აზერბაიჯანი. სამართალდამცავი სისტემის ეფექტურობა. დეკემბერი, 2018

საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაცია Freedom House აზერბაიჯანის შესახებ 2018 წელს გამოქვეყნებულ ყოველწლიურ ანგარიშში წერს, რომ ქვეყანაში არ არსებობს დამოუკიდებელი სასამართლო, ადგილი აქვს კორუფციას და აღნიშნული სახელისუფლებო განშტოება არის არაეფექტური და აღმსარულებელ ხელისუფლებას დაქვემდებარებული. ამას გარდა, მიუხედავად ნომინალური დამოუკიდებლობისა, ადგილობრივი ადვოკატთა ასოციაცია ასრულებს აზერბაიჯანის იუსტიციის სამინისტროს ბრძანებებს და თანამონაწილეა უფლებადამცველთა მიმართ გამოყენებული ზეწოლის და დევნისა.

კონსტიტუციით გარანტირებული შესაბამისი სასამართლო პროცესის პროცედურები არ არის დაცული. ხშირია თვითნებური დაკავებისა და დაპატიმრების შემთხვევები, ხოლო დაკავებული პირები წინასწარ პატიმრობაში ხანგრძლივი დროის განმავლობაში იმყოფებიან. უკანასკნელ წლებში დაპატიმრებული ან მსჯავრდებული ოპოზიციის წევრების, ჟურნალისტების და აქტივისტების მიხედვით, პროცესის მიმდინარეობისას მათ არ ჰქონდათ ადვოკატზე წვდომა, ადგილი ჰქონდა სამხილების გაყალბებისა და შესაბამისი მტკიცებულებების არწარდგენის ფაქტებს, ასევე, ფიქსირდებოდა ფიზიკური ძალადობის შემთხვევები.

2017 წელს მიიღეს ახალი კანონი, რომელიც უზღუდავს სასამართლოში კლიენტის ინტერესების დაცვას იმ ადვოკატებს, რომლებიც არ არიან ადვოკატთა ასოციაციის წევრი. შესაბამისად, პოლიტიკურ ინტერესებს მორგებულ ადვოკატთა ასოციაციას სრული კონტროლი გააჩნია იურიდიულ პროფესიაზე და ზღუდავს სასამართლოში წარმომადგენელზე წვდომის უფლებას.

კვლავ გრძელდებოდა ცნობები იმის შესახებ, რომ აღიარებითი ჩვენების მისაღებად გამოიყენებოდა წამება. ციხეში არსებული ზოგადი პირობები მიღებულ სტანდარტს ქვემოთ იყო, ჯანდაცვა, ზოგადად, არაადექვატური, ხოლო გადავსებულობის პრობლემა – ხშირი იყო. 2017 წლის მაისში ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ გამოიტანა გადაწყვეტილება, რომლის ფარგლებშიც დაადგინა, რომ 2006 წელს სახელმწიფომ ვერ უზრუნველყო გარდაცვლილი პატიმრის სიცოცხლის უფლება და, ასევე, არ ჩაატარა ეფექტური საგამოძიებო მოქმედებები.

ეთნიკური უმცირესობების წევრები ჩიოდნენ არსებული დისკრიმინაციის შესახებ განათლების, დასაქმებისა და საცხოვრებლის კუთხით. 2017 წლის სექტემბერში, ლგბტი პირების მიმართ განხორციელებული კოორდინირებული სადამსჯელო ღონისძიების ფარგლებში, პოლიციის წარმომადგენლებმა დააკავეს ან დააჯარიმეს ათობით პირი (პოლიციის მიხედვით – 83, ხოლო ადგილობრივი უფლებადამცველი აქტივისტების ინფორმაციით – 200-მდე). გავრცელებული ცნობებით, რამდენიმე დაკავებული პოლიელებმა ცემეს. ყველა დაკავებული პირი გაათავისუფლებს ოქტომბრის თვის დასაწყისში. ზოგიერთმა მათგანმა ქვეყანა დატოვა.[1]

Human Rights Watch-ის აზერბაიჯანის შესახებ 2018 წლის ანგარიშის მიხედვით, მთავრობის კრიტიკოსთა მიმართ განხორციელებული სადამსჯელო ღონისძიებები გასული წლის განმავლობაში, კიდევ უფრო ინტენსიური გახდა. სასამართლოებმა, პოლიტიკურად მოტივირებულ, უსამართლო პროცესებზე 25-მდე ჟურნალისტს, პოლიტიკურ თუ ახალაგაზრდა აქტივისტს მიუსაჯეს ხანგრძლივი ვადით თავისუფლების აღკვეთა. ათობით სხვა პირი დაკავებულია, ან მათ მიმართ გამოძიება მიმდინარეობს, ზოგიერთი კი ქვეყნიდან გაიქცა.

ანგარიშში საუბარია 25 წლის ჟურნალისტისა და ბლოგერის – მეჰმან ჰუსეინოვის შესახებ, რომელსაც სამთავრობო წრეში კორუფციისა და პოლიციის მხრიდან ძალის გადამეტების ფაქტების გამოაშკარავების გამო, სოციალურ მედიაში ასობით ათასი გამომწერი ჰყავს. მის მიმართ უსაფრთხოების წარმომადგენლების მხრიდან წლების განმავლობაში ხორციელდებოდა დაშინება და ზეწოლა. 2014 წელს მას ჩამოართვეს პირადობის მოწმობა, იმ მოტივით, რომ ის გაყალბებული იყო. შესაბამისად, ჰუსეინოვს აღნიშნული დოკუმენტის არქონის გამო არ ჰქონდა წვდომა ადვოკატზე, ვერ იღებდა ჯანდაცვისა და საბანკო სერვისებს. მას, ასევე, აუკრძალეს ქვეყნის დატოვება.

ჰუსეინოვზე განხორციელებულმა ზეწოლამ პიკს 2017 წელს მიაღწია, როდესაც ქ. ბაქოს ცენტრში რამდენიმე სამოქალაქო ტანსაცმელში გამოწყობილმა პოლიციელმა ის გაიტაცა. მას თავზე ჩამოაცვეს ტომარა, ცემეს და, ასევე, მის მიმართ გამოიყენეს ელექტრული შოკის იარაღი. შემდგომ, შესაბამისმა სამსახურებმა მას ბრალი წაუყენეს პოლიციელისთვის წინააღმდეგობის გაწევაში. ჰუსეინოვმა საჯაროდ მოითხოვა სამართალი, თუმცა, საქმის გამოძიების მაგივრად, შესაბამისმა ორგანოებმა განაცხადეს, რომ აღნიშნული განცხადების საჯაროდ გაკეთებით, ჰუსეინოვმა ცილი დასწამა პოლიციის სამმართველოს მთლიან მომსახურე პერსონალს. საბოლოოდ, მარტში, დეფამაციის ბრალდებით, ჰუსეინოვს ორი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა.

წამება და არასათანადო მოპყრობა კვლავ დაუსჯელად მიმდინარეობდა. 17 დაკავებულმა პირმა გააჟღერა საფუძვლიანი ბრალდებები დაკავების იზოლატორებში აღიარებითი ჩვენებების მიღების მიზნით, არასათანადო მოპყრობის ფაქტების შესახებ. მათი განცხადებით, აზერბაიჯანის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ორგანიზებული დანაშაულის განყოფილების სათავო ოფისში ოფიცრებმა მათ თავზე ტომრები ჩამოაცვეს და ხელკეტების გამოყენებით ცემეს. ასევე, ზოგიერთის თქმით, მათ მიმართ გამოიყენეს ელექტრული შოკი და ემუქრებოდნენ ცოლებისა და დების გაუპატიურებით. დაკავებული პირების განცხადებით, უშუალოდ დაკავებისას ისინი ასევე ცემეს პოლიციის მანქანაში. შესაბამისმა სამსახურებმა აღნიშნული ბრალდებები სათანადოდ ვერ გამოიძიეს.

აქტივისტმა გიას იბრაჰიმოვმა, ადვოკატის მეშვეობით სოციალურ ქსელში გაავრცელა საჯარო მიმართვა, სადაც უთითებდა, რომ ბადრაგმა მას ხელები ზურგსუკან შეუკრა, მიაყენა ფიზიკური და სიტყვიერი შეურაცხყოფა და, შემდგომ, თვითნებურად განამწესა სამარტოო საკანში 15 დღით. შესაბამისმა სამსახურებმა აღნიშნული ბრალდებები სათანადოდ ვერ გამოიძიეს.[2]

ა.შ.შ. სახელმწიფო დეპარტამენტი აზერბაიჯანში ადამიანის უფლებების კუთხით არსებული მდგომარეობის შესახებ 2017 წლის ყოველწლიურ ანგარიშში წერს, რომ სამოქალაქო სამსახურები უსაფრთხოების ძალებზე ეფექტურ კონტროლს ინარჩუნებენ. ყველაზე მნიშვნელოვან უფლებადარღვევებს შორის, სხვებთან ერთად, იყო: უკანონო ან თვითნებური დაკავებები; მძიმე ციხის პირობები; ჟურნალისტებზე ფიზიკური თავდასხმები; ასევე, კონკრეტული აქტივისტების მიმართ განხორციელებული ფიზიკური ანგარიშსწორება. მთავრობა არ ასამართლებოდა დანაშაულის ჩამდენ ჩინოვნიკთა უმრავლესობა. პრობლემად რჩებოდა დაუსჯელობა.[3]

[1] Freedom House, Freedom in the World 2018 – Azerbaijan, 28 March 2018, available at: https://www.refworld.org/docid/5ac48b0ea.html [accessed 20 December 2018]

[2] Human Rights Watch, World Report 2018 – Azerbaijan, 18 January 2018, available at: https://www.refworld.org/docid/5a61eea14.html [accessed 21 December 2018]

[3] United States Department of State – AZERBAIJAN 2017 HUMAN RIGHTS REPORT, available at

[accessed 21 December 2018]

სუდანი. სამართალდამცავი სტრუქტურების ეფექტიანობა. დეკემბერი, 2018

სუდანის ეროვნული დაზვერვისა და უსაფრთხოების სამსახურის თანამშრომლები და უსაფრთხოების სხვა ძალები ხშირად მიმართავდნენ თვითნებურ დაკავებებს, დაპატიმრებებს და სხვა ქმედებებს ოპოზიციური პოლიტიკური პარტიების წევრების, ადამიანის უფლებათა დამცველების, სტუდენტებისა და პოლიტიკური აქტივისტების წინააღმდეგ.[1]

სუდანში სასამართლო ხელისუფლება არ არის დამოუკიდებელი. ქვედა ინსტანციის სასამართლოები ადგენენ გარკვეულ პროცედურულ გარანტიებს, მაგრამ ზედა ინსტანციები პოლიტიკური კონტროლის ობიექტებს წარმოადგენენ. სპეციალური უსაფრთხოებისა და სამხედრო სასამართლოები არ მოქმედებენ დადგენილი სამართლებრივი სტანდარტების შესაბამისად. 2010 წლის ეროვნული უსაფრთხოების აქტი ნებას რთავს სუდანის ეროვნული დაზვერვისა და უსაფრთხოების სამსახურს, მოახდინოს ქონების ჩამორთმევა, აწარმოოს თვალთვალი, ჩაატაროს ჩხრეკა და დააკავოს ეჭვმიტანილი ოთხ თვეზე მეტი ვადით ყოველგვარი სასამართლო განხილვის გარეშე. უსაფრთხოების სამსახური რეგულარულად აკავებს და აწამებს მთავრობის ოპონენტებს, მათ შორის დარფურელ აქტივისტებს, სტუდენტებს და ჟურნალისტებს.

2008 წლის პოლიციის შესახებ აქტით, პოლიციის ოფიცრებს სისხლის სამართლებრივი დევნისგან იმუნიტეტი იცავს. დაკავებულებისა და პატიმრების წამება და მათ მიმართ არა ადამიანური მოპყრობა ფართოდაა გავრცელებული, განსაკუთრებით მძიმედ ექცევიან პოლიტიკური ნიშნით დაპატიმრებულებს დარფურიდან. სიკვდილით დასჯა დანაშაულთა ფართო სპექტრის მიმართაა დასაშვები და გამოყენებული ყოფილა პოლიტიკური და შეიარაღებული ოპოზიციის წევრების წინააღმდეგაც. სუდანის სისხლის სამართლის კოდექსი შარიათს ეფუძნება, ამიტომ ქვეყანაში დასაშვებია ისეთი სასჯელები, როგორიცაა გამათრახება და ჯვარედინი ამპუტაცია (პირს კვეთენ მარჯვენა ხელს და მარცხენა ფეხს).[2]

სუდანის 2005 წლის შუალედური ეროვნული კონსტიტუცია კრძალავს წამებას და არა ადამიანურ მოპყრობას, თუცა უსაფრთხოების ძალები რეგულარულად აწამებენ და ცემენ სავარუდო პოლიტიკურ ოპონენტებს, ამბოხებულების მხარდამჭერებს და სხვა პირებს. მთავრობის უსაფრთხოების ძალები, მათ შორის პოლიცია, დაზვერვისა და უსაფრთხოების სამსახური და სამხედრო დაზვერვა, ცემს და ფსიქოლოგიურად და ფიზიკურად აწამებს დაკავებულებს, მათ შორის პოლიტიკური ოპოზიციის და სამოქალაქო საზოგადოების წევრებს; ასევე, ჟურნალისტებს. წამების ფორმები მოიცავს, მათ შორის, გრძელვადიან იზოლირებას, ტემპერატურის უკიდურეს ზომებამდე ცვლილებას, ელექტრო შოკს და სტრესის გამომწვევ სხვა მეთოდებს. ეროვნული უსაფრთხოების აქტის მიხედვით, დაკავებისთვის ორდერი არაა საჭირო. კანონის მიხედვით, შესაძლებელია, რომ პირი ბრალის წაყენების გარეშე 45 დღემდე ვადით იყოს საპატიმროში. პოლიციასა და უსაფრთხოების სხვა ძალებში არსებული კორუფცია კვლავ სერიოზული პრობლემაა.[3]

[1] Amnesty International, Amnesty International Report 2017/18 – Sudan, 22 February 2018, available at:

[accessed 18 December 2018]

[2] Freedom House, Freedom in the World 2018 – Sudan, 27 August 2018, available at:

[accessed 18 December 2018]

[3] USDOS – US Department of State: Country Report on Human Rights Practices 2017 – Sudan, 20 April 2018

 (accessed on 11 December 2018)

კონგო დრ. სამართალდამცავი სისტემის ეფექტურობა; 25 თებერვლის მარში. დეკემბერი, 2018

კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამართალდამცავი სისტემის ეფექტურობა – კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში მთავრობაში, უსაფრთხოების ძალებსა და მინერალების მოპოვების მრეწველობაში არსებული ფართომასშტაბიანი კორუფცია კვლავ ახდენს მთავრობისა და საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესებისკენ მიმართული ძალისხმევის პარალიზებას. სამთავრობო თანამდებობებზე დანიშვნა ხშირად ნეპოტიზმის პრინციპებით ხდება. ანგარიშვალდებულების მექანიზმი სუსტია და დაუსჯელობა კვლავ წარმოადგენს პრობლემას. ციხეებში არსებული პირობები სიცოცხლისთვის საშიშია და წინასწარი პატიმრობის ხანგრძლივი ვადა დამკვიდრებული პრაქტიკაა. უსაფრთხოების ძალები აწამებენ პატიმრებს. სამოქალაქო ხელისუფლება ვერ ახორციელებს უსაფრთხოების ძალების ეფექტიან კონტროლს.[1]

პრეზიდენტმა კაბილამ, მეორე საპრეზიდენტო ვადის ამოწურვის შემდეგ, უარი თქვა ძალაუფლების დათმობაზე, რასაც 2016 წლის ბოლოს მთელი ქვეყნის მასშტაბით საპროტესტო აქციები მოჰყვა. 2016 წლის 19-22 დეკემბრის პერიოდში, დემონსტრაციებზე უსაფრთხოების ძალებმა ჯამში მინიმუმ 62 ადამიანი მოკლეს. საერთო ჯამში, საპროტესტო აქციებზე 2015-2016 წლებში უსაფრთხოების ძალებმა 171 ადამიანი მოკლეს. 2017 წლის განმავლობაში მთავრობის წარმომადგენლები და უსაფრთხოების ძალები სისტემატურად კრძალავდნენ ოპოზიციის დემონსტრაციებს, ხურავდნენ მედია საშუალებებს და ზღუდავდნენ ოპოზიციის ლიდერების თავისუფალ გადაადგილებას. დააპატიმრეს 300-ზე მეტი ოპოზიციური ლიდერი და მხარდამჭერი, ჟურნალისტი და ადამიანის უფლებათა დამცველი აქტივისტი. მათი უმრავლესობა მოგვიანებით გაათავისუფლეს. ბევრი მათგანი განთავსებული ჰყავდათ საიდუმლო დაკავების დაწესებულებაში ყოველგვარი ბრალდების გარეშე და მათ აკრძალული ჰქონდათ ოჯახთან და ადვოკატთან კონტაქტი.

2017 წლის აგვისტოდან 2017 წლის სექტემბრამდე პერიოდში 5 ათასამდე ადამიანი დაიღუპა ქვეყნის სამხრეთ მდებარე კასაის რეგიონში მიმდინარე ძალადობის შედეგად, რომელშიც ჩართულნი იყვნენ კონგოს უსაფრთხოების ძალები, მთავრობის მიერ მხარდაჭერილი დაჯგუფებები და ადგილობრივი შეიარაღებული ჯგუფები. იერიში მიიტანეს და დაანგრიეს დაახლოებით 600 სკოლა და თითქმის მილიონნახევარი ადამიანი იძულებული გახდა, დაეტოვებინა საკუთარი სახლები, მათ შორის 30 ათასი ანგოლაში გაიქცა. აღმოაჩინეს დაახლოებით 90 მასობრივი საფლავი, სადაც ძირითადად სამოქალაქო პირებისა და მეომრების გვამები იყო, რომლებიც სამთავრობო ძალების მიერ სავარაუდო მეომრებისა და მათი მხარდამჭერების წინააღმდეგ გადამეტებული ძალის გამოყენების შედეგად დაიხოცნენ.[2]

კონგოს ეროვნული პოლიცია შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაქვემდებარებაში მოქმედებს და მისი მთავარი პასუხისმგებლობაა საჯარო წესრიგის უზრუნველყოფა და კანონის აღსრულება. ეროვნული პოლიციის შემადგენლობაშია სწრაფი რეაგირების პოლიცია და ინტეგრირებული ჯგუფი. დაზვერვის ეროვნული სააგენტო პასუხისმგებელი შიგა და გარე დაზვერვაზე. კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალები და სამხედრო სადაზვერვო სამსახური მოქმედებს თავდაცვის სამინისტროს დაქვემდებარებაში და პასუხისმგებელია გარე უსაფრთხოებაზე, მაგრამ, ასევე, მონაწილეობს შიგა უსაფრთხოების უზრუნველყოფაში.

სახელმწიფო უსაფრთხოების ძალები არა დისციპლინირებული და კორუმპირებულია. ეროვნული პოლიცია და შეიარაღებული ძალები სისტემატურად ეწევიან მოქალაქეებისგან ფულის გამოძალვას და აკისრებენ მათ სხვადასხვა სახის სახდელებს. ისინი აწესებენ საკონტროლო-გამშვებ პუნქტებს „გადასახადების“ ამოსაღებად და ხშირად ართმევენ ხალხს საკვებს და ფულს და აპატიმრებენ მათ, ვინც ვერ ახერხებს ქრთამის გადახდას. მიუხედავად იმისა, რომ სამხედრო სასამართლომ ადამიანის უფლებების დარღვევების გამო ეროვნული უსაფრთხოების სამსახურის რამდენიმე თანამშრომელს სასჯელი დააკისრა, დაუსჯელობა მაინც რჩება სერიოზულ პრობლემად. გაეროს ანგარიშის თანახმად, 2017 წლის იანვრიდან ივნისამდე პერიოდში მთავრობამ პასუხისგებაში მისცა 77 სამხედრო 28 პოლიციელი, რომელთა მიერ ჩადენილი დანაშაული იყო ადამიანის უფლებების დარღვევა. მაისში სამხედრო სასამართლომ დააპატიმრა და დაიწო სისხლის სამართლებრივი დევნა 4 პოლიციელის მიმართ. ისინი ქრთამის სანაცვლოდ, გაეროს ექსპერტის მკვლელობის საქმეზე დაპატიმრებულ პირებს, გაქცევაში დახმარებას სთავაზობდნენ.[3]

2018 წლის 25 თებერვლის მარში – კონგოს კათოლიკური ეკლესიას წამყვანი როლი აქვს იმ ძალისხმევაში, რომელიც მიმართულია იმისკენ, რომ ქვეყნის პრეზიდენტმა ჯოზეფ კაბილამ, რომელმაც ორივე საპრეზიდენტო ვადა ამოწურა, დათმოს ძალაუფლება და ჩაატაროს არჩევნები. კათოლიკური ეკლესიის სასულიერო პირების მიერ მოეწყო არაერთი დემონსტრაცია, რომელთაც საბოლოოდ ძალადობა და მსხვერპლი მოჰყვა, თუმცა დემონსტრანტების თქმით, საპროტესტო აქციები არ შეწყდება.[4]

კათოლიკური ეკლესიის ორგანიზებით 2018 წლის 25 თებერვალს, დედაქალაქ კინშასაში მოეწყო მთავრობის საწინააღმდეგო მარში. საპროტესტო აქცია გაიმართა კინშასას ხელისუფლების ნებართვის არ ქონის მიუხედავად. დემონსტრანტების მიზანს წარმოადგენდა კაბილას იძულება, დატოვოს პრეზიდენტის პოსტი. ეკლესიის პროტესტს მხარი დაუჭირა ასევე მუსლიმურმა საზოგადოებამ. ეკლესიის მიერ ორგანიზებული საპროტესტო აქცია გაიმართა ასევე 2017 წლის 31 დეკემბერს, როდესაც უსაფრთხოების ძალებმა გამოიყენეს ცრემლსადენი გაზი და საბრძოლო ეკიპირება დემონსტრანტების წინააღმდეგ. მათ სცემეს აქციის მონაწილეებს. საბოლოოდ 8 ადამიანი დაიღუპა და ათობით დაშავდა. მსხვერპლით დასრულდა 25 თებერვლის მარშიც. უსაფრთხოების ძალებმა სასიკვდილოდ დაჭრეს ერთერთი დემონსტრანტი; ასევე, დაშავდა პრეზიდენტის წინააღმდეგ ეკლესიის მიერ ორგანიზებული მარშის კიდევ ორი მონაწილე. კათოლიკური და ევანგელისტური ეკლესიის მიმდევრები მთელი ქვეყნიდან აპირებდნენ კვირის ლოცვის შემდეგ ქუჩებში გამოსვლას, თუმცა უსაფრთხოების ძალებმა ალყა შემოარტყეს კინშასას ძირითად ეკლესიებს და გადაკეტეს ქუჩები, რითიც დემონსტრანტებს შეკრების საშუალება არ მისცეს.[5] [6]

[1] Freedom House, Freedom in the World 2018 – Congo, Democratic Republic of (Kinshasa), 28 March 2018, available at:

[accessed 4 December 2018]

[2] Human Rights Watch, World Report 2018 – Democratic Republic of Congo, 18 January 2018, available at:

[accessed 4 December 2018]

[3] US Department of State; Bureau of Democracy, Human Rights and Labor; 2017 Country Reports on Human Rights Practices; 20 April, 2018; available at: https://www.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/2017/af/276987.htm [accessed 4 December 2018]

[4] Voice of America; Catholic church plays leading role in Congo protests; By Anita Powell; 27 March, 2018; available at: https://www.voanews.com/a/4317704.html [accessed 4 December 2018]

[5] Africa News; DRC: Catholic church presses on with planned Sunday march; By Victor Muisyo; 20 January, 2018; available at: http://www.africanews.com/2018/01/20/drc-catholic-church-presses-on-with-planned-sunday-march// [accessed 4 December 2018]

[6] Africa News; DR Congo police kill protester in church-led march against Kabila; 25 February, 2018; available at: http://www.africanews.com/2018/02/25/dr-congo-pollice-kill-protester-in-church-led-march-against-kabila// [accessed 4 December 2018]

ეგვიპტე. სასამართლოსა და სამართალდამცავი სისტემის ეფექტიანობა. ოქტომბერი, 2018

საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაცია Freedom House ეგვიპტის არაბთა რესპუბლიკის შესახებ 2018 წელს გამოქვეყნებულ ყოველწლიურ ანგარიშში (რომელიც 2017 წელს განვითრებულ მოვლენებს ასახავს) წერს, რომ 2014 წლის კონსტიტუციის კანონპროექტის შედგენაში მთავარი როლი მოსამართლეებმა შეასრულეს, შესაბამისად, ახალმა კონსტიტუციამ მნიშვნელოვნად გაზარდა მათი დამოუკიდებლობის ხარისხი. ცვლილებებს შორის ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო ბიუჯეტური ცვლილება, რომლის მიხედვითაც თითოულ მსხვილ სასამართლო ერთეულს ექსკლუზიურად მისთვის გამოყოფილი ბიუჯეტი ექნება და ახალი რეგულაცია, რომლის მიხედვითაც უზენაესი საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე თანამდებობაზე აირჩევა თავად სასამართლო კოლეგიის მიერ.

თუმცა, აღმასრულებელი ხელისუფლება კვლავაც ინარჩუნებს გავლენას სასამართლოებზე, რომლებიც ხშირად მოქმედებდნენ სამთავრობო და სამხედრო ინტერესების შესაბამისად და, რიგ შემთხვევებში, სამართლიან სასამართლოსა და სხვა ძირითად პროცესუალური უფლებების დარღვევასაც არ ერიდებოდნენ მთავრობის პოლიტიკური ოპონენტებს წინააღმდეგ მიმდინარე პროცესებისას. 2017 წლის აპრილში, მოსამართლეთა კლუბის მხრიდან მკაცრი შენიშვნების მიუხედავად, პარლამენტმა მიიღო „კანონი სასამართლო უფლებამოსილებათა შესახებ“, რომელიც ნებას რთავს პრეზიდენტს, ერთპიროვნულად დანიშნოს თანამდებობაზე 4 ძირითადი სასამართლო ორგანოს თავმჯდომარეები. თუ ადრინდელი რეგულაციით, თავმჯდომარეები აირჩეოდნენ პარლამენტის შემადგენლობის უმრავლესობით და პრეზიდენტი მათ თანამდებობაზე დანიშვნას უბრალოდ ფორმალურად ადასტურებდა, ახლა პრეზიდენტი, თითოეული ორგანოს შემთხვევაში, საპარლამენტო უმრავლესობის მიერ შეთავაზებული 3 კანდიდატიდან აირჩევს მისთვის სასურველ ერთს.

2017 წელს ეგვიპტის პარლამენტმა და პრეზიდენტმა მოახდინეს საუდის არაბეთთან ეგვიპტის საზღვაო საზღვრის შესახებ შეთანხმების რატიფიცირება, მიუხედავად ამ საკითხზე მიმდინარე სასამართლო დავისა. ეს ფაქტი აღქმულ იქნა, როგორც მთავრობის მხრიდან სასამართლო ხელისუფლების სრული უგულვებელყოფა. „Freedom House სასამართლო დამოუკიდებლობის მაჩვენებელს 4 ბალიდან 1-ით აფასებს (0 – ყველაზე დაბალი, 4 – ყველაზე მაღალი).

მიუხედავად იმისა, რომ ეგვიპტის კონსტიტუცია უშვებს სამხედრო ტრიბუნალების მეშვეობით საქმის განხილვას მხოლოდ ისეთი შემთხვევების დროს, როცა საქმე ეხება უშუალოდ სამხედრო პირებს ან საკუთრებას, 2014 წლის საპრეზიდენტო დეკრეტის მიხედვით, ყველა „საჯარო და სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი სახელმწიფო საკუთრება“ გადავიდა სამხედრო იურისდიქციაში. შესაბამისად, ათასობით არსით სამოქალაქო დავა გადამისამართდა სამხედრო სასამართლოებში, სადაც წაყენებული ბრალდებები ხშირად ბუნდოვანი ან გაყალბებული იყო, ხოლო მტკიცებულებებთან და სხვა პროცედურულ უფლებებთან მიმართებით სტანდარტები – შეუსაბამო.

გასულ წელს განხორციელებული მასობრივი სასამართლო პროცესების სერიას შედეგად მოჰყვა მძიმე სასჯელები, მათ შორის – სიკვდილით დასჯა ან სამუდამო პატიმრობა, დაფუძვნებული უმნიშვნელო მტკიცებულებებზე. მსაჯვრდებულთა უმრავლესობას ბრალად ედებოდა ორგანიზაცია „მუსლიმთა საძმოს“ წევრობა. თუმცა, თავდაპირველი ვერდიქტების გასაჩივრების შემდეგ, უმეტესწილად ადგილი ჰქონდა საქმის ხელახალი განხილვის, სასჯელის შემცირებისა და სასჯელის გაუქმების შემთხვევებს.

სწორედ ამითაა განპირობებული ამ საკითხთან მიმართებით გასული წლის პირობითი ქულის – 0 ქულის ზრდა 1-მდე (0 – ყველაზე დაბალი, 4 – ყველაზე მაღალი).

რაც შეეხება უშუალოდ სამართალდამცავი სისტემის ეფექტურობას, Freedom House-ის ინფორმაციით, 2017 წლის განმავლობაში არასამთავრობო სექტორმა დააფიქსირა პოლიციის და უსაფრთხოების ძალების წარმომადგენლების მიერ პირთა სავარაუდო კანონგარეშე მკვლელობებისა და იძულებითი გაუჩინარებების ასობით შემთხვევა. პრეზიდენტ სისის მიერ აპრილში გამოცხადებული საგანგებო მდგომარეობა ანიჭებს უსაფრთხოების ძალებს დაკავებისა და დაპატიმრების უფლებას, რაც კიდევ უფრო ზრდის ფიზიკური ძალადობის ჩადენის შესაძლებლობას.

ძალიან მძიმეა პირობები ციხეში; პატიმრები ექვემდებარებიან წამებას, ადგილი აქვს საკნების გადავსებას, ასევე, მძიმეა მდგომარეობა სანიტარული და ჯანდაცვის კუთხით.  2015 წლის ანტიტორერისტული კანონმა შემოგვთავაზა ტერორიზმის ბუნდოვანი განმარტება და მიანიჭა სამართალდამცავებს ფართო უფლებამოსილება და იმუნიტეტი სამსახურეობრივი მოვალეობის შესრულების დროს.

აღნიშნულ საკითხთან მიმართებით სიტუაცია 0 ბალით ფასდება (0 – ყველაზე დაბალი, 4 – ყველაზე მაღალი).[1]

საერთაშორისო ორგანიზაცია Amnesty International ეგვიპტის არაბთა რესპუბლიკის შესახებ 2017-2018 წლების ანგარიშში წერს, რომ ეგვიპტეში ადამიანის უფლებათა კუთხით კრიზისი გრძელდება. ფიქსირდებოდა წამების, არასათანადო მოპყრობისა და იძულებით გაუჩინარების ასობით შემთხვევა, ხოლო ათობით პირი დაექვემდებარა კანონგარეშე მკვლელობას. თვითნებური დაკავებებისა და დაპატიმრებების შემთხვევები, მთავრობის კრიტიკოსთა უმეტესწილად უსამართლო სასამართლო პროცესები და ჟურნალისტებისა და უფლებადამცველების დაკავება იყო რუტინული ხასიათის.

უსაფრთხოების ძალების წარმომადგენლები აგრძელებდნენ ასობით ადამიანის დაპატიმრებას „მუსლიმთა საძმოს“ წევრობის ან სავარაუდო წევრობის ბრალდებით. შესაბამისი სამთავრობო ორგანოები იყენებდნენ წინასწარი პატიმრობის ხანგრძლივ პერიოდებს, ხშირად – ორ წელზე მეტი ვადით, რათა დაესაჯათ პოლიტიკური დისიდენტები. მაგალითად, 2017 წლის ოქტომბერში მოსამართლემ განაახლა უფლებადამცველი – ჰიშამ გააფარის წინასწარი პატიმრობის ვადა, მიუხედავად იმ ფაქტისა, რომ ის 2 წელზე მეტი ხნის  განმავლობაში უკვე იმყოფებოდა საპატიმროში. ეგვიპტის კანონმდებლობის მიხედვით, წინასწარი დაკავების მაქსიმალური ვადა 2 წელია.[2]

არასამთავრობო ორგანიზაცია Human Rights Watch ეგვიპტის არაბთა რესპუბლიკის შესახებ 2018 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში წერს, რომ აპრილში, 2 მოსამართლის – ჰუშამ რაუფის და ასსამ აბდი ალ-გაბერის მიმართ გამოყენებულ იქნა დისციპლინური სამართალწარმოება, მათ მიერ წამების აკრძალვის შესახებ კანონის მხარდაჭერისა და ადვოკატირების გამო. შედეგად, მოსამართლეები იმყოფებიან თანამდებობიდან გათავისუფლების რისკის წინაშე, ბრალდების ფორმულირება შემდეგნაირია – „პოლიტიკაში ჩართულობა“.[3]

[1] Freedom House, Freedom in the World 2018 – Egypt, 16 February 2018, available at:

[accessed 16 October 2018]

[2] Amnesty International, Amnesty International Report 2017/18 – Egypt, 22 February 2018, available at:

[accessed 17 October 2018]

[3] Human Rights Watch, World Report 2018 – Egypt, 18 January 2018, available at:

[accessed 17 October 2018]

ბაჰრეინი. სამართალდამცავი სტრუქტურების მუშაობის ეფექტურობა. მარტი, 2018

„Amnesty International“ 2017/2018 წლების ანგარიშში ბაჰრეინის შესახებ წერს, რომ ქვეყანაში შენარჩუნდა დაუსჯელობის პრაქტიკა. ხელისუფლებამ ვერ შეძლო, დაეყენებინა იმ პირთა პასუხისმგებლობის საკითხი, ვინც აწამებდა და სხვა გზებით არღვევდა ადამიანის უფლებებს 2011 წლის საპროტესტო აქციების დროს და შემდეგაც. ძიება არ დაწყებულა უსაფრთხოების ძალების მიერ 2017 წლის იანვარი-მაისის პერიოდში მოკლული ექვსი ადამიანის, მათ შორის ერთი ბავშვის საქმეზე.

ანგარიშში ნათქვამია, რომ სტუდენტი ალი მოჰამედ ჰაკიმ ალ-არაბი აწამეს დაკითხვისას, რომელიც 26 დღეს გრძელდებოდა; ის ცემეს, მის წინააღმდეგ გამიყენეს ელექტროშოკი და აიძულეს ხელი მოეწერა დანაშაულის აღიარებითი ჩვენებისთვის. 2017 წლის მაისში ებტისამ ალ-საეგი და 7 სხვა მშვიდობიანი კრიტიკოსი ეროვნული უსაფრთხოების სააგენტოს საპატიმროში აწამეს.[1]

„Human Rights Watch“ 2018 წლის ანგარიშში ბაჰრეინის შესახებ წერს, რომ 2017 წლის 23 მაისს, სოფელ დირაზში მჯდომარე საპროტესტო აქციის რეიდისას, უსაფრთხოების ძალებმა გაიყენეს გადამეტებული ძალა, რის შედეგადაც  5 დემონსტრანტი დაიღუპა და ათობით დაშავდა. ამავე ანგარიშში ნათქვამია, რომ ტელეკომუნიკაციების კომპანიის თანამშრომელი სეიდ ალავი გაუჩინარდა მას შემდეგ, რაც 2016 წლის 24 ოქტომბერს დააპატიმრეს. რამდენიმე კვირის განმავლობაში მისი ოჯახის წევრებს განყოფილებიდან განყოფილებაში ამისამართებდნენ, მაგრამ ალავის კვალს ვერ აგნებდნენ. კონტაქტი გაუჩინარებულს და ოჯახს შორის რამდენჯერმე შედგა მოკლე სატელეფონო ზარის საშუალებით. ოჯახმა განცხადებით მიმართა შინაგან საქმეთა სამინისტროს ომბუდსმენის ოფისს, სპეციალურ საგამოძიებო განყოფილებას და მთავარი პროკურორის ოფისს. ომბუდსმენის ოფისიდან ოჯახმა მიიღო წერილი, სადაც ეწერა, რომ სეიდ ალავი იმყოფებოდა იმ უწყებაში, რომელზე წვდომაც ოფისს არ აქვს. მოგვიანებით, ერთერთმა საინფორმაციო სააგენტომ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ალავი და კიდევ სამი პირი იმყოფებოდნენ სამხედრო საპატიმროში და რომ მათ სამხედრო სასამართლო გაასამართლებდა ტერორიზმთან დაკავშირებული ბრალდებით.[2]

„Freedom House“ 2017 წლის ანგარიშში ბაჰრეინის შესახებ წერს, რომ მეფე ნიშნავს ყველა მოსამართლეს და სასამართლო განიცდის ზეწოლას მთავრობის მხრიდან. ქვეყნის სასამართლო სისტემა არის კორუმპირებული და მიკერძოებული და სამეფო ოჯახისა და მათი მოკავშირეების ინტერესების სასარგებლოდ. ანგარიშში ნათქვამია, რომ პოლიცია 2016 წლის განმავლობაში მცირე ზომის ასაფეთქებელი მოწყობილობებით თავდასხმების ობიექტი იყო. 2016 წლის აპრილში, მანამასთან ახლოს თავდამსხმელებმა ასაფეთქებელი მოწყობილობა ესროლეს პატრულს, რის შედეგადაც ერთი ოფიცერი დაიღუპა და ორი დაშავდა. დეკემბერში სასამართლომ სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანა სამ პირს, რომელთაც ბრალი ედებოდათ 2014 წელს განხორციელებულ თავდასხმაში, რომლის დროსაც საამიროების ოფიცერი და ორი ბაჰრეინელი პოლიციელი დაიღუპა. ამავე საქმეზე კიდევ 7 პირს სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯეს. ადამიანის უფლებათა დამცველი ჯგუფების განცხადებით, აღნიშნული პირების მიმართ დაირღვა საპროცედურო საკითხები და მათი აღიარებითი ჩვენება წამების გამოყენებით იქნა მიღებული. 2016 წლის მონაცემებით, ბაჰრეინს 2010 წლის შემდეგ სასიკვდილო განაჩენი სისრულეში არ მოუყვანია.[3]

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი 2017 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში ბაჰრეინის შესახებ წერს, რომ შიგა უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებელია შინაგან საქმეთა სამინისტრო, რომელიც აკონტროლებს საჯარო უსაფრთხოების ძალებს და სპეციალიზებულ უსაფრთხოების დანაყოფებს, რომლებიც პასუხისმგებელნი არიან შიგა წესრიგზე. ბაჰრეინის თავდაცვის ძალები პირდაპირ არიან პასუხისმგებელი ქვეყნის დაცვაზე გარეშე საფრთხეების დროს; ხოლო ბაჰრეინის ეროვნული გვარდია პასუხისმგებელია ქვეყნის დაცვაზე როგორც საგარეო, ასევე შიგა საფრთხეებისას. უსაფრთხოების ძალები ეფექტურად იცავენ წესრიგს და ზოგადად, სათანადო გზებით რეაგირებენ ძალადობრივ იერიშებზე.

ანგარიშში ნათქვამია, რომ სამოქალაქო ხელისუფლება უსაფრთხოების ძალებზე ეფექტურ კონტროლს ახორციელებს, თუმცა დაუსჯელობა რჩება პრობლემად. 2012 წელს მთავრობამ შექმნა სპეციალური საგამოძიებო განყოფილება, რომელსაც დაევალა უსაფრთხოების ძალების გადაცდომებზე რეაგირება. 2016 წლის სექტემბრის მონაცემებით, ციხეში იყო პოლიციის 41 ოფიცერი, კიდევ 9 დაკავებული ელოდებოდა სასამართლო პროცესის დაწყებას; 190 ოფიცერს გამოუცხადეს საყვედური. როგორც წესი, სამინისტრო არ აქვეყნებს იმ ოფიცრებს სახელებს, რომელთაც გადაცდომების გამო აპატიმრებენ, თანამდებობრივად აქვეითებენ ან ათავისუფლებენ. ბევრი ადამიანის უფლებათა დამცველი ჯგუფი აცხადებდა, რომ პოლიციის მხრიდან გადაცდომების გამოძიება იყო ნელი და არაეფექტური.

დაუდგენელმა პირებმა რამდენიმე იერიში მიიტანეს პოლიციელებზე, რაც გადაიღეს და სოციალურ ქსელში განათავსეს. აღნიშნულ ვიდეოებში ჩანს, რომ ისინი იყენებდნენ მოლოტოვის კოქტეილებს და სხვა ხელნაკეთ იარაღს პოლიციის მანქანებისა და განყოფილებების წინააღმდეგ. პოლიციამ მოახერხა და საპასუხო ქმედებებისას თავიდან აირიდა მომაკვდინებელი ძალის გამოყენება.

2012 წელს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ დაამტკიცა პოლიციის მოქმედების ახალი წესი, რომლის მიხედვითაც ოფიცრებს მოეთხოვებათ 10 პრინციპის დაცვა, მათ შორის ძალის გამოყენების მინიმუმამდე შემცირება და ნულოვანი ტოლერანტობა წამებისა და არასათანადო მოპყრობის წინააღმდეგ. წესი კრძალავს ძალის გამოყენებას გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ძალის გამოყენება „აბსოლუტურად აუცილებელია“. სამეფო პოლიციის აკადემიამ ახალი წესი კურიკულუმში ჩასვა და ახალწვეულებს ინგლისურ და არაბულ ენებზე დაურიგა. სამინისტროს ინფორმაციით, წესის დამრღვევების მიმართ გატარებული იქნება დისციპლინური სანქციები. ომბუდსმენის ოფისში მოქმედებს ცხელი ხაზი მოქალაქეებისთვის, რომლის საშუალებითაც მათ შეუძლიათ პოლიციის მხრიდან გადაცდომების ან ძალის გადამეტების შესახებ განაცხადონ; ბევრი ადამიანის უფლებათა დამცველი ჯგუფი მიიჩნევს, რომ მოქალაქეები ერიდებიან ამ საშუალების გამოყენებას, რადგან შურისძიების ეშინიათ. 2016 წლის სექტემბერის მონაცემებით, პოლიციის ცხელ ხაზზე შესული იყო 260 ზარი.

ანგარიშში ასევე საუბარია დემოგრაფიულ შემადგენლობაზე. ადგილობრივი აქტივისტები და ადამიანის უფლებათა დამცველი ჯგუფები აცხადებენ, რომ პოლიცია და უსაფრთხოების ძალები არაა საკმარისად წარმომადგენლობითი. აღნიშნული საკითხის გადასაჭრელად და საპოლიციო ძალებში შიიტი მოქალაქეების ჩართულობის გასაზრდელად, მთავრობამ დაიწყო თემის პოლიციის პროგრამა, რომელიც პირებს სთავაზობს დასაქმებას თავიანთსავე უბანში; 2012 წელს პოლიციის აკადემიამ 577 ახალი პოლიციელი მოამზადა; მთავრობის ინფორმაციით, ისინი ძირითადად თემებში იმუშავებენ. იგივე პროგრამით 504 თემის პოლიციელი მომზადდა 2015 წელს. 2016 წელს ახალი პოლიციელების დაქირავება არ მომხდარა – თემის პოლიციელთა რაოდენობა დაახლოებით 1400-ია, მათგან 320 – ქალი. თემის წევრებმა დაადასტურეს, რომ პროგრამაში შიიტებიც იყვნენ ჩართული; მათი ზუსტი რაოდენობის შესახებ ინფორმაცია არ იყო ხელმისაწვდომი.[4]

[1] Amnesty International, Amnesty International Report 2017/18 – Bahrain, 22 February 2018, available at:

[accessed 26 March 2018]

[2] Human Rights Watch, World Report 2018 – Bahrain, 18 January 2018, available at:

[accessed 26 March 2018]

[3] Freedom House, Freedom in the World 2017 – Bahrain, 15 April 2017, available at:

[accessed 26 March 2018]

[4] United States Department of State, 2016 Country Reports on Human Rights Practices – Bahrain, 3 March 2017, available at:

[accessed 26 March 2018]

პაკისტანი. სამართალდამცავი უწყებების ეფექტურობა. თებერვალი, 2018

გამოხატვის თავისუფლება და თავდასხმები სამოქალაქო საზოგადოებაზე – „Human Rights Watch“-ის მიერ 2018 წელს გამოქვეყნებული ანგარიშის მიხედვით, რომელიც ეხება პაკისტანში 2017 წელს განვითარებულ მოვლენებს, აღნიშნულია, რომ უსაფრთხოების ძალების და შეიარაღებული დაჯგუფებების მიერ განხორციელებული მრავალი თავდასხმის შემდეგ, რაც გამოწვეული იყო მათ მიერ კრიტიკული სტატიების გამოქვეყნებით, ჟურნალისტებმა გააძლიერეს თვითცენზურა. მედია საშუალებები,  კვლავ ზეწოლის ქვეშ იმყოფებოდნენ ანტიტერორისტული ოპერაციების დროს ადამიანის უფლებათა დარღვევების გაშუქების ან კრიტიკის თავიდან ასაცილებლად. თალიბანი და სხვა შეიარაღებული დაჯგუფებები  მედია საშუალებებს ემუქრებოდნენ და თავს ესხმოდნენ ჟურნალისტებს და აქტივისტებს.

იანვარში, უსაფრთხოების ძალებმა ხუთი ადამიანი  გაიტაცეს – სალმან ჰაიდარი, ვაქას გორაია, ასიმ საიდი, აჰმედ რაზა ნასერი და სამარ აბასი – რომლებიც ხმამაღლა აკრიტიკებდნენ შეიარაღებულ რელიგიურ დაჯგუფებებს და პაკისტანის უსაფრთხოების ძალებს. სამკვირიანი საპროტესტო აქციების შემდეგ, ოთხი ადამიანი გაათავისუფლეს. სამარ აბასი კი, ანგარიშის წერის დროს კვლავ იძულებით გაუჩინარებული იყო.

მაისში,  ფედერალური საგამოძიებო სააგენტოს ანტიტერორისტულმა ფრთამ, დასაკითხად გამოიძახა საინფორმაციო სააგენტოს, „World Is One News“-ის ბიუროს ხელმძღვანელი და ჟურნალისტი, ტაჰა სიდიქი. მას ჟურნალისტიკაში გამოთქმულ შეხედულებებთან დაკავშირებით უსვამდნენ კითხვებს. იმავე თვეში, ფედერალურმა საგამოძიებო სააგენტომ ექვსი პირი დააკავა ინტერნეტში „ღვთისმგმობი“ კომენტარების გამოქვეყნებისთვის და შინაგან საქმეთა მინისტრმა გამოაცხადა ახალი წესები, რამაც შეიძლება მკაცრად შეზღუდოს ინტერნეტში ანონიმურობა. მედია საშუალებების ინფორმაციით, ფედერალურმა საგამოძიებო სააგენტომ სულ მცირე 40 ადამიანი დაკითხა ინტერნეტში სამხედრო ძალების კრიტიკის შემცველი კომენტარების განთავსების გამო, მათ ასევე, სასამართლოში მტკიცებულებების წარსადგენად ჩამოართვეს კომპიუტერები და ტელეფონები.

აგვისტოში, სინდის პროვინციის სხვადასხვა ქალაქებში,  გადაცმულმა პოლიციელებმა პოლიციის სხვა თანამშრომლებთან ერთად დააკავეს ადამიანის უფლებათა აქტივისტი და იძულებით გაუჩინარებულ პირთა უფლებებისთვის მებრძოლი კამპანიის ხელმძღვანელი პუნჰალ სარიო, პარტაბ შივანი – მასწავლებელი და აქტივისტი. ნასერ კუმბარი – მწერალი და მუჰამად უმარი – პოლიტიკური პარტიის წევრი. იმავე თვეში, უსაფრთხოების ძალებმა რეიდი განახორციელეს სინჰის პროვინციაში ცნობილი პოეტის, ამარ სინდჰუს სახლში. სარიო ოქტომბერში გაათავისუფლეს.

„Human Rights Watch“-მა სანდო წყაროსგან არაერთი ინფორმაცია მიიღო  ხელისუფლების წარმომადგენლების მხრიდან, სხვადასხვა არასამთავრობო ორგანიზაციის დაშინების და შევიწროვების ფაქტების შესახებ. მთავრობა  „პაკისტანში არასამთავრობო ორგანიზაციების  რეგულაციის„ პოლიტიკას იყენებდა საერთაშორისო ჰუმანიტარული და ადამიანის უფლებათა დამცველი ჯგუფების რეგისტრაციისა და ფუნქციონირების შეზღუდვისთვის.[1]

საინფორმაციო სააგენტომ, „The News International“-მა 2018 წლის 1 იანვარს, გამოაქვეყნა ინფორმაცია, ისლამაბადის პოლიციის მხრიდან დანაშაულის მაჩვენებლის შემცირების შესახებ, სადაც აღნიშნულია, რომ 2017 წელს, პოლიციამ, 4,450 დამნაშავე დააკავა და 400  მილიონი პაკისტანური რუპიის ღირებულების ძვირფასეულობა ამოიღო. წლის განმავლობაში, ჯამში, 234 კრიმინალური დაჯგუფების 620 წევრი იქნა დაკავებული, 298 მანქანის და 122 მოტოციკლეტის გატაცების ფაქტი დაფიქსირდა, ხოლო 851 პირი დამნაშავედ ცნეს.

მიუხედავად გარკვეული შეზღუდვებისა, ისლამაბადის პოლიციის თანამშრომლების მხრიდან ვალდებულების შესრულებამ და ერთგულებამ განაპირობა მათი წარმატება კრიმინალთან ბრძოლის მიმართულებით, რამაც დანაშაულის მაჩვენებლის შემცირება გამოიწვია. მოქალაქეები არა მხოლოდ დაცული იქვნენ ტერორისტული თავდასხმებისგან, არამედ ეფექტური ზომები იყო მიღებული მათი უსაფრთხოების უზრუნველყოფისთვის.

პოლიციის უფროსი სუპერინტენდენტის საჯიდ კიანის თქმით, პოლიციის ოფიცრები და ჯარისკაცები კვლავ მკაცრად განაგრძობდნენ დანაშაულებრივ ელემენტებთან ბრძოლას და 2017 წლის ბოლოსთვის მნიშვნელოვან წარმატებას მიაღწიეს დანაშაულებრივ ჯგუფებთან, მკვლელებთან, ნარკოტიკებით მოვაჭრეებთან და ქურდებთან ბრძოლის კუთხით.

საჯიდ კაინმა განაცხადა, რომ „უსაფრთხო ქალაქის პროექტმა“ ხელი შეუწყო  დანაშაულის აღმოჩენას, რის შედეგადაც,  2017 წელს,  608 დანაშაული იქნა აღმოჩენილი  და უამრავი დამნაშავე იქნა დაკავებული. მისივე თქმით, პოლიციის განყოფილებებში, ადამიანის უფლებათა ოფიცრები დაინიშნენ, რათა უზრუნველყოფილ იქნას საზოგადოების ყველა სეგმენტის უფლებების დაცვა.[2]

საინფორმაციო სააგენტო „Pakistan Today“-ის მიერ 2017 წლის 21 დეკემბერს გამოქვეყნებული ინფორმაციის მიხედვით, მიუხედავად იმისა, რომ  ბოლო 5 წლის განმავლობაში პენჯაბის პოლიციის მიერ სხვადასხვა სპეციალიზებული ძალა ჩამოყალიბდა, სტატისტიკა ცხადს ხდის,  რომ პროვინციაში დანაშაულის მაჩვენებელი მკვეთრად გაიზარდა. საზარელ დანაშაულთა ჩამონათვალში შედის მკვლელობა, ქურდობა, ყაჩაღური თავდასხმა. ყოველივე ზემოთ აღნიშნული  საშიშ ვითარებას ქმნის ქვეყანაში.

ვრცელდება ინფორმაცია, რომ პროვინციაში არსებობს ორგანიზებული ბანდფორმირებები, რომლებიც თავიანთ დანაშაულებრივ ქმედებებს ახორციელებენ პოლიციის თანამშრომლების, წლისა და ენერგეტიკის უწყებების თანამშრომლების ან სხვა სფეროს წარმომადგენლების სახელით. აღნიშნულია, რომ ქალებიც არიან ჩართულები დანაშაულებრივ ქმედებებში, მათ ძირითადად იყენებენ სახლებში თაღლითურად შეღწევისთვის.

სანდო წყაროს ინფორმაციით, პენჯაბის პოლიციის მიერ გამოქვეყნებული სტატისტიკის მიხედვით,  2017 წლის დასაწყისიდან 15 დეკემბრამდე პერიოდში, დანაშაულებრივი ქმედებების შედეგად  3,888 ადამიანი დაიღუპა. გამოვლინდა 526  ბრმა მკვლელობა, 125 სასტიკი მკვლელობა. მოკლულთა შორის იყვნენ, ქალები, მოხუცები და ბავშვები.

გენერალური ინსპექტორის მოადგილის ჰაიდარ აშრაფის თქმით, პოლიციამ დააკავა ათობით კრიმინალური დაჯგუფება და ამოიღო მილიონობით რუპია. მისივე თქმით, პროვინციაში, ყაჩაღური თავდასხმების რაოდენობამ მნიშვნელოვნად იკლო. აქვე აღნიშნა, რომ პოლიციის თანამშრომლებიც დააკავეს დაუდევრობისთვის.[3]

[1] Human Rights Watch/World Report 2018: Pakistan Events of 2017 https://www.hrw.org/world-report/2018/country-chapters/pakistan [accessed 9 February 2018]

[2] 2017 Review: Islamabad Police witness decline in crime rate; January 1, 2018. available at:  https://www.thenews.com.pk/print/262963-2017-review-islamabad-police-witness-decline-in-crime-rate [accessed 9 February 2018]

[3] Pakistan Today: Punjab police new forces fail as crimes increased in 2017; December 21, 2017, available at https://www.pakistantoday.com.pk/2017/12/21/punjab-police-new-forces-fail-as-crimes-increased-in-2017/ [accessed 9 February 2018]