კუბა. სექსუალური უმცირესობების მიმართ არსებული დამოკიდებულება. მარტი, 2019

საერთაშორისო ორგანიზაცია „Freedom House“ 2018 წლის ანგარიშში კუბის შესახებ წერს, რომ სექსუალურ ნიადაგზე დისკრიმინაცია დასაქმებისა თუ განსახლების კუთხით არა კანონიერია; რაულ კასტროს ქალიშვილი, მარიელა კასტრო ესპინი, რომელიც სექსუალური განათლების ეროვნული ცენტრის დირექტორია, ადვოკატირებს ლგბტ საზოგადოების სახელით. თუმცა, დამოუკიდებელი ლგბტ აქტივისტების ძალისხმევა ან იგნორირებულია ან აქტიურად ჩახშობილი. დამოუკიდებელი აქტივისტები გმობენ სექსუალური განათლების ეროვნული ცენტრისა და მთავრობის ქმედებებს შემდგომი სამართლებრივი რეფორმებისთვის, როგორიცაა მათ შორის ქორწინება და შვილად აყვანა, წინააღმდეგობის გაწევის გამო.[1]

ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო დეპარტამენტი 2018 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში კუბის შესახებ წერს, რომ კანონი კრძალავს დისკრიმინაციას სექსუალურ ნიადაგზე დასაქმების, განსახლების, განათლებასა თუ ჯანდაცვაზე წვდომის კუთხით. საანგარიშო წლის განმავლობაში, როგორც ადგილობრივ, ასევე საერთაშორისო ფორმატში, მთავრობა ხელს უწყობდა ლესბოსელების, გეების, ბისექსუალების, ტრანსგენდერებისა და ინტერსექსთა უფლებების დაცვას, მათ შორის ძალადობისა და დისკრიმინაციის აღმოფხვრას. ზოგიერთი არ აღიარებული არასამთავრობო ორგანიზაცია, რომელიც ლგბტი უფლებებს იცავს, მთავრობისგან აწყდებოდა შევიწროვებას, თუმცა არა იმიტომ, რომ ისინი ლგბტი უფლებებს იცავენ, არამედ იმის გამო, რომ მოქმედებენ სამთავრობო ინსტიტუტებისგან დამოუკიდებლად.[2]

საერთაშორისო ორგანიზაცია „Human Rights Watch“ 2019 წლის ანგარიშში კუბის შესახებ წერს, რომ საჯარო პროტესტების შედეგად, კუბის მთავრობამ გადაწყვიტა შეეცვალა ახალი კონსტიტუციაში ის რედაქცია, რომელიც ქორწინებაში ერთი სქესის წყვილებსაც მოიაზრებდა.[3]

[1] Freedom House: Freedom in the World 2018 – Cuba, January 2018

 (accessed on 5 March 2019)

[2] USDOS – US Department of State: Country Report on Human Rights Practices 2017 – Cuba, 20 April 2018

 (accessed on 5 March 2019)

[3] HRW – Human Rights Watch: World Report 2019 – Cuba, 17 January 2019

 (accessed on 5 March 2019)

განა. სექსუალური უმცირესობის მიმართ დამოკიდებულება. იანვარი, 2019

ა.შ.შ. სახელმწიფო დეპარტამენტი განაში ადამიანის უფლებების კუთხიარსებული მდგომარეობის შესახებ 2018 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში (საანგარიშო პერიოდი – 2017 წელი) წერს, რომ განაში იგივე სქესის პირთა შორის სექსუალური აქტი სისხლის სამართლით დასჯადი დანაშაული, თუმცა, პრაქტიკაში მისი აღსრულება ნაკლებად გხვდება.

კანონი არ კრძალავს სქესობრივი და სექსუალური ორიენტაციის ნიშნით დისკრიმინაციას და, ასევე, დასჯად ქმედებად მიიჩნევს „არაბუნებრივ სექსუალურ კონტაქტს“, რომელშიც მოისაზრებს „არაბუნებრივი გზით განხორციელებულ სექსუალურ აქტს ადამიანთან ან ცხოველთან“. აღნიშნული სასჯელი ვრცელდება მამრობითი სქესის  პირთა შორის სექსუალურ ურთიერთობაზე და, ასევე, ჰეტეროსექსუალურ ურთიერთობებზე. ამას გარდა, ვრცელედებოდა ცნობები, რომ აღნიშნულ კანონს ასევე უსადაგებდნენ მდედრობითი სქესის წარმომადგენლებს შორის სექსუალურ ურთიერთობასაც.

ლესბოსელი, გეი, ბისექსუალი, ტრანსგენედერი და ინტერსექსუალი პირების მიმართ ფიქსირდებოდა ფართო დისკრიმინაცია განათლებისა და დასაქმების კუთხით. „განას ადამიანის უფლებათა და ადმინისტრაციული სამართლის კომისიის“ (CHRAJ) მიხედვით, გასული წლის ივნისის მდგომარეობით, კომისიაში შესული იყო 41 განცხადება ლგბტი პირების მიმართ სექსუალური იდენტობის ნიშნით დისკრიმინაციის გამო. ლგბტი პირები, ზოგიერთ შემთხვევაში, ასევე, ექვემებარებოდნენ პოლიციის მხრიდან არასათანადო მოპყრობასა და გამოძალვას. ვრცელდებოდა ცნობები, რომ პოლიციის წარმომადგენლები არ ან არასათანადოდ იძიებდნენ ლგბტი პირების მიმართ განხორციელებული ძალადობის შემთხვევებს.

მიუხედავად იმისა, რომ საანგარიშო პერიოდში არ დაფიქსირებულა ცნობები მთავრობის ან პოლიციის მხრიდან ლგბტი პირების მიმართ განხორციელებული ძალადობის შესახებ, სტიგმა, პოლიციის მხრიდან დაშინებები და, ზოგადად, პოლიციელთა დამოკიდებულება ლგბტი პირების მიმართ, ხელს უშლიდა მათ, რომ განეცხადებინათ ძალადობის ინციდენტთა შესახებ.[1]

საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაცია Amnesty International განას შესახებ 2018 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში (საანგარიშო პერიოდი – 2017-2018 წლები) წერს, რომ მამაკაცთა შორის ნებაყოფლობითი სექსუალური ურთიერთობა კვლავ რჩებოდა სისხლის სამართლის დანაშაულად. ლგბტი პირების მიმართ ფიქსირდებოდა დისკრიმინაციის, ძალადობის და პოლიციის მხრიდან არასათანადო მოპყრობის, ასევე, საზოგადოების წარმომადგენლეთა  მხრიდან გამოძალვის შემთხვევები. თებერვალში ქვეყნის პარლამენტის სპიკერმა განაცხადა, რომ „კონსტიტუცია უნდა შეიცვალოს და ჰომოსექსუალიზმი უნდა გახდეს სრულიად უკანონო და დასჯადი“. ამას გარდა, მარტში მან ასევე თქვა, რომ -„განაში არ მოხდება ჰომოსექსუალიზმის დეკრიმინალიზაცია, რადგან ასეთმა პროცესმა შეიძლება შემდგომ ზოოფილიისა და ინცესტის ლეგალიზაციამდე მიგვიყვანოს“.[2]

საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაცია Freedom House განას შესახებ 2018 წელს გამოქვეყნებულ ყოველწლიურ ანგარიშში წერს, რომ „მიუხედავად იმისა, რომ განაში ადამიანის უფლებების და სამოქალაქო თავისუფლებების პატივისცემის კუთხით, როგორც წესი, ძალიან კარგი მდგომარეობაა, ქალებისა და ლგბტი პირების მიმართ დისკრიმინაცია კვლავ გრძელდება“.[3]

არასამთავრობო ორგანიზაცია Human Rights Watch 2018 წლის 8 იანვარს გამოქვეყნებულ ანგარიშში სახელწოდებით „განა – ძალადობა და დისკრიმინაცია ლგბტი პირების მიმართ“ წერს, რომ ლგბტი თემის წარმომადგენელი განელები, როგორც საზოგადოების, ასევე, ოჯახების მხრიდან განიცდიან ხშირ დისკრიმინაციას. „სისხლის სამართლის დანაშაულთა“ 1960 წლის აქტის მიხედვით, „არაბუნებრივ სექსუალურ კონტაქტი“ წარმოადგენს დასჯად დანაშაულს, რაც, შესაბამისი ორგანოების მიერ ლგბტი პირების პრობლემებზე არასაკმარის ყურადღების მიქცევასთან  ერთად, მათ (ლგბტი პირებს) „მეორე კლასის მოქალაქეებად“ აქცევს. მართალია, პოლიციისა და „განას ადამიანის უფლებათა და ადმინისტრაციული სამართლის კომისიის“ (CHRAJ) წარმომადგენლებმა სიტუაციის გაუმჯობესების კუთხით გარკვეული ნაბიჯები გადადგეს, მაგრამ ლგბტი პირები კვლავ არიან ფიზიკური და ფსიქოლოგიური ძალადობის, გამოძალვის და დისკრიმინაციის მსხვერპლნი მათი ყოველდღიური ცხოვრების მრავალ ასპექტში.

Human Rights Watch-მა, 2016-2017 წლების განმავლობაში გამოკითხა 114 ლგბტი პირები ქვეყნის სხვადასხვა კუთხეში, მათმა უმრავლესობამ განაცხადა, რომ ზემოაღნიშნული კანონი ქმნის იმის წინაპირობას, რომ განაში ლგბტი პირთა მიმართ ძალადობა და დისკრიმინაცია რუტინულია. თუმცაღა, აღნიშნული კანონი პრაქტიკაში თითქმის არასდროს არ გამოიყენება.

ანგარიშის მიხედვით, განას საპოლიციო სამსახურმა ზოგიერთ შემთხვევაში, სათანადოდ რეაგირება მოახდინა ლგბტი პირების მიმართ განხორციელებული კანონდარღვევების დროს. მაგალითად, ქ. ტამალეში გეი მამაკაცების მიმართ ყალბი ბრალდებისა და შანტაჟის მცდელობების დროს. ამას გარდა, „განას ადამიანის უფლებათა და ადმინისტრაციული სამართლის კომისიის“ (CHRAJ) აქვს საკუთარი ონლაინ პორტალი, სადაც ფიქსირდება სექსუალური იდენტობის ნიშნით მოტვირებული ძალადობისა და დისკრიმინაციის შემთხვევები. კომისიამ უკვე დაამუშავა 36 შემთხვევა. [4]

იგივე Human Rights Watch 2018 წლის 26 ივნისს გამოქვეყნებულ სპეციალურ ანგარიშში წერს, რომ გაეროს სპეციალურმა წარმომადგენელმა უკიდურესი სიღარიბისა და ადამიანის უფლებათა საკითხებზე – ფილიპ ალსტონმა, განას მთავრობას მოუწოდა, მოეხდინა სრულწლოვან, იგივე სქესის წარმომადგენლებს შორის ნებაყოფლობითი სექსუალური ურთიერთობის დეკრიმინალიზაცია, რათა სათანადოდ დაცული ყოფილიყო ლგბტი პირთა უფლებები.

სპეციალურმა წარმომადგენელმა გამოთქვა შეშფოთება იმ საკითხზე, თუ რამდენად უშლის ხელს ლგბტი პირებს საზოგადოების მხრიდან სტიგმა და დისკრიმინაცია, იპოვნონ სათანადო სამუშაო ადგილი.

ანგარიშში ასევე დაფიქსირებულია HRW მკვლევარის – ვენდი აიზეკის მოსაზრებაც. „როდესაც მე 2016-2017 წლების განმავლობაში განაში გამოვკითხე ლგბტი პირები, აღმოჩნდა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ აღნიშნულ პირებს ძალიან იშვიათად ასამართლებენ, ჰომოსექსუალიზმის ამკრძალავი კანონი ხელს უწყობს ძალადობას ლგბტი პირების მიმართ და, ასევე, ქმნის სათანადო, მთავრობის მიერ ნებადართულ ნიადაგს დასაქმების, განათლების და ჯანდაცვის სერვისების კუთხით აღნიშნული უმცირესობის წარმომადგენლების დისკრიმინაციისა.“[5]

შეჯამება

ზემოხსენებულ წყაროთა ერთობლიობის მიერ მოწოდებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით, შესაძლებელია დავასკვნათ, რომ განაში ლგბტი პირების (მათ შორის – ბისექსუალთა) უფლებების კუთხით მდგომარეობა არაერთგვაროვანია. მართლია, არსებობს კანონი, რომელიც ჰომოსექსუალიზმს მიიჩნევს სისხლის სამართლის დანაშაულად, თუმცა პრაქტიკაში ის თითქმის არასდროს გამოიყენება. თუმცა, უყურადღებოდ არ შეიძლება დავტოვოთ ინფორმაცია, რომელსაც თითქმის ყველა წყარო იმეორებს – აღნიშნული კანონი და საზოგადოების, ზოგჯერ კი პოლიციის მხრიდანაც, დამოკიდებულება, ხშირად აისახება ლგბტი პირების მიმართ განხორციელებულ ძალადობის, დისკრიმინაციისა თუ გამოძალვის შემთხვევებში. წყაროთა მიხედვით, დისკრიმინაცია ყველაზე ხშირად და ნათლად ფიქსირდება განათლებისა და დასაქმების კუთხით.

[1] United States Department of State, Country Report on Human Rights Practices 2017 – Ghana available at

[accessed 24 January 2018]

[2] Amnesty International, Amnesty International Report 2017/18 – Ghana, 22 February 2018, available at: https://www.refworld.org/docid/5a9938f94.html [accessed 24 January 2019]

[3] Freedom House, Freedom in the World 2018 – Ghana, 15 March 2018, available at: https://www.refworld.org/docid/5ab8bd2da.html [accessed 25 January 2019]

[4] Human Rights Watch, Ghana: Discrimination, Violence against LGBT People, 8 January 2018, available at: https://www.refworld.org/docid/5a8eb099a.html [accessed 25 January 2019]

[5] Human Rights Watch, UN expert spotlights LGBT poverty in Ghana, 26 June 2018, available at: https://www.refworld.org/docid/5b87de45a.html [accessed 25 January 2019]

სერბეთი. ლგბტ პირების მიმართ არსებული დამოკიდებულება. ნოემბერი, 2018

ევროპის თავშესაფრის მხარდაჭერის ოფისი (EASO) 2016 წლის ნოემბერს გამოქვეყნებულ ანგარიშში სერბეთის შესახებ წერს, რომ ლგბტი პირები ქვეყანაში კვლავ ყველაზე დისკრიმინაციულ მდგომარეობაში მყოფ ჯგუფს წარმოადგენენ. ანგარიშში აღნიშნულია, რომ ხელისუფლება დგამს ნაბიჯებს სექსუალური უმცირესობების უფლებების დაცვის გაძლიერებისკენ; ასევე, დადებითადაა შეფასებული ბელგრადის ღირსების მარშში (სექსუალური უმცირესობების აღლუმი) ჩართულობა; თუმცა, აქვე ხაზგასმითაა აღნიშნული, რომ სერბეთს სჭირდება სექსუალური უმცირესობების პატივისცემის უფრო ძლიერი კულტურა.

ადამიანის უფლებათა ომბუდსმენის 2015 წლის ანგარიშის მიხედვით, სექსუალური უმცირესობებისა და განსხვავებული გენდერული იდენტობის მქონე პირთა უფლებები არ არის სრულად დაცული. სამოქალაქო უფლებათა დამცველი აქტივისტების თქმით, ხელისუფლების პასუხი დისკრიმინაციაზე, მუქარებსა თუ სიძულვილის ენის გამოყენებაზე კვლავ არა ადექვატურია.

სექსუალურ უმცირესობათა უფლებების დაცვის საერთაშორისო ასოციაციის (ILGA) ინფორმაციით, სერბულმა არასამთავრობო ორგანიზაციებმა და აშშ-ში დაფუძნებულმა ეროვნულ დემოკრატიულმა ინსტიტუტმა შექმნეს ონლაინ პორტალი „DA SE ZNA“, სადაც ქვეყნდება ინფორმაცია ლგბტი პირების წინააღმდეგ დისკრიმინაციისა და ძალადობის შესახებ. 2010 წელს ლგბტი აღლუმის საწინააღმდეგოდ მობილიზებულ ულტრა-მემარჯვენეებსა და პოლიციას შორის დიდ შეტაკებას ჰქონდა ადგილი. 2016 წლის აღლუმმა ინციდენტების გარეშე ჩაიარა, რაც უსაფრთხოების მაქსიმალური და უმკაცრესი ზომების დამსახურება იყო. 2016 წელს ლგბტი საზოგადოების წევრმა ანა ბრნაბიჩმა, რომელიც იმ დროს საჯარო მმართველობისა და თვითმმართველობის მინისტრი იყო, პირობა დადო, რომ ხელისუფლება გადადგამდა ქმედით ნაბიჯებს სექსუალური უმცირესობების მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად.[1]

საერთაშორისო ორგანიზაცია „Amnesty International“ 2017/2018 წლების ანგარიშში სერბეთის შესახებ წერს, რომ ანა ბრნაბიჩის, რომელიც ღიად აცხადებს, რომ ლესბოსელია, ქვეყნის პრემიერ მინისტრად დანიშვნა და მისი მონაწილეობა ბელგრადის სექსუალური უმცირესობების აღლუმში, ბევრის მხრიდან პროგრესად აღიქმება. მიუხედავად ამისა, ხელისუფლება ვერ ახერხებს ლგბტი პირებისა და ორგანიზაციებს დისკრიმინაციისგან, მუქარებისა და ფიზიკური ძალადობისგან ეფექტურ დაცვას. 2017 წლის აპრილში, გაეროს ადამიანის უფლებათა კომიტეტმა სერბეთს მოსთხოვა სიძულვილის ნიადაგზე ჩადენილი დანაშაულის წინააღმდეგ კანონმდებლობის ეფექტური იმპლემენტაცია და გენდერის აღიარების საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი სამართლებრივი პროცედურების შემოღება.[2]

საერთაშორისო ორგანიზაცია „Freedom House“ 2018 წლის ანგარიშში სერბეთის შესახებ წერს, რომ 2017 წლის ივნისში ანა ბრნაბიჩი სერბეთის პირველი ქალი და პირველი ღიად ლესბოსელი პრემიერ მინისტრი გახდა; თუმცა, კრიტიკოსების მტკიცებით, აღნიშნული უფრო მეტად ევროკავშირის საამებელი ქმედება იყო, ვიდრე ქალთა ან სექსუალურ უმცირესობათა საკითხისადმი გადადგმული მნიშვნელოვანი ნაბიჯი. ლგბტი საზოგადოება კვლავ აწყდება სიძულვილის ენას, მუქარებს და ფიზიკურ ძალადობას; ამასთან, დამნაშავეები იშვიათად ისჯებიან. მიუხედავად ამისა, ხელისუფლებამ რიგი ჟესტებით მხარდაჭერა გამოუცხადა ლგბტი თემს; ანა ბრნაბიჩი სექტემბერში დაესწრო ყოველწლიურ ღირსების აღლუმს ბელგრადში.[3]

საერთაშორისო ორგანიზაცია „Human Rights Watch“ 2018 წლის ანგარიშში სერბეთის შესახებ წერს, რომ ლგბტი პირებისა და აქტივისტების მიმართ შევიწროვება და თავდასხმები რეგულარულად ხდებოდა. სექსუალურ უმცირესობათა უფლებების დაცვის ორგანიზაციამ „DA SE ZNA!“ 2016 წლის აგვისტოდან 2017 წლის აგვისტომდე პერიოდში ლგბტი პირთა მიმართ ინციდენტების 97 შემთხვევა აღწერა, მათ შორის იყო 9 ფიზიკური თავდასხმა, 12 მუქარის ფაქტი და სიძულვილის ენის გამოყენების 56 შემთხვევა.[4]

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი 2018 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში სერბეთში ადამიანის უფლებათა დაცვის პრაქტიკის შესახებ (საანგარიშო პერიოდი 2017 წელი) წერს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ კანონმდებლობით აკრძალულია სექსუალური ორიენტაციის და გენდერული იდენტობის ნიადაგზე დისკრიმინაცია, ლგბტი პირების მიმართ ძალადობა და დისკრიმინაცია სერიოზულ პრობლემად რჩება. ლგბტი აქტივისტების ინფორმაციით, ქვეყნის მოსახლეობის 60% კვლავ ფიქრობს, რომ ჰომოსექსუალიზმი დაავადებაა, ხოლო 20% ლგბტი პირებს კრიმინალებად მიიჩნევს. ლგბტი აქტივისტის დრაგოსლავა ბარზუტის ინფორმაციით, ლგბტი მოსახლეობის 72% ვერბალური, ხოლო 26% ფიზიკური ძალადობის მსხვერპლი ყოფილა სექსუალური ორიენტაციისა და გენდერული იდენტობის გამო. პოლიციის მონაცემებით, 2012 წლის იანვრიდან 2017 წლის თებერვლამდე პერიოდში ლგბტი პირების წანააღმდეგ სიძულვილის ნიადაგზე ჩადენილი დანაშაულის 45 ფაქტი გამოვლინდა. […] თავდასხმების უმეტესობა არ გამოძიებულა და დამნაშავეები არ დასჯილან.17 სექტემბერს ზედიზედ მეოთხედ ჩატარდა ყოველწლიური აღლუმი, რომელიც სექსუალური უმცირესობების უფლებების პროპაგანდას ემსახურება. პოლიციამ ცენტრალური ბელგრადის დიდი ნაწილი ჩაკეტა, რათა მონაწილეთა უსაფრთხოება დაცული ყოფილიყო. მსვლელობაში ათასამდე პირი მონაწილეობდა და მათ უსაფრთხოებას 500-მდე პოლიციელი იცავდა. არანაირ ინციდენტს აღლუმზე ადგილი არ ჰქონია. ანა ბრნაბიჩი სერბეთის პირველი ღიად ჰომოსექსუალი პრემიერ მინისტრი გახდა.[5]

[1] European Union: European Asylum Support Office (EASO), EASO COI Report. Republic of Serbia Country Focus, November 2016, available at:

[accessed 12 November 2018]

[2] Amnesty International, Amnesty International Report 2017/18 – Serbia, 22 February 2018, available at:

[accessed 12 November 2018]

[3] Freedom House, Freedom in the World 2018 – Serbia, 28 May 2018, available at:

[accessed 12 November 2018]

[4] Human Rights Watch, World Report 2018 – Serbia, 18 January 2018, available at:

[accessed 12 November 2018]

[5] US Department of State; 2017 Country Report on Human Rights Practices; Serbia; April 20, 2018; available at: https://www.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/2017/eur/277215.htm [accessed 12 November 2018]

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 1-7 სექტემბერი, 2018

ვითარება ავღანეთში – ზაბულის პროვინციაში თალიბანის მაღალი რანგის მეთეურები მოკლეს. მულაჰ ასადსა და მულაფ სანგალთან ერთად, ავიაგამანადგურებლების შეტევის დროს, მოძრაობის კიდევ რამდენიმე წევრი დაიღუპა.[1]

ავღანეთის სამხრეთ ნაწილში დაუდგენელი პირები 3 სკოლას დაესხნენ თავს. შემთხვევა პაკტიკას პროვინციაში მოხდა. ადგილობრივების ცნობით, ერთერთი სკოლის ტერიტორიაზე ჭურვი ჩამოვარდა, დანარჩენ 2-ს კი ყუმბარები ესროლეს. დაღუპულთა დადაშავებულთა შესახებ ცნობები არ გავრცელებულა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[2]

საერთაშორისო კოალიციამ ავღანეთში „ისლამური სახელმწიფოს“ ერთერთი ლიდერი მოკლა. ვილაიათ ხორასანი, იგივე აბუ საად ორაკზაი ნანგაჰარის პროვინციაში საჰაერო იერიშის დროს დაიღუპა.[3]

„თალიბანის“ ერთერთი ლიდერი ჯალალედინ ჰაქანი ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ გარდაიცვალა. ის ავღანეთში დაკრძალეს. ჯალალედინ ჰაქანმა „თალიბანის“ ერთერთი ყველაზე საშიში დანაყოფი, ჰაქანის ქსელი შექმნა. დაჯგუფებას ის 70-იან წლებში შეუერთდა. 90-იანი წლებიდან, მას შემდეგ რაც ავღანელმა ჯიჰადისტებმა ძალაუფლება ჩაიგდეს ხელში, ჰაქანმა მინისტრის პოსტი დაიკავა და დაჯგუფების მმართველთა საბჭოს წევრიც გახდა. ჰაქანის ქსელი ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა 2012 წელს ტერორისტულ ორგანიზაციად გამოაცხადა. ამ დროისთვის ჯგუფს მისი შვილი, სირაჯუდინ ჰაქანი მეთაურობს.[4]

ქაბულში თვითმკვლელი ტერორისტის აფეთქებას სულ მცირე 20 ადამიანი ემსხვერპლა, 70-მდე კი დაიჭრა. არსებული ინფორმაციით, ქაბულის შიიტურ უბანში ორი აფეთქება 5 ოქტომბერს საღამოს საათებში მოხდა; აფეთქებას, ასევე, ორი ჟურნალისტი ემსხვერპლა – 28 წლის სამინ ფარამარზი და 23 წლის რამიზ აჰმადი. ტერაქტზე პასუხისმგებლობა „ისლამურმა სახელმწიფომ“ აიღო. 2018 წელს ყველაზე მეტი ჟურნალისტი ავღანეთში დაიღუპა. მხოლოდ ამ წელში, ავღანეთში აფეთქებებსა და ძალადობას 10 ჟურნალისტი შეეწირა, ბოლო ინციდენტს კი კიდევ ორი ემსხვერპლა.[5]

ავღანეთის ჩრდილო-დასავლეთით, თალიბანის თავდასხმას 11 ავღანელი ჯარისკაცი ემსხვერპლა. შეტაკება ბადღის პროვინციაში მოხდა, რა დროსაც ასევე 13 ექსტრემისტი დაიღუპა. ამავე დღეს ექსტრემისტებმა ტახარის პროვინციაში პოლიციის ერთერთ განყოფილებაზე მიიტანეს იერიში, რასაც რვა პოლიციელი ემსხვერპლა. ხელისუფლების ცნობით, თალიბებმა ერთი პოლიციელი ტყვედ აიყვანეს.[6]

სირიაში ომს ერთ თვეში 400-მდე მშვიდობიანი მოქალაქი ემსხვერპლა – მათ შორის 66 ბავშვია. სირიის ადამიანის უფლებათა ქსელის (SNHR) ინფორმაციით, 36 ადამიანი ასადის რეჟიმის მთავარი მხარდამჭერის, რუსეთის შეიარაღებულმა ძალებმა იმსხვერპლა, სირიის სამთავრობო ძალების თავდასხმის გამო 239 ადამიანი დაიღუპა, 100-ზე მეტი ადამიანია დაღუპული ტერაქტებისას. ამავე ანგარიშის მიხედვით, იანვრიდან დღემდე სირიაში 6 036 ადამიანია დაღუპული. სირიის ომში, 2011 წლიდან ამ დრომდე 350 ათასზე მეტი ადამიანია მოკლული.[7]

ერაყში მიტინგზე პოლიციასთან შეტაკებისას 1 ადამიანი დაიღუპა და 25 დაშავდა – ერაყის ერთერთი მთავარი პორტი, რომელიც ქალაქ ბასრაში მდებარეობს, ქალაქში არსებული მასობრივი შეტაკებების გამო დროებით დაიკეტა. ბასრას სამხრეთით აქციის მონაწილეები და პოლიციელები ერთმანეთს ფიზიკურად დაუპირისპირდნენ, რა დროსაც 1 ადამიანი დაიღუპა, 25 კი დაშავდა. ერაყის სამხრეთ ნაწილში, რომელიც ძირითადად შიიტებით არის დასახლებული, პროტესტის ტალღა რამდენიმე კვირაა გრძელდება. ისინი აპროტესტებენ ინფრასტრუქტურის და ელექტროენერგიის არარსებობას, ასევე კორუფციას. 2-მილიონიანი ქალაქის მოსახლეობა უწყლობასაც უჩივის და ამბობს, რომ მათ სახლებში მარილიანი წყალი მოდის.[8]

იემენში ეკონომიკური მდგომარეობის გაუარესებას აქციებით აპროტესტებენ – იემენში, ქალაქ ადენში ასობით დემონსტრანტი ქვეყანაში ეკონომიკური მდგომარეობის გაუარესებას და ვალუტის გაუფასურებას აპროტესტებს. მომიტინგეებმა ქალაქის სამხრეთით გადაკეტეს ძირითადი საავტომობილო გზები და საბურავები დაწვეს. აქციების შედეგად ქალაქში მაღაზიები და სახელმწიფო სტრუქტურების ნაწილი დაიკეტა. იემენური რიალი დოლარის მიმართ სამოქალაქო ომის შემდეგ სულ უფრო უფასურდება. ფულის გაუფასურებამ მთელი რიგი სამომხმარებლო პროდუქცია გააძვირა და ის ქვეყნის მოსახლეობის ნაწილისთვის ხელმიუწვდომელი გახადა.[9]

ტერაქტი სომალიში – სომალის დედაქალაქის, მოგადიშუს ცენტრში აფეთქების შედეგად მსხვერპლთა რაოდენობა 6-მდე გაიზარდა. მათ შორის სამი ჯარისკაცია, რომლებიც ტერორისტის ავტომობილის შეჩერებას შეეცადნენ. კიდევ სამი დაღუპული კი ბავშვია. ტერორისტი მანქანით შეეცადა გაერღვია საგუშაგო, თუმცა სამართალმდაცველებმა მისი შეკავება შეძლეს, მაგრამ ისინი ადგილზე დაიღუპნენ. აფეთქების შედეგად, დაინგრა ახლომდებარე სკოლა, დაზიანდა შენობები, მათ შორის, მეჩეთიც. ბოლო მონაცემებით, ტერაქტის შედეგად 11 ადამიანი დაშავდა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა ტერორისტულმა დაჯგუფება ალ-შაბაბმა აიღო.[10]

საუდის არაბეთში სოციალურ ქსელში რელიგიურ თემაზე ხუმრობა დასჯადი ხდება – რელიგიურ თემაზე ქილიკობის გამო, ადამიანი შესაძლოა ციხეში 5 წლის ვადით ჩასვან. ამის შესახებ საუდის არაბეთის პროკურატურის განცხადებაში წერია. „სოციალურ ქსელებში იმ შინაარსის შექმნა და გავრცელება, რომელიც მიზნად ისახავს საზოგადოებრივი წესრიგის, რელიგიური ფასეულობების და ზნეობრივი ნორმების დაცინვას ან ძირის გამოთხრას, კიბერდანაშაულად განიხილება“, – ნათქვამია განცხადებაში. 2012 წელს საუდის არაბეთში ვებგვერდ „საუდის არაბეთის ლიბერალური ქსელის“ დამფუძნებელი  ქვეყანაში სასულიერო პირებისა და სასულიერო პოლიციის კრიტიკისთვის დააპატიმრეს. მას 10-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს.[11]

ინდოეთში ჰომოსექსუალების კავშირი სისხლის სამართლის დანაშაული აღარ იქნება – ინდოეთის უზენაესმა სასამართლომ ისტორიული გადაწყვეტილება მიიღო – ჰომოსექსუალების სექსი სისხლის სამართლის დანაშაული აღარ იქნება. ახალი ვერდიქტი აუქმებს წინა დადგენილებას, რომელიც კოლონიალიზმის პერიოდში მიიღეს. მის მიხედვით, გეების სექსუალური კავშირი გამოცხადებული იყო, როგორც „არაბუნებრივი ქცევის დანაშაული“. ბოლო წლების განმავლობაში ინდოეთში ჰომოსექსუალიზმის დეკრიმინალიზაციისთვის მრავალი ლგბტ ორგანიზაცია მუშაობდა.[12]

[1] Xinhua News; Airstrikes kill 2 Taliban commanders in Southern Afghanistan; 1 September, 2018; available at: http://www.xinhuanet.com/english/2018-09/01/c_137436028.htm

[2] Xinhua News; Militants attack 3 schools with hand grenades in E. Afghanistan; 2 September, 2018; available at: http://www.xinhuanet.com/english/2018-09/03/c_137441444.htm

[3] CNN; US confirms death of ISIS leaderin Afghanistan; By Ryan Browne, Eli Watkins and Sam Kiley; 3 September, 2018; available at: https://edition.cnn.com/2018/09/02/politics/isis-leader-killed-afghanistan/index.html

[4] The Guardian; Leader of Haqqani network in Afghanistan is dead, say Taliban; 4 September, 2018; available at: https://www.theguardian.com/world/2018/sep/04/jalaluddin-haqqani-leader-of-militant-haqqani-network-in-afghanistan-has-died-say-taliban

[5] CNN; Two journalists among 20 killed in wrestling club blasts in Kabul; By Ehsan Popalzai and Bard Wilkinson; 6 September, 2018; available at: https://edition.cnn.com/2018/09/06/asia/kabul-attack-wrestling-intl/index.html

[6] იმედის ახალი ამბები; ავღანეთში თალიბანის თავდასხმას 11 ჯარისკაცი და 13 ექსტრემისტი ემსხვერპლა; 6 სექტემბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/76555/avganetshi-talibanis-tavdaskhmas-11-jariskatsi-da-13-eqstremisti-emskhverpla

[7] Daily Sabah; 391 civilians, including 66 children, killed in Syria in August; 1 September, 2018; available at: https://www.dailysabah.com/syrian-crisis/2018/09/01/391-civilians-including-66-children-killed-in-syria-in-august

[8] Reuters; Protesters torch political party offices in Barsa’s fourth night of violence; By Aref Mohammed and Raya Jalabi; 6 September, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-iraq-protests/main-iraqi-port-closed-as-one-dies-25-injured-in-basra-protests-idUSKCN1LM0N6?il=0

[9] Reuters; Protests over Yemen’s weakening currency paralyze Aden; By Mohammed Mukhashaf; 2 September; 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-yemen-security/protests-over-yemens-weakening-currency-paralyze-aden-idUSKCN1LI0EZ?il=0

[10] US News; Suicide car bombing in Somalia’s Capital kills at least 6; 2 September, 2018; available at: https://www.usnews.com/news/world/articles/2018-09-02/suicide-car-bombing-in-somalias-capital-wounds-at-least-4

[11] The Independent; Saudi Arabia prosecutor seas people who post satire on social media can be jailed; By Tom Barnes; 5 September, 2018; available at: https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/saudia-arabia-social-media-satire-jail-sentences-twitter-facebook-censorship-a8523781.html

[12] BBC; India court legalizes gay ses in landmark ruling; 6 September, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-india-45429664

ირანი. ლგბტი პირთა მიმართ არსებული დამოკიდებულება – ივლისი, 2018

ლგბტი პირთა უფლებების დაცვის საერთაშორისო ასოციაცია ILGA თავის 2016 წლის ანგარიშში წერს, რომ ირანის ისლამური რესპუბლიკის სისხლის სამართლის ისლამური კოდექსის მიხედვით, სოდომიზმი ანუ სექსუალური ურთიერთობა მამაკაცებს შორის, წარმოადგენს სისხლის სამართლის დანაშაულს, რისთვისაც სასჯელს წარმოადგენს სიკვდილით დასჯა. თუ რა ფორმით განხორციელდება სასჯელი, წყვეტს შარიათის სასამართლო. ორივე მხარე ისჯება მაშინ, თუ ისინი არიან სრულწლოვნები, ქმედუნარიანნი და აქვთ ნების თავისუფლება. იმ შემთხვევაში, თუ სოდომიზმი ხდება ნებაყოფლობით, ორ არასრულწლოვანს შორის, ორივე მხარე ისჯება 74 როზგით, ხოლო თუ ერთერთი მხარე სრულწლოვანია, ხოლო მეორე – არასრულწლოვანი, პირველი ექვემდებარება სიკვდილით დასჯას, ხოლო მეორე  – 74 როზგს, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა აქტი მოხდა ძალადობით, მისი სურვილის წინააღმდეგ.

ზემოხსენებული კანონის თანახმად, ლესბიანიზმი ანუ სექსუალური აქტი ორ ქალს შორის, ასევე წარმოადგენს სისხლის სამართლის დანაშაულს, რომლის ჩადენისთვისაც სასჯელის სახით დაწესებულია 100 როზგი, ორივე მხარისთვის. მხარეების მიმართ მოქმედებს ზემოთ ჩამოთვლილი კრიტერიუმები (სრულწლოვნება, ქმედუნარიანობა და ნების თავისუფლება). ასევე, იმ შემთხვევაში, როდესაც ლესბიანიზმი განმეორებით იქნა ჩადენილი 3-ჯერ და თითოეულ შემთხვევაში აღსრულდა სასჯელი, მეოთხე შემთხვევის დროს პირი დაექვემდებარება სიკვდილით დასჯას.

ანგარიშში, ასევე, მოცემულია ხელისუფლების უმაღლესი თანამდებობის პირების დამოკიდებულება სექსუალური უმცირესობების მიმართ. მაგალითად, 2014 წელს, ირანის უმაღლესმა მეთაურმა ჰომოსექსუალიზმი განმარტა, როგორც „მორალური ხრწნა“ და  „გარყვნილი ქმედება“. ასევე, 2016 წელს, პარლამენტის სპიკერმა ჰომოსექსუალიზმს უწოდა „თანამედროვე დასავლური „ურჯულოება“, ხოლო ეროვნული უსაფრთხოების უმაღლესმა საბჭომ ცენზურას დაუქვემდებარა ზემოხსენებული საკითხი და აუკრძალა პრესას ნებისმიერი სახით მისი გაშუქება, სახელწმიფო უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მოტივით.[1]

საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაცია „Freedom House“ ირანის შესახებ თავის 2018 წლის ანგარიშში უთითებს, რომ ირანის სისხლის სამართლის კოდექსის თანახმად, ტრადიციული ქორწინების გარეთ ჩადენილი ნებისმიერი სახის სექსუალური აქტი წარმოადგენს სისხლის სამართლის დანაშაულს. ასევე, ირანი მიეკუთვნება ქვეყანათა იმ მცირე რიცხვს, სადაც ერთნაირი სქესის წარმომადგნელებს შორის ნებაყოფლობითი სექსუალური აქტი სიკვდილით ისჯება. ანგარიშის მიხედვით, ლგბტი პირები ირანში ხშირად აწყდებიან ძალადობასა და დისკრიმინაციას, თუმცა, ამ კუთხით პრობლემები, როგორც წესი არ ხმაურდება, გამომდინარე იქიდან, რომ ეს პირები ღიად ვერ საუბრობენ ამ თემაზე.[2]

„Human Rights Watch“ ირანის შესახებ საკუთარი 2017 წლის ანგარიშში (რომელიც აღწერს 2016 წლისთვის არსებულ მდგომარეობას) წერდა, რომ გაეროს ბავშვთა კომიტეტის ინფორმაციით, სექსუალური უმცირესობის წარმომადგენელი ბავშვების მიმართ, სახელმწიფო ორგანოების მხრიდან გამოიყენებოდა ელექტრონული შოკი, იმ მიზნით, რომ ისინი „განეკურნათ“ ამ დაავადებისგან.[3]

„Human Rights Watch“ ირანის შესახებ საკუთარ 2018 წლის ანგარიშში წერს ირანის ისლამურ რესპუბლიკაში იგივე სქესის პირთა ნებაყოფლობითი სექსუალური ურთიერთობის კრიმინალიზებულ ბუნებაზე და, შესაბამისად, დაწესებულ სასჯელზე (სიკვდილით დასჯა მამაკაცების შემთხვევაში, გაროზგვა – ქალების შემთხვევაში). ამას გარდა, ანგარიშში საუბარია იმ ფაქტზე, რომ ირანის კანონმდებლობა ნებას რთავს და, გარკვეული კუთხით, სუბსიდირებასაც უწევს ტრანსგენდერ პირებს, რათა მათ, სქესის შესაცვლელად, ჩაიტარონ შესაბამისი ოპერაცია, თუმცა, კანონი არ კრძალავს მათ მიმართ დისკრიმინაციას. ასევე, მოყვანილია კონკრეტული ფაქტი, როდესაც 2017 წლის 14 სექტემბერს, არდებილის პროკურატურამ განუცხადა მედიას, რომ დაკავებულ იქნა 6 ადამიანი იმ მოტივით, რომ ისინი, ტელეგრამის საშუალებით, ხელს უწყობდნენ ჰომოსექსუალიზმის პროპაგანდას.[4]

რაც შეეხება საზოგადოების მხრიდან ზემოხსენებული პირების მიმართ დამოკიდებულებას, წარმოშობის ქვეყანის შესახებ ინფორმაციის კვლევისა და დოკუმენტირების ავსტრიული ცენტრი (ACCORD) ირანის შესახებ საკუთარ 2015 წლის ანგარიშში წერდა, რომ „ჰომოსექსუალი და ტრანსგენდერი პირები, რომლებიც ღიად არ აფიქსირებენ საკუთარ ორიენტაციას, საზოგადოებაში თავისუფლად ცხოვრობენ და გადაადგილდებიან. ირანში ხშირად ხდება, როდესაც იგივე სქესის წარმომადგენელი ორი პირი ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში ერთად ცხოვრობს და ეს საზოგადოების მხრიდან არ ასოცირდება ჰომოსექსუალიზმთან. წარსულში სახეზე იყო რეგულარული რეიდები პოლიციის მხრიდან ჰომოსექსუალი პირების თავშეყრის ადგილებზე, თუმცა სიტუაცია შეიცვალა,  ინტერნეტისა და სოციალური მედიის განვითარების შემდეგ, როდესაც ლგბტი პირებმა დაიწყეს ონლაინ ჩატ-ოთახების და გაცნობითი საიტების გამოყენება. დღეის მდგომარეობით, სახელმწიფო ორგანოები ზოგჯერ, კონკრეტულ ლოკაციებზე უშვებენ კიდეც ჰომოსექსუალური პირების საჯარო შეხვედრას და, ასევე, არსებობს კონკრეტული ადგილები (მაგალითად, სააბაზანოები), სადაც ხდება ფულის სანაცვლოდ ჰომოსექსუალური აქტის შეთავაზება, რაზეც პოლიციას გააჩნია ინფორმაცია, თუმცა, არ რეაგირებს. განსაკუთრებით დიდ ქალაქებში, ადგილობრივი ხელისუფლება არ იყენებს ჰომოსექსუალიზმთან საბრძოლველად „ცეცხლით და მახვილით“ მიდგომას, თუმცა, სანდო წყაროს ცნობით, გარკვეულ შემთხვევებში, როდესაც აქტიურობა მაღალია ან ხელისუფლების წარმომადგენლები მიიჩნევენ, რომ ამგვარი აქტივობა ირანის საგარეო იმიჯისთვის საზიანოა, ისინი დაუყოვნებლივ ერთვებიან საქმეში და იღებენ შესაბამის ზომებს“.[5]

[1] International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association (ILGA), State-Sponsored Homophobia, A world survey of laws: Criminalisation, protection and recognition of same-sex love, May 2016, available at:

[accessed 2 July 2018]

[2] Freedom House, Freedom in the World 2018 – Iran, 19 January 2018, available at:

[accessed 2 July 2018]

[3] Human Rights Watch, World Report 2017 – Iran, 12 January 2017, available at:

[accessed 2 July 2018]

[4] Human Rights Watch, World Report 2018 – Iran, 18 January 2018, available at:

[accessed 2 July 2018]

[5] Austrian Centre for Country of Origin and Asylum Research and Documentation (ACCORD), Iran: Women, children, LGBTI persons, persons with disabilities, “moral crimes”: COI Compilation, December 2015, available at:

[accessed 2 July 2018]

ტანზანია. ლგბტ პირების მიმართ დამოკიდებულება. ივნისი, 2018

აშშ-ის სახელწმიფო დეპარტამენტი 2017 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში 2016 წელს ტანზანიაში ადამიანის უფლებათა დაცვის კუთხით არსებული მდგომარეობის შესახებ წერს, რომ ერთი სქესის წარმომადგენლებს შორის ნებაყოფლობითი სექსუალური ურთიერთობა უკანონოა და წარმოადგენს სისხლის სამართლის დანაშაულს. კანონის მიხედვით, უშუალოდ მატერიკზე და ზანზიბარშიც, „გარყვნილი ქმედება“ დასჯადია 5 წლამდე თავისუფლების აღკვეთით ან ჯარიმით, ხოლო „თუ კაცს აქვს ბუნების საწინააღმდეგო სქესობრივი კავშირი სხვა პირთან ან ნებას აძლევს სხვა პირს, ჰქონდეს აღნიშნული კავშირი მასთან“, სჩადის დანაშაულს, რომელიც დასჯადია მატერიკზე 30 წლით, ხოლო ზანზიბარზე – 14 წლით თავისუფლების აღკვეთით. ზანზიბარში, ასევე, დასჯადია „ლესბოსელობა“ – 5 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთით. ანგარიშში ნათქვამია, რომ ასეთ შემთხვევებში, მტკიცების ტვირთი საკმაოდ მნიშვნელოვანია და, შესაბამისად, საქმე იშვითად მიდის ოფიციალური სამართლებრივი დევნის დაწყებამდე. თუმცა, როგორც წესი, ესაა საფუძველი და საშუალება იმისთვის, რომ პოლიციის წარმომადგენლებმა მიიღონ ქრთამი ან აიძულონ კონკრეტული მოწყვლადი პირი იძულებით სექსუალურ ურთიერთობაზე.

მთავრობის წარმომადგენლები საჯაროდ და აქტიურად ეწინააღმდეგებიან ლგბტი ადამიანების უფლებების კუთხით პოზიტიური ნაბიჯების გადადგმას, რადგან ეს, მათი აზრით, წინააღმდეგობაში მოდის კანონთან და საზოგადოების მორალურ ნორმებთან. მაღალი თანამდებობის ჩინოვნიკები ღიად აკეთებენ ანტი-ლგბტი განცხადებებს;  2016 წლის აგვისტოში, ქვეყნის იუსტიციის სამინისტრო იძიებდა საქმეს კონკრეტულ არასამთავრობო ორგანიზაციასთან მიმართებით, რომელიც სავარაუდოდ მხარს უჭერდა ჰომოსექსუალიზმს და ერთსქესიანთა ქორწინებას; ლგბტი პირები ხშირად წარმოადგნენ მთავრობის მიერ ავტორიზებული სამოქალაქო პატრულის სამიზნეებს; ტანზანიის კომუნიკაციების მარეგულირებელმა ორგანომ დაავალა ერთერთ სატელევიზიო არხს საჯარო ბოდიშის მოხდა იმ მოტივით, რომ მათ გადაცემაში აჩვენეს ინტერვიუ ტრანსგენდერ ქალბატონთან და, რომ ეს ფაქტი აშკარად ეწინააღმდეგებოდა ტანზანიურ ღირებულებებს. ლგბტი თემი, ასევე, ხშირად აწყდება დისკრიმინაციას სოციალური ნიშნით ჯანდაცვის, დასაქმების, საცხოვრებლისა თუ აივ ინფექციის შესახებ ინფორმაციის მიღების კუთხით. მთავრობა არ იღებს ზომებს, რათა აღმოფხვრას აღნიშნული დისკრიმინაცია.[1]

„Amnesty International“ 2018 წლის ანგარიშში ტანზანიის შესახებ წერს, რომ მთავრობა აგრძელებს ბრძოლას ლგბტი თემის წინააღმდეგ. მათ დახურეს ჯანდაცვის ცენტრები და გაუქმებით ემუქრებიან იმ ორგანიზაციებს, რომლებიც ეხმარებიან და კონკრეტულ სერვისებს სთავაზობენ აღნიშნულ პირებს. 2017 წლის 17 თებერვალს, ჯანდაცვის მინისტრმა გააუქმა 40 კერძო ჯანმრთელობის ცენტრი, დაადანაშაულა რა ისინი ერთი სქესის წარმომადგენლებს შორის ურთიერთობის ხელშეწყობაში. 25 ივნისს, საგარეო საქმეთა უწყებამ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ გააძევებს ნებისმიერ უცხოელს ან დააკავებს ნებისმიერს, რომელიც მუშაობს ლგბტი თემის უფლებების დაცვაზე.

2017 წლის 18 სექტემბერს, ზანზიბარში დააკავეს 12 ქალი და 8 მამაკაცი მაშინ, როდესაც ისინი ესწრებოდნენ ტრენინგს აივ ინფექციის თემაზე. მთავრობამ ისინი დაადანაშაულა ლგბტი უფლებების პოპულარიზაციაში. 17 ოქტომბერს დაკავებულ იქნა ჯანდაცვის და ადამიანის უფლებათა 13 აქტივისტი (მათ შორის, 3 უცხოელი), რომლებიც შეხვედრაზე მსჯელობდნენ მთავრობის მიერ ლგბტი თემისთვის კონკრეტულ ჯანდაცვის სერვისებზე წვდომაზე დაწესებული შეზღუდვების შესახებ, თუმცა, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, არასაკმარისი მტკიცებულებების გამო, 27 ოქტომბერს ყველა მათგანი გაათავისუფლეს.[2]

„Human Rights Watch“ 2018 წლის ანგარიშში ტანზანიის შესახებ წერს, რომ 2016 წლიდან ტანზანიის მთავრობამ დაიწყო უპრეცედენტო სადამსჯელო ღონისძიებების კამპანია ლგბტი თემის და მათი უფლებადამცველების წინააღმდეგ, დახურეს კერძო კლინიკები, რომლებიც სერვისებს სთავაზობდნენ ჰომოსექსუალებს, სექს-მუშაკებს, ნარკოტიკების მომხმარებლებს; მარტში, პოლიციამ, სოციალურ ქსელში „Instagram“ გავრცელებული პოსტის გამო, ჰომოსექსუალიზმში დაადანაშაულა 19 წლის მამაკაცი და დაუქვემდებარა სწორი ნაწლავის იძულებით შემოწმებას, რომელიც წამების ფორმადაა მიჩნეული. კამპანიის შედეგად, რამდენიმე წყაროს ინფორმაციით, შიდსით დაავადებულები იძულებულნი გახდნენ, შეეწყვიტათ მკურნალობა, ხოლო ჰომოსექსუალებს შეუწყდათ ტესტირებისა და პრევენციის ცენტრებზე წვდომა.[3]

კანადის იმიგრაციისა და ლტოლვილთა საბჭო ტანზანიაში საზოგადოების მხრიდან ლგბტი თემის მიმართ არსებული დამოკიდებულების შესახებ 2014 წლის ანგარიშში წერს, რომ „სექსუალური უმცირესობა ხშირად აწყდება დისკრიმინაციას საზოგადოების მხრიდან. ტანზანიელი საზოგადოება გეებს აღიქვამს, როგორც „დაწყევლილებს“ და „კრიმინალებს“, ხოლო ჰომოსექსუალიზმს, როგორც დასავლეთის მიერ თავსმოხვეულ და ტანზანიური კულტურის საწინააღმდეგო ცოდვას. წყაროები უთითებენ, რომ ლგბტი პირების უმრავლესობა ერიდება საკუთარი ორიენტაციის საჯაროდ დაფიქსირებას, რადგან ეშინია საზოგადოებრივი წნეხის. ლგბტი თემის წარმომადგენლები ხშირად აწყდებიან სირთულეებს დასაქმების კუთხით. მრავალმა მათგანმა დაკარგა სამუშაო ადგილი მას შემდეგ, რაც გამოააშკარავეს თავიანთი სექსუალური ორიენტაცია. ასევე, Human Rights Watch-ის 2013 წლის ანგარიშის მიხედვით, 2009 წელს ტრანსგენდერი მამაკაცი სასტიკად იქნა ნაცემი დერ ეს სალაამის პოლიციის მიერ, რომელიც მხოლოდ 6 დღის შემდეგ გაათავისუფლეს.

ანგარიშის მიხედვით, ლგბტი თემი ასევე აწყდება სოციალურ დისკრიმინაციას საცხოვრებლის და განათლების მიღების კუთხით; დაფიქსირდა სკოლებიდან ლგბტი პირების გარიცხვის 10 ფაქტი, ხშირია სტუდენტების მიერ სწავლისთვის თავის ნებაყოფლობითი დანებების ფაქტები, რაც გამოწვეულია მათდამი სტუდენტების, მასწავლებლების და ლექტორების ჰომოფობიური დამოკიდებულებით. ადგილი აქვს დისკრიმინაციას ჯანდაცვის კუთხით, მათ შორის, ზოგჯერ, მკურნალობაზე უარის თქმას პაციენტის სექსუალური ორიენტაციის გამო. ადგილობრივი ლგბტი აქტივისტის განმარტებით, დისკრიმინაციის ფაქტები უფრო ხშირია ისეთი შემთხვევების დროს, როდესაც მათ სურთ მკურნალობა აივ ან სექსუალურად გადამდები დაავადებებისგან. ღიად გეი და ტრანსგენდერი პირები აწყდებიან წინააღმდეგობას აივ ინფექციის სამკურნალო პრეპარატებზე წვდომის კუთხით;[4]

[1] United States Department of State, 2016 Country Reports on Human Rights Practices – Tanzania, 3 March 2017, available at:

[accessed 1 June 2018]

[2] Amnesty International, Amnesty International Report 2017/18 – Tanzania, 22 February 2018, available at:

[accessed 1 June 2018]

[3] Human Rights Watch, World Report 2018 – Tanzania, 18 January 2018, available at:

[accessed 1 June 2018]

[4] Canada: Immigration and Refugee Board of Canada, Tanzania: Treatment of sexual minorities by society and government authorities; recourse and protection available to those who have been subject to ill treatment (2007 – July 2014), 8 August 2014, TZA104923.E, available at:

[accessed 1 June 2018]

ნიგერია. ლგბტ პირების მიმართ არსებული დამოკიდებულება. მარტი, 2018

„Amnesty International“ 2017-2018 წლების ანგარიშში ნიგერიის შესახებ წერს, რომ ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონში ვრცელდებოდა ინფორმაცია სექსუალური ორიენტაციის ნიადაგზე პირების დაპატიმრებების, საჯარო დამცირების, გამოძალვის და დისკრიმინაციის შესახებ. 2017 წლის აპრილში, კადუნას შტატში, ზარიაში ნიგერიის პოლიციამ 53 კაცს ბრალი დასდო კონსპირაციაში, უკანონო შეკრებაში და აკრძალული საზოგადოების წევრობაში. მათ ბრალი დასდეს გეი ქორწილზე დასწრებაში. 2017 წლის ზაფხულს, ლაგოსის ერთერთ სასტუმროში  12-დან 28 წლამდე 42 კაცი და ბიჭი დააპატიმრეს; ისინი აივ ინფექციის შესახებ არასამთავრობო ორგანიზაციის მიერ ორგანიზებულ პროგრამას ესწრებოდნენ. მათ ბრალი დასდეს „გეი აქტივობებში ჩართულობაში“; პოლიციამ ისინი მედიის საშუალებით საჯაროდ აჩვენა.[1]

„Human Rights Watch“ 2018 წლის ანგარიშში ნიგერიის შესახებ წერს, რომ 2014 წლის იანვარში ერთსქესიანთა ქორწინების (აკრძალვის) აქტის (SSMPA) მიღებამ, ეფექტურად დააკანონა ლგბტ თემის შეურაცხყოფა 2017 წელს. კანონმა შეარყია ლგბტ თემის, ადამიანის უფლებათა დამცველი ორგანიზების და სხვათა გამოხატვის თავისუფლება. 2017 წლის ზაფხულს, ლაგოსის ერთერთ სასტუმროში პოლიციამ 40 კაცზე მეტი დააპატიმრა; ისინი ესწრებოდნენ აივ ინფექციის შესახებ ღონისძიებას. პოლიციამ მათ ბრალი დასდო იგივე სქესთან სექსუალური კავშირის დამყარებაში, რაც 14 წლამდე პატიმრობით ისჯება. 2017 წლის აპრილში 53 კაცი დააპატიმრეს გეი ქორწილის აღნიშვნისთვის; მათ ბრალი დასდეს აკრძალული საზოგადოების წევრობაში.

ერთსქესიანთა ქორწინების (აკრძალვის) აქტის (SSMPA) გარდა, ნიგერიის სისხლის სამართლის კოდექსით, ნებისმიერი პირის მიერ სექსუალური კავშირის დამყარება იგივე სქესის წარმომადგენელთან ისჯება პატიმრობით მაქსიმუმ 14 წლის ვადით. შარიათის სისხლის სამართლის კოდექსით, რომელიც ჩრდილოეთის ზოგიერთ შტატში მიღებულია, იკრძალება ერთსქესიანთა სექსუალური ურთიერთობა; მაქსიმალური სასჯელი კაცისთვის შეიძლება იყოს ჩაქოლვით სიკვდილი; ხოლო ქალისთვის – გამათრახება და/ან პატიმრობა.[2]

„Freedom House“ 2017 წლის ანგარიშში ნიგერიის შესახებ წერს, რომ შეიარაღებული და ექსტრემისტული ჯგუფები და უსაფრთხოების ძალები თანმიმდევრულად არღვევენ ნიგერიელთა ადამიანის უფლებებს, როგორც რელიგიურ და ეთნიკურ ნიადაგზე. ასევე, გავრცელებულია ქალთა და ლგბტ საზოგადოების მიმართ დისკრიმინაცია. მთავრობა და საზოგადოება განაგრძობს დისკრიმინაციულ მიდგომას ლგბტ თემის მიმართ. ანგარიშში ნათქვამია, რომ 2016 წლის ოქტომბრის მონაცემებით, ერთსქესიანთა ქორწინების (აკრძალვის) აქტის (SSMPA) მიღებას არ გამოუწვევია სისხლის სამართლებრივი დევნა არავის მიმართ, თუმცა აღნიშნული კანონის გამო, პოლიციის და საზოგადოების მხრიდან გაიზარდა ძალადობა და დისკრიმინაცია ლგბტ თემის მიმართ. ჩრდილოეთის შტატებში იგივე სქესთან კავშირი, შარიათის კანონებით, შესაძლოა დაისაჯოს სიკვდილით.[3]

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი 2017 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში ნიგერიის შესახებ წერს, რომ ერთსქესიანთა ქორწინების (აკრძალვის) 2014 წლის აქტით (SSMPA) ეფექტურად აიკრძალა ნებისმიერი ფორმის აქტივობა, რომელიც ლგბტი საზოგადოების უფლებების მხარდაჭერას გულისხმობს. აქტის მიხედვით, ნებისმიერი პირი, ვინც სამოქალაქო კავშირს დაამყარებს ან იქორწინებს იგივე სქესის წარმომადგენელზე, შეიძლება დაისაჯოს მაქსიმუმ 14 წლამდე პატიმრობით. ასევე, 10 წლამდე პატიმრობით ისჯება ის პირი, რომელსაც მსჯავრს დასდებენ ერთსქესიანთა ქორწინების ან სამოქალაქო კავშირის ხელშეწყობისა ან რეგისტრაციისთვის; ასევე, გეი კლუბების, საზოგადოებების, ორგანიზაციების და შეხვედრების ორგანიზებაში და/ან გეი კლუბების, საზოგადოებების, ორგანიზაციების საქმიანობაში ან შეხვედრებში მონაწილეობაში; ასევე, პირდაპირ ან არაპირდაპირ, ერთსქესიანთა ურთიერთობის საჯაროდ ჩვენებაში. ანგარიშში ნათქვამია, რომ საანგარიშო წლის განმავლობაში მთავრობას ეს მუხლი არ აუმოქმედებია.

ერთსქესიანთა ქორწინების (აკრძალვის) აქტის მიღების შემდეგ, ლგბტი პირების მიმართ გაიზარდა ძალადობა და მუქარები მათი სექსუალური ორიენტაციისა და გენდერული იდენტობის გამო. ახალი ამბების სააგენტოები და ლგბტი პირების უფლებათა დამცველები ავრცელებდნენ ინფორმაციებს დაკავებების შესახებ – დაკავებულებს ყველა შემთხვევაში ოფიციალური ბრალდების გარეშე ათავისუფლებდნენ თანხის გადახდის შემდეგ, რაც ხშირ შემთხვევაში სხვა არაფერი იყო თუ არა ქრთამი. ანგარიშში „Human Rights Watch“-ის 2016 წლის ოქტომბრის ანგარიშზე დაყრდნობით ნათქვამია, რომ ერთსქესიანთა ქორწინების (აკრძალვის) აქტის საფუძველზე ვინმეს მიმართ სისხლის სამართლებრივი დევნის ფაქტები არ დაფიქსირებულა. მიუხედავად ამისა, ორგანიზაციის ინფორმაციით, პოლიცია და საზოგადოების ნაწილი კანონს იყენებდნენ ლგბტი პირების წინააღმდეგ ძალადობის, მათ შორის წამების, სექსუალური ძალადობის, თვითნებური დაკავების, გამოძალვისა და საპროცესო უფლებების დარღვევების ლეგიტიმაციის საშუალებად. კანონმა ასევე გამოიწვია ლგბტი პირების იზოლაცია და თვით-ცენზურა; ასევე, ლგბტი პირები ხშირად იძულებით ქორწინდებოდნენ საპირისპირო სქესის წარმომადგენელზე, რათა ჰყოლოდათ შვილები და საზოგადოებისთვის მისაღები ნორმის ფარგლებში ყოფილიყვნენ. კვლევამ აჩვენა, რომ კანონიდან გამომდინარე შიშის გამო შემცირდა გეი და ბისექსუალი მამაკაცების აივ ინფექციასთან დაკავშირებული ვიზიტები კლინიკებში.

ჩრდილოეთის 12 შტატში, სადაც შარიათის კანონი მოქმედებს, სრულწლოვანი პირი, რომელიც იგივე სქესის წარმომადგენელთან სქესობრივ კავშირს დაამყარებს, შეიძლება ჩაქოლვის გზით სიკვდილით დაისაჯოს. თუმცა, საანგარიშო  წლის განმავლობაში შარიათის სასამართლოს ასეთი განაჩენი არ გამოუტანია. წინა წლებში ერთსქესიანთა სექსუალური კავშირის გამო პირების მიმართ გამოიტანეს გამათრახების განაჩენი.

2016 წლის აგვისტოში, სოკოკოში პოლიციამ დააკავა ორი მამაკაცი, რომლებიც გეი ქორწილის აღნიშვნას ცდილობდნენ. მოგვიანებით პოლიციამ ისინი გაათავისუფლა და გააკეთა განცხადება, რომ ისინი შეცდომით დააკავეს და რომ ისინი ტრადიციულ ცერემონიაში მონაწილებდნენ, სადაც გამოიყენეს ე.წ. ჯვარედინი ჩაცმულობა (როდესაც ქალს კაცის, ხოლო კაცს ქალის ტანსაცმელი აცვია).

გავრცელებული სოციალური ტაბუს გამო, ძალიან ცოტა ლგბტი პირი აფიქსირებდა ღიად თავის სექსუალურ ორიენტაციას. რამდენიმე არასამთავრობო ორგანიზაცია ლგბტი პირთა ჯგუფებს სთავაზობდა სამართლებრივ კონსულტაციებს და მომსახურებას, ასევე აივ ინფექციის შესახებ ცნობიერების ამაღლებას; გარდა ამისა, ლგბტი პირებს უზრუნველყოფდნენ უსაფრთხო გარემოთი. საანგარიშო წლის განმავლობაში მთავრობა არ აფერხებდა ასეთი ორგანიზაციებისა თუ სააგენტოების მუშაობას.[4]

გაერთიანებული სამეფოს საშინაო საქმეთა ოფისი 2015 წლის ანგარიშში ნიგერიაში ლგბტი პირების მდგომარეობის შესახებ წერს, რომ ლგბტ პირები ნიგერიაში სოციალური ჯგუფია. 2014 წელს ერთსქესიანთა ქორწინების (აკრძალვის) აქტის მიღების შემდეგ, ადგილი ჰქონდა ლგბტ პირების დაკავების და მათ წინააღმდეგ სისხლის სამართლებრივი დევნის შემთხვევებს. ძალიან გავრცელებულია ასევე საზოგადოებრივი დისკრიმინაცია, მათ შორის დაშინება, შევიწროვება და ძალადობა. ანგარიშში ნათქვამია, რომ კუმულაციური პრინციპის გამოყენებით, ლგბტ პირების მიმართ სამართლებრივი და საზოგადოების მხრიდან დისკრიმინაცია, კონკრეტულ შემთხვევებში, შესაძლოა, გაუტოლდეს დევნას. მიუხედავად ამისა, ზოგიერთი ლგბტ პირი სარგებლობს ღიაობის გარკვეული ხარისხით და თავის სექსუალურ კუთვნილებას გამოხატავს; განსაკუთრებით მსხვილ დასახლებებში, მაგალითად აბუჯასა და ლაგოსში. ანგარიშში ნათქვამია, რომ საფრთხე შეიძლება დაემუქროთ ასევე ლგბტ უფლება დამცველებს როგორც სახელმწიფო, ასევე არა-სახელმწიფო აქტორებისგან. გაერთიანებული სამეფოს საშინაო საქმეთა ოფისის შეფასებით, ლგბტ პირებისთვის ნიგერიაში ეფექტური დაცვა არაა ხელმისაწვდომი.[5]

[1] Amnesty International, Amnesty International Report 2017/18 – Nigeria, 22 February 2018, available at:

[accessed 9 March 2018]

[2] Human Rights Watch, World Report 2018 – Nigeria, 18 January 2018, available at:

[accessed 9 March 2018]

[3] Freedom House, Freedom in the World 2017 – Nigeria, 2 June 2017, available at:

[accessed 9 March 2018]

[4] United States Department of State, 2016 Country Reports on Human Rights Practices – Nigeria, 3 March 2017, available at:

[accessed 9 March 2018]

[5] United Kingdom: Home Office, Country Information and Guidance – Nigeria: Sexual orientation and gender identity, 18 March 2015, available at:

[accessed 9 March 2018]

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 16-23 თებერვალი, 2018

თურქეთში გაზეთ Die Welt-ის ჟურნალისტი დენიზ იუსელი გაათავისუფლეს – ამის შესახებ გავრცელებული ინფორმაცია გერმანიის საგარეო საქმეთა სამინისტრომაც დაადასტურა. თურქეთის პოლიციამ დენიზ იუსელი გასულ წელს დააპატიმრა. მას ბრალად ედებოდა ტერორისტული ორგანიზაციის წევრობა, მონაცემების არასწორი გამოყენება და ტერორისტული პროპაგანდა. ჟურნალისტ დენიზ იუსელი, რომელსაც ორმაგი – გერმანიის და თურქეთის მოქალაქეობა აქვს, თურქეთის ენერგეტკის და ბუნებრივი რესურსების მინისტრის ბერატ ალბაირაკის საფოსტო ყუთის გატეხვის ამბავს აშუქებდა. ალბაირაკის წერილები მოგვიანებით WikiLeaks-მა გამოაქვეყნა. ბერატ ალბაირაკი თურქეთის პრეზიდენტის რეჯეფ თაიფ ერდოღანის სიძეა. WikiLeaks-მა 57 ათასზე მეტი ელექტრონული წერლი გამოაქვეყნა, რომლებიც 2000-2016 წლებით თარიღდება და უმრავლესობა არის მიმოწერა თურქ პოლიტიკოსებთან, ბიზნესმენებთან და ოჯახის წევრებთან.[1]

ტერაქტი ნიგერიაში – ნიგეიაში ბაზრობაზე მომხდარი ტერაქტის შედეგად გარდაიცვალა 22 და დაშავდა 28 ადამიანი. ნიგერიის ჩრდილო-აღმოსავლეთში, ბორნოს შტატის ქალაქ კონდუგაში ერთ-ერთ ბაზრობაზე სამმა თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი აიფეთქა. წლის დასაწყისიდან ნიგერიაში ორი ტერაქტი მოხდა. 18 იანვარს ქალაქ მაიდუგურუში ორმაგ აფეთქებას 12 ადამიანი ემსხვერპლა. მანამდე, 2 იანვარს ბორნოს შტატში მეჩეთზე თავდასხმისას 11 ადამიანი დაიღუპა.[2]

7 წლის გოგოს გაუპატიურებისა და მკვლელობისთვის პაკისტანელს სიკვდილით დასჯიან – 24 წლის კაცს იმრან ალის, პაკისტანის სასამართლომ 7 წლის ზაინაბ ანსარის გაუპატიურებასა და მკვლელობისთვის სასიკვდილო განაჩენი ოთხჯერ გამოუტანა. გასულ თვეში ზაინაბის ცხედარი ნაგავსაყრელზე ქალაქ კასურში იპოვეს. გოგოს მკვლელობამ მთელს ქვეყანაში საპროტესტო აქციები გამოიწვია, რა დროსაც მოსახლეობა პოლიციას არაკომპენტენტურობაში სდებდა ბრალს. ზაინაბის მკვლელი და მოძალადე იმრან ალი აღმოჩნდა, რომელიც დაკავშირებული იყო პოლიციასთან და პროვინცია პენჯაბის მინისტრთან. მას ადანაშაულებენ არამხოლოდ ზაინაბზე ძალადობას, არამედ სხვა ბავშვებზე თავდასხმასაც.[3]

პაკისტანი ჰაჯის რიტუალზე ტრანსგენდერ მოზარდებს გაუშვებს – წელს პირველად პაკისტანელი ტრანსგენდერი მოზარდები საუდის არაბეთში გაემგზავრებიან, სადაც ისინი მოხალისებიის რანგში ჰაჯის რიტუალში მიიღებენ მონაწილეობას. ბოისკაუტური მოძრაობის წარმომადგენლის თქმით, ტრანსგენდერებს ორგანიზაციის სხვა წევრებთან ერთად შეარჩევენ, რის შემდეგაც ისინი ფიზიკურ მომზადებას გაივლიან. სია კი რელიგიის სამინისტროს გადაეგზავნება. პაკისტანი მსოფლიოში ერთ-ერთი პირველი ქვეყანა გახდა, რომელმაც მესამე სექსი ოფიციალურად აღიარა და პირადობის დამადასტურებელი მოწმობის შესაბამისი აღნიშვნით გაცემა დაიწყო. კვლევის თანახმად, ამ დროისთვის პაკისტანში დაახლოებით ნახევარი მილიონი ტრანსგენდერი ცხოვრობს.[4]

საუდელ ქალებს კაცის ნებართვის გარეშე ბიზნესის დაწყების უფლება მისცეს – ამის შესახებ ოფიციალური ინფორმაცია კომერციისა და ინვესტიციების სამინისტრომ გაავრცელა. „ამიერიდან მეურვის ნებართვა საჭირო აღარ იქნება. ქალებს თავიანთი ბიზნესის დაწყება თავისუფლად შეეძლებათ“, – ნათქვამია გავრცელებულ განცხადებაში. ამგვარად, საუდის არაბეთში მაცხოვრებელ ქალებს, ფირმის რეგისტრაციის შესახებ დოკუმენტების შეტანა კაცის ნებართვის გარეშე შეეძლებათ. საუდის არაბეთში, აქამდე არსებული მეურვეობითი და მზრუნველობითი სისტემის თანახმად, ქალები ვალდებულნი იყვნენ წარედგინათ დოკუმენტაცია, რომელზეც მეურვის ხელმოწერა იქნებოდა. ქალის მიერ შეტანილ ნებისმიერი სახის სახელმწიფო დოკუმენტაციაზე, მათ შორის სამოგზაურო დოკუმენტებზეც, ქმრის, მამის ან ძმის ხელმოწერა უნდა ყოფილიყო.[5]

ირანში დემონსტრანტებთან შეტაკებისას 3 პოლიციელი დაიღუპა – 3 ირანელი პოლიციელი დაიღუპა თეირანში აქციის მონაწილეებთან შეტაკებისას. გავრცელებული ინფორმაციით, დაპირისპირება უსაფრთხოების სამსახურსა და გონაბადის კონფესიის დერვიშებს შორის მოხდა, რომლებიც პოლიციის სამმართველოს წინ შეიკრიბნენ და მათი სუფიური რელიგიური ჯგუფის წევრების გათავისუფლებას ითხოვდნენ. ირანი სუფიურ ორდენს შიიტური წარმომადგენლობის საფრთხედ მიიჩნევს და ამ მიზეზით გონაბადის რამდენიმე დერვიში პატიმრობაში ჰყავს.[6]

იემენში ავიაიერიშს 15-ზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა – ჩრდილოეთ იემენში ავიაიერიშს 15-ზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა. არიან დაშავებულებიც. ადგილობრივების განმარტებით, სამიზნე 2 ავტომობილი იყო, რომლებსაც მგზავრები ცენტრალური მაგისტრალით საადას პროვინციული დედაქალაქისკენ გადაჰყავდა. როგორც ადგილობრივი მედია წერს, იერიში საუდის არაბეთის ხელმძღვანელობით კოალიციამ განახორციელა. იემენი 2011 წლიდან პოლიტიკური კრიზისის მდგომარეობაშია. ქვეყანაში შეიარაღებული კონფლიქტი 2014 წლიდან გრძელდება, რასაც 10 000-ზე მეტი ადამიანი შეეწირა. 2 მილიონზე მეტი ადამიანი შიმშილობის ზღვარზეა.[7]

ნიგერიაში ბოკო ჰარამმა 90 მოსწავლე გოგო გაიტაცა – შემთხვევა ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარე ერთერთ სოფელში მოხდა. უსაფრთხოების სამსახურმა 2 დღეში 76 გოგო იხსნა. დანარჩენები კვლავ დაკარგულად ითვლებიან. ნიგერიის უსაფრთხოების სამსახურში თავიდან უარყოფდნენ ინფორმაციას მოსწავლეების გატაცების შესახებ, თუმცა მოგვიანებით გატაცებულები თავად სამხედროებმა გაათავისუფლეს. ნიგერიაში ხშირია შემთხვევა, როცა ადგილობრივი პოლიცია მსგავსი ინციდენტის შესახებ ინფორმაციას მალავს. ამ რეგიონში ყველაზე მასშტაბური გატაცების შემთხვევა 2014 წელს დაფიქსირდა, როცა ქალაქ ჩიბოკიდან ტერორისტებმა 270-ზე მეტი მოსწავლე გაიტაცეს.[8]

საუდის არაბეთში გოგო, რომელიც გააუპატიურეს სასამართლომ დამნაშავედ ცნო – სასამართლომ არასრულწლოვნის გაუპატიურებაში ბრალდებულ შვიდივე პირს სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯა; ამავდროულად, ჯგუფურად გაუპატიურების მსხვერპლი 19 წლის გოგო „უღირსად“ მოქცევაში დაადანაშაულა, რადგან ქუჩაში მარტო გავიდა. სასამართლომ მას 200 შოლტი და 6-თვიანი პატიმრობა მიუსაჯა. სასამართლოს გადაწყვეტილებას მთავრობამ დაუჭირა მხარი და განაცხადა, რომ შარიათის კანონები ყველამ უნდა დაიცვას, რომელიც საჯაროდ მამაკაცის გარეშე გასვლას კრძალავს. ინციდენტი 2006 წელს მოხდა. გოგო მეგობრის მანქანაში იჯდა, როცა შვიდმა კაცმა გადმოიყვანა და გააუპატიურა. თავდაპირველად, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, გოგოს 90 შოლტი მიესაჯა. მას შემდეგ, რაც მისმა ადვოკატმა მედიასთან კომენტარი გააკეთა, გადაწყვეტილება 200 შოლტით შეიცვალა.[9]

გიულენთან კავშირის ბრალდებით თურქეთში 170 ადამიანის დაკავების ორდერი გაიცა – სტამბოლის პროკურატურამ ფეთჰულა გიულენის ორგანიზაციასთან შესაძლო კავშირის გამო 170 ადამიანის დაკავების ორდერი გამოსცა. მათ შორის ყოფილი სამხედროები არიან. ეჭვმიტანილთა დაკავების ოპერაცია 38 პროვინციაში მიმდინარეობს. ამ დროისთვის აყვანილია უკვე 22 პირი. თურქეთის ხელისუფლების მოსაზრებით, 2016 წლის ზაფხულში სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობის უკან ფეთჰულა გიულენი დგას, რომელიც ამჟამად ამერიკაში ცხოვრობს. გიულენი ბრალდებას უარყოფს.[10]

სირიაში არსებული ვითარება – სირიის სამთავრობო ძალები ქალაქ აფრინის ქურთებით დასახლებულ ნაწილში შევიდნენ. ადგილობრივმა მილიციამ მიმართა მთავრობას, გაუწიონ მათ დახმარება თურქებისა და სირიელი აჯანყებულების მოსაგერიებლად. მებრძოლებმა საგუშაგო ჯავშანტექნიკით გაიარეს, რის შემდეგაც თურქებმა დაბომბეს ტერიტორია და განაცხადეს, რომ ამით აიძულეს მებძოლები, უკან დაეხიათ. თურქეთი დაემუქრა სირიის მთავრობას, რომ დაუპირისპირდებოდა მათ იმ შემთხვევაში, თუ ისინი ჩაერეოდნენ ამ კონფლიქტში, – რითიც სირიის სამოქალაქო ომში გამოიწვიეს დაპირისპირება ორ მთავარ მოთამაშეს შორის.[11] თურქეთის პრეზიდენტმა რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა სირიაში ქალაქ აფრინის აღების პირობა დადო. როგორც მან პარლამენტში სიტყვით გამოსვლისას განაცხადა, გამარჯვებას თურქეთის შეიარაღებული ძალები უახლოეს დღეებში მიაღწევენ. როგორც მან აღნიშნა ოფიციალური ანკარის მიზანია აფრინში ქურთების დამარცხება და მშვიდობის დამყარება, რათა ქალაქის მოსახლეობამ უკან დაბრუნება შეძლოს.[12]

გაეროს გენერალურმა მდივანმა, ანტონიო გუტერეშმა ღრმა შეშფოთება გამოთქვა სირიის აღმოსავლეთ ღუტის რაიონში ძალადობის ესკალაციის გამო. გუტერეშის ინფორმაციით, საჰაერო და საარტილერიო იერიშების შედეგად, დაიღუპულთა შორის ბავშვებიც არიან. გაეროს გენერალურმა მდივანმა კატასტროფული უწოდა სირიის ამ რაიონში მცხოვრები მშვიდობიანი მოსახლეობის მდგომარეობას. ამასთან, სირიელი უფლებადამცველების ინფორმაციით, ბოლო სამ დღეში დაიღუპა ორასზე მეტი ადამიანი. პრეზიდენტ ასადის მოწინააღმდეგე შეიარაღებული მეამბოხეების მიერ კონტროლირებულ აღმოსავლეთ ღუტის რაიონს სამთავრობო ძალები უტევენ. გაეროს მონაცემებით, ამ რაიონში 400 ათასამდე ადამიანია დარჩენილი. გენერალური მდივნის განცხადებით, ჯანმრთელობის პრობლემების გამო, სასწრაფო ევაკუაცია სჭირდება 700-მდე ადამიანს. ანტონიო გუტერეშის ინფორმაციით, აღმოსავლეთ ღუტის რაიონში სურსათის დეფიციტია. გენერალურმა მდივანმა აღნიშნა ისიც, რომ სამთავრობო ძალების ალყაში მყოფი ამ რაიონიდან სირიის დედაქალაქსაც ესვრიან. გუტერეშმა კონფლიქტის მონაწილე მხარეებს შეახსენა, რომ ასტანაში, 2017 წელს მიღწეული შეთანხმებით, აღმოსავლეთ ღუტა გამოცხადებულია დეესკალაციის ზონად. გაეროს გენერალურმა მდივანმა კონფლიქტთან კავშირის მქონე ყველა მხარეს მოუწოდა, შეწყვიტონ საბრძოლო მოქმედებები და წინაპირობების გარეშე უზრუნველყონ საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის პრინციპების დაცვა, მათ შორის მშვიდობიანი მოსახლეობის შეუფერხებელი წვდომა ჰუმანიტარულ დახმარებაზე და დაჭრილების ევაკუაცია.[13]

ბოლო დღეებში აღმოსავლეთ ღუტაზე განხორციელებულ ავიადარტყმებს 250 ადამიანი ემსხვერპლა. გაეროს ცნობით, იერიშების შედეგად 6 კლინიკა დაზიანდა. უფლებათა დამცველების ცნობით, 2013 წლის ქიმიური თავდასხმის შემდეგ აღმოსავლეთ ღუტაში ამდენი ადამიანი არ დაღუპულა. აშშ სირიაში დაპირისპირებულ მხარეებს მოუწოდებს ერთი თვის განმავლობაში ცეცხლი შეწყვიტონ. ამ ინიციატივაზე ოფიციალური დამასკოს პოზიცია უცნობია, რაც შეეხება საჰაერო იერიშებს, სირიის მთავრობაში აცხადებენ, რომ მათი სამიზნე ღუტაში მხოლოდ სამხედროები არიან. აღმოსავლეთ ღუტა ერთერთი ბოლო ტერიტორიაა, რომელსაც მეამბოხეები აკონტროლებენ. ქალაქი 4 წელზე მეტია ალყაში იმყოფება. ამ რეგიონში 400 000-მდე ადამიანი ცხოვრობს, რომლებსაც ჰუმანიტარული დახმარება სჭირდებათ.[14]

გაეროს უშიშროების საბჭოში ცეცხლის შეწყვეტის 30-დღიანი რეჟიმის გამოცხადების შესახებ რეზოლუციასთან დაკავშირებით კენჭისყრა რუსეთის წინააღმდეგობის გამო გადაიდო. გაეროში რუსეთის ელჩმა ვასილი ნებენზიამ შვედეთისა და ქუვეითის პროექტს არარეალისტური უწოდა. მანამდე რეზოლუციის პროექტი გააკრიტიკა რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა სერგეი ლავროვმა. მისი თქმით, რუსეთი მხარს დაუჭერს დოკუმენტს, თუ ცეცხლი შეწყვეტის რეჟიმი არ გავრცელდა იმ დაჯგუფებებზე, რომლებსაც მოსკოვი ტერორისტულად მიიჩნევს, მათ შორის აღმოსავლეთ ღუტაში მყოფ ამბოხებულებზე. უფლებადამცველების მონაცემებით, ამბოხებულების მიერ კონტროლირებად აღმოსავლეთ ღუტაში ბოლო ხუთი დღის განმავლობაში საჰაერო დარტყმებს 300-ზე მეტი მშვიდობიანი მცხოვრები ემსხვერპლა. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის წარმომადგენელმა ჰიზერ ნაუერტმა აღმოსავლეთ ღუტაში სისხლისღვრაზე პასუხისმგებლობა მოსკოვს დააკისრა. „რუსეთის მიერ სირიის რეჟიმის მხარდაჭერა რომ არა, ეს მსხვერპლი და ნგრევა არ იქნებოდა“, – განაცხადა უწყების წარმომადგენელმა.[15]

[1] BBC; German Die Welt reporter Deniz yucel to leave Turkish jail; 16 February, 2018; available at: http://www.bbc.com/news/world-europe-43083469

[2] Xinhuanet; African News; 22 killed in suicide bombing in Nigerian market: state media; 17 February, 2018; available at: http://www.xinhuanet.com/english/2018-02/17/c_136981722.htm

[3] BBC; Pakistan: Zainab Ansari’s killer gets four death sentences; 17 February, 2018; available at: http://www.bbc.com/news/world-asia-43096344

[4] იმედი; ახალი ამბები; პაკისტანი ჰაჯის რიტუალზე ტრანსგენდერ მოზარდებს გაუშვებს; 19 თებერვალი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/49183/pakistani-hajis-ritualze-transgender-mozardebs-gaushvebs

[5] Times of India; Now, Saudi women can start own business without male permission; 18 February, 2018; available at: https://timesofindia.indiatimes.com/world/middle-east/now-saudi-women-can-start-own-business-without-male-permission/articleshow/62970594.cms

[6] Reuters; Three Irannian police killed in clashes with Sufi protesters; By Reuters Staff; 19 February, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-iran-protests-casualties/three-iranian-police-killed-in-clashes-with-sufi-protesters-idUSKCN1G31X7?il=0

[7] Reuters; At least 15 dead in air strike in northern Yemen: residents; By Reuters Staff; 21 February, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-yemen-security/at-least-15-dead-in-air-strike-in-northern-yemen-residents-idUSKCN1G52CR

[8] იმედი; ახალი ამბები; ნიგერიაში გატაცებული 90 გოგოდან 76 გაათავისუფლეს; 22 თებერვალი, 2018 ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/49701/nigeriashi-gatatsebuli-90-mostsavle-gogodan-76-gaatavisuples

[9] Amreedeemed; 19 year old gang rape victim received 200 lashes and 6 month in jail in Saudi Arabia; 21 February, 2018; available at: https://amredeemed.com/signs-of-the-end/19-year-old-gang-rape-victim-received-200-lashes-6-months-jail-saudi-arabia/

[10] Reuters; Turkey orders detention of 170 soldiers for links to coup plotters: Anadolu; By Reuters Staff; 20 February, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-turkey-security-military/turkey-orders-detention-of-170-soldiers-for-links-to-coup-plotters-anadolu-idUSKCN1G40N0

[11] იმედი; ახალი ამბები; სირიის სამთავრობო ძალები ქალაქ აფრინში შევიდნენ; 21 თებერვალი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/49514/siriis-samtavrobo-dzalebi-qalaq-aprinshi-shevidnen

[12] Dunya News; Turkey vows to lay siege to Syria’s Afrin ‘in coming days’; 21 February, 2018; available at: https://dunyanews.tv/en/World/428569-Turkey-vows-to-lay-siege-to-Syria/’s-Afrin-/’in-coming-days/

[13] იმედი; ახალი ამბები; გაეროს ინფორმაციით, აღმოსავლეთ ღუტის რაიონში ჰუმანიტარული კრიზისია; 21 თებერვალი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/49595/gaeros-inpormatsiit-agmosavlet-gutis-raionshi-humanitaruli-krizisia

[14] Euronews; Ghouta’s ghastly fate as bombs fall like rain; By Robert Hackwill; 21 February, 2018; available at: http://www.euronews.com/2018/02/21/ghouta-s-ghastly-fate-as-bombs-fall-like-rain

[15] Time; Russia blocks U.N. ceasefire in Syria as hundreds die in ongoing bombardment; By Philip Issa; 23 February, 2018; available at: http://time.com/5172072/russia-blocks-syria-ceasfire-un/

დაიჯესტი – მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა – 24-30 სექტემბერი

გერმანიაში მძღოლებს მანქანის მართვისას სახის ნაწილობრივ ან მთლიანად დაფარვა აეკრძალათ – შეზღუდვა ავტოსაგზაო მოძრაობის შესახებ კანონის გამკაცრებას მოყვა. კანონის მოთხოვნის დარღვევის შემთხვევაში, მძღოლს 60 ევროს ოდენობის ჯარიმა ემუქრება. შეზღუდვის დაწესების მიზეზად კანონმდებლებმა სიჩქარის გადაჭარბების ან სხვა შემთხვევის დროს მძღოლის იდენტიფიცირების პრობლემა დაასახელეს. მათი განმარტებით, საჭესთან მჯდომი მძღოლის სახე ადვილად გასარჩევი უნდა იყოს. კანონის გამკაცრების შესახებ უკმაყოფილება გერმანიაში მუსლიმთა ცენტრალური საბჭოს ხელმძღვანელმა ნურჰან სოიკანმა გამოთქვა. მისი განმარტებით, „კანონი მკაცრდება იმ მიმართულებით, სადაც ამის საჭიროება არ არის. არც ერთი ავტოსაგზაო შემთხვევა არ ყოფილა დაფიქსირებული, სადაც დამნაშავე ჩადრიანი ან ხიჯაბიანი მძღოლი იყო“. 2017 წლის დასაწყისში, გერმანიის პარლამენტმა მხარი დაუჭირა კანონპროექტს, რომელიც სახელმწიფო დაწესებულებებში, სასამართლოსა და სამხედრო სამსახურში ქალებს ხიჯაბის და ჩადრის ტარებას უკრძალავდა.[1]

თალიბანმა აშშ-ის თავდაცვის მდივნის მოკვლა სცადა – ავღანეთის აეროპორტზე სარაკეტო იერიშზე პასუხისმგებლობა სამხედრო მოძრაობა „თალიბანმა“ აიღო. „თალიბანის“ მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, დაბომბვის დროს მთვარი სამიზნე, აშშ-ის თავდაცვის მდივანი, ჯეიმს მეტისი იყო. ქაბულის აეროპორტზე თავდასხმა მას შემდეგ განხორციელდა, რაც ავღანეთში აშშ-ის თავდაცვის მდივანი ჩავიდა. ავღანეთის დედაქალაქის აეროპორტის სიახლოვეს რამდენიმე რაკეტის აფეთქების შედეგად არავინ დაშვებულა. სარაკეტო იერიშის შემდეგ აეროპორტში ყველა ფრენა გადაიდო და ევაკუაცია გამოცხადდა. გავრცელებული ცნობით, აეროპორტისა და მისი მიმდებარე ტერიტორიის მიმართულებით 30-მდე რაკეტა გაუშვეს.[2]

საუდის არაბეთის მოქალაქე ქალებს 2018 წლიდან ავტომანქანის მართვის უფლება მიენიჭებათ – საუდის არაბეთის მეფის აღნიშნულ განკარგულებას პარლამენტი უახლოეს ერთ თვეში დაამტკიცებს, კანონი კი 2018 წლიდან ამოქმედდება. საუდის არაბეთი ერთადერთი სახელმწიფო იყო მსოფლიოში, სადაც ქალს საჭესთან დაჯდომა ეკრძალებოდა. კანონის დარღვევის შემთხვევაში, მათ აქამდე რამდენიმე წლით თავისუფლების აღკვეთას უსჯიდნენ.[3]

Human Rights Watch მიანმარის შეიარაღებულ ძალებს როჰინჯების მიმართ კაცობრიობის წინააღმდეგ დანაშაულის ჩადენაში ადანაშაულებს – „სამხედროები აიძულებდნენ დეპორტაციას, კვლავდნენ, აუპატიურებდნენ და დევნიდნენ მუსლიმ როჰინჯებს რაქჰაინის შტატის ჩრდილოეთით, რამაც მასობრივი გადაადგილება და ურიცხვი სიკვდილი გამოიწვია“, – ნათქვამია ორგანიზაციის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.

ორგანიზაცია გაეროს უშიშროების საბჭოს და დაინტერესებულ ქვეყნებს მოუწოდებს სასწრაფოდ დაუწესონ სანქციები და იარაღის ემბარგო მიანმარის შეიარაღებულ ძალებს. ასევე ქვეყნის ხელისუფლებამ უზრუნველყოს ჰუმანიტარული ორგანიზაციების წვდომა დაზარალებულ ხალხთან. სტატიაში ხაზგასმულია, რომ უშიშროების საბჭომ უნდა განიხილოს სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოში პასუხისმგებელი პირების მართლმსაჯულების წინაშე წარდგენის ზომები.

მიანმარელი როჰინჯების რიცხვმა კი, რომელთაც გასული ერთი თვის განმავლობაში ბანგლადეშს შეაფარეს თავი, უკვე 436 ათასს გადააჭარბა. ლტოლვილთა საკითხებში გაეროს უმაღლესი კომისარი, ედრიან ედვარდსი ბანგლადეშში ჰუმანიტარული დახმარების გაორმაგების მოწოდებით გამოდის.

რაქჰაინის შტატში ვითარება 25 აგვისტოდან გამწვავდა, მას შემდეგ რაც მოძრაობა „როჰინჯას“ გადარჩენის არაკანულმა არმიამ პოლიციის 30-მდე პუნქტზე თავდასხმა განახორციელა. დღეისათვის ბანგლადეშში 800 ათასზე მეტი მუსლიმი როჰინჯა ცხოვრობს.[4]

ბაქოში სექსუალური უმცირესობების წარმომადგენლების წინააღმდეგ რეიდები ჩატარდა – ერთერთი ლგბტ აქტივისტი იხსენებს, რომ რამდენიმე საათის განმავლობაში, სამართალდამცველებმა ათობით პირი დააკავეს, ზოგიერთი მათგანი ქრთამის სანაცვლოდ მალევე გაათავისუფლეს. უფლებადამცველების მონაცემებით, სულ 100-მდე ადამიანი დააკავეს. აზერბაიჯანის შინაგან საქმეთა სამინისტროს პრესსამსახურის ხელმძღვანელი ეხსან ზახიდოვი რეიდის ჩატარებას ადასტურებს, თუმცა ქრთამის აღებასთან დაკავშირებით გავრცელებულ ინფორმაციას კატეგორიულად უარყოფს. მისი თქმით, დაკავებები ბაქოს მცხოვრებლების საჩივრების საფუძველზე მოხდა.[5]

ქურთისტანის რეფერენდუმი – ისტორიული მნიშვნელობის რეფერენდუმი ახლო აღმოსავლეთში. ერაყის ქურთისტანის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემთხვევაში, ქურთებს, ისტორიაში პირველად, საკუთარი სახელმწიფო ექნებათ. საყოველთაო გამოკითხვის შემდეგ ოფიციალური შედეგები ჯერ არ გამოცხადებულა, თუმცა ერბილში უკვე სახალხო ზეიმია. თურქეთში კი ერაყის ქურთისტანს სანქციებით და საზღვრის ჩაკეტვით ემუქრებიან. მწვავეა საერთაშორისო გამოხმაურებაც. ევროკავშირი და ოფიციალური ვაშინგტონი ერაყის ტერიტორიულ მთლიანობას მხარს უჭერენ და ხაზს უსვამენ, რომ რეფერენდუმის ჩატარების დრო არასწორად შეირჩა.

რეფერენდუმის მიმდინარეობისას ამომრჩეველთა აქტივობამ 72,16% შეადგინა. მაღალი აქტივობის გამო, საარჩევნო უბნებზე ხმის მიცემის პროცედურა ერთი საათით გახანგრძლივდა. სულ 6800-ზე მეტი საარჩევნო უბანი იყო გახსნილი. ერაყის საზღვრებს გარეთ მცხოვრებ ამომრჩევლებს ხმის მიცემა სპეციალურ ვებგვერდზე შეეძლოთ. ხმის მიცემის უფლება ქურთისტანის ავტონომიაში, ასევე ერაყის ხელისუფლებასა და ქურთებს შორის სადავო ტერიტორიებზე რეგისტრირებულ მოქალაქეებს ჰქონდათ – სულ ხუთ მილიონზე მეტ ამომრჩეველს. ერაყის ხელისუფლება რეფერენდუმს არაკონსტიტუციურად მიიჩნევს და მის შედეგებს არ აღიარებს. რეფერენდუმის წინასწარი შედეგების გამოცხადებამდე ერაყის მთავრობამ ქურთებთან სადავო რეგიონებში სამხედრო დანაყოფები განათავსა.

რეფერენდუმის ლეგიტიმურობას აშშ არ აღიარებს. „რეფერენდუმი და მისი შედეგები ლეგიტიმაციას მოკლებულია და ჩვენ კვლავ ვუჭერთ მხარს ერთიან, ფედერალურ, დემოკრატიულ და აყვავებულ ერაყს“, – განაცხადა რექს ტილერსონმა. ვაშინგტონმა ასევე მოუწოდა მხარეებს, მათ შორის ერაყის მეზობლებს, შეინარჩუნონ სიმშვიდე და რეფერენდუმის შემდეგ უარი თქვან ძალის გამოყენებაზე.

რეფერენდუმის შემდეგ ერაყის ცენტრალური ხელისუფლება ავტონომიურ რეგიონზე ზეწოლას აძლიერებს. სადავო ტერიტორიებზე შესაძლოა სამხედრო ძალები გაგზავნონ. სამხედრო ჩარევის შემთხვევაში, ქურთისტანი წინააღმდეგობის გასაწევად მზადყოფნას აცხადებს. შექმნილი კრიზისის დასაძლევად, ერაყის ქურთისტანის ლიდერი ოფიციალურ ბაღდადს ერაყიდან გამოყოფის პროცესის დროებით შეჩერებას სთავაზობს. ბაღდადი ამ თემაზე მოლაპარაკებას გამორიცხავს. ერაყის ხელისუფლებამ ქურთისტანის ქალაქების, ერბილისა და სულაიმანიას აეროპორტებიდან საერთაშორისო ფრენები აკრძალა. „ადგილობრივი დროით 29 სექტემბრის 18:00 საათიდან ერბილისა და სულაიმანიას აეროპორტებში ავიარეისების მიღება და გაშვება შეიზღუდა შემდგომ შეტყობინებამდე. გამონაკლისია მხოლოდ ერაყული ავიახაზების შიდა რეისები“, – ნათქვამია ერაყის სამოქალაქო ავიაციის სამმართველოს მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.

ერაყის თავდაცვის სამინისტრო ირანთან და თურქეთთან კოორდინაციით ერაყის ქურთისტანის სასაზღვრო პოსტებზე კონტროლის დაწესებას გეგმავს. ბაღდადში ამბობენ, რომ ქურთისტანის ტერიტორიაზე არსებულ სასაზღვრო გამშვებ პუნქტებზე კონტროლის დასაწესებლად სამი სამხედრო კოლონა გაიგზავნება. ერაყის მთავრობის გადაწყვეტილების მიუხედავად, ქურთისტანის რეგიონული ხელისუფლება სასაზღვრო პოსტებზე კონტროლის დათმობას არ აპირებს.

თურქეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო მოქალაქეებს მოუწოდებს, ერაყის ქურთისტანის ტერიტორია დატოვონ. შესაბამისი რეკომენდაცია უწყებამ ერაყის ავტონომიურ რეგიონში დამოუკიდებლობის შესახებ მიმდინარე რეფერენდუმთან დაკავშირებით გამოსცა. რეფერენდუმამდე ორი დღით ადრე, თურქეთის პარლამენტმა რიგგარეშე სხდომაზე კიდევ ერთი წლით გაახანგრძლივა ერაყსა და სირიაში თურქეთის შეიარაღებული ძალების გამოყენების ნებართვა.[6]

ისლამურმა სახელმწიფომ ალ-ბაღდადის აუდიო მიმართვა გაავრცელა – 46-წუთიანი მიმართვა ჯიჰადისტებთან დაკავშირებულმა სააგენტომ გაავრცელა. აუდიოჩანაწერში აბუ ბაქრ ალ-ბაღდადი სირიასა და ერაყზე, ასევე აშშ-სა და იაპონიის მიმართ ჩრდილოეთ კორეიდან არსებულ საფრთხეებზე საუბრობს. ჯიჰადისტების ლიდერის ბოლო აუდიომიმართვა 2016 წლის ნოემბრის დასაწყისში გამოქვეყნდა. 2017 წლის 16 ივნისს რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ განაცხადა, რომ ალ-ბაღდადი ავიაიერიშის შედეგად მოკლეს.[7]

ანგელა მერკელი მეოთხე ვადით აირჩიეს – გერმანიაში არჩევნები დასრულდა. პირველ ადგილზე გასული „ქრისტიან დემოკრატიული“ კავშირის ლიდერი, ანგელა მერკელი გერმანიის ახალი მთავრობის ფორმირებისთვის მზადყოფნას აცხადებს. „ჩვენ ყველაზე ძლიერი პარტია ვართ და ჩვენი ამოცანა მთავრობის ფორმირებაა. რა თქმა უნდა, ჩვენ იმედი გვქონდა უკეთესი შედეგების“, – აღნიშნა მერკელმა მხარდამჭერებთან შეხვედრის დროს. ანგელა მერკელის მეთაურობით „ქრისტიან დემოკრატიული კავშირი“ 32.9%-ით გერმანიის პარლამენტის არჩევნებში ლიდერობს.

გამარჯვების მიუხედავად, პარტიამ 1949 წლის შემდეგ ყველაზე ცუდი შედეგი აჩვენა. შესაძლოა ამომრჩევლებმა მსგავსი რეაგირება ლტოლვილებთან დაკავშირებით მერკელის „ღია კარის“ პოლიტიკაზე მოახდინეს, რომლის შედეგად გერმანიაში მილიონზე მეტი მიგრანტი ჩავიდა. ანგელა მერკელს სავარაუდო კოალიციური პარტნიორები ჯერჯერობთ არ დაუსახელებია. „ქრისტიან დემოკრატიულ კავშირთან“ სამთავრობო ალიანსის სურვილი უკვე გამოთქვეს „მწვანეებმა.“

გერმანიის „სოციალ-დემოკრტიულმა“ პარტიამ, რომელსაც მარტინ შულცი ხელმძღვანელობს, არჩევნებში 20.8% აიღო. შულცმა და პარტიის სხვა ლიდერებმა უკვე აღნიშნეს, რომ სოციალ-დემოკრატები სამთავრობო ალიანსში შესვლას არ გეგმავენ და დემოკრატიის გასაძლიერებლად ოპოზიციაში წავლენ. „ჩვენს მთავარ ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის ფედერალურ მიწაზე დამარცხების შემდეგ, ჩვენ ბუნდესტაგის არჩევნებშიც წავაგეთ“, – განაცხადა შულცმა პარტიის შტაბში და არჩევნების დღეს გერმანიის „სოციალ-დემოკრატებისთვის“ მძიმე დღე უწოდა.

ბუნდესტაგში მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ პირველად შედის ულტრამემარჯვენე პარტია „ალტერნატივა გერმანიისთვის“, რომელიც მიგრაციული პოლიტიკის გამკაცრების ინიციატივით გამოდის, არ ემხრობა ევროს და რუსეთისთვის სანქციების მოხსნა სურს. პარტიამ არჩევნებში 13% აიღო. აღსანიშნავია, რომ აღმოსავლეთ გერმანიაში ულტრამემარჯვენე პარტიას თითქმის 23%-მა მისცა ხმა. პარტიის ლიდერები ამბობენ, რომ მსგავს შედეგს თავადაც არ ელოდნენ და გერმანიაში „პოლიტიკური მიწისძვრა“ მოხდა.

საერთო ჯამში ბუნდესტაგში ექვსი პარტია შევიდა. მათ შორის „თავისუფალი დემოკრატები“, „მემარცხენეები“ და „მწვანეები.“ არჩევნების შედეგების თანახმად, გერმანიის პარლამენტში ადგილების რაოდენობა 709-მდე გაიზრდება, სკამების რაოდენობა კი შემდეგნაირად გადანაწილდება: „ქრისტიან დემოკრატიული კავშირი“ – 246 (ადრე 311), „სოციალ-დემოკრატები“ – 153, „ალტერნატივა გერმანიისთვის“ – 94, „თავისუფალი დემოკრატები“ – 80, პოზიციები გაიმყარა „მემარცხენეების“ ფრაქციამ, რომელმაც 69 მანდატი მიიღო (ადრე 64), ფრაქცია „მწვანეები“ – 67 (ადრე 63).

შედეგების გამოცხადების შემდეგ, ანგელა მერკელს კოალიციური პარტნიორების ძებნა მოუწევს. უკვე ცნობილია, რომ ალიანსში არ მიიწვევენ ულტრამემარჯვენე პარტიას „ალტერნატივა გერმანიისთვის.“ გარდა ამისა, მერკელმა უნდა დაარწმუნოს მთელი ქვეყანა და შესაძლოა პარტიის ზოგიერთი წევრიც, რომ ყველაზე უკეთ უხელმძღვანელებს ქვეყანას. ეს იყო ხანგრძლივი და დამღლელი კამპანია. მართალია მერკელმა გაიმარჯვა, თუმცა შედეგი ტრიუმფით გამარჯვებას ნამდვილად არ ადასტურებს.

არჩევნების შედეგები ცხადყოფს, რომ ბუნდესტაგში მართვის სადავეების ასაღებად გამარჯვებულ „ქრისტიან დემოკრატების კავშირს“ კოალიცია მინიმუმ ორ პარტიასთან სჭირდება. შეიძლება გამოითქვას ვარაუდი, რომ გერმანიის კოალიციური მთავრობის ფორმირებას მერკელის პარტია „თავისუფალ დემოკრატებთან“ და „მწვანეებთან“ ერთად მოახდენს. მსგავსი თანამშრომლობის გამოცდილება აღნიშნულ პარტიებს უკვე აქვთ. მსგავსი კოალიცია არსებობს შლეზვიგ-ჰოლშტეინის ფედერალურ მიწაზე.

ისტორიაში 2017 წლის ბუნდესტაგის არჩევნები რამდენიმე მიზეზით შევა. პირველი, მიუხედავად იმისა, რომ ანგელა მერკელი გერმანიის კანცლერი მეოთხე ვადით გახდება, ეს მისი ყველაზე ცუდი შედეგია არჩევნებში. მეორე, „მემარჯვენე ნაციონალისტები“ ოფიციალურად გახდნენ გერმანიის პოლიტიკური ისტებლიშმენტის ნაწილი. ის, რაც ევროპის ბევრ ქვეყანაში დიდი ხანია ნორმა გახდა, ომის შემდგომ გერმანიაში წარმოუდგენელი იყო. ახლა უკვე ეს რეალობაა.

გერმანიაში ფედერალური არჩევნები ოთხ წელიწადში ერთხელ იმართება. 18 წელს ზემოთ ამომრჩეველთა რაოდენობა 61.5 მილიონს აღწევს. გერმანიის პარლამენტი შერეული სისტემით ფორმირდება. ადგილების ნახევარი ეკუთვნის ერთმანდატიან ოლქებში არჩეულ კანდიდატებს, რომლებმაც უბრალო უმრავლესობით მოიპოვეს გამარჯვება. ეს არის მაჟორიტარული სისტემით არჩევა. მანდატების მეორე ნახევარი კი ნაწილდება პარტიულ სიაში მოხვედრილ კანდიდატებზე იმის მიხედვით, თუ რამდენი ხმა აიღო პარტიამ არჩევნებზე.[8]

[1] Deutche Welle; German Bundesrat approves “burqa ban” for drives, beefs up road-race sanctions; By Jefferson Chase; 22.09.2017; available at: http://www.dw.com/en/german-bundesrat-approves-burqa-ban-for-drivers-beefs-up-road-race-sanctions/a-40642060

[2] CNN; Mattis target of failed Kabul airport rocket attack, Taliban says; By Euan McKirdy, Keith Allen and Ryan Browne; September 27, 2017; available at: http://edition.cnn.com/2017/09/26/politics/mattis-afghanistan/index.html

[3] AlJazeera; Saudi Arabia to allow women to drive; 27 September 2017; available at: http://www.aljazeera.com/news/2017/09/saudi-arabia-women-drive-170926190857109.html

[4] AlJazeera; HRW: Myanmar committing “crimes against humanity”; 26 September 2017; available at: http://www.aljazeera.com/news/2017/09/hrw-myanmar-committing-crimes-humanity-170926084344042.html

[5] The Guardian; Outcry as Azerbaijan police launch crackdown on LGBT community; By Shaun Walker; 28 September 2017; available at: https://www.theguardian.com/world/2017/sep/28/azerbaijan-police-crackdown-lgbt-community

[6] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; ახალი ამბები ქურთისტანის რეფერენდუმის შესახებ; 24-30 სექტემბერი; სტატიები ხელმისაწვდომია შემდეგ ბმულებზე: http://1tv.ge/ge/news/view/180934.html ; http://1tv.ge/ge/news/view/180775.html ; http://1tv.ge/ge/news/view/181452.html ; http://1tv.ge/ge/news/view/181426.html ; http://1tv.ge/ge/news/view/181007.html ; http://1tv.ge/ge/news/view/181460.html ; http://1tv.ge/ge/news/view/180606.html

[7] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; ე.წ. ისლამური სახელმწიფოს მებრძოლებმა აბუ ბაქრ ალ-ბაღდადის აუდიო მიმართვა გაავრცელეს; თამთა რუხაძე; 29.09.2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/181288.html

[8] საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი; არჩევნები გერმანიაში – ბერლინი ახალი პოლიტიკური გადანაწილების მოლოდინში; გივი ბარამიძე; 25.09.2017; ხელმისაწვდომია ბმულზე: http://1tv.ge/ge/news/view/180676.html

ეგვიპტე – ლგბტ პირების უფლებები და მდგომარეობა – ივნისი, 2017

„Amnesty International“ 2016/2017 წლების ანგარიშში ეგვიპტის შესახებ წერს, რომ 1961 წლის მე-10 კანონის მიხედვით, გარყვნილების ბრალდებით, აპატიმრებენ, აკავებენ და ასამართლებენ პირებს მათი რეალური თუ მიწერილი სექსუალური ორიენტაციისა და გენდერის საფუძველზე.[1]

„Freedom House“ 2017 წლის ანგარიშში ეგვიპტის შესახებ წერს, რომ ლგბტ პირები აწყდებიან მძიმე დევნას და მათი მდგომარეობა კიდევ უფრო მძიმდება პრეზიდენტ სისის რეჟიმის ქვეშ. ეგვიპტეში ერთსქესიანთა სექსუალური აქტივობა მკაფიოდ არაა აკრძალული და ამიტომ, ლგბტ პირების დასჯა ხდება პროსტიტუციისა და გარყვნილების ბრალდებებით. 2016 წლის აპრილში სასამართლომ გარყვნილების ბრალდებით 11 კაცს მიუსაჯა 3-დან 12 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთა. ამავე ანგარიშში წერია, რომ რეიდები და დაპატიმრებები გრძელდებოდა 2016 წლის განმავლობაში.[2]

„Human Rights Watch“ 2017 წლის ანგარიშში ეგვიპტის შესახებ წერს, რომ ქორწინების გარეშე სექსუალური ურთიერთობა დასჯადია. 2013 წლიდან ხელისუფლება ატარებს კამპანიას, რათა დააშინოს და დაიჭიროს ლესბოსელები, გეები, ბისექსუალები და ტრანსგენდერები; მათ შორის ხდება სოციალური მედია აპლიკაციის გამოყენებით მახის დაგებით დაჭერა.

საკონსულტაციო ჯგუფის „Solidarity With Egypt LGBTQ+“ ინფორმაციით, 2013 წლის ბოლოდან 2016 წლის ნოემბრამდე 114 სისხლის სამართლის გამოძიება დადასტურდა, რომელიც მიმართული იყო 274 ლგბტ პირის მიმართ; მათგან 66 მოიცავდა ხელისუფლების მიერ სოციალური მედიის გამოყენებას.[3]

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი 2017 წელს გამოქვეყნებულ ანგარიშში ეგვიპტის შესახებ წერს, რომ ერთსქესიანთა სექსუალური კავშირს კანონმდებლობა მკაფიოდ არ განსაზღვრავს დანაშაულად, მაგრამ აძლევს პოლიციას უფლებას, დააპატიმროს ლესბოსელები, გეები, ბისექსუალები, ტრანსგენდერები და ინტერსექსები ისეთი ბრალდებებით, როგორიცაა „გარყვნილება“, „პროსტიტუცია“ და „რელიგიის სწავლებების შებღალვა“ და აწესებს სასჯელს 10 წლამდე პატიმრობის სახით. ადგილობრივი უფლებადამცველი ჯგუფის ინფორმაციით, აღნიშნული ბრალდებით 2013 წლიდან მოყოლებული მინიმუმ 250 დაპატიმრებას ჰქონდა ადგილი. ხელისუფლება არ იყენებს ანტიდისკრიმინაციულ კანონს ლგბტ პირების დასაცავად. ლგბტ საზოგადოება განიცდის სერიოზულ სოციალურ სტიგმას და დისკრიმინაციას. ანგარიშში წერია, რომ სექსუალური ორიენტაციის ან გენდერის ნიადაგზე დასაქმებისას, სამსახურში, განსახლებისას, განათლებაზე ან ჯანდაცვაზე წვდომისას დისკრიმინაციის შესახებ ინფორმაცია ვერ იქნა მოპოვებული. აქვე აღნიშნულია, რომ პოტენციური დისკრიმინაციის წინააღმდეგ მთავრობის მხრიდან რაიმე ქმედებას ადგილი არ ჰქონია.

ამავე ანგარიშში ნათქვამია, რომ 2016 წელს ლგბტი პირების წინააღმდეგ ძალადობის მცირე რაოდენობის ინციდენტი დაფიქსირდა; აქვე აღნიშნულია, რომ დაპატიმრების რისკმა და შიშმა შეამცირა დანაშაულის გაცხადების ფაქტები და გაზარდა თვითცენზურა. მთავრობას აქვს უფლებამოსილება, რომ გააძევოს ქვეყნიდან ან არ შეუშვას ქვეყნის ტერიტორიაზე ჰომოსექსუალი უცხოელი. ხელისუფლება იყენებს სოციალურ მედიას, გაცნობა-პაემნის ვებ-გვერდებს და სატელეფონო აპლიკაციებს, რომ მახეში გააბან პირები, ვიზეც აქვთ ეჭვი, რომ ჰომოსექსუალები არიან.

2016 წლის 24 აპრილს აგოუზას ნაკლებად მძიმე დანაშაულთა სასამართლომ 11 პირი დამნაშავედ ცნო გარყვნილებაში და სამ მათგანს 11-12 წლით, სამს 9 წლით, ერთს 6 წლით და ოთხს 3 წლით პატიმრობა მიუსაჯა. ადგილობრივი უფლებადამცველი ორგანიზაციის თქმით, აღნიშნული წარმოადგენდა პოლიციის ორკესტრირებულ კამპანიას ლგბტი პირების წინააღმდეგ. 29 მაისს სააპელაციო სასამართლომ ერთერთი ბრალდებული გაამართლა და დანარჩენების სასჯელის ვადა ერთ წლამდე შეამცირა.

2016 წლის იანვარში გაამართლეს სატელევიზიო წამყვანი მონა ირაქი, რომელსაც ბრალად ედებოდა „გარყვნილებისა“ და „უხამსი საჯარო ქმედების“ ბრალდებით დაკავებული 26 პირის მიმართ ცილისწამება. 2014 წელს პოლიციამ რეიდი განახორციელა ქაიროში მდებარე ტრადიციულ აბანოში, რომელიც ცნობილია როგორც „ჰამამი“ (hammam) და დააპატიმრა აღნიშნული პირები; თუმცა, მოგვიანებით, 2015 წლის იანვარში, ნაკლებად მძიმე დანაშაულთა სასამართლომ 26-ვე მათგანი გაამართლა. მონა ირაქმა სოციალურ ქსელში „Facebook“ გამოაქვეყნა ფოტოები, სადაც ასახული იყო ნარკოტიკული ზემოქმედების ქვეშ მყოფი მამაკაცები ჰამამის მიმდებარედ და 2015 წლის ნოემბერში დადანაშაულებულ იქნა ცრუ ინფორმაციის გავრცელებაში. მოგვიანებით იგი ქაიროს სასამართლომ გაამართლა.

ამავე ანგარიშში ნათქვამია, რომ ხელისუფლება გარყვნილების ბრალდებით დაპატიმრებულებს აიძულებს ანალურ კავშირს.[4]

[1] Amnesty International, Amnesty International Report 2016/17 – Egypt, 22 February 2017, available at:

[accessed 30 June 2017]

[2] Freedom House, Freedom in the World 2017 – Egypt, 15 April 2017, available at:

[accessed 30 June 2017]

[3] Human Rights Watch, World Report 2017 – Egypt, 12 January 2017, available at:

[accessed 30 June 2017]

[4] United States Department of State, 2016 Country Reports on Human Rights Practices – Egypt, 3 March 2017, available at:

[accessed 30 June 2017]