის მეთეურები მოკლეს. მულაჰ ასადსა და მულაფ სანგალთან ერთად, ავიაგამანადგურებლების შეტევის დროს, მოძრაობის კიდევ რამდენიმე წევრი დაიღუპა.[1]

ავღანეთის სამხრეთ ნაწილში დაუდგენელი პირები 3 სკოლას დაესხნენ თავს. შემთხვევა პაკტიკას პროვინციაში მოხდა. ადგილობრივების ცნობით, ერთერთი სკოლის ტერიტორიაზე ჭურვი ჩამოვარდა, დანარჩენ 2-ს კი ყუმბარები ესროლეს. დაღუპულთა დადაშავებულთა შესახებ ცნობები არ გავრცელებულა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[2]

საერთაშორისო კოალიციამ ავღანეთში „ისლამური სახელმწიფოს“ ერთერთი ლიდერი მოკლა. ვილაიათ ხორასანი, იგივე აბუ საად ორაკზაი ნანგაჰარის პროვინციაში საჰაერო იერიშის დროს დაიღუპა.[3]

„თალიბანის“ ერთერთი ლიდერი ჯალალედინ ჰაქანი ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ გარდაიცვალა. ის ავღანეთში დაკრძალეს. ჯალალედინ ჰაქანმა „თალიბანის“ ერთერთი ყველაზე საშიში დანაყოფი, ჰაქანის ქსელი შექმნა. დაჯგუფებას ის 70-იან წლებში შეუერთდა. 90-იანი წლებიდან, მას შემდეგ რაც ავღანელმა ჯიჰადისტებმა ძალაუფლება ჩაიგდეს ხელში, ჰაქანმა მინისტრის პოსტი დაიკავა და დაჯგუფების მმართველთა საბჭოს წევრიც გახდა. ჰაქანის ქსელი ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა 2012 წელს ტერორისტულ ორგანიზაციად გამოაცხადა. ამ დროისთვის ჯგუფს მისი შვილი, სირაჯუდინ ჰაქანი მეთაურობს.[4]

ქაბულში თვითმკვლელი ტერორისტის აფეთქებას სულ მცირე 20 ადამიანი ემსხვერპლა, 70-მდე კი დაიჭრა. არსებული ინფორმაციით, ქაბულის შიიტურ უბანში ორი აფეთქება 5 ოქტომბერს საღამოს საათებში მოხდა; აფეთქებას, ასევე, ორი ჟურნალისტი ემსხვერპლა – 28 წლის სამინ ფარამარზი და 23 წლის რამიზ აჰმადი. ტერაქტზე პასუხისმგებლობა „ისლამურმა სახელმწიფომ“ აიღო. 2018 წელს ყველაზე მეტი ჟურნალისტი ავღანეთში დაიღუპა. მხოლოდ ამ წელში, ავღანეთში აფეთქებებსა და ძალადობას 10 ჟურნალისტი შეეწირა, ბოლო ინციდენტს კი კიდევ ორი ემსხვერპლა.[5]

ავღანეთის ჩრდილო-დასავლეთით, თალიბანის თავდასხმას 11 ავღანელი ჯარისკაცი ემსხვერპლა. შეტაკება ბადღის პროვინციაში მოხდა, რა დროსაც ასევე 13 ექსტრემისტი დაიღუპა. ამავე დღეს ექსტრემისტებმა ტახარის პროვინციაში პოლიციის ერთერთ განყოფილებაზე მიიტანეს იერიში, რასაც რვა პოლიციელი ემსხვერპლა. ხელისუფლების ცნობით, თალიბებმა ერთი პოლიციელი ტყვედ აიყვანეს.[6]

სირიაში ომს ერთ თვეში 400-მდე მშვიდობიანი მოქალაქი ემსხვერპლა – მათ შორის 66 ბავშვია. სირიის ადამიანის უფლებათა ქსელის (SNHR) ინფორმაციით, 36 ადამიანი ასადის რეჟიმის მთავარი მხარდამჭერის, რუსეთის შეიარაღებულმა ძალებმა იმსხვერპლა, სირიის სამთავრობო ძალების თავდასხმის გამო 239 ადამიანი დაიღუპა, 100-ზე მეტი ადამიანია დაღუპული ტერაქტებისას. ამავე ანგარიშის მიხედვით, იანვრიდან დღემდე სირიაში 6 036 ადამიანია დაღუპული. სირიის ომში, 2011 წლიდან ამ დრომდე 350 ათასზე მეტი ადამიანია მოკლული.[7]

ერაყში მიტინგზე პოლიციასთან შეტაკებისას 1 ადამიანი დაიღუპა და 25 დაშავდა – ერაყის ერთერთი მთავარი პორტი, რომელიც ქალაქ ბასრაში მდებარეობს, ქალაქში არსებული მასობრივი შეტაკებების გამო დროებით დაიკეტა. ბასრას სამხრეთით აქციის მონაწილეები და პოლიციელები ერთმანეთს ფიზიკურად დაუპირისპირდნენ, რა დროსაც 1 ადამიანი დაიღუპა, 25 კი დაშავდა. ერაყის სამხრეთ ნაწილში, რომელიც ძირითადად შიიტებით არის დასახლებული, პროტესტის ტალღა რამდენიმე კვირაა გრძელდება. ისინი აპროტესტებენ ინფრასტრუქტურის და ელექტროენერგიის არარსებობას, ასევე კორუფციას. 2-მილიონიანი ქალაქის მოსახლეობა უწყლობასაც უჩივის და ამბობს, რომ მათ სახლებში მარილიანი წყალი მოდის.[8]

იემენში ეკონომიკური მდგომარეობის გაუარესებას აქციებით აპროტესტებენ – იემენში, ქალაქ ადენში ასობით დემონსტრანტი ქვეყანაში ეკონომიკური მდგომარეობის გაუარესებას და ვალუტის გაუფასურებას აპროტესტებს. მომიტინგეებმა ქალაქის სამხრეთით გადაკეტეს ძირითადი საავტომობილო გზები და საბურავები დაწვეს. აქციების შედეგად ქალაქში მაღაზიები და სახელმწიფო სტრუქტურების ნაწილი დაიკეტა. იემენური რიალი დოლარის მიმართ სამოქალაქო ომის შემდეგ სულ უფრო უფასურდება. ფულის გაუფასურებამ მთელი რიგი სამომხმარებლო პროდუქცია გააძვირა და ის ქვეყნის მოსახლეობის ნაწილისთვის ხელმიუწვდომელი გახადა.[9]

ტერაქტი სომალიში – სომალის დედაქალაქის, მოგადიშუს ცენტრში აფეთქების შედეგად მსხვერპლთა რაოდენობა 6-მდე გაიზარდა. მათ შორის სამი ჯარისკაცია, რომლებიც ტერორისტის ავტომობილის შეჩერებას შეეცადნენ. კიდევ სამი დაღუპული კი ბავშვია. ტერორისტი მანქანით შეეცადა გაერღვია საგუშაგო, თუმცა სამართალმდაცველებმა მისი შეკავება შეძლეს, მაგრამ ისინი ადგილზე დაიღუპნენ. აფეთქების შედეგად, დაინგრა ახლომდებარე სკოლა, დაზიანდა შენობები, მათ შორის, მეჩეთიც. ბოლო მონაცემებით, ტერაქტის შედეგად 11 ადამიანი დაშავდა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა ტერორისტულმა დაჯგუფება ალ-შაბაბმა აიღო.[10]

საუდის არაბეთში სოციალურ ქსელში რელიგიურ თემაზე ხუმრობა დასჯადი ხდება – რელიგიურ თემაზე ქილიკობის გამო, ადამიანი შესაძლოა ციხეში 5 წლის ვადით ჩასვან. ამის შესახებ საუდის არაბეთის პროკურატურის განცხადებაში წერია. „სოციალურ ქსელებში იმ შინაარსის შექმნა და გავრცელება, რომელიც მიზნად ისახავს საზოგადოებრივი წესრიგის, რელიგიური ფასეულობების და ზნეობრივი ნორმების დაცინვას ან ძირის გამოთხრას, კიბერდანაშაულად განიხილება“, – ნათქვამია განცხადებაში. 2012 წელს საუდის არაბეთში ვებგვერდ „საუდის არაბეთის ლიბერალური ქსელის“ დამფუძნებელი  ქვეყანაში სასულიერო პირებისა და სასულიერო პოლიციის კრიტიკისთვის დააპატიმრეს. მას 10-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს.[11]

ინდოეთში ჰომოსექსუალების კავშირი სისხლის სამართლის დანაშაული აღარ იქნება – ინდოეთის უზენაესმა სასამართლომ ისტორიული გადაწყვეტილება მიიღო – ჰომოსექსუალების სექსი სისხლის სამართლის დანაშაული აღარ იქნება. ახალი ვერდიქტი აუქმებს წინა დადგენილებას, რომელიც კოლონიალიზმის პერიოდში მიიღეს. მის მიხედვით, გეების სექსუალური კავშირი გამოცხადებული იყო, როგორც „არაბუნებრივი ქცევის დანაშაული“. ბოლო წლების განმავლობაში ინდოეთში ჰომოსექსუალიზმის დეკრიმინალიზაციისთვის მრავალი ლგბტ ორგანიზაცია მუშაობდა.[12]

[1] Xinhua News; Airstrikes kill 2 Taliban commanders in Southern Afghanistan; 1 September, 2018; available at: http://www.xinhuanet.com/english/2018-09/01/c_137436028.htm

[2] Xinhua News; Militants attack 3 schools with hand grenades in E. Afghanistan; 2 September, 2018; available at: http://www.xinhuanet.com/english/2018-09/03/c_137441444.htm

[3] CNN; US confirms death of ISIS leaderin Afghanistan; By Ryan Browne, Eli Watkins and Sam Kiley; 3 September, 2018; available at: https://edition.cnn.com/2018/09/02/politics/isis-leader-killed-afghanistan/index.html

[4] The Guardian; Leader of Haqqani network in Afghanistan is dead, say Taliban; 4 September, 2018; available at: https://www.theguardian.com/world/2018/sep/04/jalaluddin-haqqani-leader-of-militant-haqqani-network-in-afghanistan-has-died-say-taliban

[5] CNN; Two journalists among 20 killed in wrestling club blasts in Kabul; By Ehsan Popalzai and Bard Wilkinson; 6 September, 2018; available at: https://edition.cnn.com/2018/09/06/asia/kabul-attack-wrestling-intl/index.html

[6] იმედის ახალი ამბები; ავღანეთში თალიბანის თავდასხმას 11 ჯარისკაცი და 13 ექსტრემისტი ემსხვერპლა; 6 სექტემბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/76555/avganetshi-talibanis-tavdaskhmas-11-jariskatsi-da-13-eqstremisti-emskhverpla

[7] Daily Sabah; 391 civilians, including 66 children, killed in Syria in August; 1 September, 2018; available at: https://www.dailysabah.com/syrian-crisis/2018/09/01/391-civilians-including-66-children-killed-in-syria-in-august

[8] Reuters; Protesters torch political party offices in Barsa’s fourth night of violence; By Aref Mohammed and Raya Jalabi; 6 September, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-iraq-protests/main-iraqi-port-closed-as-one-dies-25-injured-in-basra-protests-idUSKCN1LM0N6?il=0

[9] Reuters; Protests over Yemen’s weakening currency paralyze Aden; By Mohammed Mukhashaf; 2 September; 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-yemen-security/protests-over-yemens-weakening-currency-paralyze-aden-idUSKCN1LI0EZ?il=0

[10] US News; Suicide car bombing in Somalia’s Capital kills at least 6; 2 September, 2018; available at: https://www.usnews.com/news/world/articles/2018-09-02/suicide-car-bombing-in-somalias-capital-wounds-at-least-4

[11] The Independent; Saudi Arabia prosecutor seas people who post satire on social media can be jailed; By Tom Barnes; 5 September, 2018; available at: https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/saudia-arabia-social-media-satire-jail-sentences-twitter-facebook-censorship-a8523781.html

[12] BBC; India court legalizes gay ses in landmark ruling; 6 September, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-india-45429664

ირანი. ლგბტი პირთა მიმართ არსებული დამოკიდებულება – ივლისი, 2018

ლგბტი პირთა უფლებების დაცვის საერთაშორისო ასოციაცია ILGA თავის 2016 წლის ანგარიშში წერს, რომ ირანის ისლამური რესპუბლიკის სისხლის სამართლის ისლამური კოდექსის მიხედვით, სოდომიზმი ანუ სექსუალური ურთიერთობა მამაკაცებს შორის, წარმოადგენს სისხლის სამართლის დანაშაულს, რისთვისაც სასჯელს წარმოადგენს სიკვდილით დასჯა. თუ რა ფორმით განხორციელდება სასჯელი, წყვეტს შარიათის სასამართლო. ორივე მხარე ისჯება მაშინ, თუ ისინი არიან სრულწლოვნები, ქმედუნარიანნი და აქვთ ნების თავისუფლება. იმ შემთხვევაში, თუ სოდომიზმი ხდება ნებაყოფლობით, ორ არასრულწლოვანს შორის, ორივე მხარე ისჯება 74 როზგით, ხოლო თუ ერთერთი მხარე სრულწლოვანია, ხოლო მეორე – არასრულწლოვანი, პირველი ექვემდებარება სიკვდილით დასჯას, ხოლო მეორე  – 74 როზგს, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა აქტი მოხდა ძალადობით, მისი სურვილის წინააღმდეგ.

ზემოხსენებული კანონის თანახმად, ლესბიანიზმი ანუ სექსუალური აქტი ორ ქალს შორის, ასევე წარმოადგენს სისხლის სამართლის დანაშაულს, რომლის ჩადენისთვისაც სასჯელის სახით დაწესებულია 100 როზგი, ორივე მხარისთვის. მხარეების მიმართ მოქმედებს ზემოთ ჩამოთვლილი კრიტერიუმები (სრულწლოვნება, ქმედუნარიანობა და ნების თავისუფლება). ასევე, იმ შემთხვევაში, როდესაც ლესბიანიზმი განმეორებით იქნა ჩადენილი 3-ჯერ და თითოეულ შემთხვევაში აღსრულდა სასჯელი, მეოთხე შემთხვევის დროს პირი დაექვემდებარება სიკვდილით დასჯას.

ანგარიშში, ასევე, მოცემულია ხელისუფლების უმაღლესი თანამდებობის პირების დამოკიდებულება სექსუალური უმცირესობების მიმართ. მაგალითად, 2014 წელს, ირანის უმაღლესმა მეთაურმა ჰომოსექსუალიზმი განმარტა, როგორც „მორალური ხრწნა“ და  „გარყვნილი ქმედება“. ასევე, 2016 წელს, პარლამენტის სპიკერმა ჰომოსექსუალიზმს უწოდა „თანამედროვე დასავლური „ურჯულოება“, ხოლო ეროვნული უსაფრთხოების უმაღლესმა საბჭომ ცენზურას დაუქვემდებარა ზემოხსენებული საკითხი და აუკრძალა პრესას ნებისმიერი სახით მისი გაშუქება, სახელწმიფო უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მოტივით.[1]

საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაცია „Freedom House“ ირანის შესახებ თავის 2018 წლის ანგარიშში უთითებს, რომ ირანის სისხლის სამართლის კოდექსის თანახმად, ტრადიციული ქორწინების გარეთ ჩადენილი ნებისმიერი სახის სექსუალური აქტი წარმოადგენს სისხლის სამართლის დანაშაულს. ასევე, ირანი მიეკუთვნება ქვეყანათა იმ მცირე რიცხვს, სადაც ერთნაირი სქესის წარმომადგნელებს შორის ნებაყოფლობითი სექსუალური აქტი სიკვდილით ისჯება. ანგარიშის მიხედვით, ლგბტი პირები ირანში ხშირად აწყდებიან ძალადობასა და დისკრიმინაციას, თუმცა, ამ კუთხით პრობლემები, როგორც წესი არ ხმაურდება, გამომდინარე იქიდან, რომ ეს პირები ღიად ვერ საუბრობენ ამ თემაზე.[2]

„Human Rights Watch“ ირანის შესახებ საკუთარი 2017 წლის ანგარიშში (რომელიც აღწერს 2016 წლისთვის არსებულ მდგომარეობას) წერდა, რომ გაეროს ბავშვთა კომიტეტის ინფორმაციით, სექსუალური უმცირესობის წარმომადგენელი ბავშვების მიმართ, სახელმწიფო ორგანოების მხრიდან გამოიყენებოდა ელექტრონული შოკი, იმ მიზნით, რომ ისინი „განეკურნათ“ ამ დაავადებისგან.[3]

„Human Rights Watch“ ირანის შესახებ საკუთარ 2018 წლის ანგარიშში წერს ირანის ისლამურ რესპუბლიკაში იგივე სქესის პირთა ნებაყოფლობითი სექსუალური ურთიერთობის კრიმინალიზებულ ბუნებაზე და, შესაბამისად, დაწესებულ სასჯელზე (სიკვდილით დასჯა მამაკაცების შემთხვევაში, გაროზგვა – ქალების შემთხვევაში). ამას გარდა, ანგარიშში საუბარია იმ ფაქტზე, რომ ირანის კანონმდებლობა ნებას რთავს და, გარკვეული კუთხით, სუბსიდირებასაც უწევს ტრანსგენდერ პირებს, რათა მათ, სქესის შესაცვლელად, ჩაიტარონ შესაბამისი ოპერაცია, თუმცა, კანონი არ კრძალავს მათ მიმართ დისკრიმინაციას. ასევე, მოყვანილია კონკრეტული ფაქტი, როდესაც 2017 წლის 14 სექტემბერს, არდებილის პროკურატურამ განუცხადა მედიას, რომ დაკავებულ იქნა 6 ადამიანი იმ მოტივით, რომ ისინი, ტელეგრამის საშუალებით, ხელს უწყობდნენ ჰომოსექსუალიზმის პროპაგანდას.[4]

რაც შეეხება საზოგადოების მხრიდან ზემოხსენებული პირების მიმართ დამოკიდებულებას, წარმოშობის ქვეყანის შესახებ ინფორმაციის კვლევისა და დოკუმენტირების ავსტრიული ცენტრი (ACCORD) ირანის შესახებ საკუთარ 2015 წლის ანგარიშში წერდა, რომ „ჰომოსექსუალი და ტრანსგენდერი პირები, რომლებიც ღიად არ აფიქსირებენ საკუთარ ორიენტაციას, საზოგადოებაში თავისუფლად ცხოვრობენ და გადაადგილდებიან. ირანში ხშირად ხდება, როდესაც იგივე სქესის წარმომადგენელი ორი პირი ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში ერთად ცხოვრობს და ეს საზოგადოების მხრიდან არ ასოცირდება ჰომოსექსუალიზმთან. წარსულში სახეზე იყო რეგულარული რეიდები პოლიციის მხრიდან ჰომოსექსუალი პირების თავშეყრის ადგილებზე, თუმცა სიტუაცია შეიცვალა,  ინტერნეტისა და სოციალური მედიის განვითარების შემდეგ, როდესაც ლგბტი პირებმა დაიწყეს ონლაინ ჩატ-ოთახების და გაცნობითი საიტების გამოყენება. დღეის მდგომარეობით, სახელმწიფო ორგანოები ზოგჯერ, კონკრეტულ ლოკაციებზე უშვებენ კიდეც ჰომოსექსუალური პირების საჯარო შეხვედრას და, ასევე, არსებობს კონკრეტული ადგილები (მაგალითად, სააბაზანოები), სადაც ხდება ფულის სანაცვლოდ ჰომოსექსუალური აქტის შეთავაზება, რაზეც პოლიციას გააჩნია ინფორმაცია, თუმცა, არ რეაგირებს. განსაკუთრებით დიდ ქალაქებში, ადგილობრივი ხელისუფლება არ იყენებს ჰომოსექსუალიზმთან საბრძოლველად „ცეცხლით და მახვილით“ მიდგომას, თუმცა, სანდო წყაროს ცნობით, გარკვეულ შემთხვევებში, როდესაც აქტიურობა მაღალია ან ხელისუფლების წარმომადგენლები მიიჩნევენ, რომ ამგვარი აქტივობა ირანის საგარეო იმიჯისთვის საზიანოა, ისინი დაუყოვნებლივ ერთვებიან საქმეში და იღებენ შესაბამის ზომებს“.[5]

[1] International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association (ILGA), State-Sponsored Homophobia, A world survey of laws: Criminalisation, protection and recognition of same-sex love, May 2016, available at:

[accessed 2 July 2018]

[2] Freedom House, Freedom in the World 2018 – Iran, 19 January 2018, available at:

[accessed 2 July 2018]

[3] Human Rights Watch, World Report 2017 – Iran, 12 January 2017, available at:

[accessed 2 July 2018]

[4] Human Rights Watch, World Report 2018 – Iran, 18 January 2018, available at:

[accessed 2 July 2018]

[5] Austrian Centre for Country of Origin and Asylum Research and Documentation (ACCORD), Iran: Women, children, LGBTI persons, persons with disabilities, “moral crimes”: COI Compilation, December 2015, available at:

[accessed 2 July 2018]

ტანზანია. ლგბტ პირების მიმართ დამოკიდებულება. ივნისი, 2018

აშშ-ის სახელწმიფო დეპარტამენტი 2017 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში 2016 წელს ტანზანიაში ადამიანის უფლებათა დაცვის კუთხით არსებული მდგომარეობის შესახებ წერს, რომ ერთი სქესის წარმომადგენლებს შორის ნებაყოფლობითი სექსუალური ურთიერთობა უკანონოა და წარმოადგენს სისხლის სამართლის დანაშაულს. კანონის მიხედვით, უშუალოდ მატერიკზე და ზანზიბარშიც, „გარყვნილი ქმედება“ დასჯადია 5 წლამდე თავისუფლების აღკვეთით ან ჯარიმით, ხოლო „თუ კაცს აქვს ბუნების საწინააღმდეგო სქესობრივი კავშირი სხვა პირთან ან ნებას აძლევს სხვა პირს, ჰქონდეს აღნიშნული კავშირი მასთან“, სჩადის დანაშაულს, რომელიც დასჯადია მატერიკზე 30 წლით, ხოლო ზანზიბარზე – 14 წლით თავისუფლების აღკვეთით. ზანზიბარში, ასევე, დასჯადია „ლესბოსელობა“ – 5 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთით. ანგარიშში ნათქვამია, რომ ასეთ შემთხვევებში, მტკიცების ტვირთი საკმაოდ მნიშვნელოვანია და, შესაბამისად, საქმე იშვითად მიდის ოფიციალური სამართლებრივი დევნის დაწყებამდე. თუმცა, როგორც წესი, ესაა საფუძველი და საშუალება იმისთვის, რომ პოლიციის წარმომადგენლებმა მიიღონ ქრთამი ან აიძულონ კონკრეტული მოწყვლადი პირი იძულებით სექსუალურ ურთიერთობაზე.

მთავრობის წარმომადგენლები საჯაროდ და აქტიურად ეწინააღმდეგებიან ლგბტი ადამიანების უფლებების კუთხით პოზიტიური ნაბიჯების გადადგმას, რადგან ეს, მათი აზრით, წინააღმდეგობაში მოდის კანონთან და საზოგადოების მორალურ ნორმებთან. მაღალი თანამდებობის ჩინოვნიკები ღიად აკეთებენ ანტი-ლგბტი განცხადებებს;  2016 წლის აგვისტოში, ქვეყნის იუსტიციის სამინისტრო იძიებდა საქმეს კონკრეტულ არასამთავრობო ორგანიზაციასთან მიმართებით, რომელიც სავარაუდოდ მხარს უჭერდა ჰომოსექსუალიზმს და ერთსქესიანთა ქორწინებას; ლგბტი პირები ხშირად წარმოადგნენ მთავრობის მიერ ავტორიზებული სამოქალაქო პატრულის სამიზნეებს; ტანზანიის კომუნიკაციების მარეგულირებელმა ორგანომ დაავალა ერთერთ სატელევიზიო არხს საჯარო ბოდიშის მოხდა იმ მოტივით, რომ მათ გადაცემაში აჩვენეს ინტერვიუ ტრანსგენდერ ქალბატონთან და, რომ ეს ფაქტი აშკარად ეწინააღმდეგებოდა ტანზანიურ ღირებულებებს. ლგბტი თემი, ასევე, ხშირად აწყდება დისკრიმინაციას სოციალური ნიშნით ჯანდაცვის, დასაქმების, საცხოვრებლისა თუ აივ ინფექციის შესახებ ინფორმაციის მიღების კუთხით. მთავრობა არ იღებს ზომებს, რათა აღმოფხვრას აღნიშნული დისკრიმინაცია.[1]

„Amnesty International“ 2018 წლის ანგარიშში ტანზანიის შესახებ წერს, რომ მთავრობა აგრძელებს ბრძოლას ლგბტი თემის წინააღმდეგ. მათ დახურეს ჯანდაცვის ცენტრები და გაუქმებით ემუქრებიან იმ ორგანიზაციებს, რომლებიც ეხმარებიან და კონკრეტულ სერვისებს სთავაზობენ აღნიშნულ პირებს. 2017 წლის 17 თებერვალს, ჯანდაცვის მინისტრმა გააუქმა 40 კერძო ჯანმრთელობის ცენტრი, დაადანაშაულა რა ისინი ერთი სქესის წარმომადგენლებს შორის ურთიერთობის ხელშეწყობაში. 25 ივნისს, საგარეო საქმეთა უწყებამ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ გააძევებს ნებისმიერ უცხოელს ან დააკავებს ნებისმიერს, რომელიც მუშაობს ლგბტი თემის უფლებების დაცვაზე.

2017 წლის 18 სექტემბერს, ზანზიბარში დააკავეს 12 ქალი და 8 მამაკაცი მაშინ, როდესაც ისინი ესწრებოდნენ ტრენინგს აივ ინფექციის თემაზე. მთავრობამ ისინი დაადანაშაულა ლგბტი უფლებების პოპულარიზაციაში. 17 ოქტომბერს დაკავებულ იქნა ჯანდაცვის და ადამიანის უფლებათა 13 აქტივისტი (მათ შორის, 3 უცხოელი), რომლებიც შეხვედრაზე მსჯელობდნენ მთავრობის მიერ ლგბტი თემისთვის კონკრეტულ ჯანდაცვის სერვისებზე წვდომაზე დაწესებული შეზღუდვების შესახებ, თუმცა, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, არასაკმარისი მტკიცებულებების გამო, 27 ოქტომბერს ყველა მათგანი გაათავისუფლეს.[2]

„Human Rights Watch“ 2018 წლის ანგარიშში ტანზანიის შესახებ წერს, რომ 2016 წლიდან ტანზანიის მთავრობამ დაიწყო უპრეცედენტო სადამსჯელო ღონისძიებების კამპანია ლგბტი თემის და მათი უფლებადამცველების წინააღმდეგ, დახურეს კერძო კლინიკები, რომლებიც სერვისებს სთავაზობდნენ ჰომოსექსუალებს, სექს-მუშაკებს, ნარკოტიკების მომხმარებლებს; მარტში, პოლიციამ, სოციალურ ქსელში „Instagram“ გავრცელებული პოსტის გამო, ჰომოსექსუალიზმში დაადანაშაულა 19 წლის მამაკაცი და დაუქვემდებარა სწორი ნაწლავის იძულებით შემოწმებას, რომელიც წამების ფორმადაა მიჩნეული. კამპანიის შედეგად, რამდენიმე წყაროს ინფორმაციით, შიდსით დაავადებულები იძულებულნი გახდნენ, შეეწყვიტათ მკურნალობა, ხოლო ჰომოსექსუალებს შეუწყდათ ტესტირებისა და პრევენციის ცენტრებზე წვდომა.[3]

კანადის იმიგრაციისა და ლტოლვილთა საბჭო ტანზანიაში საზოგადოების მხრიდან ლგბტი თემის მიმართ არსებული დამოკიდებულების შესახებ 2014 წლის ანგარიშში წერს, რომ „სექსუალური უმცირესობა ხშირად აწყდება დისკრიმინაციას საზოგადოების მხრიდან. ტანზანიელი საზოგადოება გეებს აღიქვამს, როგორც „დაწყევლილებს“ და „კრიმინალებს“, ხოლო ჰომოსექსუალიზმს, როგორც დასავლეთის მიერ თავსმოხვეულ და ტანზანიური კულტურის საწინააღმდეგო ცოდვას. წყაროები უთითებენ, რომ ლგბტი პირების უმრავლესობა ერიდება საკუთარი ორიენტაციის საჯაროდ დაფიქსირებას, რადგან ეშინია საზოგადოებრივი წნეხის. ლგბტი თემის წარმომადგენლები ხშირად აწყდებიან სირთულეებს დასაქმების კუთხით. მრავალმა მათგანმა დაკარგა სამუშაო ადგილი მას შემდეგ, რაც გამოააშკარავეს თავიანთი სექსუალური ორიენტაცია. ასევე, Human Rights Watch-ის 2013 წლის ანგარიშის მიხედვით, 2009 წელს ტრანსგენდერი მამაკაცი სასტიკად იქნა ნაცემი დერ ეს სალაამის პოლიციის მიერ, რომელიც მხოლოდ 6 დღის შემდეგ გაათავისუფლეს.

ანგარიშის მიხედვით, ლგბტი თემი ასევე აწყდება სოციალურ დისკრიმინაციას საცხოვრებლის და განათლების მიღების კუთხით; დაფიქსირდა სკოლებიდან ლგბტი პირების გარიცხვის 10 ფაქტი, ხშირია სტუდენტების მიერ სწავლისთვის თავის ნებაყოფლობითი დანებების ფაქტები, რაც გამოწვეულია მათდამი სტუდენტების, მასწავლებლების და ლექტორების ჰომოფობიური დამოკიდებულებით. ადგილი აქვს დისკრიმინაციას ჯანდაცვის კუთხით, მათ შორის, ზოგჯერ, მკურნალობაზე უარის თქმას პაციენტის სექსუალური ორიენტაციის გამო. ადგილობრივი ლგბტი აქტივისტის განმარტებით, დისკრიმინაციის ფაქტები უფრო ხშირია ისეთი შემთხვევების დროს, როდესაც მათ სურთ მკურნალობა აივ ან სექსუალურად გადამდები დაავადებებისგან. ღიად გეი და ტრანსგენდერი პირები აწყდებიან წინააღმდეგობას აივ ინფექციის სამკურნალო პრეპარატებზე წვდომის კუთხით;[4]

[1] United States Department of State, 2016 Country Reports on Human Rights Practices – Tanzania, 3 March 2017, available at:

[accessed 1 June 2018]

[2] Amnesty International, Amnesty International Report 2017/18 – Tanzania, 22 February 2018, available at:

[accessed 1 June 2018]

[3] Human Rights Watch, World Report 2018 – Tanzania, 18 January 2018, available at:

[accessed 1 June 2018]

[4] Canada: Immigration and Refugee Board of Canada, Tanzania: Treatment of sexual minorities by society and government authorities; recourse and protection available to those who have been subject to ill treatment (2007 – July 2014), 8 August 2014, TZA104923.E, available at:

[accessed 1 June 2018]

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 24-31 მარტი, 2018

ეგვიპტეში აფეთქებას 2 ადამიანი ემსხვერპლა – მანქანაზე დამაგრებული ასაფეთქებელი მოწყობილობა აფეთქდა ეგვიპტის სიდიდით მეორე ქალაქ ალექსანდრიაში. დაღუპულია ორი ადამიანი. შემთხვევის შედეგად დაშავდა ოთხი ადამიანი. ისინი საავადმყოფოში გადაიყვანეს. აფეთქების მთავარი სამიზნე ალექსანდრიის პოლიციის მაიორი მოსტაფა ალ-ნემრი იყო. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[1]

ეგვიპტის პრეზიდენტად ისევ აბდელ ფატაჰ ალ-სისი აირჩიეს – მან 21,5 მილიონი ამომრჩევლის ხმა მიიღო. აბდელ ფატაჰ ალ-სისი ქვეყანას 4 წლის განმავლობაში უხელმძღვანელებს. ეგვიპტეში მცხოვრები 96 მილიონი მოქალაქიდან ხმის მიცემის უფლება 59,5 მილიონ ადამიანს ჰქონდა. ქვეყნაში 376 საარჩევნო კომიტეტი და დაახლოებით 17 000 კომისია მუშაობდა. არჩევნებს 63 ორგანიზაციის წარმომადგენელი აკვირდებოდა.[2]

ევროკავშირი თალიბანისთვის შეღავათის გასაწევად მზად არის – ევროკავშირი სანქციების სიიდან ამოიღებს მოძრაობა „თალიბანის“ იმ წევრებს, რომლებიც სამშვიდობო პროცესს მხარს დაუჭერენ, – ამის შესახებ ევროკავშირის უმაღლესმა წარმომადგენელმა საგარეო საკითხებში ფედერიკა მოგერინიმ განაცხადა. მისი თქმით, „თალიბებმა“ უნდა გამოავლინონ გამბედაობა და მიიღონ სამშვიდობო შეთავაზება ავღანეთის პრეზიდენტის მხრიდან, რათა ქვეყანაში შეწყდეს ომი. 28 თებერვალს ავღანეთის პრეზიდენტი აშრაფ ღანი „თალიბანის“ პოლიტიკურ ჯგუფად აღიარების ინიციატივით გამოვიდა. აშრაფ ღანმა თალიბებს ცეცხლის შეწყვეტა და პატიმრების გათავისუფლება შესთავაზა. ამასთან, ღანი მზად არის ქვეყნის კონსტიტუციაში ცვლილებები შეიტანოს. ის ასევე მზად არის დაიცვას იმ პირების უსაფრთხოება, რომელიც სამშვიდობო მოლაპარაკებებს შეუერთდებიან.[3]

პირველად პაკისტანში ახალ ამბებს ტრანსგენდერი ქალი წაიყვანს – 21 წლის მარვია მალიკი პირველი ტრანსგენდერი იქნება, რომელიც პაკისტანში ახალი ამბების გამოშვებას გაუძღვება. მალიკი ეთერში პირველად 23 მარტს გამოჩნდა და ფაქტს პაკისტანში სოციალური ქსელების მომხმარებელთა მწვავე გამოხმაურება მოჰყვა. 2017 წლის მონაცემებით, 200-მილიონიან ქვეყანაში, დაახლოებით, 10 ათასი ტრანსგენდერი ცხოვრობს.[4]

მალალა, თავდასხმის შემდეგ, პაკისტანში პირველად ჩავიდა – მალალა იუსაფზაი პუშტუნი პაკისტანელი უფლებადამცველი, რომელიც მთელ მსოფლიოში ქალებისთვის განათლებაზე ხელმისაწვდომობისთვის იბრძვის, თავის ქვეყანაში, მასზე მომხდარი თავდასხმის შემდეგ, პირველად ჩავიდა. როგორც ცნობილია, ის პაკისტანის პრემიერ-მინისტრს შეხვდება. ის პაკისტანში განსაკუთრებული დაცვის ქვეშაა. მალალა, რომელიც ახლა უკვე 20 წლისაა და მშვიდობის დარგში ნობელის პრემიის მფლობელია, 2012 წლის 9 ოქტომბერს დაჭრეს. მანამდე ის 11 წლის ასაკში ცნობილი გახდა ბლოგით, რომელსაც BBC-ზე აქვეყნებდა. ბლოგში ის თავის შესახებ და პაკისტანში არსებული სოციალურ-პოლიტიკური ცხოვრების შესახებ წერდა, აკრიტიკებდა თალიბანის მოძრაობას და ახალგაზრდა ქალებისთვის განათლების მიღების უფლებების მოთხოვნებს აყენებდა. სწორედ ამიტომ მისი მოკვლა თალიბანმა მაშინ სცადა, როდესაც სკოლაში ავტობუსით მიდიოდა. მას ორი რთული ოპერაციის გადატანა მოუხდა. ახლა ის დიდ ბრიტანეთში მშობლებთან ერთად ცხოვრობს.[5]

სომალის პარლამენტთან აფეთქებას 5 ადამიანი ემსხვერპლა – სომალის დედაქალაქში მომხდარ აფეთქებას სულ მცირე 5 ადამიანი ემსხვერპლა, რამდენიმე კი დაშავდა. დანაღმული ავტომობილი პარლამენტთან ახლოს აფეთქდა, სადაც ასევე შინაგან საქმეთა სამინისტროს შენობა მდებარეობს. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[6]

იემენში ჰუმანიტარული დახმარების ტვირთი დაიწვა – იემენში, წითელი ზღვის სანაპიროზე, ჰოდეიდას პორტში ხანძარი გაჩნდა. ხანძრის შედეგად საწვავი და დევნილებისთვის განკუთვნილი ჰუმანიტარული მარაგი დაიწვა. საწყობში გაეროს მიერ დევნილებისთვის გამოყოფილი საკვები და ასობით ათასი ლეიბი ინახებოდა. გაეროს ინფორმაციით, იემენში 4-დან 3 ადამიანი, დაახლოებით 22 მილიონი ადამიანი ომის მსხვერპლი, მშვიდობიანი მოქალაქეა და მათ არსებობისთვის დახმარება ესაჭიროებათ. პირველადი ინფორმაციით, ხანძარი მოკლე ჩართვამ გამოიწვია. „ცეცხლმა გაანადგურა უზარმაზარი რაოდენობით საწვავი, ჰუმანიტარული დახმარება და საკვები პროდუქტები“, – თქვა გაეროს მსოფლიო სასურსათო პროგრამის (WFP) თანამშრომელმა და დასძინა, რომ ხანძრის მიზეზს გამოძიება დაადგენს.[7]

[1] CNBC; Bomb kills two in Alexandria ahead of Egypt presidential vote; By Reuters; 24 March, 2018; available at: https://www.cnbc.com/2018/03/24/egypt-blast-bomb-kills-two-in-alexandria-ahead-of-presidential-vote.html?__source=twitter%7Cmain

[2] იმედი; ახალი ამბები; ეგვიპტის პრეზიდენტად ისევ აბდელ ფატაჰ ალ-სისი აირჩიეს; 29 მარტი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/54933/egviptis-prezidentad-isev-abdel-patah-alsisi-airchies

[3] News Europe; Mogherini in Tashkent to discuss Afghan peace; By Dan Alexe; 26 March, 2018; available at: https://www.neweurope.eu/article/mogherini-tashkent-discuss-afghanistan/

[4] CNN; Meet Pakistan’s first transgender news anchor; by Sophia Saifi; 27 March, 2018; available at: https://edition.cnn.com/2018/03/27/asia/pakistan-transgender-anchor-intl/index.html

[5] BBC; Malala Yousafzai returns to Pakistan for first time since shooting; 29 March, 2018; available at: http://www.bbc.com/news/world-asia-43578604

[6] CTV News; Car bomb kills 4, driver near parliament in Somali capital; By Abdi Guled, the Associated Press; 25 March, 2018; available at: https://www.ctvnews.ca/world/car-bomb-kills-4-driver-near-parliament-in-somali-capital-1.3857702

[7] Independent; Huge fire destroys warehouses filled with aid supplies at Yemen port in blow for desperate refugees; 30 March, 2018; available at: https://imedinews.ge/ge/msoflio/55374/iemenshi-humanitaruli-dakhmarebis-maragi-daitsva-video

ნიგერია. ლგბტ პირების მიმართ არსებული დამოკიდებულება. მარტი, 2018

„Amnesty International“ 2017-2018 წლების ანგარიშში ნიგერიის შესახებ წერს, რომ ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონში ვრცელდებოდა ინფორმაცია სექსუალური ორიენტაციის ნიადაგზე პირების დაპატიმრებების, საჯარო დამცირების, გამოძალვის და დისკრიმინაციის შესახებ. 2017 წლის აპრილში, კადუნას შტატში, ზარიაში ნიგერიის პოლიციამ 53 კაცს ბრალი დასდო კონსპირაციაში, უკანონო შეკრებაში და აკრძალული საზოგადოების წევრობაში. მათ ბრალი დასდეს გეი ქორწილზე დასწრებაში. 2017 წლის ზაფხულს, ლაგოსის ერთერთ სასტუმროში  12-დან 28 წლამდე 42 კაცი და ბიჭი დააპატიმრეს; ისინი აივ ინფექციის შესახებ არასამთავრობო ორგანიზაციის მიერ ორგანიზებულ პროგრამას ესწრებოდნენ. მათ ბრალი დასდეს „გეი აქტივობებში ჩართულობაში“; პოლიციამ ისინი მედიის საშუალებით საჯაროდ აჩვენა.[1]

„Human Rights Watch“ 2018 წლის ანგარიშში ნიგერიის შესახებ წერს, რომ 2014 წლის იანვარში ერთსქესიანთა ქორწინების (აკრძალვის) აქტის (SSMPA) მიღებამ, ეფექტურად დააკანონა ლგბტ თემის შეურაცხყოფა 2017 წელს. კანონმა შეარყია ლგბტ თემის, ადამიანის უფლებათა დამცველი ორგანიზების და სხვათა გამოხატვის თავისუფლება. 2017 წლის ზაფხულს, ლაგოსის ერთერთ სასტუმროში პოლიციამ 40 კაცზე მეტი დააპატიმრა; ისინი ესწრებოდნენ აივ ინფექციის შესახებ ღონისძიებას. პოლიციამ მათ ბრალი დასდო იგივე სქესთან სექსუალური კავშირის დამყარებაში, რაც 14 წლამდე პატიმრობით ისჯება. 2017 წლის აპრილში 53 კაცი დააპატიმრეს გეი ქორწილის აღნიშვნისთვის; მათ ბრალი დასდეს აკრძალული საზოგადოების წევრობაში.

ერთსქესიანთა ქორწინების (აკრძალვის) აქტის (SSMPA) გარდა, ნიგერიის სისხლის სამართლის კოდექსით, ნებისმიერი პირის მიერ სექსუალური კავშირის დამყარება იგივე სქესის წარმომადგენელთან ისჯება პატიმრობით მაქსიმუმ 14 წლის ვადით. შარიათის სისხლის სამართლის კოდექსით, რომელიც ჩრდილოეთის ზოგიერთ შტატში მიღებულია, იკრძალება ერთსქესიანთა სექსუალური ურთიერთობა; მაქსიმალური სასჯელი კაცისთვის შეიძლება იყოს ჩაქოლვით სიკვდილი; ხოლო ქალისთვის – გამათრახება და/ან პატიმრობა.[2]

„Freedom House“ 2017 წლის ანგარიშში ნიგერიის შესახებ წერს, რომ შეიარაღებული და ექსტრემისტული ჯგუფები და უსაფრთხოების ძალები თანმიმდევრულად არღვევენ ნიგერიელთა ადამიანის უფლებებს, როგორც რელიგიურ და ეთნიკურ ნიადაგზე. ასევე, გავრცელებულია ქალთა და ლგბტ საზოგადოების მიმართ დისკრიმინაცია. მთავრობა და საზოგადოება განაგრძობს დისკრიმინაციულ მიდგომას ლგბტ თემის მიმართ. ანგარიშში ნათქვამია, რომ 2016 წლის ოქტომბრის მონაცემებით, ერთსქესიანთა ქორწინების (აკრძალვის) აქტის (SSMPA) მიღებას არ გამოუწვევია სისხლის სამართლებრივი დევნა არავის მიმართ, თუმცა აღნიშნული კანონის გამო, პოლიციის და საზოგადოების მხრიდან გაიზარდა ძალადობა და დისკრიმინაცია ლგბტ თემის მიმართ. ჩრდილოეთის შტატებში იგივე სქესთან კავშირი, შარიათის კანონებით, შესაძლოა დაისაჯოს სიკვდილით.[3]

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი 2017 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში ნიგერიის შესახებ წერს, რომ ერთსქესიანთა ქორწინების (აკრძალვის) 2014 წლის აქტით (SSMPA) ეფექტურად აიკრძალა ნებისმიერი ფორმის აქტივობა, რომელიც ლგბტი საზოგადოების უფლებების მხარდაჭერას გულისხმობს. აქტის მიხედვით, ნებისმიერი პირი, ვინც სამოქალაქო კავშირს დაამყარებს ან იქორწინებს იგივე სქესის წარმომადგენელზე, შეიძლება დაისაჯოს მაქსიმუმ 14 წლამდე პატიმრობით. ასევე, 10 წლამდე პატიმრობით ისჯება ის პირი, რომელსაც მსჯავრს დასდებენ ერთსქესიანთა ქორწინების ან სამოქალაქო კავშირის ხელშეწყობისა ან რეგისტრაციისთვის; ასევე, გეი კლუბების, საზოგადოებების, ორგანიზაციების და შეხვედრების ორგანიზებაში და/ან გეი კლუბების, საზოგადოებების, ორგანიზაციების საქმიანობაში ან შეხვედრებში მონაწილეობაში; ასევე, პირდაპირ ან არაპირდაპირ, ერთსქესიანთა ურთიერთობის საჯაროდ ჩვენებაში. ანგარიშში ნათქვამია, რომ საანგარიშო წლის განმავლობაში მთავრობას ეს მუხლი არ აუმოქმედებია.

ერთსქესიანთა ქორწინების (აკრძალვის) აქტის მიღების შემდეგ, ლგბტი პირების მიმართ გაიზარდა ძალადობა და მუქარები მათი სექსუალური ორიენტაციისა და გენდერული იდენტობის გამო. ახალი ამბების სააგენტოები და ლგბტი პირების უფლებათა დამცველები ავრცელებდნენ ინფორმაციებს დაკავებების შესახებ – დაკავებულებს ყველა შემთხვევაში ოფიციალური ბრალდების გარეშე ათავისუფლებდნენ თანხის გადახდის შემდეგ, რაც ხშირ შემთხვევაში სხვა არაფერი იყო თუ არა ქრთამი. ანგარიშში „Human Rights Watch“-ის 2016 წლის ოქტომბრის ანგარიშზე დაყრდნობით ნათქვამია, რომ ერთსქესიანთა ქორწინების (აკრძალვის) აქტის საფუძველზე ვინმეს მიმართ სისხლის სამართლებრივი დევნის ფაქტები არ დაფიქსირებულა. მიუხედავად ამისა, ორგანიზაციის ინფორმაციით, პოლიცია და საზოგადოების ნაწილი კანონს იყენებდნენ ლგბტი პირების წინააღმდეგ ძალადობის, მათ შორის წამების, სექსუალური ძალადობის, თვითნებური დაკავების, გამოძალვისა და საპროცესო უფლებების დარღვევების ლეგიტიმაციის საშუალებად. კანონმა ასევე გამოიწვია ლგბტი პირების იზოლაცია და თვით-ცენზურა; ასევე, ლგბტი პირები ხშირად იძულებით ქორწინდებოდნენ საპირისპირო სქესის წარმომადგენელზე, რათა ჰყოლოდათ შვილები და საზოგადოებისთვის მისაღები ნორმის ფარგლებში ყოფილიყვნენ. კვლევამ აჩვენა, რომ კანონიდან გამომდინარე შიშის გამო შემცირდა გეი და ბისექსუალი მამაკაცების აივ ინფექციასთან დაკავშირებული ვიზიტები კლინიკებში.

ჩრდილოეთის 12 შტატში, სადაც შარიათის კანონი მოქმედებს, სრულწლოვანი პირი, რომელიც იგივე სქესის წარმომადგენელთან სქესობრივ კავშირს დაამყარებს, შეიძლება ჩაქოლვის გზით სიკვდილით დაისაჯოს. თუმცა, საანგარიშო  წლის განმავლობაში შარიათის სასამართლოს ასეთი განაჩენი არ გამოუტანია. წინა წლებში ერთსქესიანთა სექსუალური კავშირის გამო პირების მიმართ გამოიტანეს გამათრახების განაჩენი.

2016 წლის აგვისტოში, სოკოკოში პოლიციამ დააკავა ორი მამაკაცი, რომლებიც გეი ქორწილის აღნიშვნას ცდილობდნენ. მოგვიანებით პოლიციამ ისინი გაათავისუფლა და გააკეთა განცხადება, რომ ისინი შეცდომით დააკავეს და რომ ისინი ტრადიციულ ცერემონიაში მონაწილებდნენ, სადაც გამოიყენეს ე.წ. ჯვარედინი ჩაცმულობა (როდესაც ქალს კაცის, ხოლო კაცს ქალის ტანსაცმელი აცვია).

გავრცელებული სოციალური ტაბუს გამო, ძალიან ცოტა ლგბტი პირი აფიქსირებდა ღიად თავის სექსუალურ ორიენტაციას. რამდენიმე არასამთავრობო ორგანიზაცია ლგბტი პირთა ჯგუფებს სთავაზობდა სამართლებრივ კონსულტაციებს და მომსახურებას, ასევე აივ ინფექციის შესახებ ცნობიერების ამაღლებას; გარდა ამისა, ლგბტი პირებს უზრუნველყოფდნენ უსაფრთხო გარემოთი. საანგარიშო წლის განმავლობაში მთავრობა არ აფერხებდა ასეთი ორგანიზაციებისა თუ სააგენტოების მუშაობას.[4]

გაერთიანებული სამეფოს საშინაო საქმეთა ოფისი 2015 წლის ანგარიშში ნიგერიაში ლგბტი პირების მდგომარეობის შესახებ წერს, რომ ლგბტ პირები ნიგერიაში სოციალური ჯგუფია. 2014 წელს ერთსქესიანთა ქორწინების (აკრძალვის) აქტის მიღების შემდეგ, ადგილი ჰქონდა ლგბტ პირების დაკავების და მათ წინააღმდეგ სისხლის სამართლებრივი დევნის შემთხვევებს. ძალიან გავრცელებულია ასევე საზოგადოებრივი დისკრიმინაცია, მათ შორის დაშინება, შევიწროვება და ძალადობა. ანგარიშში ნათქვამია, რომ კუმულაციური პრინციპის გამოყენებით, ლგბტ პირების მიმართ სამართლებრივი და საზოგადოების მხრიდან დისკრიმინაცია, კონკრეტულ შემთხვევებში, შესაძლოა, გაუტოლდეს დევნას. მიუხედავად ამისა, ზოგიერთი ლგბტ პირი სარგებლობს ღიაობის გარკვეული ხარისხით და თავის სექსუალურ კუთვნილებას გამოხატავს; განსაკუთრებით მსხვილ დასახლებებში, მაგალითად აბუჯასა და ლაგოსში. ანგარიშში ნათქვამია, რომ საფრთხე შეიძლება დაემუქროთ ასევე ლგბტ უფლება დამცველებს როგორც სახელმწიფო, ასევე არა-სახელმწიფო აქტორებისგან. გაერთიანებული სამეფოს საშინაო საქმეთა ოფისის შეფასებით, ლგბტ პირებისთვის ნიგერიაში ეფექტური დაცვა არაა ხელმისაწვდომი.[5]

[1] Amnesty International, Amnesty International Report 2017/18 – Nigeria, 22 February 2018, available at:

[accessed 9 March 2018]

[2] Human Rights Watch, World Report 2018 – Nigeria, 18 January 2018, available at:

[accessed 9 March 2018]

[3] Freedom House, Freedom in the World 2017 – Nigeria, 2 June 2017, available at:

[accessed 9 March 2018]

[4] United States Department of State, 2016 Country Reports on Human Rights Practices – Nigeria, 3 March 2017, available at:

[accessed 9 March 2018]

[5] United Kingdom: Home Office, Country Information and Guidance – Nigeria: Sexual orientation and gender identity, 18 March 2015, available at:

[accessed 9 March 2018]

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 16-23 ნოემბერი, 2017

ტერაქტები ნიგერიაში – 18 ადამიანი დაიღუპა და 29 დაშავდა ნიგერიის ქალაქ მაიდუგურში ოთხი თვითმკვლელი ტერორისტის თავდასხმის შედეგად. მედიის ცნობით, თავდამსხმელებს შორის ორი ქალიც იყო. ტერორისტებმა თავდასხმა ქალაქის ოთხ სხვადასხვა ადგილზე განახორციელეს. ადგილობრივი პოლიციის ინფორმაციით, ტერაქტის ორგანიზატორი დაჯგუფება ბოკო ჰარამია. 23 ოქტომბრის ტერაქტიც სწორედ ამ დაჯგუფებას ბრალდება. მაშინ თავდასხმას 13 ადამიანი ემსხვერპლა.

ნიგერიაში, ქალაქ მუბის მეჩეთში აფეთქებას 50-მდე ადამიანი ემსხვერპლა. პოლიციის უფროსის ინფორმაციით, მეჩეთში 17 წლის თვითმკვლელმა ტერორისტმა აიფეთქა თავი. დაშავებულთა ზუსტი რიცხვი უცნობია. ისინი ადგილობრივ საავადმყოფოში გადაიყვანეს. ჯერჯერობით, რეგიონში მოქმედ არცერთ დაჯგუფებას არც ამ ტერაქტზე აუღია პასუხისმგებლობა.

ნიგერიაში რადიკალური ისლამისტური დაჯგუფება ბოკო ჰარამი მოქმედებს. მისი წევრები ქვეყანაში დასავლური განათლების შემოღებას ეწინააღმდეგებიან და ხელისუფლებას მოუწოდებენ შარიათის კანონები გამოიყენონ. ნიგერიაში ბოლო დროს განხორციელებული ტერაქტების ორგანიზება თავის თავზე სწორედ ამ დაჯგუფებამ აიღო.[1]

ერაქტი ქაბულში – თვითმკვლელი ტერორისტის მიერ განხორციელებულ ტერორისტულ აქტს 18 ადამიანი ემსხვერპლა, მათ შორის 8 ავღანელი ოფიცერია. აფეთქების შედეგად სულ მცირე 10 ადამიანი დაშავდა. ტერორისტს ადგილობრივი პარტიის წევრების მოკვლა სურდა, რომლებიც იმ მომენტში ტერაქტის ადგილთან ახლოს იკრიბებოდნენ. თალიბანის პრესსპიკერმა ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ მათ ტერაქტთან კავშირი არ აქვთ. მოგვიანებით ტერაქტზე პასუხისმგებლობა ტერორისტულმა დაჯგუფება „ისლამურმა სახელმწიფომ“ აიღო.[2]

ერაქტი ერაყში – რაყის ქალაქ ტუზ-ხურმატუში სატვირთო ავტომობილი აფეთქდა, შედეგად სულ მცირე 23 ადამიანი დაიღუპა და 60-მდე დაშავდა. სატვირთო მანქანაში ხელნაკეთი ბომბი იყო დამონტაჟებული. ტერაქტზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[3]

ერაყის არმიამ „ისლამური სახელმწიფო“ ბოლო ქალაქიდან გააძევა – ერაყის სამთავრობო კოალიციურმა არმიამ ტერორისტული დაჯგუფება „ისლამური სახელმწიფოს“ მიერ კონტროლირებული ბოლო ქალაქი რავა დაიკავა. ერაყის მთავრობის ცნობით, დასახლებული პუნქტის გათავისუფლების ოპერაცია 11 ნოემბერს დაიწყო. ქალაქი რავა სირიის საზღვართან ახლოს, მდინარე ევფრატთან მდებარეობს. ერაყის პრემიერმინისტრმა, ჰაიდერ ალ-აბადიმ ქვეყნის დასავლეთით მდებარე ქალაქების, ალ-ყაიმისა და რავას გათავისუფლების ფართომასშტაბიანი ოპერაციის დაწყების შესახებ ოქტომბერში განაცხადა. ერაყის არმიამ კონტროლი დაამყარა სირიის სასაზღვრო ზონაში მდებარე საკონტროლო გამშვებ პუნქტებზეც.[4]

ზიმბაბვეს პრეზიდენტს ყოფილი ვიცე-პრეზიდენტი ცვლის – ზიმბაბვეს ყოფილი ვიცე-პრეზიდენტი ემერსონ მნანგაგვა, რობერტ მუგაბეს გადადგომის შესახებ განცხადებიდან ორი დღის განმავლობაში, ზიმბაბვეს პრეზიდენტის პოსტს დაიკავებს. მისი კანდიდატურა მმართველმა პარტიამ წამოაყენა. მნანგაგვას განცხადებით, მან მუგაბესთან უკვე განიხილა ქვეყანაში შექმნილი სიტუაცია და ზიმბაბვეში უსაფრთხოების გარანტიის მიღების შემთხვევაში დაბრუნდება. ზიმბაბვეს პრეზიდენტი, მისი იმპიჩმენტის შესახებ პარლამენტის გადაწყვეტილების შემდეგ გადადგა.

15 ნოემბერს ზიმბაბვეში სამხედროებმა პრეზიდენტი მუგაბე მძევლად აიყვანეს. მათ სახელმწიფო ტელერადიოკომპანია ZBC-ის შენობა და პრეზიდენტის სასახლე დაიკავეს. ნოემბრის დასაწყისში ზიმბაბვეს პრეზიდენტმა, 93 წლის რობერტ მუგაბემ თავისი მოადგილე ემერსონ მნანგაგვა გაათავისუფლა. მნანგაგვა პრეზიდენტის პოსტზე ყველაზე რეალურ კანდიდატად ითვლებოდა. მას სამხედროების მხარდაჭერა ჰქონდა.[5]

თალიბანის ტყვეობიდან 30 ადამიანი გაათავისუფლეს – ავღანეთის სპეცდანიშნულების რაზმის მებრძოლებმა „თალიბანის“ ტყვეობიდან 30 ადამიანი დაიხსნეს. ავღანეთის ძალოვანი უწყების წარმომადგენლის ცნობით, გათავისუფლებული ტყვეებიდან 4 ბავშვია, მათ შორის ყველაზე უმცროსი 12 წლისაა. გავრცელებული ცნობით, ისინი „თალიბანის“ მებრძოლებმა ხელისუფლებასთან კავშირისა და ძალოვან უწყებებთან თანამშრომლობის გამო დააპატიმრეს.[6]

მიანმარი და ბანგლადეში როჰინჯა მუსლიმების რეპატრიაციაზე შეთანხმდნენ – მიანმარმა და ბანგლადეშმა როჰინჯა მუსლიმების რეპატრიაციის შესახებ შეთანხმება გააფორმეს. ბანგლადეშის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ცნობით, ლტოლვილები სამშობლოში დაბრუნებას 2 თვეში შეძლებენ. მიანმარსა და ბანგლადეშს შორის როჰინჯა მუსლიმების რეპატრიაციაზე მოლაპარაკებები რამდენიმე დღის განმავლობაში მიმდინარეობდა. ბოლო მონაცემებით მიანმარი 830 ათასზე მეტმა როჰინჯა მუსლიმმა დატოვა.

მიანმარში სიტუაცია 2017 წლის 25 აგვისტოს შემდეგ გამწვავდა. ამ დღეს „როჰინჯა არაკანას გადარჩენის არმიის“ დანებით და ხელნაკეთი ბომბებით შეიარაღებულმა მებრძოლებმა კოორდინირებული თავდასხმა მოაწყვეს მიანმარის არმიის ბაზასა და პოლიციის 30-ზე მეტ საგუშაგოზე, მოკლეს ქვეყნის სპეცსამსახურების, სულ მცირე, 12 წარმომადგენელი.

როჰინჯა არის ეთნიკური ჯგუფი, რომელიც მიანმარის შტატ რაკჰაინში ცხოვრობს და ტერიტორიის მკვიდრად მიაჩნია თავი, თუმცა ისტორიკოსების უმეტესობა მიიჩნევს, რომ როჰინჯები ბრიტანული კოლონიალიზმის პერიოდში ბანგლადეშიდან მიანმარში ჩაასახლეს.[7]

ანკარაში ლგბტ თემის შესახებ ფილმები და გამოფენები აიკრძალა – საჯარო მოთხოვნიდან გამომდინარე, ანკარაში ლგბტ თემის შესახებ ფილმების ჩვენება და გამოფენები აიკრძალა. დღეიდან, „საზოგადოებრივი მოთხოვნიდან გამომდინარე, ისეთი ღონისძიებები (კინო, თეატრი, ინტერვიუები, გამოფენები, და სხვ.), რომლებიც შეეხება ლგბტ თემს იკრძალება იქამდე, სანამ აკრძალვის გაუქმების შესახებ ახალი განცხადება არ გავრცელდა. ეს დაკავშირებულია უსაფრთხოებისა და მშვიდობის უზრუნველსაყოფად“, – წერია ანკარის გუბერნიის განცხადებაში.

გასულ ოთხშაბათს ანკარის ხელისუფლებამ კინოფესტივალის ფარგლებში გერმანული ფილმის ჩვენება აკრძალა, რომელიც გეების ცხოვრებას შეეხებოდა. აკრძალვის მოტივად კი საზოგადოების უსაფრთხოება და ტერორისტული რისკები დასახელდა.

ბოლო ორი წლის განმავლობაში სტამბოლში არ ჩატარებულა არც გეი აღლუმი, რომელიც 2003 წლიდან იმართებოდა. სხვა მუსლიმი ქვეყნებისგან განსხვავებით, თურქეთში ჰომოსექსუალობა დასჯადი არ არის, მაგრამ ლგბტ პირების მიმართ მტრული დამოკიდებულებაა გავრცელებული. თურქეთის დედაქალაქს 6 ნოემბერიდან ახალი მერი მართავს.[8]

[1] Premium Times; 18 killed, 29 injured as suicide bomber attacks Maiduguri; By Abdulkareem Haruna; 15 November, 2017; available at: https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/249546-18-killed-29-injured-suicide-bombers-attack-maiduguri.html

[2] The New York Times; A policeman’s Bear Hug Stops a Suicide Bomber From Killing More; By Rod Nordland and Fahim Abed; 16 November, 2017; available at: https://www.nytimes.com/2017/11/16/world/asia/kabul-explosion-police.html

[3] Reuters; Truck bomb in northern Iraq kills at least 23; By Mustafa Mahmoud; 21 November, 2017; available at: https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-iraq-attacks/truck-bomb-in-northern-iraq-kills-at-least-23-idUSKBN1DL1JZ?il=0

[4] CNN; Iraqi forces retake last ISIS-held town; By Hamdi Alkhashali; 17 November, 2017; available at: http://edition.cnn.com/2017/11/17/middleeast/iraq-isis-rawa/index.html

[5] The Guardian; Zimbabwe’s ousted vice-president calls for Mugabe to quit; By Emma Graham-Harrison; 21 November, 2017; available at: https://www.theguardian.com/world/2017/nov/21/zimbabwes-ousted-vice-president-emmerson-mnangagwa-breaks-silence-to-call-for-mugabe-to-go

[6] Khaama Press; Afghan forces rescue over 30 people including children from Taliban prison; 19 November, 2017; available at: http://www.khaama.com/afghan-forces-rescue-over-30-people-including-children-from-taliban-prison-03878

[7] BBC; Myanmar Rohingya Crisis: Deal to allow return of Muslim refugees; 23 November, 2017; available at: http://www.bbc.com/news/world-asia-42094060

[8] Reuters; Turkish capital bans LGBT cinema, exhibitions; 19 November, 2017; available at: https://www.reuters.com/article/us-turkey-lgbt/turkish-capital-bans-lgbt-cinema-exhibitions-idUSKBN1DJ0GC