რუსეთი. უსაფრთხოება და ადამიანის უფლებების დაცვის პრაქტიკა. მაისი, 2020

საერთაშორისო ადამიანის უფლებათა დამცველი ორგანიზაცია „Freedom House“ 2020 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში რუსეთის ფედერაციის შესახებ წერს, რომ რუსეთის ავტორიტარულ პოლიტიკურ სისტემაში ძალაუფლება პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინის ხელშია კონცენტრირებული. ერთგული უსაფრთხოების ძალები, დაქვემდებარებული სასამართლო, მართული მედია და მმართველი პარტიის ინტერესებს მორგებული კანონმდებლობა, კრემლს საშუალებას აძლევს, იმანიპულიროს არჩევნებით და ჩაახშოს ნებისმიერი განსხვავებული აზრი. მასშტაბური კორუფცია ხელს უწყობს ბიუროკრატიასა და ორგანიზებულ დანაშაულს შორის კავშირის გამყარებას.[1]

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი 2020 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში რუსეთის ფედერაციის შესახებ წერს, რომ ადამიანის უფლებების დაცვით კუთხით მნიშვნელოვან დარღვევებს წარმოადგენს თვითნებური მკვლელობები, მათ შორის ლგბტი პირების მკვლელობები ჩეჩნეთში ადგილობრივი ხელისუფლების მიერ; იძულებითი გაუჩინარებები; წამება მთავრობის სამართალდამცავი ორგანოების თანამშრომლების მხრიდან; მძიმე და სიცოცხლისთვის საშიში საპატიმრო პირობები; თვითნებური დაკავებები და დაპატიმრებები; გამოხატვის თავისუფლებისა და მედიის თავისუფლების მკაცრი შეზღუდვა; ძალადობა ჟურნალისტების მიმართ; ინტერნეტ შინაარსის ფილტრაცია, ვებ-გვერდების ბლოკირება და ონლაინ ანონიმურობის აკრძალვა; მშვიდობიანი შეკრების შეზღუდვა; რელიგიის თავისუფლების მკაცრი შეზღუდვა; პოლიტიკურ პროცესში მონაწილეობის შეზღუდვა და კორუფცია და ყველა დონეზე და ხელისუფლების ყველა შტოში.[2]

საერთაშორისო ადამიანის უფლებათა დამცველი ორგანიზაცია „Freedom House“ 2020 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში რუსეთის ფედერაციის შესახებ წერს, რომ რუსეთის საარჩევნო სისტემა მორგებულია მმართველი პარტიის ინტერესებს. ხელისუფლება ხშირად ცვლის კანონმდებლობას, რათა სასურველი კანდიდატებისთვის მაქსიმალური უპირატესობა უზრუნველყოს. ოპოზიციის კანდიდატებს ძალიან მცირე შანსი აქვთ ასეთი გადაწყვეტილებების წარმატებით გასაჩივრებისთვის. მრავალპარტიული სისტემა კრემლის მიერ იმართება და მმართველის პარტიის წინააღმდეგ მხოლოდ მოჩვენებითი კონკურენციისთვის ტოვებს ადგილს.[3]

საერთაშორისო ადამიანის უფლებათა დამცველი ორგანიზაცია „Human Rights Watch“ 2020 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში რუსეთის ფედერაციის შესახებ წერს, რომ წამება და არა ადამიანური მოპყრობა კვლავ ფართოდაა გავრცელებული; განსაკუთრებით წინასწარი დაკავების ცენტრებსა და ციხეებში. 2018 წელს იაროსლავლის ციხეში პატიმრის ცემაში ბრალდებული ციხის თანამშრომელთა სასამართლო პროცესი კვლავ გრძელდება. ხელისუფლებამ პირობა დადო, გამოიძიოს პატიმართა საჩივრები, აღიარებითი ჩვენების მიღების მიზნით, არა ადამიანური მოპყრობის ფაქტების შესახებ სანკტ პეტერბურგის წინასწარი დაკავების საპატიმროში. 2019 წლის სექტემბერში, პირველად ისტორიაში გამამტყუნებელი განაჩენი გამოუტანეს ეჭვმიტანილის წამებაში ბრალდებულ უსაფრთხოების ფედერალური სამსახურის ყოფილ აგენტს.[4]

საერთაშორისო ადამიანის უფლებათა დამცველი ორგანიზაციები 2020 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშებში რუსეთის შესახებ წერენ, რომ რუსეთის ხელისუფლება განაგრძობს რელიგიური უმცირესობების დევნას მათი ექსტრემისტულ ორგანიზაციებად გამოცხადების გზით. ხელისუფლება რელიგიური უმცირესობების მიმართ, ყოველგვარი მტკიცებულებების გარეშე, აქტიურად იყენებს ანტი-ექსტრემისტულ კანონს. ასობით იეჰოვას მოწმე მთელი ქვეყნის მასშტაბით სისხლის სამართლებრივი დევნის ქვეშაა, რადგან 2017 წელს იეჰოვას მოწმეები ექსტრემისტებად გამოაცხადეს. ხელისუფლება სისხლის სამართლებრივ დევნას მიმართავს სხვადასხვა ისლამური ჯგუფის წევრების მიმართაც, რომელთაც არანაირი კრიმინალური წარსული ან ძალადობის ისტორია აქ აქვთ.[5] [6]

საერთაშორისო ადამიანის უფლებათა დამცველი ორგანიზაცია „Amnesty International“ 2020 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში რუსეთის ფედერაციის შესახებ წერს, რომ დისკრიმინაცია და ძალადობა ლგბტი პირების მიმართ, ისევე როგორც მუქარები ლგბტი აქტივისტების მიმართ, კვლავ ფართოდაა გავრცელებული. უამრავი მტკიცებულების არსებობის მიუხედავად, ფედერალურმა ხელისუფლება უყურადღებოდ დატოვა, გასულ წლებში ჩეჩნეთის რესპუბლიკის ადგილობრივი ხელისუფლების მიერ გეების გატაცებები, წამება და მკვლელობები.[7]

საერთაშორისო ადამიანის უფლებათა დამცველი ორგანიზაცია „Human Rights Watch“ 2020 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში რუსეთის ფედერაციის შესახებ წერს, რომ ოჯახში ძალადობა კვლავ გარვცელებულია და ოჯახში ძალადობის მსხვერპლთა დახმარების სერვისები არა ადექვატურია. პოლიცია კვლავ განაგრძობს ხალხის მიმართ დისკრიმინაციულ მიდგომას მათი რასის მიხედვით და არა-სლავური გარეგნობის მოსახლეობა ხშირად ხდება თვითნებური დაკავებისა და გამოძალვის მსხვერპლი.[8]

[1] Freedom House: Freedom in the World 2020 – Russia, 4 March 2020

 (accessed on 4 May 2020)

[2] USDOS – US Department of State: Country Report on Human Rights Practices 2019 – Russia, 11 March 2020

 (accessed on 4 May 2020)

[3] Freedom House: Freedom in the World 2020 – Russia, 4 March 2020

 (accessed on 4 May 2020)

[4] HRW – Human Rights Watch: World Report 2020 – Russia, 14 January 2020

 (accessed on 4 May 2020)

[5] AI – Amnesty International: Human Rights in Eastern Europe and Central Asia – Review of 2019 – Russian Federation [EUR 01/1355/2020], 16 April 2020

 (accessed on 4 May 2020)

[6] HRW – Human Rights Watch: World Report 2020 – Russia, 14 January 2020

 (accessed on 4 May 2020)

[7] AI – Amnesty International: Human Rights in Eastern Europe and Central Asia – Review of 2019 – Russian Federation [EUR 01/1355/2020], 16 April 2020

 (accessed on 4 May 2020)

[8] HRW – Human Rights Watch: World Report 2020 – Russia, 14 January 2020

 (accessed on 4 May 2020)

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 24-29 თებერვალი, 2020

ავღანეთში არსებული ვითარება – აშშ-მა და „თალიბანმა“ ავღანეთში ომის დასრულების შესახებ შეთანხმებას ხელი მოაწერეს. შეერთებული შტატები და ნატოს მოკავშირეები თანხმდებიან, რომ მათი ყველა სამხედრო ავღანეთს სრულად 14 თვის განმავლობაში დატოვებს. აშშ-სა და „თალიბანს“ შორის შეთანხმება ყატარში გაფორმდა. ცერემონიას ამერიკის სახელმწიფო მდივანი მაიკ პომპეო და „თალიბანის“ ლიდერი ესწრებოდნენ. მხარეებს იმედი აქვთ, რომ დოკუმენტი ავღანეთში, 18-წლიანი კონფლიქტის შემდეგ, მშვიდობის დამყარებას შეუწყობს ხელს.[1]

სირიის კრიზისი – იდლიბის პროვინციაში საჰაერო დარტყმის შედეგად 33 თურქი სამხედრო დაიღუპა. „იდლიბში ასადის რეჟიმის მხარდაჭერებმა საჰაერო იერიში მიიტანეს ჩვენს სამხედროებზე. თავდასხმის შედეგად ჩვენი 33 სამხედრო დაიღუპა“, – განაცხადა ხათაის პროვინციის გუბერნატორმა, რახმი დოგანმა. მისივე თქმით, თურქ სამხედროებს შორის არიან მძიმედ დაშავებულებიც.[2]

ინციდენტის შესახებ საუბრისას, რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ განაცხადა, რომ თურქი სამხედროები „ბოევიკებს“ შორის იმყოფებოდნენ. „27 თებერვალს, დასახლებულ პუნქტ ბეხუნის რაიონში თურქი სამხედროები სირიის შეიარაღებული ძალების ცეცხლის ქვეშ მოჰყვნენ. თურქი სამხედროები ტერორისტული ფორმირებების საბრძოლო რიგებში იმყოფებოდნენ“, – განაცხადეს რუსეთის თავდაცვის უწყებაში. რუსეთის თავდაცვის უწყებაში ასევე აცხადებენ, რომ „27 თებერვალს ტერორისტთა დაჯგუფება „ჰაიატ ტახრირ ან-შამი“ იდლიბის დეესკალაციის ზონაში შეეცადა, შეტევა სირიის სამთავრობო ძალების პოზიციებზე განეხორცილებინა“. ასევე რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს ინფორმაციით, თურქული მხარის მიერ დაპირისპირებული მხარეების შერიგების ცენტრისთვის გადმოცემული კოორდინატების მიხედვით, თურქეთის შეიარაღებული ძალების დანაყოფები არ იყვნენ და არ უნდა ყოფილიყვნენ დასახლებულ პუნქტ ბეხუნის რაიონში.[3]

თურქეთმა სირიელ მიგრანტებს ევროპასთან საზღვარი გაუხსნა. „ჩვენ არაერთხელ გვითქვამს, რომ ვალდებულები არ ვართ, ამდენი მიგრანტი მივიღოთ. ევროპა დახმარებას დაგვპირდა, მაგრამ არაფერს აკეთებს. ამიტომ გუშინ ჩვენ საზღვრები გავხსენით“, – განაცხადა ერდოღანმა. მისივე თქმით, გუშინ ევროპასთან საზღვარი 18 ათასმა მიგრანტმა გადაკვეთა, დღეს კი ამ რიცხვმა შესაძლოა 30 ათასს მიაღწიოს. ერდოღანის განცხადებით, ანკარა მიგრანტებს საზღვარს აღარ ჩაუკეტავს. იდლიბში სიტუაციის გამწვავების ფონზე, თურქეთის მმართველი პარტიის ოფიციალურმა წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ ქვეყანა დევნილებისა და ლტოლვილების ტალღას, რომელიც ევროპისკენ მიემართება, აღარ შეაჩერებს. თურქეთში ამჟამად 3.7 მილიონი სირიელი დევნილია. 2016 წლის შეთანხმებით, ევროკავშირმა თურქეთს ფინანსური დახმარება გამოუყო დევნილების მიღებისა და განთავსების მიზნით.[4]

ინდოეთში მუსლიმებსა და ინდუისტებს შორის შეტაკებების შედეგად 20 ადამიანი დაიღუპა – საავადმყოფოებში 200 დაშავებულია მოთავსებული. მათ სხვადასხვა სახის დაზიანება აღენიშნებათ. შეტაკებები ჯერ კიდევ კვირას, კანონის მხარდამჭერებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის დაიწყო, თუმცა შემდეგ დაპირისპირებამ რელიგიური ელფერი მიიღო და ინდუისტებს და მუსლიმებს შორის კონფლიქტში გადაიზარდა. კანონი მოქალაქეობის შესახებ ქვეყნის ხელისუფლებამ გასული წლის ბოლოს მიიღო. დოკუმენტის მიხედვით, პაკისტანიდან, ბანგლადეშიდან და ავღანეთიდან არალეგალურად ჩასულ მიგრანტებს ინდოეთის მოქალაქეობის მიღება შეუძლიათ. თუმცა კანონი მხოლოდ არა მუსლიმებზე ვრცელდება, რაც ინდოეთის მოსახლეობის ნაწილის პროტესტს იწვევს.[5]

[1] BBC; Afghan conflict: US and Taliban sign deal to end 18-year war; 29 February, 2020; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-51689443

[2] იმედის ახალი ამბები; სირიაში, იდლიბის პროვინციაში საჰაერო დარტყმის შედეგად 33 თურქი სამხედრო დაიღუპა; 28 თებერვალი, 2020; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/129408/siriashi-idlibis-provintsiashi-sahaero-dartkmis-shedegad-33-turqi-samkhedro-daigupa

[3] იმედის ახალი ამბები; რუსეთის თავდაცვის სამინისტრო: სირიაში თურქი სამხედროები „ბოევიკებს“ შორის იმყოფებოდნენ; 28 თებერვალი, 2020; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/129438/rusetis-tavdatsvis-saministro-siriashi-turqi-samkhedroebi-boevikebs-shoris-imkopebodnen

[4] Daily Sabah; Erdogan vows to keep gates open for refugees to enter EU; 29 February, 2020; available at: https://www.dailysabah.com/politics/eu-affairs/erdogan-vows-to-keep-gates-open-for-refugees-to-enter-eu

[5] The Guardian; Delhi protests: death toll climbs amid worst religious violence for decades; 26 February, 2020; available at: https://www.theguardian.com/world/2020/feb/26/delhi-protests-death-toll-climbs-amid-worst-religious-violence-for-decades

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 8-15 თებერვალი, 2020

ავღანეთში არსებული ვითარება – ავღანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, ნანგარჰარის პროვინციაში ამერიკელ და ავღანელ სამხედროებს შორის ორმხრივ სროლას მსხვერპლი მოჰყვა. ავღანეთში ამერიკული ჯარის წარმომადგენლის, პოლკოვნიკ სონი ლეჯეტის განცხადებით, ავღანელ და ამერიკელ სამხედროებს ცეცხლი ავღანეთის შეიარაღებული ძალების ფორმაში ჩაცმულმა პირმა გაუხსნა. მისივე განცხადებით, ინციდენტის შედეგად ორი ამერიკელი სამხედრო დაიღუპა და 6 დაიჭრა. ინციდენტის გამომწვევი მიზეზების დასადგენად გამოძიება მიმდინარეობს.[1]

5 ადამიანი დაიღუპა და 15 დაშავდა ქაბულში, მარშალ ფახიმის სახელობის უნივერსიტეტთან მომხდარი აფეთქების დროს. ადგილობრივი მედიის ცნობით, დაღუპულები სამხედროები და რიგითი მოქალაქეები არიან. აფეთქება თვითმკვლელმა ტერორისტმა განახორციელა.[2]

აშშ და თალიბანი დროებით ზავზე შეთანხმდნენ. აშშ-ის ხელისუფლება და რადიკალური დაჯგუფება „თალიბანი“ შეთანხმდნენ, რომ ავღანეთის მთელ ტერიტორიაზე 7 დღის განმავლობაში ძალადობის დონე შემცირდება. შეთანხმების ძალაში შესვლის შემდეგ, 10 დღეში ავღანეთთან დიალოგი დაიწყება, სადაც მხარეები ქვეყნის პოლიტიკური მოწყობის საკითხზე იმსჯელებენ. მოლაპარაკების თემა ასევე ავღანეთიდან აშშ-ის სამხედრო ძალების გასვლა იქნება.[3]

სირიის კრიზისი – თურქმა სამხედროებმა სირიის არმიაზე იერიში მიიტანეს და დარტყმები 115 მიზანზე განახორციელეს. გავრცელებული ცნობით, განადგურებულია 3 ტანკი და 1 ვერტმფრენი. როგორც თურქეთის თავდაცვის უწყებაში განმარტავენ, იერიშის მიზეზი იდლიბის პროვინციაში თურქ სამხედროებზე განხორციელებული თავდასხმა გახდა, რომელსაც 5 ადამიანი ემსხვერპლა, კიდევ 5 კი დაშავდა. თებერვლის განმავლობაში იდლიბში დაღუპული თურქი სამხედოების რიცხვმა 12-ს მიაღწია.[4]

2019 წლის 1-ლი დეკემბრიდან 800 ათასზე მეტ სირიელს, ძირითადად ქალებს და ბავშვებს რუსეთის მიერ ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთით განხორციელებული სამხედრო ოპერაციის გამო საკუთარი სახლების დატოვება მოუწიათ. გაეროში ვარაუდობენ, რომ ტენდენცია მომავალშიც გაგრძელდება და კიდევ ათასობით ადამიანი საბრძოლო მოქმედებებს თავს თურქეთში შეაფარებს.[5]

ერაყში არსებული ვითარება – ჩრდილოეთ ერაყში, კირკუკში მდებარე ამერიკულ ბაზაზე სარაკეტო თავდასხმა განხორციელდა. K1 ბაზის მიმართულებით, საერთო ჯამში, სულ მცირე 10 რაკეტა გაუშვეს. ამერიკული სარდლობის ინფორმაციით, თავდასხმის შედეგად ამერიკელ სამხედროებს შორის დაღუპულები ან დაშავებულები არ არიან. თავის მხრივ, პენტაგონში აღნიშნეს, რომ თავდასხმა პრო-ირანულმა ძალებმა განახორციელეს, რაზეც მკაცრად უნდა აგონ პასუხი.[6]

[1] NY Times; Two American soldier killed in shootout with Afghan forces; 8 February, 2020; available at: https://www.nytimes.com/2020/02/08/world/asia/afghan-us-soldiers-shooting-deaths.html

[2] იმედის ახალი ამბები; ქაბულში უნივერსიტეტთან აფეთქებას ხუთი ადამიანი ემსხვერპლა; 11 თებერვალი, 2020; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/127484/qabulshi-universitettan-apetqebas-khuti-adamiani-emskhverpla

[3] AP; Us and Taliban agree to truce, way forward in Afghanistan; 15 February, 2020; available at: https://apnews.com/fa41245d47d48332b10c8aeadcd6cb73

[4] იმედის ახალი ამბები; თურქეთმა სირიის არმიაზე იერიში მიიტანა; 10 თებერვალი, 2020; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/127454/turqetma-siriis-armiaze-ierishi-miitana

[5] Reuters; Over 800,000 Syrians, mostly women and children, flee Russian-backed offensive: UN; 13 February, 2020; available at: https://www.reuters.com/article/us-syria-security-displaced/over-800000-syrians-mostly-women-and-children-flee-russian-led-offensive-u-n-idUSKBN2072ID

[6] Al Jazeera; Rocket attack hits northern Iraq base hosting US troops; 14 February, 2020; available at: https://www.aljazeera.com/news/2020/02/rocket-attack-hits-northern-iraq-base-hosting-troops-200213183836910.html

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 1-7 თებერვალი, 2020

ერაყის პრემიერად მუჰამედ ალავი დაინიშნა – მის კანდიდატურაზე ქვეყნის პარლამენტის ფრაქციები შეთანხმდნენ, რომლებსაც პრეზიდენტმა ვადა 1-ელ თებერვლამდე მისცა. წინააღმდეგ შემთხვევაში თანამდებობაზე სალეჰის მიერ შერჩეული ადამიანი დაინიშნებოდა. 65 წლის ალავის, რომელიც კავშირგაბმულობის მინისტრი იყო, მთავრობის ჩამოსაყალიბებლად 1 თვე აქვს. ერაყის პრემიერმინისტრის პოსტი ვაკანტური 2019 წლის ნოემბერში გახდა, როცა საპროტესტო აქციების გამო პოსტი აბდელ მაჰდიმ დატოვა. სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებულ ვიდეომიმართვაში ალავიმ პირობა დადო, რომ დემონსტრანტების მოთხოვნებს გაითვალისწინებს. პარლამენტი მის კანდიდატურას კენჭს უახლოეს სხდომაზე უყრის. არეულობა ერაყში 2019 წლის ოქტომბერში დაიწყო. დემონსტრანტები ქვეყანაში კორუფციის დასრულებას ითხოვენ. საპროტესტო აქციების მსვლელობისას 500-მდე ადამიანი დაიღუპა.[1]

სირიის კრიზისი – აშშ-მა სირიაში არსებული ორი უმსხვილესი სამხედრო ბაზის გაფართოება გადაწყვიტა. ამ ნაბიჯით ვაშინგტონს რეგიონის ნავთობის საბადოებთან თავისი წარმომადგენლობის შენარჩუნება სურს. საუბარია ჰასაკის პროვინციაში არსებულ „ომარის“ და „თალ ბაიდარის“ ბაზებზე. ამერიკელმა სამხედროებმა ბაზების გაფართოების სამუშაოები უკვე დაიწყეს. კერძოდ, „ომართან“ უკვე განლაგებულია შესაბამისი ტექნიკა. „თალ ბაიდარის“ გაფართოების მიზნით კი ვაშინგტონმა ბაზის მახლობლად მდებარე ტერიტორია შეიძინა.[2]

რუსეთის მიერ მხარდაჭერილ ბაშარ ასადის ძალების მიერ იდლიბის პროვინციაში განხორციელებულ ავია იერიშებს 9 სამოქალაქო პირის სიცოცხლე ემსხვერპლა. დაღუპულთაგან 7 ადამიანი ერთი ოჯახის წევრია. სირიის სამთავრობო ძალების იერიშებს მცირეწლოვანი ბავშვი ემსხვერპლა ქალაქ ბინიშში, ხოლო რუსი სამხედროების რეიდს ქალაქ ატარებში ქალის სიცოცხლე შეეწირა. ბოლო პერიოდში, მოსკოვის მხარდაჭერილმა სირიის სამთავრობო ძალებმა გააძლიერეს დარტყმები იმ რეგიონში, სადაც ჯიჰადისტები დომინირებენ. ავია დარტყმების შედეგად ათასობით ადამიანს სახლის დატოვება მოუწია.[3]

იდლიბის პროვინციაში სირიის სამთავრობო ძალების მიერ განხორციელებული იერიშების შედეგად, ოთხი თურქი ჯარისკაცი დაიღუპა, ხოლო 9 დაიჭრა. თურქეთის ცნობით, საპასუხო ცეცხლს 35 სირიელი სამხედრო ემსხვერპლა. იდლიბში ოპოზიციის კონტროლის ქვეშ არსებულ ბოლო დასახლებულ პუნქტში, სირიის სამთავრობო ძალებისა და მისი მხარდამჭერი რუსი სამხედროების იერიშების გამო ათასობით ადამიანმა დატოვა სახლი. დევნილთა ნაწილმა თურქეთის საზღვრებისკენ გადაინაცვლა, რომელიც მხარს ოპოზიციის ძალებს უჭერს. რეჯეფ თაიფ ერდოღანის განცხადებით, თურქმა ჯარისკაცებმა რეჟიმის მხარდამჭერი 46 სამხედრო ამოიღეს მიზანში და შეუტიეს. მისი თქმით, ჯამში 30-35 სირიელი განეიტრალდა. სირიის საინფორმაციო სააგენტო SANA-ის განცხადებით კი თურქეთის იერიშებს სირიის მხრიდან მსხვერპლი არ მოჰყოლია. რუსეთი და თურქეთი იდლიბში დეესკალაციის ზონების შექმნის შესახებ 2018 წლის შეთანხმდნენ. მორიგი შეთანხმება კი მხარეებმა სოჭში, 2019 წელს გააფორმეს, როცა თურქეთმა სირიაში ოპერაცია „მშვიდობის წყარო“ განახორციელა, თუმცა იდლიბში იერიშები ორივე მხრიდან გრძელდება.[4]

თურქეთის პრეზიდენტმა სირიის მთავრობას ულტიმატუმი წაუყენა. რეჯეფ თაიფ ერდოღანი ოფიციალური დამასკოსგან იდლიბის პროვინციაში სირიული ჯარის თურქული საგუშაგოების ტერიტორიიდან გაყვანას ითხოვს. მან სირიის მთავრობას ჯარის გასაყვანად დრო თებერვლის ბოლომდე მისცა. „იმედი გვაქვს, რომ ჯარის გაყვანის პროცესი თებერვლამდე დასრულდება. თუ რეჟიმი ამ დროისთვის ამას ვერ მოახერხებს, თურქეთს ამ საქმის გაკეთება თავად მოუწევს“, – განცხადა პრეზიდენტმა. სირია რუსეთის ავიაციის მხარდაჭერით იდლიბში მასშტაბურ ოპერაციას ახორციელებს. ეს უკანასკნელი რეგიონია ქვეყანაში, რომელსაც თურქეთის მიერ მხარდაჭერილი მეამბოხეები აკონტროლებენ. ერთერთი ოპერაციის დროს სირიელმა ჯარისკაცებმა 8 თურქი სამხედრო მოკლეს. ანკარამ საპასუხო დარტყმა განახორციელა და ახალი, მყისიერი ქმედებებით დაიმუქრა. ერდოღანის თქმით, შეტევების შედეგად თურქეთისკენ და მის მიერ კონტროლირებად სირიულ ტერიტორიისკენ უკვე თითქმის მილიონი ადამიანი მოძრაობს. „არავის აქვს უფლება ასეთი ტვირთი დაგვადოს მხრებზე“, – თქვა თურქეთის პრეზიდენტმა. თურქეთს სირიის ტერიტორიაზე ე.წ. „დეესკალაციის ზონაში“ 12 საგუშაგო აქვს, რომლებიც 2017 წლის ხელშეკრულებით არის განთავსებული. ერდოღანის თქმით, 2 საგუშაგო სირიის სამთავრობო ძალების საფრონტო ხაზს მიღმა მოექცა.[5]

იემენში ალ-ქაიდას ერთერთი დამფუძნებელი მოკლეს – ამერიკელებმა იემენში ჩატარებული კონტრტერორისტული ოპერაციის შედეგად ყასიმ ალ-რიმი მოკლეს, რომელიც არაბეთის ნახევარკუნძულზე „ალ-ქაიდას“ მეთაურობდა. ამის შესახებ დონალდ ტრამპმა განაცხადა. მისივე თქმით, ალ-რიმის ამერიკელების წინააღმდეგ არაერთი თავდასხმის განხორციელება ჰქონდა დაგეგმილი, მისი სიკვდილი კი „ალ-ქაიდას“ მნიშვნელოვნად დაასუსტებს. ყასიმ ალ-რიმი „ალ-ქაიდას“ ერთერთი დამფუძნებელი და ორგანიზაციის ლიდერის, აიმან ალ-ზავაჰირის მოადგილე იყო. გავრცელებული ინფორმაციით, ყასიმ ალ-რიმი იემენის ქალაქ მარიბში დრონით განხორციელებული იერიშის შედეგად მოკლეს.[6]

[1] DW; Iraqi president appoints Mohammed Allawi as PM; 1st February, 2020; available at: https://www.dw.com/en/iraqi-president-appoints-mohammed-allawi-as-pm/a-52227661

[2] იმედის ახალი ამბები; აშშ სირიაში სამხედრო ბაზებს აფართოებს; 2 თებერვალი, 2020; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/126781/anadolu-ashsh-siriashi-arsebul-samkhedro-bazebs-apartoebs

[3] France 24; Air strikes in northwest Syria kill 9 civilians; 2 February, 2020; available at: https://www.france24.com/en/20200202-air-strikes-in-northwest-syria-kill-9-civilians-monitor

[4] BBC; Turkish soldiers killed in Syrian army shelling in Idlib; 3 February, 2020; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-51354545

[5] Reuters; Turkey’s Erdogan demands Syrian forces in Idlib withdraw; 5 February, 2020; available at: https://www.reuters.com/article/us-syria-security-turkey/turkeys-erdogan-demands-syrian-forces-in-idlib-withdraw-idUSKBN1ZZ14L

[6] White House; Statement from the President; 6 February, 2020; available at: https://www.whitehouse.gov/briefings-statements/statement-from-the-president-13/

რუსეთი. ფინანსური მონიტორინგის ფედერალური სამსახური. თებერვალი, 2020

რუსეთის ფედერაციის ფინანსური მონიტორინგის ფედერალური სამსახური (Росфинмониторинг) აღმასრულებელი ხელისუფლების ფედერალური ორგანოა, რომლის ფუნქციაა გამოავლინოს და წინ აღუდგეს არალეგალური გზებით მიღებული შემოსავლის დაკანონებას (ფულის გათეთრება), ტერორიზმის დაფინანსებას და მასობრივი განადგურების იარაღის გავრცელების დაფინანსებას. სამსახური დაკისრებულ ფუნქცია-მოვალეობებს ახორციელებს აღნიშნულ სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკისა და სამართლებრივი-ნორმატიული რეგულაციების შესაბამისად. ფინანსური მონიტორინგის სამსახური მუშაობს კოორდინირებულად აღმასრულებელი ხელისუფლების სხვა ორგანოებთან, სხვა სახელმწიფო ორგანოებთან და ორგანიზაციებთან ერთად. სამსახური, ასევე, ახორციელებს ეროვნული უსაფრთხოებისათვის საფრთხეების შეფასების ეროვნული ცენტრის ფუნქციას, რაც გულისხმობს შესაბამისი ზომების შემუშავებას იმ საფრთხეების მიმართ, რომელიც წარმოიშვება ფულადი სახსრებისა თუ სხვა ქონების გამოყენებით განხორციელებული ოპერაციების (გარიგებების) შედეგად.

ფინანსური მონიტორინგის ფედერალური სამსახურის საქმიანობის ხელმძღვანელობას ახორციელებს რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტი. სამსახური თავის საქმიანობას ახორციელებს პირდაპირ ან/და საკუთარი ტერიტორიული ორგანოების მეშვეობით და აღმასრულებელი ხელისუფლების სხვა ფედერალურ ორგანოებთან, რუსეთის ფედერაციის სუბიექტების აღმასრულებელი ხელისუფლების ორგანოებთან, ადგილობრივ თვითმმართველობასთან, საზოგადოებრივ გაერთიანებებთან და ორგანიზაციებთან ერთად.[1]

ფინანსური მონიტორინგის ფედერალური სამსახურის საქმიანობის სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენს რუსეთის ფედერაციის 2015 წლის კანონი არალეგალური გზებით მიღებული შემოსავლის დაკანონებასთან (ფულის გათეთრება) და ტერორიზმის დაფინანსებასთან ბრძოლის შესახებ; ასევე, რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტის 2013 და 2015 წლის ბრძანებულებები აღმასრულებელი ხელისუფლების ფედერალური ორგანოების სტრუქტურისა და სისტემის და ასევე, ფინანსური მონიტორინგის ფედერალურ სამსახურთან დაკავშირებული საკითხების შესახებ.[2]

ფინანსური მონიტორინგის ფედერალური სამსახურის დროშა და გერბი დამტკიცებულია რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტის ბრძანებულებით.[3]

ფინანსური მონიტორინგის ფედერალური სამსახური ზედამხედველობას უწევს იურიდიული და ფიზიკური პირების მიერ არალეგალური გზებით მიღებული შემოსავლის დაკანონებასთან (ფულის გათეთრება) და ტერორიზმის დაფინანსებასთან ბრძოლის შესახებ რუსეთის ფედერაციის 2015 წლის კანონის მოთხოვნების დაცვას; აღნიშნულ ფუნქციას სამსახური ასრულებს შემოწმებებისა და გამოვლენილი დარღვევების აღკვეთისათვის საჭირო შესაბამისი ღონისძიებების გატარების გზით. ასევე, სამსახურის ფუნქციაა სამართლებრივ პასუხისგებაში მისცეს იურიდიული და ფიზიკური პირები, რომლებიც აღნიშნულ სფეროში მოქმედ კანონმდებლობას დაარღვევენ. ამასთან, სამსახური ამზადებს და იღებს ზემოაღნიშნულ სფეროსთან დაკავშირებული ნორმატიული აქტების პროექტებს.

ფინანსური მონიტორინგის სამსახური აგროვებს, ამუშავებს და აანალიზებს ინფორმაციას ფულადი სახსრების ან სხვა ქონების გამოყენებით განხორციელებული იმ ოპერაციების (გარიგებების) შესახებ, რომლებიც კანონმდებლობის შესაბამისად ექვემდებარება კონტროლს და ასევე მათთვის მიწოდებულ სხვა ინფორმაციას. ახორციელებს ფულადი სახსრებით ან სხვა ქონებით განხორციელებული ოპერაციების შესახებ ინფორმაციის შემოწმებას ისეთი ოპერაციების გამოვლენის მიზნით, რომლებიც დაკავშირებული ფულის გათეთრებასთან ან ტერორიზმის დაფინანსებასთან. მონაწილეობს კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის ღონისძიებებში.

სამსახური გამოითხოვს და დადგენილი ფორმით იღებს ინფორმაციას კლიენტების ოპერაციების (გარიგებების) და ორგანიზაციების მფლობელების შესახებ, რომლებიც ახორციელებენ ოპერაციებს ფულადი სახსრების ან სხვა ქონების გამოყენებით; ასევე, ინფორმაციას ფულადი სახსრების ანგარიშებს შორის გადაადგილების შესახებ. ინფორმაციის შესწავლის შემდეგ, გამოავლენს ნიშნებს და მტკიცებულებებს იმის შესახებ, რომ ესა თუ ის ოპერაცია დაკავშირებულია ფულის გათეთრებასთან ან ტერორიზმის დაფინანსებასთან. კანონით დადგენილი წესით, სამსახური ახორცილებს ფულადი სახსრებისა თუ სხვა ქონების გამოყენებით განხორციელებული ოპერაციების კონტროლს.

სამსახური, საქმიანობის სფეროსთან დაკავშირებულ ინფორმაციას (გარდა ისეთი ინფორმაციისა, რომელიც შეიცავს ინფორმაციას მოქალაქეების პირადი ცხოვრების შესახებ), დადგენილი წესით იღებს აღმასრულებელი ხელისუფლების ფედერალური ორგანოებიდან; საპენსიო ფონდიდან; სოციალური დაზღვევის ფონდიდან; სავალდებულო სამედიცინო დაზღვევის ფედერალური ფონდიდან; სახელმწიფო კორპორაციებიდან და ორგანიზაციებიდან, რომლებიც რუსეთის ფედერაციის მიერაა შექმნილი; ფედერაციის სუბიექტების სახელმწიფო ორგანოებიდან; ადგილობრივი თვითმართველობის ორგანოებიდან და ცენტრალური ბანკიდან.

სამსახური ახდენს აღმასრულებელი ხელისუფლების ფედერალური ორგანოების და სხვა სახელმწიფო ორგანოების ინფორმირებას ეროვნული უსაფრთხოებისთვის უკანონო ფინანსური ოპერაციების შედეგად წარმოქმნილი საფრთხეების შესახებ და მათთან ერთად ან დამოუკიდებლად შეიმუშავებს ღონისძიებებს აღნიშნული საფრთხეების გასანეიტრალებლად. კანონის შესაბამისად გამოსცემს დადგენილებებს ფულადი სახსრების ან სხვა ქონების გამოყენებით განსახორციელებელ ამა თუ იმ ოპერაციის შეჩერების შესახებ.

რუსეთის ფედერაციის მიერ დადებული საერთაშორისო შეთანხმებების შესაბამისად და დადგენილი წესით ახორციელებს ინფორმაციის გაცვლას სხვა ქვეყნების შესაბამის სამსახურებთან. რუსეთის ფედერაციის სახელით ურთიერთობს აღნიშნულ სფეროში მოღვაწე უცხო ქვეყნების სახელმწიფო ორგანოებთან, საერთაშორისო ორგანიზაციებთან და უცხო ქვეყნების მოქალაქეებთან.

სამსახური თავის ოფიციალურ ინტერნეტ გვერდზე აქვეყნებს ოპერაციების (გარიგებების) რისკების ეროვნული შეფასების შესახებ მოხსენებას. აგზავნის ინფორმაციას სამართალდამცავ სტრუქტურებში თუ არსებობს საკმარისი საფუძველი ვარაუდისა, რომ ოპერაცია (გარიგება) დაკავშირებულია ფულის გათეთრებასთან ან ტერორიზმის დაფინანსებასთან. თავის ოფიციალურ საიტზე აქვეყნებს ინფორმაციას იმ პირებისა და ორგანიზაციების შესახებ, რომლებიც შეყვანილნი იქნებიან იმ ორგანიზაციებისა და პირების სიაში, რომელთა შესახებაც არსებობს ცნობები მათი ექსტრემისტული ან ტერორისტული საქმიანობის შესახებ.

რუსეთის ფედერაციის იუსტიციის სამინისტროს მოთხოვნით ან საკუთარი ინიციატივით, სამსახური სამინისტროს აცნობებს არაკომერციული ორგანიზაციის შესახებ, რომელიც ვერ აკმაყოფილებს არალეგალური გზებით მიღებული შემოსავლის დაკანონებასთან (ფულის გათეთრება) და ტერორიზმის დაფინანსებასთან ბრძოლის შესახებ რუსეთის ფედერაციის 2015 წლის კანონის მოთხოვნებს.[4]

[1] რუსეთის ფედერაციის ფინანსური მონიტორინგის სამსახურის ოფიციალური ინტერნეტ გვერდი; „როსფინმონიტორინგის“ შესახებ; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://www.fedsfm.ru/about [ნანახია 2020 წლის 6 თებერვალს]

[2] რუსეთის ფედერაციის ფინანსური მონიტორინგის სამსახურის ოფიციალური ინტერნეტ გვერდი; საქმიანობის სამართლებრივი საფუძვლები; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://www.fedsfm.ru/about/legal?index=1 [ნანახია 2020 წლის 6 თებერვალს]

[3] რუსეთის ფედერაციის ფინანსური მონიტორინგის სამსახურის ოფიციალური ინტერნეტ გვერდი; დროშა და გერბი; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://www.fedsfm.ru/about/emblem [ნანახია 2020 წლის 6 თებერვალს]

[4] რუსეთის ფედერაციის ფინანსური მონიტორინგის სამსახურის ოფიციალური ინტერნეტ გვერდი; საქმიანობა; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://www.fedsfm.ru/activity [ნანახია 2020 წლის 6 თებერვალს]

რუსეთი. ადამიანის უფლებების დაცვის პრაქტიკა. იანვარი, 2020

საერთაშორისო უფლებადამცველი ორგანიზაცია „Human Rights Watch“ 2020 წლის იანვარში გამოქვეყნებულ ანგარიშში რუსეთის ფედერაციის შესახებ წერს, რომ ადამიანის უფლებების დაცვის კუთხით არსებული ვითარება კვლავ მძიმე იყო 2019 წლის განმავლობაში. იშვიათი გამონაკლისების გარდა, ხელისუფლება სამოქალაქო აქტივისტების ქმედებებს პასუხობდა აკრძალვებით, რეპრესიული კანონებით და საჩვენებელი სისხლის სამართლებრივი საქმეებით. რეკორდული რაოდენობის ხალხი მონაწილეობდა საპროტესტო აქციებში მოსკოვში, როდესაც ოპოზიციის კანდიდატებს უსაფუძვლოდ აუკრძალეს ადგილობრივ არჩევნებში მონაწილეობა. აღნიშნულ საპროტესტო აქციებს ხელისუფლებამ ძალის დემონსტრირებით, დაპატიმრებებით და სამართლებრივი დევნით უპასუხა. ძლიერმა რეპრესიებმა გამოიწვია ფართოდ გავრცელებული კამპანია „თავისუფლება პოლიტიკურ პატიმრებს“, რამაც ხელისუფლებას აიძულა, რამდენიმე პატიმარი გაეთავისუფლებინათ.

ხელისუფლებამ უყურადღებოდ დატოვა სახალხო შეშფოთება გარემოსა და ჯანმრთელობის დაცვაზე ნარჩენების მართვის პროექტებით გამოწვეული გავლენის შესახებ. აღნიშნული საკითხის გამო დაწყებული საპროტესტო აქციებს ხელისუფლება რუტინულად არბევდა და ავიწროვებდა გარემოს დამცველ აქტივისტებს. მთავრობამ ახალი შეზღუდვები დააწესა ინტერნეტზე და მიიღო კანონები, რომლებიც ინტერნეტის რუსული სეგმენტის იზოლაციის საშუალებას იძლევა. კანონი „უცხოელი აგენტების“ შესახებ კვლავ ზღუდავს არასამთავრობო ორგანიზაციების საქმიანობას.

ორგანიზაცია აღნიშნავს, რომ წამება და სხვა არაადამიანური მოპყრობა კვლავ ფართოდაა გავრცელებული, განსაკუთრებით წინასწარი დაკავების ცენტრებსა და ციხეებში. გრძელდება პროცესი იაროსლავლის ციხის თანამშრომლების წინააღმდეგ, რომელთაც ბრალად ედებათ 2018 წელს პატიმრის ცემა. 2019 წლის აგვისტოში ხელისუფლებამ განაცხადა, რომ გამოიძიებდა პეტერბურგის წინასწარი დაკავების დაწესებულებაში პატიმრების მიმართ არასათანადო მოპყრობის ფაქტების შესახებ ცნობებს. სექტემბერში სასამართლომ პირველად გამოიტანა გამამტყუნებელი განაჩენი ფედერალური უსაფრთხოების სამსახურის ყოფილი თანამშრომლის წინააღმდეგ, რომელსაც ეჭვმიტანილის წამებაში ადანაშაულებდნენ. მიუხედავად ამისა, ხელისუფლება ხშირად უყურადღებოდ ტოვებს არაადამიანური მოპყრობის ფაქტებს და არ სჯის პასუხისმგებელ პირებს.

რუსეთის ხელისუფლება განაგრძობს რელიგიური უმცირესობების უსაფუძვლო დევნას, აცხადებს რა მათ ექსტრემისტებად და ამისთვის იყენებს ზოგადად ფართო განმარტების მქონე ანტი-ტერორისტულ კანონს. პოლიცია კვლავ რასობრივი ნიშნით ასხვავებს არა-სლავური გარეგნობის მოსახლეობას და ისინი ხშირად ხდებიან თვითნებური დაკავებების გამოძალვის მსხვერპლნი.

რუსეთის ფედერაციის ტერიტორიაზე არ მიმდინარეობს არანაირი ფორმის შეიარაღებული კონფლიქტი და, შესაბამისად, ადგილი არ აქვს კონფლიქტის თანმდევ განურჩეველ ძალადობას.[1]

[1] HRW – Human Rights Watch: World Report 2020 – Russia, 14 January 2020

 (accessed on 20 January 2020)

რუსეთი. საპატიმრო დაწესებულებებში არსებული ვითარება. იანვარი, 2020

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი 2019 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში რუსეთის ფედერაციის შესახებ წერს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ კონსტიტუციით აკრძალულია წამება და ძალადობა აღიარებითი ჩვენების მისაღებად, ბევრი სანდო წყარო ამტკიცებს, რომ სამართალდამცველები მსგავს ქმედებებში ჩართულნი არიან და ხელისუფლება მხოლოდ ცალკეულ შემთხვევებში აგებინებს პასუხს დამნაშავეებს.

პოლიციელების მხრიდან დაკავებულებზე ფიზიკური ძალადობის შესახებ სისტემატურად ვრცელდება ინფორმაცია და მსგავს ქმედებებს ძირითადად ადგილი აქვს დაკავების პირველ დღეებში წინასწარი დაკავების იზოლატორებში. ადამიანის უფლებათა დამცველი ჯგუფები და ყოფილი პოლიციები აცხადებენ, რომ ძირითადად გამოიყენება ელექტროშოკი, მხუთავი აირი, გაჭიმვა ან ხდება ზეწოლა სახსრებსა და მყესებზე, რადგან ასეთი მეთოდი ნაკლებად ტოვებს ხილულ კვალს. აღნიშნული სახის პრობლემა განსაკუთრებით აქტიურად დგას ჩრდილოეთ კავკასიაში.

მრავლად ვრცელდება ინფორმაცია უსაფრთხოების ფედერალური სამსახურის მხრიდან წამების გამოყენების შესახებ ახალგაზრდა ანარქისტი და ანტიფაშისტი აქტივისტების წინააღმდეგ, რომელთაც ედავებიან სხვადასხვა სახის ტერორისტულ და ექსტრემისტულ შემთხვევებში ჩართულობას. აღიარებითი ჩვენების მისაღებად, სავარაუდოდ, წამება (ცემა და ელექტროშოკი) გამოიყენეს აქამდე უცნობი ორგანიზაციების „ქსელის“ და „ახალი დიდების“ წევრების წინააღმდეგ.

მრავლად ვრცელდება ინფორმაცია ეჭვმიტანილებზე ზეწოლის მიზნით, მათი ფსიქიატრიულ დაწესებულებებში 30 დღით ან მეტი ვადით დაკავების და მათი დასჯის მეთოდად ფსიქიატრიულ დაწესებაში გამწესების შესახებ.

ციხეებსა და დაკავების ცენტრებში არსებული პირობები განსხვავებულია, მაგრამ ხშირად მძიმე და სიცოცხლისთვის საშიშია. გადატვირთულობა, ბადრაგისა და პატიმრების მხრიდან ძალადობა, ჯანდაცვაზე შეზღუდული წვდომა, საკვების დეფიციტი და არასათანადო სანიტარული მდგომარეობა გავრცელებულია ციხეებში, კოლონიებსა და სხვა დაკავების დაწესებულებებში.

ციხეების გადატვირთულობა კვლავ სერიოზული პრობლემაა. მიუხედავად იმისა, რომ სისხლის სამართლის კოდექსი მოითხოვს ქალთა და მამაკაცთა, არასრულწლოვანთა და ზრდასრულთა, წინასწარ პატიმრობაში მყოფთა და მსჯავრდებულთა განცალკევებას სხვადასხვა ბლოკებში, ყველა საპატიმრო დაწესებულება არ იცავს აღნიშნულ წესს. არასამთავრობო ორგანიზაცია სასჯელაღსრულების საერთაშორისო რეფორმა ამტკიცებს, რომ ქალთა საპატიმრო დაწესებულებებში, ზოგადად, უკეთესი პირობებია, ვიდრე მამაკაცთა ციხეებში, თუმცა ქალთა საპატიმროებშიც პირობები სტანდარტზე დაბალია.

ბადრაგის მხრიდან ფიზიკური ძალადობა სისტემურია. მედია საშუალებამ „ნოვაია გაზეტა“ 2018 წლის 20 ივლისს გამოაქვეყნა ვიდეო, რომელიც არასამთავრობო ორგანიზაცია „საჯარო ვერდიქტმა“ გაავრცელა. ვიდეოში ჩანს, 2017 წლის ივნისში, იაროსლავის ოლქის ციხეში „IK-1“ 17 ბადრაგი როგორ აწამებს პატიმარ ევგენი მაკაროვს. მინიმუმ 11 თანამშრომელი და ასევე, გამომძიებელი, რომელმაც სათანადო რეაგირება არ მოახდინა საჩივარზე, ასევე 5 პატიმარი დააპატიმრეს მაკაროვის წინააღმდეგ ძალადობის გამო. 24 ივლისს მაკაროვის ადვოკატმა ირინა ბირიუკოვამ, მას შემდეგ რაც სიკვდილის მუქარები მიიღო, ქვეყანა დატოვა, თუმცა მოგვიანებით ის სამშობლოში დაბრუნდა. ვიდეოს გამოქვეყნების დროს, მაკაროვი გადაყვანილი იყო იაროსლავი ოლქის ციხეში „IK-8“, სადაც, მისი მტკიცებით, მას ციხის პერსონალი სხვადასხვა მიზეზების გამო მძიმედ ცემდა. 19 სექტემბერს საგამოძიებო კომიტეტმა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ მაკაროვის „IK-8“ ციხეში ცემის ფაქტზე გამოძიება დაიწყო. 1-ელ ოქტომბერს მაკაროვი ციხიდან გაათავისუფლეს. მაკაროვის საქმეს ფართო გამოხმაურება მოჰყვა და ბევრ მსგავს ფაქტთან დაკავშირებით (პატიმრების წამება) ციხის პერსონალის წინააღმდეგ სისხლის სამართლებრივი დევნა დაიწყო.

პატიმრების მხრიდან პატიმრებზე ძალადობა ასევე წარმოადგენს პრობლემას. 2018 წლის 5 ივლისს, მაგალითად, უკრაინელი პატიმარი სამედიცინო დაწესებულებაში ფეხების მოტეხილობითა და სისხლჩაქცევებით გადაიყვანეს. მისი ადვოკატის მტკიცებით, პავლო ჰრიბი როსტოვი დონზეში გადაყვანის დროს პატიმრებმა ცემეს.

გასული წლის განმავლობაში, ასევე, ვრცელდებოდა ინფორმაცია ციხის ადმინისტრაციის მიერ პატიმრების წინააღმდეგ ძალადობის ჩადენისთვის პატიმრების გამოყენების შესახებ. პირველ აგვისტოს, ვლადიმირში, ორი პატიმარი და 6 თანამშრომელი წამებისთვის გაასამართლეს, მას შემდეგ, რაც წინასწარი დაკავების დაწესებულებაში წამებისთვის განკუთვნილი პალატა აღმოაჩინეს. სასამართლო გადაწყვეტილებაში ნათქვამი იყო, რომ წინასწარი დაკავების იზოლატორში პატიმრებს ამყოფებდნენ ფიზიკური და ფსიქოლოგიური ძალადობის გამოსაყენებლად, რათა სხვა პატიმრებს მოეხდინათ თვით-ინკრიმინირება.

გადატვირთულობის დონე, კვების, ვენტილაციის, გათბობისა და სანიტარული სტანდარტები სხვადასხვა დაწესებულებაში სხვადასხვაგვარია, თუმცა, ზოგადად, ცუდია. არასამთავრობო ორგანიზაციები საუბრობენ გადაადგილებისა და ვარჯიშის მინიმალურ შესაძლებლობებზე. სასმელი წყალი ხანდახან ნორმირებულია და საკვების ხარისხი დაბალია. ბევრი პატიმარი დამოკიდებულია ოჯახისგან ან არასამთავრობო სექტორისგან მიწოდებულ საკვებზე. ხარისხიან ჯანდაცვაზე წვდომა კვლავ პრობლემაა.

2017 წლის ანგარიშში „Amnesty International“ წერს, რომ ქვეყნის საპატიმრო ტრანსპორტირების პრაქტიკა „გულაგების ეპოქის მემკვიდრეობაა“. პატიმრები კვირების მანძილზე გადაყავთ ვიწრო მატარებლებით, სადაც არაა ვენტილაცია, ბუნებრივი სინათლე, შეზღუდულია წყალი და საპირფარეშოებზე წვდომა.

არასამთავრობო სექტორი ამტკიცებს, რომ აივ ინფექციის მქონე პატიმრებს არ უწევენ ადექვატურ მკურნალობას.

გავრცელებული ცნობებით, პოლიტიკური ნიშნით დაპატიმრებულებს ამყოფებენ განსაკუთრებით მძიმე საპატიმრო პირობებში და ისინი არიან ისეთი სადამსჯელო ქმედებების ობიექტები, როგორიცაა სამარტოო საკანში ან ფსიქიატრიულ განყოფილებაში გამწესება. 2018 წლის 21 სექტემბერს უკრაინელი პატიმარი ოლექსანდერ კოლჩენკო სამი დღის განმავლობაში სამარტოო საკანში გაამწესეს. მისი ადვოკატის მტკიცებით, აღნიშნული სადამსჯელო ღონისძიება დაკავშირებული იყო პატიმრის თხოვნასთან, რომ იგი უკრაინის კონსულს მოენახულებინა.

მსჯავრდებულებს და წინასწარ პატიმრობაში მყოფ პირებს აქვთ ვიზიტორების მიღება უფლება, თუმცა მათი ეს უფლება სხვადასხვა გარემოებების გამო შეიძლება შეიზღუდოს ციხის ადმინისტრაციის მიერ. კანონით, შედარებით მძიმე სასჯელის მქონე პატიმრებს აქვთ ნაკლები დრო ვიზიტორებისთვის, მოსამართლეს, კონკრეტულ შემთხვევაში, შეუძლია პატიმარს ვიზიტები აუკრძალოს. ციხის ადმინისტრაციამ, ასევე, შეიძლება ვიზიტი არ დაუშვას უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული რისკების მიზეზით.

მიუხედავად იმისა, რომ პატიმრებს საჩივრების წარდგენის უფლება აქვთ როგორც საჯარო ზედამხედველობის კომისიაში, ასევე ადამიანის უფლებათა ომბუდსმენის ოფისში, ისინი ერიდებიან აღნიშნული უფლების გამოყენებას, რადგან ეშინიათ შემდგომი რეპრესიების. ციხის რეფორმის აქტივისტების მტკიცებით, მხოლოდ ის პატიმრები, ვინც მიიჩნევს, რომ სხვა გზა აღარ აქვთ, რისკავენ საჩივრების დაწერას. საჩივრები, რომლებიც საჯარო ზედამხედველობის კომისიამდე აღწევს, როგორც წესი, ფოკუსირებულია მცირე პირადი ხასიათის თხოვნებზე.

არასამთავრობო სექტორის ინფორმაციით, ბევრი პატიმარი, რომელთაც წამების შესახებ განაცხადეს, მოგვიანებით, ცრუ ბრალდებაში დაადანაშაულეს, რაც ხშირად სასჯელის დამატებით დასრულდა. 2018 წლის 11 იანვარს კიროვის ოლქის საგამოძიებო კომიტეტმა ცრუ ბრალდების მუხლით საქმე აღძრა ერთერთი პატიმრის წინააღმდეგ, რომელიც ამტკიცებდა, რომ იგი აწამეს (ცემა და ელექტროშოკი) საპატიმრო დაწესებულებაში „IK-1“. მედიაში გავრცელებული ინფორმაციით, აღნიშნულ საპატიმროში ეს იყო მეორე შემთხვევა, როდესაც პატიმარმა დაწესებულების წინააღმდეგ წამების გამო საჩივარი შეიტანა.

ხელისუფლება ნებას რთავს საჯარო ზედამხედველობის კომისიის რეგულარულად მოინახულოს საპატიმრო დაწესებულებები და შეამოწმოს იქ არსებული პირობები. ოფიციალური ინფორმაციით, კომისიის 1154 წევრმა ვიზიტები განახორციელა 81 რეგიონში. ადამიანის უფლებათა აქტივისტები აცხადებენ, რომ კომისიის ბევრი წევრი ახლო კავშირშია ხელისუფლებასთან და მათ შორის არიან ისეთებიც, ვინც წარსულში სამართალდამცავ ორგანოებში მუშაობდა.

2018 წლის 19 ივლისს მიღებული კანონის თანახმად, საჯარო ზედამხედველობის კომისიის წევრებს უფლება აქვთ, პატიმრების თანხმობის საფუძველზე, აწარმოონ პატიმრების ფოტო და ვიდეო გადაღება. კომისიის წევრებს, ასევე, უფლება აქვთ აიღონ ჰაერის სინჯები და აწარმოონ სხვა გარემოსდაცვითი ინსპექტირება; ასევე, შეისწავლონ უსაფრთხოების და ფსიქიატრიულ დაწესებულებაზე წვდომის შესაძლებლობები.

ხელისუფლება ნებას რთავს წამების პრევენციის კომიტეტს, მოინახულონ ციხეები, თუმცა არ თანხმდება კომიტეტის მიერ ანგარიშის გამოქვეყნებას. უკანასკნელად კომიტეტმა ანგარიში 2013 წელს გამოაქვეყნა (ვიზიტი განხორციელდა 2012 წელს).[1]

საერთაშორისო ორგანიზაცია „Freedom House“ 2019 წლის ანგარიშში რუსეთის შესახებ წერს, რომ პოლიციის მხრიდან ძალის გადამეტება ფართოდაა გავრცელებული და სამართალდამცველები იყენებენ ელექტროშოკს და გაჭიმვას, რადგან ასეთი მეთოდი ნაკლებად ტოვებს ხილულ კვალს. ციხეები გადატვირთულია და დგას სანიტარიის პრობლემა; პატიმრებს არ აქვთ სათანადო წვდომა ჯანდაცვაზე და ბადრაგის მხრიდან შევიწროვების ობიექტები არიან. 2018 წლის აგვისტოში მედიაში გავრცელდა ვიდეო, სადაც ჩანს, ბადრაგი ორგანიზებულად როგორ ცემს პატიმარს იაროსლავლის ციხეში. ხელისუფლებამ, სახალხო გამოძახილის შემდეგ, დააპატიმრა 12 ბადრაგი. გასული წლის დეკემბერში, არასამთავრობო სექტორი კვლავ საუბრობდა ამავე რეგიონის სხვა ციხეში არსებულ სისტემატურ ძალადობაზე.[2]

2018 წლის აგვისტოში მედია საშუალებაში „მედუზა“ გავრცელდა ინფორმაცია 2018 წლის განმავლობაში წამების საჯაროდ გახმაურებული 50-ზე მეტი შემთხვევის შესახებ. დამნაშავეებს შორის იყვნენ პოლიციელები, გამომძიებლები, უსაფრთხოების აგენტები და პენიტენციური სისტემის თანამშრომლები. ხელისუფლებამ მხოლოდ რამდენიმე შემთხვევაზე დაიწყო გამოძიება და მხოლოდ ერთი საქმე მივიდა სასმართლომდე.[3]

უფლებადამცველი ორგანიზაცია „Human Rights Watch“ 2020 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში რუსეთის ფედერაციის შესახებ წერს, რომ წამება და სხვა არაადამიანური მოპყრობა კვლავ ფართოდაა გავრცელებული, განსაკუთრებით წინასწარი დაკავების ცენტრებსა და ციხეებში. გრძელდება პროცესი იაროსლავლის ციხის თანამშრომლების წინააღმდეგ, რომელთაც ბრალად ედებათ 2018 წელს პატიმრის ცემა. 2019 წლის აგვისტოში ხელისუფლებამ განაცხადა, რომ გამოიძიებდა პეტერბურგის წინასწარი დაკავების დაწესებულებაში პატიმრების მიმართ არასათანადო მოპყრობის ფაქტების შესახებ ცნობებს. სექტემბერში სასამართლომ პირველად გამოიტანა გამამტყუნებელი განაჩენი ფედერალური უსაფრთხოების სამსახურის ყოფილი თანამშრომლის წინააღმდეგ, რომელსაც ეჭვმიტანილის წამებაში ადანაშაულებდნენ. მიუხედავად ამისა, ხელისუფლება ხშირად უყურადღებოდ ტოვებს არაადამიანური მოპყრობის ფაქტებს და არ სჯის პასუხისმგებელ პირებს.[4]

[1] USDOS – US Department of State: Country Report on Human Rights Practices 2018 – Russia, 13 March 2019

 (accessed on 21 June 2019)

[2] Freedom House: Freedom in the World 2019 – Russia, 4 February 2019

 (accessed on 21 June 2019)

[3] HRW – Human Rights Watch: World Report 2019 – Russia, 17 January 2019

 (accessed on 21 June 2019)

[4] HRW – Human Rights Watch: World Report 2020 – Russia, 14 January 2020

 (accessed on 20 January 2020)

რუსეთი. რუსეთის ფედერაციის პოლიტიკური პარტიები. ნოემბერი, 2019

რუსეთის გაერთიანებული დემოკრატიული პარტია „იაბლოკო“ ოფიციალურად რეგისტრირებული პოლიტიკური პარტიაა, რომელიც მონაწილეობდა ყველა საპარლამენტო არჩევნებში (7 მოწვევა). 2003 წლამდე პარტია პარლამენტში წარმოდგენილი იყო ფრაქციით, ხოლო 2007 წლამდე ცალკეული დეპუტატებით. მეხუთე, მეექვსე და მეშვიდე მოწვევის პარლამენტში პარტია წარმოდგენილი არ ყოფილა. პარტია 1993 წელს გრიგორი ავლინსკის, იური ბოლდირევისა და ვლადიმერ ლუკინის მიერ შეიქმნა. „იაბლოკოს“ იდეოლოგია სოციალური ლიბერალიზმი, სოციალ-დემოკრატია, პროგრესივიზმი, პრო-ევროპულობა და მწვანე პოლიტიკაა.

პარტიის პოზიცია სხვადასხვა აქტუალური საკითხის მიმართ ხშირად განსხვავდება მმართველი ძალების პოზიციისგან. პარტია სიკვდილით დასჯის წინააღმდეგია – 2013 წელს, როდესაც ქვეყნის შსს მინისტრმა განაცხადა, რომ არ არის წინააღმდეგი, სიკვდილით დასჯა აღდგეს, პარტიამ მინისტრი მკაცრად გააკრიტიკა და მისი გადადგომის მოთხოვნით კამპანია წამოიწყო. პარტია „იაბლოკო“ არაერთხელ გამოსულა ლგბტ საზოგადოების უფლებების დასაცავად. 2011 წლიდან პარტიაში ფუნქციონირების ანტი-კორუფციული ცენტრი, რომლის მიზანია ხელისუფლების პოლიტიკაზე ზეგავლენის მოხდენა, კორუფციის აღმოფხვრის მიზნით. პარტიამ გააკრიტიკა რუსეთის ფედერაციის ხელისუფლების მოქმედებები უკრაინაში. „იაბლოკომ“ დაგმო „სპრავედლივაია რასიას“ კანონპროექტი, უკრაინის თანხმობის გარეშე, რეფერენდუმის გზით, ყირიმის მიერთების შესახებ. 2014 წლის 14 მარტს პარტია გამოვიდა ლოზუნგით „არა ომს“ და დაგმო რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტის ვლადიმერ პუტინის ნეოიმპერიალისტური კურსი.[1]

პოლიტიკური პარტია „სპრავედლივაია რასია“ ოფიციალურად რეგისტრირებული მემარცხენე-ცენტრისტული პარტიაა, რომლის იდეოლოგიაც სოციალ-დემოკრატიასა და მოდერნიზებულ სოციალიზმს ემყარება. პარტია დაარსდა 2006 წელს. პარტიის დამფუძნებლები იყვნენ პარტიები: „როდინა“, „პენსიონერების პარტია“ და „სიცოცხლის პარტია“ („სპრავედლივაია რასია“ „სიცოცხლის პარტიის“ პირდაპირი მემკვიდრეა). პარტიის თავმჯდომარე და ლიდერია სერგეი მირონოვი. 2015 წლის მონაცემებით, პარტია თითქმის სრულად (86.4%) ფინანსდება ფედერალური ბიუჯეტიდან.

დაარსების შემდეგ, პარტიამ ყველა საპარლამენტო არჩევნებში მიიღო მონაწილეობა. ამასთან, პარტია აქტიურად იყენებდა ე.წ. მატარებლის ტექნოლოგიას – პარტიას სიაში შეყავს ცნობილი სახეები, რომლებიც არ აპირებენ დეპუტატობას და არჩევისთანავე უარს აცხადებენ მანდატის მიღებაზე და საბოლოოდ, პარლამენტში შედიან ნაკლებად ცნობილი თანაპარტიელები, რომლებიც მათ ანაცვლებენ სიაში. აღნიშნულ მეთოდს მმართველი პარტია გაცილებით ხშირად მიმართავს. 2007 წელს დეპუტატის მანდატზე უარი 9 არჩეულმა კანდიდატმა, ხოლო 2011 წელს 4-მა თქვა. 2007 წელს პარტიამ ამომრჩეველთა ხმების 7.74% (მეოთხე ადგილი) მიიღო და პარლამენტში 38 დეპუტატისგან შემდგარი ფრაქცია ჩამოაყალიბა. ფედერალურ სიას მაშინ სათავეში თავად სერგეი მირონოვი და სვეტლანა გორიაჩევა ედგა. 2011 წელს პარტიამ ხმათა 13.24% (მესამე ადგილი) დააგროვა და მეექვსე მოწვევის პარლამენტში 64 დეპუტატისგან შემდგარი ფრაქცია შექმნა. 2016 წელს პარტიამ კვლავ მეოთხე ადგილი დაიკავა, თუმცა ამჯერად ხმათა 6.22%-ით და ფრაქციის შემადგენლობაში 23 დეპუტატი შევიდა.

რუსი პოლიტოლოგი რ. მუხამეტოვი პარტიის „სპრავედლივაია რასია“ ფედერალურ ხელისუფლებასთან დამოკიდებულების ქრონოლოგიის აღწერაში ამბობს, რომ 2006-2010 წლებში პარტია კონსტრუქციულ ოპოზიციას წარმოადგენდა. ამ პერიოდში პარტიის პოზიცია იყო „სახელისუფლებო პარტია ნომერი ორი“. 2010-2012 წლებში პარტია რადიკალურ ოპოზიციას წარმოადგენდა. 2012 წლიდან დღემდე ის სრულად ლოიალურია ფედერალური ხელისუფლების მიმართ. პარტიიდან არაერთხელ გარიცხეს ის წევრები, რომლებიც ოპოზიციურ იდეებს უჭერდნენ მხარს.[2] [3]

კომუნისტური პარტია „რუსეთის კომუნისტები“ ოფიციალურად დარეგისტრირებული მემარცხენე პოლიტიკური პარტიაა. პარტია 2009 წელს შეიქმნა. 2009-2012 წლებში მოქმედებდა როგორც არა-კომერციული ორგანიზაცია. პარტიის ლიდერია მაკსიმ სურაიკინი. პარტიის იდეოლოგია სოციალიზმს, კომუნიზმს, მარქსიზმ-ლენინიზმსა და სტალინიზმს ეფუძნება. პარტია მაღალი მხარდაჭერით არ სარგებლობს და არ არის წარმოდგენილი ბოლო მოწვევის პარლამენტში. ადგილობრივ ხელისუფლებაში ჰყავს 7 წარმომადგენელი (საერთო რაოდენობა 3994).

„რუსეთის კომუნისტების“ პარტია შეიქმნა როგორც „რუსეთის ფედერაციის კომუნისტური პარტიის“ ალტერნატივა. პარტია ხშირად აკრიტიკებს „რუსეთის ფედერაციის კომუნისტური პარტიის“ ლიდერს გენადი ზიუგანოვს და მიიჩნევს, რომ მისი მეთაურობით პარტიას ხელისუფლებაში დაბრუნების შანსი არ აქვს. „რუსეთის ფედერაციის კომუნისტური პარტიამ“ სარჩელი შეიტანა სასამართლოში და მოითხოვა „რუსეთის კომუნისტებისთვის“ აღნიშნული სახელისა და საბჭოთა სიმბოლიკის გამოყენება აეკრძალათ, რადგან აღნიშნული ძალიან მსგავსი იყო კომუნისტური პარტიის სახელისა და სიმბოლიკის, თუმცა სასამართლომ სარჩელი არ დააკმაყოფილა. „რუსეთის ფედერაციის კომუნისტური პარტია“ „რუსეთის კომუნისტებს“ იდეების მოპარვასა და მათი მოქმედი ხელისუფლებისთვის გაზიარებაში ადანაშაულებენ. კიდევ ერთი მემარცხენე პოლიტიკური პარტია „რუსეთის გაერთიანებული შრომის ფრონტი“ პარტია „რუსეთის კომუნისტებს“ კრემლის ტექნოლოგიურ პროექტს უწოდებს, რომელიც აქცენტს აკეთებს მემარცხენე პოპულიზმზე.[4] [5]

პოლიტიკური პარტიის „სახალხო პარტია რუსეთის ქალებისთვის“ ისტორია 2007 წლის 31 მარტიდან იწყება, როდესაც ჩატარდა დამფუძნებელი კრება. წესდება და პროგრამა პარტიამ 2012 წლის 22 აპრილს დაამტკიცა. პარტიის ლიდერი იყო გალინა ხავრაევა.

2012-2019 წლებში პარტიას არცერთხელ მიუღია მონაწილეობა საპრეზიდენტო და საპარლამენტო არჩევნებში (მინიმუმ ერთხელ მონაწილეობა დაარსებიდან 7 წლის განმავლობაში სავალდებულოა რუსეთის ფედერაციის კანონმდებლობით). ორჯერ მონაწილეობდა რუსეთის ფედერაციის სუბიექტების მეთაურთა არჩევნებში (სავალდებულო მონაწილეობა – 9), 8-ჯერ მონაწილეობდა ფედერაციის სუბიექტების საკანონმდებლო კრების არჩევნებში (სავალდებულო მონაწილეობა – 17) და 14-ჯერ მონაწილეობდა სუბიექტების ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნებში (სავალდებულო მონაწილეობა – 43). არჩევნებში არასაკმარისი რაოდენობით მონაწილეობის გამო, 2019 წლის 14 ივნისს, რუსეთის ფედერაციის უზენაესმა სასამართლომ პარტიის ლიკვიდაცია გამოაცხადა.[6] [7]

„ცვლილებების პარტია“ რუსეთის ფედერაციის არა-რეგისტრირებული პოლიტიკური პარტიაა. პარტიის თავმჯდომარეა რუსეთის ფედერაციის დუმის ყოფილი დეპუტატი დმიტრი გუდკოვი. პარტია 2013 წლის მარტში შეიქმნა – სამოქალაქო ინიციატივის სახელწოდებით. აღნიშნული სახელი 2018 წლის ივნისში შეიცვალა და პარტიას ეწოდა „ცვლილებების პარტია“. პარტიის განახლება დაიწყო 2017 წლის ბოლოს, როდესაც პარტიაში ქსენია სობჩაკი მივიდა, რომელიც 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობდა. 2019 წლის აპრილში ცნობილი გახდა, რომ სობჩაკმა პარტიის დაფინანსება შეწყვიტა, რისი მიზეზიც გუდკოვთან კონფლიქტი დასახელდა. პარტიის განახლება არაოფიციალური ხასიათისაა, რადგან „სამოქალაქო ინიციატივა“ ოფიციალურად სახელის შეცვლას 2018 წლის ზაფხულიდან ცდილობს, მაგრამ იუსტიციის სამინისტრო აღნიშნულ თხოვნას არ ამტკიცებს.[8] [9] [10]

„როდინა“ რუსეთის ფედერაციაში ოფიციალურად რეგისტრირებული ნაციონალისტურ-კონსერვატიული პოლიტიკური პარტიაა. 2003-2004 წლებში პარტია „საარჩევნო ბლოკი – სახალხო-პატრიოტული კავშირი როდინას“ სახელით ფუნქციონირებდა (დაარსდა 2003 წლის 14 სექტემბერს). 2006 – 2012 წლებში პარტია გაუქმებული იყო და ხელახლა აღდგა 2012 წლის 29 სექტემბერს. ამავე წლის 21 დეკემბერს პარტია ოფიციალურად დარეგისტრირდა იუსტიციის სამინისტროში. პარტიის დამაარსებელი და არაოფიციალური ლიდერია დმიტრი როგოზინი. პარტიის ოფიციალური ლიდერია ალეკსეი ჟურავლიოვი, რომელიც მეექვსე მოწვევის პარლამენტის დეპუტატი იყო. 2005-2006 წლებში პარტია ხელისუფლების მხრიდან ზეწოლას განიცდიდა და საბოლოოდ როგოზინი იძულებული გახდა, პარტია დაეტოვებინა. მისი თქმით, მას ულტიმატუმი წაუყენეს – პარტია არსებობას შეძლებდა მხოლოდ მისი წასვლის შემთხვევაში. 2006 წლის 25 მარტს როგოზინმა ოფიციალურად დატოვა პარტია და პოსტი ალეკსანდრ ბაბაკოვს გადააბარა. 2006 წლის ივლისში ბაბაკოვმა, „რუსეთის სიცოცხლის პარტიის“ ლიდერთან, სერგეი მირონოვთან ერთად განაცხადა, რომ აპირებდა მემარცხენე ძალების (კომუნისტების გამოკლებით) გაერთიანებას და ასე შესვლას საკანონმდებლო ორგანოში, სადაც იქნებოდნენ ერთერთი სისტემური პარტია მმართველ „ედინაია რასიასთან“ ერთად. ახალი გაერთიანების იდეოლოგიური პლატფორმა იყო მოქმედი პრეზიდენტის ვლადიმერ პუტინის კურსის მხარდაჭერა. 2006 წლის 28 ოქტომბერს პარტია „როდინა“ ოფიციალურად შევიდა „სპრავედლივაია რასიას“ შემადგენლობაში. თავდაპირველი სახელწოდება იყო „სპრავედლივაია რასია: როდინა / პენსიონერები / სიცოცხლე“, შემდეგ კი მხოლოდ „სპრავედლივაია რასია“.

პოლიტიკური პარტიის „როდინა“ აღდგენის გადაწყვეტილება მიღებული იქნა 2011 წლის 21 სექტემბერს გამართულ კრებაზე, სადაც დმიტრი როგოზინმა „სპრავედლივაია რასია“ პარტიის „როდინა“ რეიდერულ მითვისებაში დაადანაშაულა. 2017 წლის ივლისში, პეტერბურგში გამართულ კრებაზე პარტიამ „როდინა“ გადაწყვიტა, რომ 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში არ მიიღებდა მონაწილეობას და მხარს დაუჭერდა მოქმედ პრეზიდენტს ვლადიმერ პუტინს.[11] [12] [13]

[1] რუსეთის გაერთიანებული დემოკრატიული პარტია „იაბლოკო“; ოფიციალური ინტერნეტ გვერდი; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://www.yabloko.ru/ [ნანახია 2019 წლის 20 ნოემბერს]

[2] პოლიტიკური პარტიის „სპრავედლივაია რასია“ ოფიციალური ინტერნეტ გვერდი; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://www.spravedlivo.ru/ [ნანახია 2019 წლის 20 ნოემბერს]

[3] „სპრავედლივაია რასია“ და ძალაუფლება: ურთიერთობის განვითარების ეტაპები; რ. მუხამეტოვი; სტუდია ჰუმანიტატისი; 2015 წელი; გვერდები 7-14;

[4] პოლიტიკური პარტიის „რუსეთის კომუნისტები“ ოფიციალური ინტერნეტ გვერდი; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://komros.info/ [ნანახია 2019 წლის 20 ნოემბერს]

[5] პოლიტიკური პარტიის „რუსეთის გაერთიანებული შრომის ფრონტი“ ოფიციალური ინტერნეტ გვერდი; „პოლიტიკურ პანელზე“ – როგორ ჩაატარა პარტიამ „რუსეთის კომუნისტები“ სადღესასწაულო მიტინგი; 22 ნოემბერი, 2015; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://www.rotfront.su/%D0%BD%D0%B0-%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9-%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D0%B8/ [ნანახია 2019 წლის 20 ნოემბერს]

[6] პოლიტიკური პარტიის „სახალხო პარტია რუსეთის ქალებისთვის“ ოფიციალური ინტერნეტ გვერდი; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://npzhr.ru/ [ნანახია 2019 წლის 20 ნოემბერს]

[7] საინფორმაციო სააგენტო „ვედომოსტი“; იუსტიციის სამინისტრომ დაიწყო იმ პარტიების ლიკვიდაცია, ვინც არჩევნებში სავალდებულო მონაწილეობის ნორმას ვერ ასრულებენ; 30 მაისი, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2019/05/30/802947-minyust-likvidatsii [ნანახია 2019 წლის 20 ნოემბერს]

[8] პოლიტიკური პარტიის „ცვლილებების პარტია“ ოფიციალური ინტერნეტ გვერდი; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://peremen.party/ [ნანახია 2019 წლის 20 ნოემბერს]

[9] საინფორმაციო სააგენტო „RBC“; სობჩაკმა „ცვლილებების პარტიის“ დაფინანსება შეწყვიტა; 2 აპრილი, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://www.rbc.ru/politics/02/04/2019/5ca1fd0b9a79476ffa589bdb [ნანახია 2019 წლის 20 ნოემბერს]

[10] საინფორმაციო სააგენტო კომერსანტი; იუსტიციის სამინისტრომ კვლავ არ დააკმაყოფილა „სამოქალაქო ინიციატივისთვის“ სახელის შეცვლის განცხადება; 22 მაისი, 2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე:

[ნანახია 2019 წლის 20 ნოემბერს]

[11] პოლიტიკური პარტიის „როდინა“ ოფიციალური ინტერნეტ გვერდი; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://www.rodina.ru/ [ნანახია 2019 წლის 20 ნოემბერს]

[12] საინფორმაციო სააგენტო „ლენტა“; დმიტრი როგოზინი პარტის „როდინა“ თავმჯდომარეობიდან მიდის; 24 მარტი, 2006 წელი; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://lenta.ru/news/2006/03/24/rogozin/ [ნანახია 2019 წლის 20 ნოემბერს]

[13] საინფორმაციო სააგენტო „არგუმენტები და ფაქტები“; „როდინა“ საპრეზიდენტო არჩევნებში მხარს პუტინს დაუჭერს; 27 დეკემბერი, 2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://aif.ru/politics/russia/rodina_podderzhit_putina_na_vyborah_prezidenta_rossii [ნანახია 2019 წლის 20 ნოემბერს]

რუსეთი. ბიზნესის თავისუფლების ხარისხი. ოქტომბერი, 2019

რუსეთის ფედერაციის ავტორიტარული პრეზიდენტი დომინირებს პოლიტიკურ სისტემაზე და ამისთვის ის იყენებს ძლევამოსილ მოკავშირეებს უსაფრთხოების სამსახურსა და ბიზნესში. გავლენიანი ჯგუფები ეფექტურად აკონტროლებენ პარლამენტის საქმიანობას, რომელიც, თავის მხრივ, არ არის თავისუფალი წესით არჩეული. ფედერალური ხელისუფლების უნარი, აკონტროლოს ჩეჩნეთის რესპუბლიკაში მიმდინარე პროცესები, შეზღუდულია; ჩეჩნეთის ლიდერს აქვს უკონტროლო ძალაუფლება იმის სანაცვლოდ, რომ ის ჩეჩნეთის რესპუბლიკას რუსეთის ფედერაციის შემადგენლობაში ინარჩუნებს.

კორუფცია მთავრობასა და ბიზნესში გავრცელებული მოვლენაა და პასუხისმგებლობის ნაკლებობის ზრდა ბიუროკრატებს დანაშაულებრივი ქმედებების დაუსჯელად ჩადენის საშუალებას აძლევს. ექსპერტები და ანალიტიკოსები მოქმედ რეჟიმს კლეპტოკრატიად აფასებენ, რომლის მთავარი მახასიათებელიც, მმართველი ელიტების გამოყენებით, საზოგადოებრივი დოვლათის მითვისებაა.

ნავალნის ანტი-კორუფციული ორგანიზაციის მიერ 2018 წლის აგვისტოში გავრცელებული ინფორმაციით, ეროვნული გვარდიის მეთაურმა ვიქტორ ზოლოტოვმა დიდძალი ქონება დააგროვა სახელმწიფო შესყიდვების კონტრაქტებიდან მიღებული მილიონობით დოლარის სახით.

მთავრობა, პირდაპირ სახელმწიფოს კონტროლირებადი მედია საშუალებების ან მოკავშირე ბიზნეს მაგნატების საშუალებით, აკონტროლებს ეროვნულ სატელევიზიო სივრცეს და ბევრ რადიო და ბეჭდვით მედია საშუალებას და სარეკლამო ბაზარს. დამოუკიდებელი მედია საშუალებები მაინც ოპერირებენ, თუმცა ძირითადად ონლაინ რეჟიმში და უცხოეთიდან. ერთერთი მედია საშუალების კორესპონდენტმა დენის კოროტკოვმა სიკვდილის მუქარა მიიღო 2018 წლის ოქტომბერში. აღნიშნული მოხდა იქამდე, ვიდრე გამოცემა დაბეჭდავდა მის სტატიას კრემლთან დაახლოებული ბიზნესმენის ევგენი პრიგოჟენის შესახებ, სადაც ჟურნალისტი მას მკვლელობასა და სხვა სახის კრიმინალურ ქმედებებში ადანაშაულებდა.

ძალაუფლება და ქონება მჭიდროდ დაკავშირებული ცნებებია რუსეთში, სადაც მაღალი თანამდებობის პირები ხშირად იყენებენ თავიანთ პოზიციებს მთავრობაში, რათა დააგროვონ ქონება. სახელმწიფოს მხრიდან ძირითადი მრეწველობების მითვისება და მაღალი საგადასახადო სასჯელები საეჭვო სისხლის სამართლებრივი პროცესების გამოყენებით, ნათლად ასახავს საკუთრების უფლებას პუტინის რუსეთში; განსაკურებით ეს თვალსაჩინოა, როდესაც საქმეში ჩართულია პოლიტიკური ინტერესები. კერძო ბიზნესები უფრო ფართოდ წარმოადგენენ გამოძალვისა და ექსპროპრიაციის რუტინულ სამიზნეებს სამართალდამცავი სისტემის ოფიციალური პირებისა და კრიმინალური ჯგუფებისთვის.[1]

2018 წლის მაისში საერთაშორისო ორგანიზაცია „Pricewaterhouse Coopers“ რუსეთს იმ ხუთ ქვეყანას შორის ასახელებს, სადაც კომპანიები ყველაზე ხშირად ხდებიან ეკონომიკური დანაშაულის მსხვერპლნი. რუსეთი ერთერთი ლიდერია ბიზნესის წინააღმდეგ დანაშაულის გავრცელების თვალსაზრისით. ყველაზე მეტად კომპანიები შეწუხებულნი არიან კორუფციით და აქტივების მითვისებით. ორგანიზაცია განმარტავს, რომ კვლევა კომპანიების გამოკითხვას ეყრდნობა და ქმედებების კვალიფიკაცია თავად კომპანიებისაა და არა სამართალდამცავი ორგანოებისა და ყოველთვის არ მომხდარა სისხლის სამართლის საქმის აღძვრა.

2016-2017 წლებში რუსეთში მკვეთრად გაიზარდა იმ კომპანიების რიცხვი, რომლებიც ეკონომიკური დანაშაულის წინაშე აღმოჩნდნენ. წინა გამოკითხვისას კომპანიების 48% ასახელებდა თაღლითობის ფაქტებს, ახლა კი უკვე 66%. 2018 წელს რუსეთში 210 კომპანია იქნა გამოკითხული (წინა კვლევისას 120 კომპანია იყო გამოკითხული).

რუსეთზე უფრო ხშირად ეკონომიკურ დანაშაულებს კომპანიები აწყდებიან სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში, კენიასა და საფრანგეთში. მათ შემდეგ, მეოთხე ადგილს რუსეთი უგანდასთან იყოფს. რუსეთში ეკონომიკური დანაშაულის ყველაზე გავრცელებული ფორმა აქტივების მითვისება აღმოჩნდა, რომელიც კომპანიების 53%-მა დაასახელა (მსოფლიო მაჩვენებელი 45%-ია). მეორე ადგილზე კი კორუფცია და ქრთამის აღებ-მიცემა დასახელდა – 41% (მსოფლიო მაჩვენებელი 25%-ია). კვლევის ავტორები აცხადებენ, რომ მათი კვლევის შედეგებით, არ შეიძლება გადაჭრით ითქვას, რუსეთში იზრდება ეკონომიკური დანაშაულის ობიექტური დონე თუ იზრდება კომპანიების მიერ ასეთი ქმედებების გამოვლენის მაჩვენებელი.[2]

რუსეთის ფედერაციის ეკონომიკაში ხე-ტყის წარმოებას მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია. ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ უკანასკნელ წლებში ხე-ტყის ბიზნესის წილი მთლიან შიგა პროდუქტში კლებულობს, თუმცა სფერო კვლავ ინარჩუნებს მნიშვნელობას. ხე-ტყის ბიზნესში ჩართვის მსურველები სახელმწიფოსგან იღებენ ნებართვას, კონკრეტული ტერიტორიის დამუშავებისთვის. კანონმდებლობით მკაფიოდ გაწერილია პროცედურები, რომელიც ბიზნესმენმა უნდა დაიცვას თუ აღნიშნულ სფეროში სურს საქმიანობა. სხვადასხვა მედია საშუალებები აქტიურად წერენ ხე-ტყის ბიზნესში არსებულ პრობლემებზე, რაც ძირითადად უკავშირდება თავად ტყეებში არსებულ პრობლემებს – არასათანადო ზრუნვა, მოვლა-პატრონობის ნაკლებობა, ხანძრები – ყოველივე ეს ნელ-ნელა ანადგურებს ბუნებრივ რესურსს, რომლითაც რუსეთის ფედერაცია მსოფლიოში პირველ ადგილს იკავებს. მედიასთან ინტერვიუებში ხე-ტყვის ბიზნესში ჩართული პირები არ მალავენ, რომ სახელმწიფოსთან ურთიერთობის პროცესში, სხვადასხვა ეტაპზე, უწევთ ქრთამის გადახდა. ხშირად ქრთამის ოდენობა ბიზნესმენს აიძულებს თავის წამოწყებაზე უარი თქვას. წყაროები ხე-ტყის ბიზნესში არსებულ ერთერთ სერიოზულ პრობლემად მიიჩნევენ იმ ფაქტს, რომ ჩინური კომპანიები ისე ამუშავებენ ტყეს რუსეთში, რომ თავს არიდებენ გადასახადებს. რამდენიმე წლის წინ უმაღლეს პოლიტიკურ დონეზე ჩინეთში ხე-ტყის ექსპორტის აკრძალვაც განიხილებოდა, თუმცა, საბოლოოდ, აკრძალვა არ დაწესდა.[3] [4] [5] [6]

[1] Freedom House: Freedom in the World 2019 – Russia, 4 February 2019

 (accessed on 4 April 2019)

[2] მედია საშუალება „RBC“; რუსეთი აქტივების მითვისების კუთხით ლიდერთა შორის მოხვდა; 2018 წლის 16 მაისი; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://www.rbc.ru/newspaper/2018/05/16/5af9c1aa9a7947ca948205bd [ნანახია 2019 წლის 4 აპრილს]

[3] სპეციალური სარედაქციო პროექტი; მარტინ ჰერმანსონი ტყის პრობლემებსა და პერსპექტივებზე; 07.06.2019; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://rg.ru/2019/06/07/martin-hermansson-o-problemah-i-perspektivah-lesnoj-otrasli.html [ნანახია 2019 წლის 21 ოქტომბერს]

[4] რადიო თავისუფლება; უდმურტია – ტყის ბიზნესი რუსეთში, როგორც ასეთი; 23 ივნისი, 2012; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://www.svoboda.org/a/24623597.html [ნანახია 2019 წლის 21 ოქტომბერს]

[5] ტყის მეურნეობის პრობლემები რუსეთის ფედერაციის ეკონომიკაში; ანდრეი ნიკოლაევი; 02.08.2015; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://moluch.ru/conf/econ/archive/204/8629/

[6] პორტალი „პროდერევო“; ტყის მეურნეობა რუსეთში – მიმოხილვა; 23.04.2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://proderevo.net/industries/forestry/lesnoe-khozyajstvo-rossii-obzor-na-nachalo-2017-goda.html [ნანახია 2019 წლის 21 ოქტომბერს]

რუსეთი. სამართლიან სასამართლოზე ხელმისაწვდომობა. აგვისტო, 2019

საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაცია Freedom House 2019 წლის თებერვალში გამოქვეყნებულ ყოველწლიურ ანგარიშში (საანგარიშო პერიოდი – 2018 წელი) რუსეთის ფედერაციაში სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებების კუთხით არსებული სიტუაციის შესახებ წერდა, რომ „სასამართლო სისტემა დამოკიდებულია აღმასრულებელ ხელისუფლებაზე და კარიერული წინსვლა სრულად თანხვედრაშია პირის მიმართ კრემლის მხრიდან არსებულ დამოკიდებულებაზე. ქვეყნის მასშტაბით, მოსამართლეების დანიშვნის პროცესს აკონტროლებს საპრეზიდენტო კადრების კომისია და სასამართლოს თავმჯდომარე.“[1]

საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაცია Amnesty International 2018 წლის ყოვეწლიურ ანგარიშში რუსეთის შესახებ წერდა, რომ „დამოუკიდებელი სამონიტორინგო ჯგუფები ავრცელებდნენ ინფორმაციას, რომ რუსეთის სასამართლოებში ფიქსირდებოდა სამართლიანი სასამართლოს უფლების სისტემატიური დარღვევის ფაქტები, მათ შორის – მშვიდობიანი აქციის მონაწილეების საქმეებთან დაკავშირებით. ადმინისტრაციულ პროცესთა უმრავლესობა წყდებოდა პოლიციელთა სადავო ჩვენების საფუძველზე, რომელიც ხშირად საქმეთი ერთადერთ მტკიცებულებას წარმოადგენდა. ხშირად, საქმეები საეჭვოდ სწრაფი ტემპით იხილებოდა – მაგალითად, მოსკოვის ტვერსკოის ოლქის სასამართლომ 17 დღეში 476 საქმის განხილვა მოახერხა“.[2]

ა.შ.შ. სახელმწიფო დეპარტამენტი რუსეთში ადამიანის უფლებათა კუთხით არსებული მდგომარეობის შესახებ 2019 წელს გამოქვეყნებულ ყოველწლიურ ანგარიშში (საანგარიშო პერიოდი – 2018 წელი) წერდა, რომ „მართალია, კონსტიტუციის თანახმად, სასამართლო დამოუკიდებელი და მიუკერძოებელია, თუმცა, პრაქტიკაში, მოსამართლეები აღმასრულებელი ხელისუფლების, შეირაღებული და უსაფრთოების ძალების გავლენას ექვემდებარებოდნენ. სისტემის შიგნით, ასევე, გავრცელებული იყო კორუფცია.ზოგიერთი საქმეზე მიღებული განაჩენი, ჩანდა, რომ იყო წინასწარ  გადაწყვეტილი და შეთანხმებული.

ასევე, ვრცელდებოდა ცნობები იმის შესახებ, რომ პოლიტიკურად მოტივირებული ქეისების შემთხვევაში, ხშირად ადგილი ჰქონდა დაცვის მხარეს ადვოკატებზე ზეწოლას.“[3]

[1] Freedom House – Freedom in the World Russia; available at

[accessed 26 August 2019]

[2] Amensty International – Amnesty International Report 2017/18 – The State of the World’s Human Rights – Russian Federation; available at

[accessed 26 August 2019]

[3] USDOS – Country Report on Human Rights Practices 2018 – Russia; available at

[accessed 26 August 2019]