დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 24-31 იანვარი, 2019

2018 წელს ირანში 7 ათასზე მეტი ადამიანი დააპატიმრეს – „Amnesty International“ ამ მონაცემებს „სირცხვილის წელიწადსა“ და „რეპრესიის უსირცხვილო კამპანიას“ უწოდებს. დაკავებულთა შორის არიან სტუდენტები, ჟურნალისტები, გარემოს დაცვის აქტივისტები, მუშები და ადამიანის უფლებათა დამცველები. დაპატიმრებები ძირითადად პოლიტიკურადაა მოტივირებული.[1]

ქურთი დემონსტრანტები ერაყში თურქულ სამხედრო ბანაკს დაესხნენ თავს – ერაყელი ქურთების რეგიონში გაბრაზებულმა ხალხმა მანქანებსა და შენობებს ცეცხლი წაუკიდეს. ამით მათ რეგიონში თურქეთის ავია იერიშები გააპროტესტეს. მომხდარს რამდენიმე ადამიანი ემსხვერპლა, 10 კი დაშავდა.[2]

აშშ-მა და „თალიბანმა“ ავღანეთის სამშვიდობო ჩარჩო-შეთანხმებას მიაღწიეს – მხარეებს შორის 6-დღიანი მოლაპარაკებები ყატარში გასულ კვირას გაიმართა. მოლაპარაკებებში ჩართულმა მხარეებმა ავღანეთში 17-წლიანი კონფლიქტის დასასრულებლად სამშვიდობო ჩარჩო-შეთანხმებას მიაღწიეს.[3]

იემენში მომხდარ აფეთქებას 6 ადამიანი ემსხვერპლა – შემთხვევა ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში მდებარე ქალაქ ელ-მოხას ბაზარში მოხდა. ასაფეთქებელი მოწყობილობა ბაზრობასთან მდებარე პოპულარულ კაფესთან მდგარ მოტოციკლზე იყო დამონტაჟებული. ინციდენტის შედეგად დაიღუპა 6 და დაშავდა 20-ზე მეტი ადამიანი. დაღუპულთა შორის 2 არაბი ჟურნალისტია.[4]

პაკისტანში პოლიციის განყოფილებას თავს დაესხნენ – ტერაქტი ქალაქ ლორალაიში მოხდა. ინციდენტის შედეგად 9 სამართალდამცველი დაიღუპა და 21 დაშავდა. 2 თავდამსხმელი ლიკვიდირებულია. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[5]

[1] Radio Free Europe / Radio Liberty; Amnesty blasts mass arrests in Iran’s “Year of Shame”; 24 January, 2019; available at: https://www.rferl.org/a/amnesty-blasts-iran-s-mass-arrests/29728248.html

[2] BBC; Kurdish protesters storm Turkish military camp in Iraq; 26 January, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47015699

[3] BBC; Taliban talks: Draft framework for Afghanistan peace agreed; 28 January, 2019; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-47028177

[4] იმედის ახალი ამბები; იემენში აფეთქებას ექვსი ადამიანი ემსხვერპლა; 29 იანვარი, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/94655/iemenshi-apetqebas-eqvsi-adamiani-emskhverpla

[5] Pakistan Today; Attack on Loralai police office claims nine clives; 30 January, 2019; available at: https://www.pakistantoday.com.pk/2019/01/29/two-dead-19-injured-in-attack-on-digs-office-in-loralai/

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 24-31 დეკემბერი, 2018

ერაყმა შობა ოფიციალურ დღესასწაულად გამოაცხადა – „ერაყის ხელისუფლება მთელი ქვეყნის მასშტაბით შობას ოფიციალურ დღესასწაულად აცხადებს. ვულოცავთ ამ დღეს ყველა ჩვენ ქრისტიან მოქალაქეს, ყველა ერაყელს და მათ, ვინც მსოფლიოში შობას ზეიმობს“, – ნათქვამია მინისტრთა კაბინეტის განცხადებაში.[1]

გიულენის ორგანიზაციასთან კავშირის ბრალდებით 22 ადამიანი დააკავეს – ოპერაცია ბურსას პროვინციაში ჩატარდა. ჩხრეკის შედეგად, სამართალდამცავებმა უცხოური ვალუტა და აკრძალული ლიტერატურა ამოიღეს. 14 დეკემბერს, სტამბოლის პროკურატურამ, ფეტოს საქმიანობის გამოძიების ფარგლებში, 219 თურქი სამხედროს დაკავების ორდერი გასცა.[2]

პაკისტანმა ფეტო ტერორისტულ ორგანიზაციად გამოაცხადა – გადაწყვეტილება ქვეყნის უმაღლესმა სასამართლომ მიიღო. ამავე გადაწყვეტილებით, ქვეყანაში გიულენის ორგანიზაციის მიერ დაფინანსებული სკოლები თურქეთის სახელმწიფო ფონდ „მაარიფს“ გადაეცა.[3]

თურქეთმა აზერბაიჯანიდან გიულენის სავარაუდო მხარდამჭერი სტამბოლში გადაიყვანა – მეჰმეთ გელენი, რომელსაც გიულენის მხარდამჭერად მიიჩნევენ, ბელარუსში ყალბი პასპორტით ცდილობდა გადასვლას, თუმცა თურქეთის სადაზვერვო სამსახურმა მისი დეპორტაცია განხორციელა.[4]

ერდოღანის შეურაცხყოფისთვის თურქეთში რამდენიმე ტელეკომპანია დააჯარიმეს – ამის მიზეზი სატელევიზიო გადაცემების წამყვანების მხრიდან პრეზიდენტის შეურაცხყოფა და სამოქალაქო დაუმორჩილებლობისკენ მოწოდება გახდა. მარეგულირებელმა კომისიამ წამყვანებს ბოდიშის მოხდა და საკუთარი სიტყვების უკან წაღება მოსთხოვა. გადაცემები დროებით დაიხურა და ტელეკომპანიებს ფინანსური სანქციები დაეკისრათ. პრეზიდენტის შეურაცხყოფა თურქეთში კანონით ისჯება.[5]

ავღანეთის დედაქალაქში სამთავრობო შენობებთან მომხდარ თავდასხმას 43 ადამიანი ემსხვერპლა – შინაგან საქმეთა სამინისტროში აცხადებენ, რომ მას შემდეგ, რაც დონალდ ტრამპმა ავღანეთიდან ამერიკელი სამხედროების გამოყვანის შესახებ განაცხადა, ქვეყანაში უსაფრთხოების თვალსაზრისით ვითარება გაუარესდა. მორიგი ტერაქტი ავღანეთის დედაქალაქის ცენტრში 24 დეკემბერს განხორციელდა. ასაფეთქებელი მოწყობილობა სამთავრობო რაიონში ამოქმედდა, აფეთქების შემდეგ კი საზოგადოებრივი შრომის სამინისტროს შენობაში შეიარაღებული ადამიანები შევიდნენ და უწყების თანამშრომლები მოკლეს. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია; ვარაუდობენ, რომ ტერაქტის უკან დაჯგუფება ისლამური სახელმწიფო ან თალიბანი დგას.[6]

ანტისახელისუფლებო აქციებზე სუდანში 19 ადამიანი დაიღუპა – სუდანში, უსაფრთხოების ძალებმა ანტისამთავრობო დემონსტრაციის დასაშლელად ცრემლსადენი გაზი გამოიყენა. ინციდენტი დედაქალაქ ხარტუმის მახლობლად მოხდა. პარასკევის ლოცვის შემდეგ აქტივისტები ომდურმანის მეჩეთის გარეთ შეიკრიბნენ და ოპოზიციის ცხრა წევრის დაკავება გააპროტესტეს. დემონსტრაცია გაიმართა ხარტუმის ჩრდილოეთითაც. ოფიციალური ინფორმაციით, ანტისამთავრობო აქციების დროს სუდანში ცხრა დღის განმავლობაში 19 ადამიანი დაიღუპა და 397 დაშავდა, მათგან 178 პოლიციელი. ორგანიზაციის „Amnesty International“ ინფორმაციით, დაღუპულია 37 ადამიანი. სუდანის ზოგიერთ ქალაქში საგანგებო მდგომარეობაა გამოცხადებული. ადგილობრივების უკმაყოფილება პურზე ფასის ზრდამ გამოიწვია.[7]

ისლამური სახელმწიფოს მოკავშირეებმა ნიგერიის საპორტო ქალაქი ბაგა დაიკავეს – ასობით ადამიანი იძულებული გახდა საცხოვრებელი სახლები დაეტოვებინა მას შემდეგ, რაც 26 დეკემბერს მეთევზეების ქალაქში მებრძოლებმა დროშა აღმართეს. გავრცელებული ინფორმაციით, მებრძოლებმა სამხედრო ბაზაზე არსებული იარაღიც ჩაიგდეს ხელში. სამხედრო ძალების წარმომადგენლები ქალაქის დაცემას უარყოფენ და აცხადებენ, რომ იერიში მოიგერიეს.[8]

ბანგლადეშის საპარლამენტო არჩევნები პრემიერ შეიხ ჰასინას პარტიამ მოიგო – საარჩევნო კომისიის ინფორმაციით, ჰასინას პარტიამ მოკავშირეებთან ერთად 300-ადგილიან პარლამენტში 288 მანდატი მოიპოვა. ოპოზიცია არჩევნების შედეგებს არ აღიარებს და ხელახალ არჩევნებს ითხოვს. შეიხ ჰასინა ბანგლადეშის მთავრობას ზედიზედ მესამე ვადით უხელმძღვანელებს. ბოლო მონაცემებით, ბანგლადეშში არჩევნებისას დაპირისპირებას, სულ ცოტა, 17 ადამიანი ემსხვერპლა.[9]

[1] VOA; Christmas declared national holiday in Iraq; 25 December, 2018; available at: https://www.voanews.com/a/christmas-is-declared-national-holiday-in-iraq/4716288.html

[2] იმედის ახალი ამბები; გიულენის ორგანიზაციასთან კავშირის ბრალდებით თურქეთში 22 ადამიანი დააკავეს; 24 დეკემბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/90809/giulenis-organizatsiastan-kavshiris-braldebit-turqetshi-22-adamiani-daakaves

[3] Anadolu Agency; Pakistani court declares FETO a terror group; 28 December, 2018; available at: https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/pakistani-court-declares-feto-a-terror-group/1350654?fbclid=IwAR0ylnd5CFCeEDrnV2AmOZOPARh6I_vxp5OQvMjRSWkmIOApITr7dLpDh4U

[4] Anadolu Agency; Turkish intel returns wanted FETO terror group member; 29 December, 2018; available at: https://www.aa.com.tr/en/turkey/turkish-intel-returns-wanted-feto-terror-group-member/1351678

[5] იმედის ახალი ამბები; ერდოღანის შეურაცხყოფისთვის თურქეთში რამდენიმე ტელეკომპანია დააჯარიმეს; 27 დეკემბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/91080/erdoganis-sheuratskhkopistvis-turqetshi-ramdenime-telekompania-daajarimes

[6] France 24; Death toll in Kabul attack rises to 43: Health Ministry; 25 December, 2018; available at: https://www.france24.com/en/20181225-death-toll-kabul-attack-rises-43-health-ministry?fbclid=IwAR3xJkLiT_IP7nVKqr420Q72xYyOu1g5A7RoEigP8RrEcyOcV5clKzNQvRA

[7] BBC; Tear gas used as Sudan protests continue; 28b December, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-africa-46700412

[8] Islamic State linked militants seize Nigeria’s Baga town; 28 December, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-africa-46705837

[9] BBC; Bangladesh election: PM Sheikh Hasina wins landslide in disputed vote; 31 December, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-46718393

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 16-23 ნოემბერი, 2018

ვითარება ავღანეთში – ქაბულში, ქორწინების სასახლესთან მომხდარი აფეთქების შედეგად 40-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა, 60-ზე მეტმა კი სხეულის დაზიანებები მიიღო. გავრცელებული ინფორმაციით, შენობაში სასულიერო პირების შეკრება იმართებოდა, რა დროსაც ტერორისტმა თავი აიფეთქა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[1]

ხოსტის პროვინციაში, სამხედრო ბაზის ტერიტორიაზე მდებარე მეჩეთში მომხდარი აფეთქების შედეგად 26 ადამიანი დაიღუპა და 50-მდე დაშავდა. აფეთქება, სავარაუდოდ, თვითმკვლელმა ტერორისტმა მოაწყო.[2]

აშშ-ის გაერთიანებული შტაბის უფროსის, გენერალ ჯოზეფ დანფორდის თქმით, ავღანეთში თალიბანი არ მარცხდება და ომის დასასრულებლად სამხედრო გადაწყვეტა არ არსებობს. მისი თქმით, აშშ, ნატო და მოკავშირეები მუშაობენ პოლიტიკური და ეკონომიკური ზეწოლის მობილიზაციაზე, რომ თალიბანს ომის დასასრულებლად სამშვიდობო მოლაპარაკებებში ჩართვა აიძულონ.[3]

ერაყში აფეთქებას მსხვერპლი მოჰყვა – ქალაქ ტიკრიტში დანაღმული ავტომობილი აფეთქდა. ინციდენტის შედეგად 5 ადამიანი დაიღუპა, 16 კი დაშავდა. მსგავსი შემთხვევები ქალაქში იშვიათობაა. განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც 201 წელს ქვეყანაში ისლამური სახელმწიფო დამარცხდა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[4]

იემენის კრიზისი – იემენში, ბოლო სამი წლის განმავლობაში, 5 წლამდე ასაკის, დაახლოებით, 85 ათასი ბავშვი შიმშილით გარდაიცვალა. კვლევა ორგანიზაციამ „Save the Children“ ჩაატარა. ჰუმანიტარული ორგანიზაციები მასობრივი შიმშილის ერთერთ მიზეზად სტრატეგიული მნიშვნელობის ადგილების ბლოკადას ასახელებენ.[5]

ამბოხებულმა შიიტმა ჰუსიტებმა სარაკეტო თავდასხმების შეწყვეტის შესახებ განაცხადეს. თავდასხმების შეწყვეტის მიზანია, არაბულ ქვეყნებს აგრესიის და ბლოკადის გაგრძელების გამართლება შეეზღუდოთ. ამბოხებულების თქმით, ისინი მზად არიან სამართლიანი მშვიდობისთვის იმუშაონ. იემენში სამხედრო კონფლიქტი 2014 წლიდან მიმდინარეობს.[6]

ევროსასამართლომ სელაჰატინ დემირთაში გაამართლა – სასამართლომ მისი გახანგრძლივებული წინასწარი პატიმრობა უკანონოდ სცნო და თურქეთს მისი წინასწარი პატიმრობის დასრულებისკენ მოუწოდა. პრო-ქურთული პარტიის ლიდერი დემირთაში 2014 წელს ტერორიზმის მხარდაჭერის ბრალდებით დააკავეს. 2017 წლის იანვარში პროკურატურამ მისთვის 142-წლიანი პატიმრობა მოითხოვა. 2016 წლის ნოემბერში თურქეთის პროკურატურის მოთხოვნით, სახალხო დემოკრატიული პარტიის კიდევ 15 დეპუტატი დააპატიმრეს. მათ ბრალად სდებენ ქურთისტანის მუშათა პარტიასთან კავშირს.[7]

სამხრეთ სუდანში 16 წლის გოგო სოციალური ქსელის „Facebook“ გამოყენებით, აუქციონის წესით გაყიდეს და გაათხოვეს გოგოს „შესასყიდად“ მისი ფოტოები და საწყისი ფასი ქსელში 25 ოქტომბერს განათავსეს. ინფორმაცია სოციალურმა ქსელმა 9 ნოემბერს წაშალა; ამ დროს გოგო უკვე „გაყიდული“ იყო. მოზარდით ვაჭრობაში 5 კაცი იყო ჩართული, მათ შორის სამხრეთ სუდანის მთავრობის მაღალჩინოსანი. კაცმა შვილის გაყიდვის შემდეგ 500 ძროხა, სამი მანქანა და 10 ათასი აშშ დოლარი მიიღო. ორგანიზაციები სოციალურ ქსელს უმოქმედობაში ადანაშაულებენ.[8]

საუდის არაბეთში ქალებს ტაქსის მძღოლად მუშაობის უფლება მისცეს – ქვეყნის ტრანსპორტის სააგენტოს განცხადებით, ტაქსის ქალი მძღოლები მგზავრების აყვანას მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეძლებენ თუ მათ შორის თუნდაც ერთი ზრდასრული ქალი იქნება. გარდა ამისა, მათ ეკრძალებათ წინა სალონში მამრობითი სქესის მგზავრი ჩაისვან.[9]

თურქეთში 74 სამხედრო მოსამსახურეს სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯეს – გადაწყვეტილება ანკარის სასამართლომ მიიღო. მათ ბრალად ედებათ 2016 წლის სამხედრო გადატრიალების მცდელობაში. 2016 წელს არშემდგარი სამხედრო გადატრიალების შემდეგ თურქეთში 50 ათასზე მეტი ადამიანი დააპატიმრეს, სახელმწიფო უწყებებიდან კი 160 ათასზე მეტი ადამიანი დაითხოვეს.[10]

პაკისტანში ბაზრის ტერიტორიაზე მომხდარ აფეთქებას 15 ადამიანი ემსხვერპლა – ინციდენტი ხაიბერ-პახტუნხვას პროვინციის ქალაქ კალაიაში მოხდა. დაშავდა 20 ადამიანი. პარალელურად, ქალაქ კარაჩიში მდებარე ჩინეთის საკონსულოს შეიარაღებული პირები დაესხნენ თავს. დაიღუპა ორი პოლიციელი და სამი თავდამსხმელი. კარაჩიში მომხდარზე პასუხისმგებლობა სეპარატისტულ-გამათავისუფლებელმა ბალოჩისტანის არმიამ აიღო. ბაზარში მომხდარ აფეთქებაზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[11]

[1] BBC; Kabul suicide bomber kills dozens at gathering of clerics; 20 November, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-46273612

[2] Reuters; Suicide blast at Afghanistan mosque kills at least 26 gathered to pray; 23 November, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-blast/at-least-26-killed-in-a-blast-in-mosque-in-afghanistan-officials-idUSKCN1NS12A?fbclid=IwAR0tXHxxxzLeF6f3pO7G7gei9sKfLIsKLHV7HxyiDSI2JHFVAlG6lkRaxBQ

[3] იმედის ახალი ამბები; აშშ-ის გაერთიანებული შტაბის უფროსი: ავღანეთში თალიბანის დამარცხება ვერ ხერხდება; 18 ნოემბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/85936/ashshis-gaertianebuli-shtabis-uprosi-avganetshi-talibanis-damartskheba-ver-kherkhdeba

[4] Euronews; Car bomb blast kills five in Iraq’s Tikrit; 18 November, 2018; available at: https://www.euronews.com/2018/11/18/car-bomb-blast-kills-two-in-iraqs-tikrit-police-medics

[5] BBC; Yemen crisis: 85,000 children dead from malnutrition; 21 November, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-46261983

[6] BBC; Yemen war: Houthis halting drone and missile strikes; 19 November, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-46256874

[7] Al Jazeera; European court urges Turkey to free Kurdish politician Demirtash; 20 November, 2018; available at: https://www.aljazeera.com/news/2018/11/european-court-orders-release-kurdish-politician-demirtas-181120093432466.html

[8] CNN; Facebook under fire for posts on auction of child bride; By Bianca Britton; 23 November, 2018; available at: https://edition.cnn.com/2018/11/20/africa/south-sudan-child-bride-facebook-auction-intl/index.html

[9] Saudi Gazette; Saudi women start driving family taxis; 21 November, 2018; available at: http://saudigazette.com.sa/article/548605/SAUDI-ARABIA/Saudi-women-start-driving-family-taxis

[10] Reuters; Turkey sentences 74 to life in prison in post-coup case; 21 November, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-turkey-security-coup/turkey-sentences-74-to-life-in-prison-in-post-coup-case-anadolu-idUSKCN1NQ1Z9

[11] Reuters; Blast at market in northwest Pakistan kills at least 25; By Jibran Ahmad; 23 November, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-pakistan-blast-market/blast-at-market-in-northwest-pakistan-kills-at-least-25-idUSKCN1NS0JF?il=0

პაკისტანი. თალიბანის აქტივობა პეშავარის რეგიონში. ნოემბერი. 2018

ა.შ.შ. სახელმწიფო დეპარტამენტი პაკისტანში მოქმედი ტერორისტული ორგანიზაციების შესახებ 2018 წლის სექტემბერში გამოქვეყნებულ ანგარიშში წერს, რომ „ტეჰრიკ-ე თალიბან პაკისტანი“ (Tehrik-e Taliban Pakistan) ასევე ცნობილი, როგორც „პაკისტანური თალიბანი“; “ტეჰრეეკ-ე თალიბანი” ან TTP, არის პაკისტანისა და ავღანეთის ტეროტორიაზე მოქმედი ტერორისტული დაჯგუფება, რომელიც შეიქმნა 2007 წელს, რათა წინააღმდეგობა გაეწია პაკისტანის მთავრობის სამხედრო ქმედებებისთვის “ფედერალურ ადმინისტრირებას დაქვემდებარებულ ტომობრივ ტერიტორიაზე“ (Federally Administered Tribal Areas (FATA) – ნახევრად ავტონომიური ტერიტორიული ერთეული პაკისტანის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში). დაჯგუფების პირველი ლიდერი იყო აწ. გარდაცვლილი ბაიტულაჰ მეჰსუდი. უკანასკნელ ხანებში, ტეჰრიკ-ე თალიბანს  2018 წელს მის გარდაცვალებამდე, ხელმძღვანელობდა მულლაჰ ფაზლულაჰჰი.

TTP-ს მიზანია, გააძევოს პაკისტანის მთავრობა „FATA“-ს რეგიონიდან და, ასევე, „კჰიბერ პაკჰტუნკვას“ (Khyber Pakhtunkwa) პროვინციის ნაწილიდან და დაამყაროს შარიათზე დაფუძვნებული რეჟიმი. ამ მიზნის მისაღწევად, ორგანიზაცია მიმართავს ტერორისტულ თავდასხმების მეთოდებს პაკისტანის სახელმწიფოსა და სამხედრო ძალებზე.

დაარსებიდან მოყოლებული, TTP-მ განახორციელა და პასუხისმგებლობა აიღო როგორც პაკისტანის, ასევე – ა.შ.შ. წინააღმდეგ მიმართულ მრავალ ტერორისტულ აქტზე. მათ შორის, აღსანიშნავია, 2009 წელს ავღანეთში, კჰოსტის რეგიონში მდებარე ა.შ.შ. სამხედრო ბაზაზე თვითმკვლელი ტერორისტის თავდასხმა, რასაც 7 ა.შ.შ. მოქალაქის სიცოცხლე ემსხვერპლა, ამას გარდა, 2010 წლის აპრილში პეშავარის რეგიონში ა.შ.შ. საკონსულოზე ასევე თვითმკვლელი ტერორისტული თავდასხმა, რომლის შედეგად 6 პაკისტანელი სამოქალაქო პირი დაიღუპა.

კონკრეტულად პეშავარის რეგიონში TTP-ს მიერ განხორციელებული ტერორისტული ქმედებებიდან აღსანიშნავია 2014 წელს ერთ-ერთ ადგილობრივ საჯარო სკოლაზე განხორციელებული ალყა, რასაც 145 ადამიანის (აქედან 132 – ბავშვი) სიცოცხლე ემსხვერპლა; 2015 წელს პეშავართან ახლოს მდებარე შიიტური მეჩეთი აფეთქების შემთხვევა; ასევე, 2016 წლის დეკემბერში, პეშავარის პოლიციის კონტრტერორიზმის დეპარტამენტის ხელმძღვანელის მოადგილის სატრანსპორტო საშუალებაზე განხორციელებული თავდასხმა, რაც აღნიშნული პირის სიკვდილით დასრულდა, ხოლო მისი ვაჟი – მძიმედ დაშავდა. 2017 წლის დეკემბერში, TTP-ს წევრები, რომლებიც ქალებად იყვნენ გადაცმული, თავს დაესხნენ პეშავარის რაიონში მდებარე სასოფლო-სამეურნეო სასწავლებელს, რასაც 9 პირის სიცოცხლე (მათ შორის, თავდამსხმელების) ემსხვერპლა.[1]

ევროპის თავშესაფრის მხარდაჭერის ოფისი (EASO) პაკისტანში უსაფრთხოების კუთხისთ არსებული მდგომარეობის შესახებ 2018 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში წერს, რომ Tehrik-e Taliban, ანუ, თალიბანის პაკისტანური მოძრაობა არის ქვეყანაში მოქმედი ყველაზე დიდი ტერორისტული ორგანიზაცია. 2014 წლის 14 დეკემბერს, ჯგუფის 9 წევრმა ცეცხლი გახსნა პეშავარის რეგიონში მდებარე სამხედრო საჯარო სკოლაში. შემთვევას 145 ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, მათ შორის – 132 არასრულწლოვანი იყო (ძირითადად, სამხედრო მოსამსახურეების შვილები).

2014 წლის 25 დეკემბერს, ყოფილა პრემიერ მინისტრმა ნავაზ შარიფმა გამოაცხადა 20 პუნქტიანი ერვონული სამოქმედო გეგმა  (National Action Plan – NAP), რათა აღეკვეთათ ტერორისტული თავდასხმები. გეგმის თანახმად, დაფუძვნდებოდა სპეციალური „სამხედრო სასამართლოები“, რათა დაეჩქარებინათ ტერორიზმში ეჭვმიტანილი პირების საქმეთა განხილვა; გაგრძელდებოდა სიკვდილით დასჯაზე გამოცხადებული მორატორიუმის ვადა; შეიქმნებოდა 5000 პირით დამოკმპლექტებული კონტრტერორისტული ჯგუფი; სამოქალაქო შეიარაღებული პირებს აეკრძალებოდათ საქმიანობა. ამას გარდა, პაკისტანის სამხედრო ძალები გააგრძელებდნენ “ფედერალურ ადმინისტრირებას დაქვემდებარებულ ტომობრივ ტერიტორიაზე“(FATA) სამხედრო ქმედებებს.

2015-2016 წლების მანძილზე, მიმდინარეობდა სამხედრო კამპანია სახელწოდებით „ზარბ-ე-აზბ“. სამხედრო ქმედებათა სამიზნეს წარმოადგენდა FATA-ში მოქმედი არაერთი ტერორისტული ორგანიზაცია.

2018 წლის ივნისში, „სკაიპის“ საშუალებით მიცემული ინტერვიუში „ვუდრო უილსონის მკვლევართა საერთაშორისო ცენტრის“ ექსპერტმა მაიკლ კუგელმანმა განაცხადა, რომ პაკისტანში უსაფრთხოების კუთხით არსებული მდგომარეობა დღითიდღე უმჯობესდება. მან,ასევე, აღნიშნა, რომ იკლო ტერორისტული თავდასხმების შემთხვევების რაოდენობამაც. კუგელმანის თქმით, ამის მიზეზია პაკისტანის სამხედრო ძალების გაძლიერებული კონტრტერორისტული ქმედებები. თუმცა, შეიარაღებული ჯგუფების თავდასხმების „ნიადაგი“ ჯერ კიდევ არსებობს, რაც ნაწილობრივ განპირობებული ავღანეთ-პაკისტანის საზღვრის სიმყიფით. ანგარიშის მიხედვით, მანამ, სანამ არ შემუშავდება საზღვრების მართვის ეფექტური და ძლიერი სტრატეგია, ავღანეთში მოქმედი ტერორისტული ჯგუფები გააგრძელებენ პაკისტანში თავდასმხების განხორციელებას. „პაკისტანის სამშვიდობო კვლევათა ინსტიტუტის“ (PIPS) დირექტორმა და ანალიტიკოსმა მოჰამმად ამირ რანამ ივნისში, სკაიპის საშუალებით მიცემული ინტერვიუსას განაცხადა, რომ „უსაფრთხოების კუთხით არსებული ვითარება უმჯობესდება, თუმცა მთავრობისთვის გამოწვევა იქნება 25 ივლისში საერთო არჩევნებამდე და არჩევნების მიმდიანრეობისას იმავე დონის უსაფრთხოების შენარჩუნება“.[2]

მედია საშუალება CNN 2018 წლის 11 ივლისს გამოქვეყნებულ სტატიაში წერს, რომ პაკისტანის თალიბანმა პასუხისიმგებლობა აიღო პეშავარში 10 ივლისს,  წინასაარჩევნო აქციის მიმდინარეობისას განხორციელებულ თვითმკვლელი ტერორისტის თავდასხმაზე. შემთხვევის შედეგად 20 პირი გარდაიცვალა, მათ შორის იყო ავამის ნაციონალური პარტიის საარჩევნო კანდიდატი ჰაროომ ბილოური. პაშავარის ცენტრალური საავადმყოფოს სპიკერის განცხადებით, შემთხვევის შედეგად ასევე, დაშავდა 63 პირი.[3]

[1] United States Department of State, Country Reports on Terrorism 2017 – Foreign Terrorist Organizations: Tehrik-e Taliban Pakistan, 19 September 2018, available at:

[accessed 22 November 2018]

[2] EASO Country of Origin Information Report Pakistan Security Situation – October 2018, available at

[accessed 22 November 2018]

[3] CNN – article “Pakistani Taliban claims responsibility for deadly election suicide attack” July 11 2018, available at https://edition.cnn.com/2018/07/11/asia/pakistan-peshawar-taliban-suicide-attack-intl/index.html [accessed 22 November 2018]

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 1-7 ნოემბერი, 2018

ვითარება ავღანეთში – რუსეთის საგარეო უწყების ინფორმაციით, 9 ნოემბერს ავღანეთის მთავრობისა და თალიბანის წარმომადგენლები ერთმანეთს რუსეთში შეხვდებიან. საერთაშორისო სამშვიდობო მოლაპარაკებებზე მიწვეულნი არიან აშშ-ის, ინდოეთის, ირანის, ჩინეთის, პაკისტანისა და ცენტრალური აზიის ხუთივე რესპუბლიკის წარმომადგენლები.[1]

ქვეყნის მასშტაბით ავღანეთის ეროვნული უსაფრთხოების ძალების მიერ ჩატარებულ სპეცოპერაციას თალიბანის 34 წევრი ემსხვერპლა. 8 სამხედრო და 99 სპეცოპერაციის დროს განადგურდა ბომბების დასამზადებელი ობიექტი, ხელნაკეთი ასაფეთქებელი მოწყობილობები და ოთხი თავდაცვითი საბრძოლო პოზიცია.[2]

ირანის საზღვართან მდებარე ფაჰრანის პროვინციაში თალიბანის წევრები ავღანეთის აღმოსავლეთ სახელისუფლებო ძალების წარმომადგენლებს დაესხნენ თავს. ინციდენტის შედეგად 20 ჯარისკაცი დაიღუპა. მანამდე თალიბებმა ავღანეთის ცენტრალურ ნაწილში სამხედრო ბაზა დაიკავეს.[3]

ბაღდადში ტერაქტების სერია მსხვერპლით დასრულდა – საერთო ჯამში ბაღდადის სხვადასხვა ადგილას ხუთი აფეთქება მოხდა. სამიზნე შიიტებით დასახლებული უბნები, მოედნები და მაღაზიების მიმდებარე ტერიტორიები იყო. ტერაქტების შედეგად 6 ადამიანი დაიღუპა. თავდასხმებზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[4]

იემენის კრიზისი – ზღვისპირა ქალაქ ჰოდეიდაში, 3-4 ნოემბერს საჰაერო და საარტილერიო თავდასხმებს 150-ზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა. დაღუპულთა უმეტესობა მებრძოლი იყო. სამხედრო კონფლიქტი იემენში 2014 წლიდან მიმდინარეობს. ბოლო პერიოდში მხარეები სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი საპორტო ქალაქ ჰოდეიდასთვის იბრძვიან, რაც ქვეყანაში ჰუმანიტარული ტვირთის შეტანას უშლის ხელს.[5]

პაკისტანში „თალიბანის მამად“ წოდებული სასულიერო ლიდერი მოკლეს – მაულანა სამი ულ-ჰაქი მშობლიურ ქალაქ რავალპინდში მოკლეს. ოჯახის წევრების ინფორმაციით, მას თავს დაესხნენ. თავდასხმის მოტივი უცნობია. სასულიერო ლიდერის დაკრძალვას ათასობით ადამიანი დაესწრო, მათ შორის მაღალი თანამდებობის პოლიტიკოსები და სასულიერო პირები.[6]

ეგვიპტეში ავტობუსს, რომელსაც ქრისტიანები გადაჰყავდა, ცეცხლი გაუხსნეს – ინციდენტი ელ-მინიას პროვინციაში მოხდა. დაიღუპა 7 და დაშავდა 14 ადამიანი. ქრისტიანები ნათლობის ცერემონიიდან ბრუნდებოდნენ.[7] თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა ისლამურმა სახელმწიფომ აიღო.[8] თავდასხმაში მონაწილე პირებს პოლიციამ მინიას პროვინციის დასავლეთით, უდაბნოში მიაკვლია. 19 ისლამისტი სამხედრო პოლიციასთან შეტაკებისას დაიღუპა.[9]

ეგვიპტის ქალაქ ისმაილიას სამხედრო ტრიბუნალმა 8 ექსტრემისტს, რომელთაც 14 სამხედრო იმსხვერპლეს, სიკვდილით დასჯა მიუსაჯა – ამას გარდა, 32 პირს სამუდამო პატიმრობა, ხოლო 2 ბრალდებულს – 15 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს. ისინი ტერორისტული დაჯგუფება „ვილაიათ სინას“ მებრძოლები არიან. დაჯგუფება ისლამური სახელმწიფოს ერთერთი განშტოებაა.[10]

ნიგერიაში თავდასხმას 15-ზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა – ინციდენტი ბორნოს შტატის რამდენიმე სოფელში მოხდა. სავარაუდოდ, ბოკო ჰარამის 200-მდე შეიარაღებული მებრძოლი სოფლებს თავს დაესხა. თვითმხილველების თქმით, თავდასხმის დროს ადგილობრივები სოფლებიდან გაიქცნენ და შესაძლოა მდინარეში დაიხრჩვნენ.[11]

[1] იმედის ახალია ამბები; ავღანეთის მთავრობისა და თალიბანის წარმომადგენლები ერთმანეთს რუსეთში შეხვდებიან; 04 ნოემბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/83984/avganetis-mtavrobisa-da-talibanis-tsarmomadgenlebi-ertmanets-rusetshi-shekhvdebian

[2] Xinhua net News; 34 militants killed in fresh Afghan operations; 03 November, 2018; available at: http://www.xinhuanet.com/english/2018-11/03/c_137579490.htm

[3] Reuters; Taliban attack Afghan government post near Iran border, killing 20 troops; 06 November, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-attack/taliban-attack-afghan-government-post-near-iran-border-killing-20-troops-idUSKCN1NB103

[4] Al Arabiya; Blasts across Baghdad kill six people, say sources; 05 November, 2018; available at: http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2018/11/05/Blasts-across-Baghdad-kill-six-people-say-sources.html

[5] The Independent; Yemen war: 150 killed over weekend as Saudi-led airstrikes pound rebel areas; By Harriet Agerholm; 04 November, 2018; available at: https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/yemen-war-deaths-saudi-arabia-rebels-hodeida-air-strikes-a8617231.html

[6] BBC; Pakistan: Cleric known as Taliban father killed; 02 November, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-46075972

[7] Reuters; Militants kill seven Christians returning from baptism in Egypt; By Nadine Awadalla; 02 November, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-egypt-security/seven-killed-in-egypt-attack-on-bus-bound-for-coptic-monastery-archbishop-idUSKCN1N71L8?il=0&fbclid=IwAR21APaqkygqN9pQydKUKKECPqYJuHBJ9xB_AlWbyJhtUJqPE_BmoAfF3QU

[8] Al Jazeera; Egypt: Deadly attack on bus near Coptic Christian monastery; 02 November, 2018; available at: https://www.aljazeera.com/news/2018/11/egypt-deadly-attack-bus-headed-coptic-christian-monastery-181102134431364.html

[9] BBC; Coptic Christian attack: Egypt police kill 19 attackers; 04 November, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-africa-46090104

[10] იმედის ახალი ამბები; ეგვიპტეში რვა ექსტრემისტს სიკვდილი მიუსაჯეს; 07 ნოემბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/84545/egvipteshi-rva-eqstremists-sikvdili-miusajes

[11] Channels TV; Cleric, nine others killed as Boko Haram attacks Borno villages; 01 November, 2018; available at: https://www.channelstv.com/2018/11/01/cleric-14-others-killed-as-boko-haram-attacks-borno-villages/

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 24-31 ოქტომბერი, 2018

საფრანგეთი ჯიჰადისტი მებრძოლების მიგრანტი შვილების სირიაში დაბრუნებას გეგმავს – საფრენგეთის ხელისუფლება იწყებს აქტიურ მოქმედებებს, რათა დადგინდეს, რა მეთოდებით შეიძლება არასრულწლოვანთა სამშობლოში დაბრუნება. სავარაუდოდ, 2018 წლის ბოლომდე, საფრანგეთი სირიელი ბავშვების პირველ ნაკადს სამშობლოში დააბრუნებს.[1]

ვითარება ავღანეთში – ნანგარჰარის პროვინციაში ავღანეთის უსაფრთხოების ძალების სპეცოპერაციისას 14 მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა. ხელისუფლების ინფორმაციით, სამხედროები თალიბანისა და ისლამური სახელმწიფოს წინააღმდეგ იბრძოდნენ, თუმცა არ აკონრეტებენ დაღუპულები სამოქალაქო პირები არიან თუ მეამბოხეები. ადგილობრივების ინფორმაციით, ოპერაციის დროს მშვიდობიანი მოსალხეობა, მათ შორის ბავშვები დაიხოცნენ.[2]

ცენტრალურ ავღანეთში, მაიდან-ვარდაკის პროვინციაში თვითმკვლელმა ტერორისტმა დანაღმული ავტომობილი პოლიციის შენობასთან ააფეთქა. შემთხვევას 5 ადამიანი შეეწირა, 15 კი დაიჭრა. დაღუპულთა შორის 2 პოლიციელი და 3 მშვიდობიანი მოქალაქე იყო. მომხდარზე პასუხისმგებლობა ოფიციალურად არავის აუღია.[3]

ქაბულში, ავღანეთის საარჩევნო კომისიის ცენტრალურ ოფისთან ახლოს თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი აიფეთქა. ინციდენტის შედეგად 6 ადამიანი – საარჩევნო კომისიის 4 წევრი და ორი პოლიციელი დაიჭრა.[4]

ქაბულში თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი ქვეყნის ერთერთი ყველაზე დიდი ციხის შესასვლელთან აიფეთქა. ინციდენტის შედეგად 6 ადამიანი დაიღუპა და 3 დაშავდა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[5]

იემენის კრიზისი – ქვეყნის დასავლეთით, ჰოსეიდას პროვინციაში განხორციელებული ავიაიერიში მსხვერპლით დასრულდა. საუდის არაბეთის ხელმძღვანელობით მოქმედი კოალიციის საჰაერო იერიშს ობიექტი ბოსტნეულის მარკეტი გახდა. იერიშს 19 ადამიანი ემსხვერპლა; 10 ადამიანი კი დაშავდა. ქვეყანაში კონფლიქტი 2014 წლიდან მიმდინარეობს.[6]

ეთიოპიას პირველი ქალი პრეზიდენტი ჰყავს – საჰლე-ვორკ ზევდეს კანდიდატურას მხარი პარლამენტის ორივე პალატამ დაუჭირა. ის ქვეყანას 6 წლის განმავლობაში უხელმძღვანელებს. საჰლე-ვორკ ზევდე პროფესიით დიპლომატია. ის ამ დრომდე გაეროში მუშაობდა.[7]

ბანგლადეშის ყოფილ პრემიერს 7-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს – ხალედა ზიას ბრალი რამდენიმე დანაშაულში ედებოდა, თუმცა მისი თანამდებობაზე ყოფნის დროს სასამართლომ მხოლოდ უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებისა და ქველმოქმედებისთვის განკუთვნილი თანხის მითვისების ფაქტები გამოავლინა. 73 წლის პოლიტიკოსი დანაშაულს არ აღიარებს და სასამართლოს გადაწყვეტილებას პოლიტიკურად მოტივირებულად მიიჩნევს.[8]

პაკისტანში სიკვდილმისჯილი ქალი უზენაესმა სასამართლომ გაამართლა – პაკისტანელი ქალი, რომელიც გაქრისტიანების გამო 2010 წელს დააპატიმრეს, უდანაშაულოდ ცნეს. მას სასიკვდილო განაჩენი ჰქონდა გამოტანილი. აზია ბიბის მხარდასაჭერად და განაჩენის გასაუქმებლად 8 წლის განმავლობაში არაერთ ქვეყანაში ჩატარდა აქციები. მის გადასარჩენად პეტიციაც კი შექმნეს. აზია ნორინი, ცნობილი როგორც აზია ბიბი, არის პაკისტანელი ქრისტიანი ქალი, რომელსაც პაკისტანის სასამართლომ ჩამოხრჩობა „ღვთის გმობის“ ბრალდებით, გაქრისტიანების გამო მიუსაჯა. 2009 წლის ივნისში, აზია ბიბის, რომელიც სოფელ იტან ვალის (შეკხუპურის ოლქი) ფერმაში მუშაობდა, სთხოვეს, რომ მუშებისთვის წყალი მიეტანა, მაგრამ მასთან ერთად მომუშავე რამდენიმე მუსლიმმა მის მიერ მიტანილი წყლის დალევაზე უარი თქვა, რადგან ისინი ქრისტიანებს უწმინდურებად თვლიან. ამან კამათი წარმოშვა, შემდეგ კი იქაურმა მუსლიმებმა იჩივლეს სასულიერო პირებთან, რომ ქალმა „წინასწარმეტყველ მუჰამედის მისამართით დამამცირებელი სიტყვები წარმოთქვა“, აზია ბიბის დამცველები კი აცხადებენ, რომ აზია ბიბიმ მხოლოდ თავისი რწმენა დაიცვა და თქვა „ჩვენმა ქრისტემ საკუთარი სიცოცხლე შესწირა ჯვარზე ჩვენი ცოდვებისთვის… ქრისტე ცოცხალია“. გაღიზიანებული ბრბო აზიას სახლში შევარდა, სასტიკად სცემეს ის და მისი ოჯახის პირები. მალევე ვატიკანიდან, მაშინდელმა პაპმა ბენედიქტე XVI-მ ითხოვა აზია ბიბის შეწყალება, ხოლო 2012 წელს საფრანგეთის მაშინდელმა პრეზიდენტმა ნიკოლა სარკოზიმ  აზია ბიბის და მის ოჯახს პოლიტიკური თავშესაფარი შესთავაზა.[9]

[1] The Independent; France to repatriate children of jihadi fighters from Syria; By Samuel Osborne; 24 October, 2018; available at: https://www.independent.co.uk/news/world/europe/france-syria-children-isis-terror-jihadi-fighters-iraq-kurdish-a8598791.html

[2] Reuters; Afghan forces kill 14 civilians in ground raid, locals say; 24 October, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-attack/afghan-forces-kill-14-civilians-in-ground-raid-locals-say-idUSKCN1MY1WO?il=0

[3] Reuters; Suicide bombing kills five, wounds 15 in central Afghanistan; 27 October, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-attack/suicide-bombing-kills-five-wounds-15-in-central-afghanistan-idUSKCN1N106C?il=0

[4] იმედის ახალია ამბები; ქაბულში ავღანეთის საარჩევნო კომისიასთან ტერაქტი მოხდა; 29 ოქტომბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/83173/qabulshi-avganetis-saarchevno-komisiastan-teraqti-mokhda

[5] იმედის ახალია ამბები; ავღანეთში თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი აიფეთქა; 31 ოქტომბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/83442/avganetshi-tvitmkvlelma-teroristma-tavi-aipetqa

[6] NBC News; Airstrike kills at least 19 civilians at vegetable market in Yemen’s Hodeidah, official says; By Charlene Gubash, Danialle Silva and Reuters; 25 October, 2018; available at: https://www.nbcnews.com/news/world/airstrike-kills-least-19-civilians-vegetable-market-yemen-s-hodeidah-n924041

[7] BBC; Sahle-Work Zewde becomes Ethiopia’s first female president; 25 October, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-africa-45976620

[8] Fox News; Banglades court jails ex-PM Zia for 7 years for graft; By Julhas Alam; 29 October, 2018; available at: https://www.foxnews.com/world/bangladesh-court-jails-ex-pm-zia-for-7-years-for-graft?utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed%3A%20foxnews%2Fworld%20%28Internal%20-%20World%20Latest%20-%20Text%29

[9] BBC; Asia Bibi: Pakistan acquits Christian woman on death row; 31 October, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-46040515

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 16-23 აგვისტო, 2018

ავღანეთში არსებული ვითარება – ავღანეთის დედაქალაში მორიგი თავდასხმა მოხდა. შეიარაღებული პირები ქაბულში მდებარე არმიის საწვრთნელ ცენტრს დაესხნენ თავს. ინფორმაცია დაღუპულთა და დაშავებულთა ზუსტი რაოდენობის შესახებ არ გავრცელებულა. წინა დღისით, ქაბულში, სასწავლო დაწესებულებაზე მიტანილი იერიშის შედეგად კი 48 ადამიანი გარდაიცვალა და 67 დაშავდა.[1]

ავღანეთის პრეზიდენტმა დაჯგუფება „თალიბანის“ წინააღმდეგ 3 თვით ცეცხლის შეწყვეტის ბრძანება გასცა. ბრძანება ძალაში იმ შემთხვევაში შევა თუ თალიბანი ამ გადაწყვეტილებას პატივს სცემს. აღნიშნული გადაწყვეტილება ყურბან-ბაირამის დღესასწაულის დადგომასთანაა დაკავშირებული. პრეზიდენტი აშრაფ ღანი თალიბანს საპასუხო ნაბიჯის გადადგმისა და სამშვიდობო მოლაპარაკებების დაწყებისკენ მოუწოდებს.[2]

„თალიბანის“ წევრებმა კუნდუზის რეგიონში 3 სამგზავრო ავტობუსი მგზავრებიანად გაიტაცეს. ეს იმ დროს მოხდა, როდესაც ავღანეთში 170 გატაცებული ტყვის გათავისუფლების ოპერაცია მიმდინარეობდა.[3] ოპერაციის შედეგად გატაცებულების დიდი ნაწილი – 149 ადამიანი გაათავისუფლეს, მათ შორის ქალები და ბავშვები.[4]

ქაბულში, პრეზიდენტის სასახლის მიმართულებით რამდენიმე რაკეტა გაუშვეს. ამ დროს ქვეყნის პრეზიდენტი ყურბან-ბაირამის დღესასწაულთა დაკავშირებით სიტყვით გამოდიოდა. შემთხვევა დილით მოხდა. დაშავებულების შესახებ ან სხვა რაიმე დეტალები შემთხვევის შეასხებ არ გავრცელებულა.[5]

ერაყის უზენაესმა სასამართლომ საპარლამენტო არჩევნების შედეგები დაამტკიცა – ერაყის უზენაესმა სასამართლომ 12 მაისის საპარლამენტო არჩევნების შედეგები კანონიერად ცნო და გამარჯვებულ პარტიებს მთავრობის ჩამოსაყალიბებლად 90-დღიანი კონსტიტუციური ვადა მისცა. ივნისში გახდა ცნობილი, რომ არჩევნების შედეგებს ხელახლა დაითვლიდნენ. გადაწყვეტილება სასამართლომ მას შემდეგ მიიღო, რაც ქვეყნის მთავრობამ ანგარიში გამოაქვეყნა, სადაც საარჩევნო პროცესში მასობრივი დარღვევების შესახებ გახდა ცნობილი. არჩევნების შედეგების დამტკიცების შემდეგ კანონმდებლებს 90 დღის ვადაში პარლამენტის თავმჯდომარის არჩევა მოუწევთ, შემდეგ პრეზიდენტის და ბოლოს პრემიერმინისტრისა და მისი კაბინეტის. ერაყში საპარლამენტო არჩევნები 12 მაისს გაიმართა. მასში მონაწილეობას 29 საარჩევნო ბლოკი იღებდა, რომელიც 200 სხვადასხვა პოლიტიკურ პარტიას აერთიანებს. საარჩევნო კომისიის მონაცემებით, პარლამენტში 369 ადგილისთვის 7,000-ზე მეტი კანდიდატი იბრძოდა. არჩევნებში კოალიცია „საირუნმა“ გაიმარჯვა, რომელსაც შიიტი მქადაგებელი მუქთადა ალ-სადრი ხელმძღვანელობს.[6]

პაკისტანის პრემიერი კრიკეტის გუნდის ყოფილი კაპიტანი გახდა – იმრან ხანმა ფიცი 18 აგვისტოს დადო. ის ამ თანამდებობაზე პაკისტანის ეროვნულმა ასამბლეამ აირჩია. მისმა პარტიამ, „მოძრაობა სამართლიანობისთვის“ ივლისის არჩევნებში გაიმარჯვა. პირველ ადგილზე გასულმა პარტიამ 272-მანდატიანი პარლამენტიდან 116 ადგილის მიღება შეძლო. უმრავლესობის ფორმირებისთვის კი, 137 მანდატის მოპოვება იყო საჭირო და ხანს სამთავრობო კოალიციის შექმნა დასჭირდა. იმრან ხანს პაკისტანის ნაკრებში საერთაშორისო დებიუტი 1971 წელს ჰქონდა, 1982 წელს კი გუნდის კაპიტანი გახდა. 2002-2007 და 2013-2018 წლებში ხანი პაკისტანის ეროვნული ასამბლეის წევრი იყო. იმრან ხანის მოძრაობას მხარს უჭერენ სხვადასხვა დაჯგუფებები, რომელთაგან ზოგიერთი ძალიან სადავოა, ერთ-ერთი კი, როგორც ამტკიცებენ, დაკავშირებულია „ალ ქაიდასთან“.

პაკისტანში საყოველთაო არჩევნები 25 ივლისს გაიმართა, რომელშიც ათობით მილიონი ადამიანი მონაწილეობდა. არჩევნების პროცესს მშვიდად არ ჩაუვლია – ქალაქ კვეტაში კენჭისყრის დღეს, ბომბის აფეთქების შედეგად, 30-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა. პარტიული აქტივისტების შეიარაღებულ დაპირისპირებას ერთი ადამიანი ემსხვერპლა და რამდენიმე დაშავდა. ქვეყნის სხვადასხვა ადგილას შედარებით პატარა აფეთქებები მოხდა და დაპირისპირებული პარტიის ფუნქციონერებს შორის შეტაკებების გამო ორი ადამიანი დაიღუპა და ათამდე დაშავდა. წინასაარჩევნო პერიოდის ბოლო კვირებში მოკლეს 180 ადამიანი, მათ შორის პარლამენტის დეპუტატობის სამი კანდიდატი.[7]

კონგოში კვლავ ებოლას ებრძვიან – კონგოში ებოლას ვირუსის მსხვერპლთა რიცხვმა 47-ს მიაღწია. გავრცელებული ცნობით, კიდევ 63 ადამიანი დაინფიცირებულია. ეპიდემიის მორიგი ტალღა ქვეყანაში 1-ელ აგვისტოს გამოცხადდა. მას შემდეგ მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციამ მოსახლეობის აცრა დაიწყო. 24 ივლისს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ კონგოში ებოლას ეპიდემია დასრულდა. ებოლას ვირუსი საშიში დაავადებაა, რომელიც შიდა სისხლდენას იწვევს და ხშირად ადამიანის გარდაცვალებით სრულდება. ვირუსი დაავადებულ ადამიანთან კონტაქტით ვრცელდება და ადრეულ სტადიაზე გრიპის მსგავსი სიმპტომები აქვს.[8]

ეპისკოპოსის მკვლელობისთვის ეგვიპტეში კოპტური ეკლესიის 2 ბერი დააკავეს – ეგვიპტეში კოპტური ეკლესიის 2 ბერი დააკავეს. პოლიციამ საეკლესიო პირები მას შემდეგ აიყვანა, რაც მონასტრის ეპისკოპოსი მოკლული იპოვეს. ეპისკოპოს ეპიპტანუსის ცხედარი პოლიციამ 29 ივლისს მონასტერში იპოვა. ძალოვანი უწყების წარმომადგენლების თქმით, მკვლელობის მიზეზი განსხვავებული შეხედულებები გახდა, რის გამოც ვაელ საადი და რემონ რაზმი მანსური ეჭვიმიტანილები არიან მკვლელობაში. მომხდარმა ეგვიპტის კოპტური ეკლესია შოკში ჩააგდო. გამოცემის ინფორმაციით, ბერები სასამართლოს წინაშე მალე წარდგებიან, თუმცა ჯერ უცნობია როდის.[9]

საუდის არაბეთში ქალთა უფლებების დამცველს სიკვდილით დასჯიან – ელ-ქატიფში სიკვდილით დასჯიან 5 აქტივისტს, რომლებიც 2011 წლიდან აქციებს მართავდნენ. ისინი შიიტი მუსლიმები არიან და სუნიტი ხელისუფლებისგან დისკრიმინაციას აპროტესტებდნენ. სიკვდილმისჯილთა შორისაა ისლა ალ-ღომღამი (Israa al-Ghomgham), ქალი, რომელიც პირველი ქალია საუდის არაბეთში, რომლის განაჩენიც უფლებების დაცვასთან დაკავშირებულ საქმიანობს უკავშირდება. ის და მისი ქმარი 2015 წლის დეკემბერში დაიჭირეს. მათ ბრალი ედებათ ისეთ აქტივობებში, რომელმაც ეროვნული უსაფრთხოება რისკის ქვეშ დააყენა. ის 2011 წლის მასობრივ საპროტესტო აქციებში მონაწილეობდა და მიმდინარე მოვლენებს დოკუმენტურად აღწერდა. 2015 წლიდან ის დამამის ციხეშია. „Human Rights Watch“ საუდის არაბეთის სასამართლოს გადაწყვეტილებას „საშიშ პრეცედენტად“ აფასებს.[10]

[1] Tolo News; Attack on NDS training center ends after 6-hour battle; 16 August, 2018; available at: https://www.tolonews.com/afghanistan/gunmen-open-fire-ana-training-center-kabul

[2] Reuters; Afghanistan announces Muslim Eid holiday ceasefire with Taliban; By Rupam Jain, Sayed Hassib; 19 August, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-ceasefire/afghanistan-announces-muslim-eid-holiday-ceasefire-with-taliban-idUSKCN1L40GB

[3] იმედის ახალი ამბები; თალიბებმა ავღანეტში 3 სამგზავრო ავტობუსი მგზავრებიანად გაიტაცეს; 20 აგვისტო, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/74565/talibebma-avganetshi-3-samgzavro-avtobusi-mgzavrebianad-gaitatses

[4] The Washington Post; Afghan forces free 149 people taken by Taliban; 20 August, 2018; available at: https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/the-latest-afghan-forces-free-149-people-taken-by-taliban/2018/08/20/b0fa37b4-a452-11e8-ad6f-080770dcddc2_story.html?noredirect=on&utm_term=.c7751e24bd9c

[5] Tolo News; Rocket attack on Kabul during Ghani’s Eid Ceremony; 21 August, 2018; available at: https://www.tolonews.com/afghanistan/rocket-attack-kabul-during-ghani%E2%80%99s-eid-ceremony

[6] Reuters; Iraqi Supreme Court ratifies May election results; 19 August, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-iraq-election/iraqi-supreme-court-ratifies-may-election-results-idUSKCN1L40CS?il=0

[7] BBC; Imran Khan confirmed as Pakistan prime minister; 17 August, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-45219455

[8] Reuters; Militia threat hampers Ebola fight in Congo as disease kills 47; By Stephanie Nebehay; 17 August, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-health-ebola-who/militia-threat-hampers-ebola-fight-in-congo-as-disease-kills-47-idUSKBN1L20VB

[9] BBC; Coptic monks charged with bishop’s murder in Egypt; 19 August, 2018; availbale at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-45239401

[10] BBC; Saudi Arabia seeks death penalty for woman activist; 22 August, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-45270224?ns_source=facebook&ns_campaign=bbcnews&ocid=socialflow_facebook&ns_mchannel=social

პაკისტანი. ბალოჩების პოლიტიკური პარტიები. აგვისტო, 2018

ბალოჩთა ნაციონალური მოძრაობა, ოფიციალურ ვებ-გვერდზე გამოქვეყნებული ინფორმაციის მიხედვით, წარმოადგენს პოლიტიკურ პარტიას, რომელიც დაარსდა 1987 წელს „ბალოჩ ახალგაზრდათა ნაციონალური მოძრაობის“ სახელით. 1988 წელს, სავარაუდოდ, პაკისტანელი სამხედროების მიერ, მოძრაობის ლიდერის ფიდა აჰმედის მკვლელობის შემდეგ, პარტიას სახელი გადაერქვა და მისი ლიდერები აქტიურად ჩაერთნენ პაკისტანის საპარლამენტო პოლიტიკაში. პარტია მალევე გახდა ყველაზე გავლენიანი ბალოჩისტანში და მოიპოვა რამდენიმე მანდატი ბალოჩისტანისა და პაკისტანის ეროვნულ ასამბლეებში. ლიდერებმა, ასევე, შეცვალეს პარტიის ზოგადი პოლიტიკა და დამოუკიდებლობის ნაცვლად, მხოლოდ ავტონომიურ რესპუბლიკად აღიარებას ითხოვდნენ.

პარტიის ახალგაზრდული ფრთა, გჰულამ მოჰამად ბალოჩის მეთაურობით, კვლავაც პაკისტანისგან დამოუკიდებლობის მოთხოვნით გამოდიოდა. მან პარტიაში ჩამოყალიბა მოძრაობა, რომელიც ითხოვდა პარტიის მიერ პაკისტანის კორუფციული პოლიტიკის ბოიკოტირებას და ბალოჩი ხალხის მობილიზებას, რათა ჩამოეყალიბებინათ დამოუკიდებელი ბალოჩისტანის სახელმწიფო. 2004 წელს ბალოჩის ჯგუფმა გაიმარჯვა და ის პარტიის ლიდერი გახდა. პარტიას ოფიციალურად დაერქვა სახელი „ბალოჩთა ნაციონალური მოძრაობა“ და ბალოჩისტანის დამოუკიდებლობის მოთხოვნაც აისახა პარტიის მანიფესტში. 6 წლის განმავლობაში, 2009 წელს პაკისტანელი სამხედროების მიერ მის მკვლელობამდე, ბალოჩმა მოახერხა და BNM აქცია ბალოჩისტანის ყველაზე დიდ და გავლენიან პარტიად. პარტიის არსებობის მანძილზე, ასობით წევრი იქნა მოკლული ან გატაცებული პაკისტანის არმიის მიერ. პარტიის დამაარსებლად ითვლება სწორედ გჰულამ მოჰამად ბალოჩი. დღეის მდგომარეობით, BNM-ის თავმჯდომარეა კჰალილ ბალოჩი.[1]

BNM-ის მანიფესტის მიხედვით, პარტიის მიზანია „ბალოჩი ხალხის მობილიზება პოლიტიკურ და იდეოლოგიურ ფრონტებზე, რათა მათ აღადგინონ ბალოჩისტანის სუვერენიტეტი“. პარტია მიიჩნევს, რომ უცხო ქვეყნის მიერ ოკუპაცია, მონობა და მჩაგვრელი პოლიტიკურ სისტემა, ესაა ბალოჩი ხალხის პოლიტიკური, ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული კუთხით ჩამორჩენილობის მთავარი გამომწვევი ფაქტორები. მოძრაობა ცდილობს, გაეროს წესდების სრული დაცვით, მიაღწიოს ბალოჩისტანის დამოუკიდებლობას. პარტია ბოიკოტს უცხადებს ოკუპანტი ქვეყნის ნებისმიერ პოლიტიკურ, წარმომადგენლობით ან ადმინისტრაციულ ორგანოში გაწევრიანებას.[2]

BBC 2015 წლის 26 აგვისტოს გამოქვეყნებულ სტატიაში წერს ბალოჩი სეპარატისტების ლიდერის ბრაჰუმდაგჰ ბუგტის შესახებ. სტატიის მიხედვით, ის არის ბალოჩების რესპუბლიკური პარტიის ლიდერი. იგივე ინფორმაცია ასევე გაჟღერებულია ბუგტის სოციალურ ქსელ Twitter-ის ოფიციალურ გვერდზე.[3] სტატიაში ნათქვამია, რომ ზემოხსენებული პარტია პაკისტანში კანონგარეშედაა გამოცხადებული.[4]

რაც შეეხება ზემოხსენებულ პარტიათა წევრების მდგომარეობას და მათ მიმართ არსებულ საფრთხეს პაკისტანის ცენტრალური ხელისუფლების მხრიდან, გაეროს ადამიანის უფლებათა საბჭოს მიერ გამოქვეყნებულ „ბალოჩისტანის ადამიანის უფლებათა საბჭოს“ 2017 წლის 13 ივლისის ანგარიშის მიხედვით, „ადგილი ჰქონდა ისეთი პოლიტიკური პარტიების წევრთა, როგორიცაა BNM (ბალოჩთა ნაციონალური მოძრაობა); BRP (ბალოჩთა რესპუბლიკური პარტია); BSO-A (ბალოჩ სტუდენტთა ორგანიზაცია – ასად) იძულებითი გაუჩინარებისა და პაკისტანის უსაფრთხოების ძალების მიერ კანონგარეშე მკვლელობის ასობით შემთხვევას. მათ მიმართ ეს ქმედებები ხორციელდებოდა იმ მოტივით, რომ ისინი ითხოვდნენ ბალოჩი ხალხის თვითგამორკვევის უფლების რეალიზებას.“

ანგარიშში, ასევე, საუბარია 2005 წლიდან დაწყებულ, პოლიტიკოსთა წინააღმდეგ განხორციელებულ იძულებითი გაუჩინარებებისა და მკვლელობების ფაქტებზე. ხაზგასმულია 2006 წელს ბალოჩისტანის ყოფილი გუბერნატორისა და ყოფილი პირველი მინისტრის – აკბარ ხან ბუგტის მკვლელობა (BRP პარტიის ზემოხსენებული ლიდერის – ბრაჰუმდაგჰ ბუგტის ბაბუა), ასევე, 2009 წელს BNM პარტიის ლიდერის – გჰულამ მოჰამად ბალოჩის მკვლელობა. ასევე, 2014 წელს BSO-A პარტიის გენერალურ მდივან – რაზა ჯაჰანგირთან ერთად, მოკლულ იქნა BNM პარტიის თავმჯდომარე – იმდად ბოჯერ ბალოჩი. ანგარიშში ასევე მოცემულია გატაცებულ და გაუჩინარებულ პოლიტიკურ აქტივისტთა საკმაოდ ვრცელი სია, საიდანაც 9 პირი არის BNM პარტიის წევრი.[5]

ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო დეპარტამენტი 2018 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში (საანგარიშო პერიოდი 2017 წელი) პაკისტანის შესახებ წერს, რომ 2017 წლის 23 აპრილს ნაპოვნი იქნა 5 დაკარგული ბალოჩი აქტივისტის დასახიჩრებული გვამები, მათ შორის იყო ბაიტულაჰ მეჰმუდ ბალოჩი, ბალოჩების ნაციონალური მოძრაობის (BNM) ლიდერი.[6]

„Amnesty International“ 2014 წლის 30 აპრილის სპეციალურ ანგარიშში წერს აბდულ რაზაქ სარბაზის შესახებ, რომლის დასახიჩრებული სხეულიც 2013 წლის 21 აგვისტოს იქნა ნაპოვნი. სარბაზი ბალოჩების ნაციონალური მოძრაობის ცენტრალური საინფორმაციო განყოფილების მდივანი იყო. ანგარიშში ასევე საუბარია იმაზე, რომ ზემოხსენებული მოძრაობა პაკისტანში უკანონოდაა გამოცხადებული, ბალოჩისტანის პაკისტანისგან სეპარაციის მოთხოვნის გამო.[7]

[1] Official Web-page of BNM, “About Us”, available at https://www.thebnm.org/contact-us [accessed 19 August 2018]

[2] Official Web-page of BNM, “Manifesto”, available at https://www.thebnm.org/constitution [accessed 19 August 2018]

[3] Official Twitter Page of Brahumdagh Bugti, available at https://twitter.com/BBugti [accessed 19 August 2018]

[4] BBC Urdu, Article of August 26 2015, available at https://www.bbc.com/urdu/pakistan/2015/08/150826_brahamdagh_iv_baloch_sq  [accessed 19 August 2018]

[5] Human Rights Council of Balochistan (Author), published by UN Human Rights Committee, „Report on civil and political rights in Balochistan“, available at

[accessed 19 August 2018]

[6] USDOS, Country Report on Human Rights Practices 2017 – Pakistan, available at

[accessed 19 August 2018]

[7] Amnesty International, Report on attacks against journalists (assassination attempts, abductions, torture and killings; harassment for embarrassing the military; abuses against journalists of foreign media; situation in Northwestern Pakistan and in Balochistan province) available at

[accessed 19 August 2018]

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 1-7 აგვისტო, 2018

ვითარება ავღანეთში – ქაბულში შეიარაღებულმა პირებმა 3 უცხოელი გაიტაცეს და მოკლეს. მოკლულები არიან ინდოეთის, მალაიზიისა და მაკედონიის მოქალაქეები. მათი ცხედრები მუსაჰის რაიონში იპოვეს. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არცერთ დაჯგუფებას არ აუღია.[1]

პაქტიის პროვინციაში, შიიტურ მეჩეთზე თავდასხმის შედეგად 25 ადამიანი დაიღუპა და 40-მდე დაშავდა. პოლიციის ინფორმაციით, თავდამსხმელმა თავი მეჩეთში აიფეთქა. მეორე თავდამსხმელი იქამდე მოკლეს, სანამ ის ასაფეთქებელი მოწყობილობის ამოქმედებას მოასწრებდა. პოლიცია ვარაუდობს, რომ ტერაქტის უკან დაჯგუფება „ისლამური სახელმწიფო“ დგას.[2]

იემენის კრიზისი – იემენში, საპორტო ქალაქ ჰოდეიდაში სამთავრობო ძალებისა და შიიტ მეამბოხეებს შორის დაპირისპირებას, ბოლო დღეებში, 80-მდე ადამიანი ემსხვერპლა. სამთავრობო ძალები, რომელსაც მხარს უჭერენ არაბული კოალიციის წევრები, ბოლო რამდენიმე კვირაა, ცდილობენ, დაიბრუნონ კონტროლი ჰოდეიდაზე, რათა პორტის მეშვეობით ადგილობრივებმა მიიღონ ჰუმანიტარული დახმარება. რამდენიმე დღის განმავლობაში 100-ზე მეტი ადამიანია დაჭრილი. იემენში სამხედრო კონფლიქტი 2014 წელს დაიწყო.[3]

პაკისტანში ტერორისტებმა 12 სკოლა დაბომბეს – პაკისტანში, გოგოების 8 და ბიჭების 4-სკოლას თავს ესქტრემისტები დაესხნენ. ქვეყნის ჩრდილოეთით მდებარე სასწავლო დაწესებულებებში ისმოდა აფეთქებების ხმაც. თავდასხმა „თალიბანთან“ დაკავშირებულმა ტერორისტულმა ჯგუფებმა განახორციელეს. პოლიციის განმარტებით, ისინი გოგოებს დაუპირისპირდნენ. დაშავებულებისა და დაღუპულების შესახებ ინფორმაცია არ გავრცელებულა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა ამ დრომდე არავის აუღია. პაკისტანელი „თალიბები“ და მასთან დაკავშირებული ჯგუფები, რომლებიც გოგოების განათლებას ეწინააღმდეგებიან და ანტი-ისლამურ ქმედებად მიიჩნევენ, ახალგაზრდა ქალებს  თავს ხშირად ესხმიან.[4]

ნიგერიაში ქოლერამ უკვე 11 ადამიანი იმსხვერპლა – 47 ადამიანი ჰოსპიტალიზებულია. ეპიდემია უბალის შტატის 3 სოფელში გავრცელდა. ნიგერიის ხელისუფლებამ აღნიშნული ოფიციალურად არ დაადასტურა, თუმცა უბალაში ჩასვლის და ვითარების ადგილზე შესწავლის პირობა დადო. ივნისში ქოლერამ ნიგერიაში 3 ბავშვი იმსხვერპლა, აპრილში კი 30 ადამიანი გარდაიცვალა.[5]

[1] Tolo News; Three foreigners killed after being kidnapped in Kabul; 2 August, 2018; available at: https://www.tolonews.com/afghanistan/three-foreigners-killed-after-being-kidnapped-kabul

[2] Tolo News; Suicide bombers target mosque in Paktia; 25 killed; 3 August, 2018; available at: https://www.tolonews.com/afghanistan/explosion-reported-paktia-casualties-feared

[3] Fox News; Officials: Heavy fighting near Yemen’s Hodeida kills 80; By Ahmed Al-Haj; 6 August, 2018; available at: http://www.foxnews.com/world/2018/08/05/officials-heavy-fighting-near-yemens-hodeida-kills-80.html

[4] Reuters; Twelve schools bombed, burned in northern Pakistan; By Jibran Ahmad; 3 August, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-pakistan-blast-schools/twelve-schools-bombed-burned-by-taliban-in-northern-pakistan-idUSKBN1KO1TV?il=0

[5] TV 360 Nigeria; Cholera outbreak kills 11 in Kano; By Okponyia Onyedikachi; 6 August, 2018; available at: https://www.tv360nigeria.com/cholera-outbreak-kills-11-in-kano/

პაკისტანი. თალიბანის საქმიანობა გილგიტ-ბალტისტანში. აგვისტო, 2018

ევროპის თავშესაფრის მხარდაჭერის ოფისი (EASO) 2017 წლის აგვისტოში გამოქვეყნებულ ანგარიშში პაკისტანის შესახებ წერს, რომ ქაშმირის პაკისტანის მიერ კონტროლირებადი ტერიტორია მოიცავს აზად ჯამუსა და ქაშმირს (აზად ქაშმირი) და გილგიტ-ბალტისტანს, რასაც ადრე ჩრდილოეთ ტერიტორიებს უწოდებდნენ. ორივე რეგიონს ნაწილობრივ ავტონომიური ადმინისტრაცია ჰყავს. თუმცა, პაკისტანის მთავრობისა და არმიის გავლენა დიდია, განსაკუთრებით აზად ქაშმირში. გილგიტ-ბალტისტანის მოსახლეობა დაახლოებით 2 მილიონია. აზად ქაშმირში კი 4.5 მილიონი ცხოვრობს.

2016 წლის განმავლობაში მდგომარეობა გართულდა ქაშმირის გამყოფ საკონტროლო ხაზთან. ურის არმიის ბაზაზე თავდასხმის შემდეგ, ინდოეთმა გაახშირა საზღვრის კვეთით იერიშები აზად ქაშმირში, მიუხედავად 2003 წელს გაფორმებული ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმებისა. 2016 წელს გილგიტ-ბალტისტანში ადგილი ჰქონდა მასობრივ საპროტესტო აქციებს ჩინეთი-პაკისტანის ეკონომიკური კორიდორის (CPEC) წინააღმდეგ. აქცია პოლიციამ აგვისტოში დაშალა, რასაც 500-ზე მეტი ადგილობრივის, მათ შორის პოლიტიკური აქტივისტის ბაბა ჯანის დაკავება მოჰყვა. 2017 წლის მარტში, პაკისტანის ადამიანის უფლებათა საბჭომ, ფაქტების დადგენის მისიის ფარგლებში გილგიტ-ბალტისტანში დაზვერვისა და სამართალდამცავი უწყებების მხრიდან ადამიანის უფლებების დარღვევის ფაქტები აღწერა.

2016 წელს გილგიტ-ბალტისტანსა და აზად ქაშმირში არცერთ ტერორისტულ აქტს არ ჰქონია ადგილი. წლის განმავლობაში არსებულ ვითარებას სხვადასხვა ორგანიზაცია სტაბილურს უწოდებს. ადგილი ჰქონდა მხოლოდ ერთ სამხედრო იერიშს აზად ქაშმირში. უსაფრთხოების ძალებმა აზად ქაშმირში 3 და გილგიტ-ბალტისტანში ერთი ოპერაცია განახორციელეს. სიტუაცია დაძაბული რჩებოდა საკონტროლო ხაზთან, განსაკუთრებით 2016 წლის ბოლო რამდენიმე თვის განმავლობაში. ადგილი ჰქონდა 50-ზე მეტ საზღვრის კვეთით იერიშს ინდოეთიდან.

2017 წლის პირველ მეოთხედში არ გავრცელებულა ინფორმაცია გილგიტ-ბალტისტანში მოკლულების შესახებ. აზად ქაშმირში 2 პირის მკვლელობა დადასტურდა. 2017 წლის პირველი 5 თვის განმავლობაში არც აზად ქაშმირში და არც გილგიტ-ბალტისტანში არავინ მომკვდარა ტერორისტული აქტის შედეგად. 2016 წლის ნოემბერში, ინდოეთის საჰაერო იერიშების გამო, დაახლოებით 11 ათასმა ოჯახმა ძირითადად კოტლიდან და ბჰიმბერიდან, დატოვა საცხოვრებელი სახლები და უსაფრთხო ზონებს მიაშურა.

პაკისტანში მოქმედი აქტიური შეიარაღებული დაჯგუფებებიდან ყველა დიდი პაკისტანის თალიბანია. ტეჰრიკ-ე-ტალიბან ანუ PPT, ძირითადად, ავღანეთის კუნარის, ნურისტანის, პაკტიკას, გარდაიზის და პაკტიას პროვინციებიდან ახორციელებს საზღვრის კვეთით იერიშებს პაკისტანში. დაჯგუფება ფინანსებს გამოძალვითა და ადამიანებით ვაჭრობით აგროვებს. ისლამური ექსტრემიზმის მკვლევარი არიფ ჯამალი დაჯგუფებასა და პაკისტანის არმიას შორის კავშირზე საუბრობს. ამის დასტურად პაკისტანის თალიბანის ქაშმირსა და ჯამუში გააქტიურებას ასახელებენ, რაც მკვლევართა აზრით აჩვენებს იმას, რომ პაკისტანის არმია კვლავ იყენებს პაკისტანის თალიბანს და სხვა დეობანდი ჯგუფებს ქაშმირსა და ინდოეთში ჯიჰადისთვის. 2013 წლის ნოემბერში დაჯგუფების ოფიციალური ლიდერი ჰაკიმულა მეჰსუდი, დრონით განხორციელებული იერიშისას, ვაზირისტანში მოკლეს.

2014 წელს პაკისტანის თალიბანმა პასუხისმგებლობა აიღო პეშავარის სკოლაზე განხორციელებულ თავდასხმაზე, რომლის დროსაც 145 ადამიანი იქნა მოკლული. მათი თქმით, ეს იყო პასუხი ჩრდილოეთ ვაზირისტანში არმიის მიერ წარმართულ კამპანიაზე. 2016 წლის განმავლობაში დაჯგუფება პასუხისმგებელი იყო 106 ტერორისტულ იერიშზე. ტერაქტები კვლავ კონცენტრირებული იყო ფედერალური წესით ადმინისტრირებად ტომთა მიწაზე (FATA), კჰუბერ-პაკჰტჰუნკვასა და კარაჩიში. თავად პაკისტანის თალიბანის ინფორმაციით, ჯგუფმა ვერ შეძლო ვერცერთი იერიშის განხორციელება პენჯაბში, ფედერალურ დედაქალაქში, აზად ქაშმირსა და გილგიტ-ბალტისტანში. დაჯგუფება კონცენტრირებული რჩებოდა იერიშების განხორციელებაზე კჰუბერ-პაკჰტჰუნკვაში, ასევე რამდენიმე იერიში მიიტანეს ბალოჩისტანსა და სინდჰზე. იმ იერიშების ნახევარზე მეტი, რომელზეც პაკისტანის თალიბანმა პასუხისმგებლობა აიღო, კჰუბერ-პაკჰტჰუნკვაში განხორციელდა. მიუხედავად იმისა, რომ დაჯგუფება დასუსტებულია და მისი სამოქმედო რესურსი ამოწურული, პაკისტანის თალიბანი მაინც მნიშვნელოვან საფრთხეს უქმნის პაკისტანის უსაფრთხოებას.[1]

[1] European Union: European Asylum Support Office (EASO), EASO Country of Origin Information Report. Pakistan Security Situation, August 2017, available at:

[accessed 6 August 2018]