დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 24-30 ნოემბერი, 2018

ნიგერის რესპუბლიკაში შეიარაღებულმა დაჯგუფებამ 15 გოგო გაიტაცა – ინციდენტი ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ნიგერიის საზღვართან ახლოს, დიფას რეგიონის ქალაქ ტოუმოურში მოხდა. ერთერთი ვერსიით, გოგოები დაახლოებით 50-კაციანმა შეიარაღებულმა დაჯგუფებამ გაიტაცა და ქალაქის ცენტრიდან 9 კილომეტრის დაშორებით მდებარე სოფელში გადამალა. 22 ნოემბერს, სავარაუდოდ ბოკო ჰარამის მებრძოლებმა ფრანგულ კომპანიაში დასაქმებული 8 ადამიანი მოკლეს.[1]

სირიის კრიზისი – სირიის ქალაქ ალეპოში მომწამვლელი ქლორის ჭურვებით 100 ადამიანზე მეტი დაზარალდა. აკრძალული იარაღის გამოყენების შედეგად 9 ადამიანი დაიღუპა. ქიმიური იარაღის გამოყენებაში სირიამ და რუსეთმა ამბოხებულები დაადანაშაულეს. გაეროს ცნობით, სირიაში ომის დაწყებიდან დღემდე ქიმიური იარაღი 30-ჯერ გამოიყენეს.[2]

სირიის პრეზიდენტმა ბაშარ ასადმა თანამდებობიდან 9 მინისტრი გადააყენა. თანამდებობები დატოვეს შსს, განათლების, უმაღლესი განათლების, წყლის რესურსების, ვაჭრობის, მშენებლობის, მრეწველობის, კავშირგაბმულობისა და ტურიზმის მინისტრებმა. ცნობილია, რომ შს მინისტრის პოსტს ბრიგადის გენერალი მუჰამედ ჰალედ რაჰმონი დაიკავებს. როტაციის მიზეზები უცნობია.[3]

ვითარება ავღანეთში – აშშ-ში ავღანეთის ელჩად ქალი დაინიშნა. ეს პირველი შემთხვევაა, როდესაც შეერთებულ შტატებში ავღანეთის ელჩად ქალი დაინიშნა. როია რაჰმანი ავღანეთში გამოცდილ დიპლომატად ითვლება. ის ადრე დიპლომატიურ მისიას ინდონეზიაში ასრულებდა. მისი წინამორბედი ავღანეთის ეროვნული უსაფრთხოების სამსახურში დანიშნეს.[4]

ფაჰარის პროვინციაში თალიბანი პოლიციელთა კოლონას დაესხა თავს. ინციდენტის შედეგად 20 სამართალდამცველი დაიღუპა. პროვინციის საბჭოს წევრის თქმით, ოთხი პოლიციელი, მათ შორის ფაჰარის პოლიციის უფროსის მოადგილე დაიჭრა.[5]

ქაბულის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ქალაქ ღაზნისთან მომხდარი აფეთქების შედეგად სამი ამერიკელი სამხედრო დაიღუპა. ინციდენტის შედეგად ასევე დაშავდა სამი ამერიკელი სამხედრო და ერთი სამოქალაქო კონტრაქტით მყოფი ამერიკელი.[6]

ჰელმანდის პროვინციაში თალიბების პოზიციებზე ავია იერიში განხორციელდა. იერიშის შედეგად 16 თალიბი მებრძოლი დაიღუპა. ინციდენტს 16 მშვიდობიანი მოქალაქეც ემსხვერპლა. გავრცელებული ცნობით, დაღუპულთა შორის ქალები და ბავშვებიც არიან.[7]

ქაბულში შეიარაღებული პირები ბრიტანეთის უსაფრთხოების სამსახურის კერძო კომპანიას დაესხნენ თავს. ინციდენტის შედეგად სულ მცირე 10 ადამიანი დაიღუპა და 19 დაშავდა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა თალიბანმა აიღო. შეიარაღებულ თავდასხმამდე ცოტა ხნით ადრე აფეთქება მოხდა. ავტომობილში დამონტაჟებული ბომბი უსაფრთხოების სამსახურის ბრიტანული კომპანიის „G4S“ შენობასთან მოხდა. აფეთქება იმდენად ძლიერი იყო, რომ ახლომდებარე მაღაზიები, საცხოვრებელი სახლები და ქარხნები დააზიანა. ამის შემდეგ კი კომპანიის შენობაში რამდენიმე შეიარაღებული პირი შეიჭრა და ცეცხლი გახსნა.[8]

სომალიში ტერორისტულ თავდასხმას 10 ადამიანი ემსხვერპლა – შემთხვევა ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, მუდუგის რეგიონის ქალაქ გალკაიოში მოხდა. ალ-შაბაბის წევრებმა დანაღმული ავტომობილი სუფიზმის მიმდევართა ბანაკთან ააფეთქეს. დაღუპულთა შორის არიან სასულიერო პირები, მოზარდები და ქალები. ტერორისტული დაჯგუფება ალ-შაბაბი სომალიში თავდასხმებს ხშირად აწყობს; თუმცა, 2010 წლის შემდეგ დაჯგუფებამ ქვეყნის ძირითად ქალაქებზე კონტროლი დაკარგა. ალ-შაბაბის კონტროლი ამჟამად ვრცელდება მუდუგის რეგიონის მცირე დასახლებებზე, მაგრამ არა ქალაქ გალკაიოზე.[9]

იემენის კრიზისი – გაეროს მხარდაჭერილი იემენის სამშვიდობო მოლაპარაკებები სავარაუდოდ მომავალ კვირას შვედეთში გაიმართება. გაერო ცდილობს მხარეებს შორის მოლაპარაკებების რეჟიმი აღადგინოს. მოლაპარაკებები ამ თემაზე ბოლოს ჟენევაში სექტემბერში უნდა გამართულიყო, მაგრამ პროცესი ჩაიშალა. იემენში შეიარაღებული კონფლიქტი 2014 წლიდან მიმდინარეობს.[10]

ვითარება უკრაინაში – უკრაინის პრეზიდენტმა პეტრო პოროშენკომ საომარი მდგომარეობის გამოცხადებას მხარი დაუჭირა. უკრაინის შეიარაღებულ ძალებში სრული სამხედრო მზადყოფნა გამოცხადდა. უკრაინის რადამ ქვეყნის გარკვეულ რეგიონებში საომარი მდგომარეობის გამოცხადებას მხარი დაუჭირა. კერძოდ, საუბარია იმ ოლქებზე, რომლებიც რუსეთსა და დნესტრისპირეთის არაღიარებულ რესპუბლიკებს ესაზღვრება. სამხედრო მდგომარეობა 30 დღით გამოცხადდა. პარლამენტის მიღებულ დოკუმენტში წერია, რომ საპრეზიდენტო არჩევნები არ გადაიდება და 2019 წლის 31 მარტს ჩატარდება.

25 ნოემბერს რუსეთის ფედერალური უსაფრთხოების სამსახურის სასაზღვრო კონტროლის კატარღებმა  ქერჩის სრუტეში უკრაინულ ხომალდებს ცეცხლი გაუხსნეს, დაიჭრა ერთი ადამიანი. უკრაინის სამხედრო საზღვაო ძალების გიურზას კლასის დაჯავშნული ხომალდები ქერჩის სრუტისკენ დილით გადაადგილდებოდნენ. მათი მისია დანარჩენი სამი უკრაინული ხომალდის გამაგრება იყო, რომლებიც იმავე მიმართულებით დილის შვიდ საათზე გავიდნენ. რუსეთმა ეს საზღვრის დარღვევად და პროვოკაციად შეაფასა. უკრაინული მხარე ირწმუნება, რომ საარტილერიო კატერები – „ბორდიანსკი“ და „ნიკოპოლი“, ასევე საბუქსირე გემი „იანი კაპუ“ ოდესის პორტიდან მარიუპოლში გეგმურად გადადიოდნენ, რის შესახებაც წინასწარ იყო ცნობილი. რუსულმა გემმა კი ბუქსირი დააზიანა. უკრაინის საგარეო უწყებაში აცხადებენ, რომ რუსეთმა გაეროს საზღვაო წესი დაარღვია. ქერჩის სრუტე სამოქალაქო გემებისთვის უსაფრთხოების მიზნით დაიკეტა.[11]

[1] Reuters; Armed men kidnap 15 girls in southeastern Niger; 24 November, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-niger-kidnapping/armed-men-kidnap-15-girls-in-southeastern-niger-mayor-idUSKCN1NT09O?il=0

[2] Reuters; Scores poisoned in Aleppo gas attack, Syria and Russian blames rebels; By Ellen Francis; available at: https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-aleppo/more-than-100-injured-in-aleppo-in-insurgent-gas-attack-syrian-state-media-idUSKCN1NU0AM?il=0

[3] Syrian Arab News Agency; President al-Asad issues decree on Cabinet reshuffle; 26 November, 2018; available at: https://sana.sy/en/?p=152109&fbclid=IwAR2wp0mA2I2bdMxNjRp7mUT4TS60RcRo7GhCCYEBEpGBLg7yT4EQVozj-eY

[4] 1 TV News; Afghanistan appoints first female ambassador to US; 24 November, 2018; available at: http://www.1tvnews.af/en/news/afghanistan/36541-afghanistan-appoints-first-female-ambassador-to-us

[5] იმედის ახალი ამბები; ავღანეთში თალიბანის თავდასხმას სულ ცოტა 20 პოლიციელი ემსხვერპლა; 26 ნოემბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/86975/avganetshi-talibanis-tavdaskhmas-sul-tsota-20-politsieli-emskhverpla

[6] Fox News; 3 US service members killed in Afghanistan roadside bomb blast; deadliest incident this year; By Lucas Tomlinson, Ryan Gaydos; 28 November, 2018; available at: https://www.foxnews.com/world/3-us-service-members-killed-in-afghanistan-roadside-bomb-blast-officials-say

[7] Pajhwor Afghan News; 32 killed, half of them civilians, in Helmand airstrike; By Zainullah Stanikzai; 28 November, 2018; available at: https://www.pajhwok.com/en/2018/11/28/32-killed-half-them-civilians-helmand-airstrike

[8] Euronews; Kabul: Taliban attack on British security compound kills at least 10; By Darin Graham; 29 November, 2018; available at: https://www.euronews.com/2018/11/29/kabul-taliban-attack-on-british-security-compound-kills-at-least-10

[9] Al Jazeera; Somalia: Sufi scholar, followers killed in al-Shabab attack; 26 November, 2018; available at: https://www.aljazeera.com/news/2018/11/somalia-sufi-scholar-followers-killed-al-shabab-attack-181126053348923.html

[10] Reuters; Prospects grow for Yemen talks in Sweden next week; By Mohammed Ghobari; 29 November, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-yemen-security/yemens-peace-talks-to-start-in-sweden-next-week-british-envoy-idUSKCN1NY0UB?il=0

[11] იმედის ახალი ამბები; პოროშენკომ საომარი მდგომარეობის გამოცხადებას მხარი დაუჭირა; 26 ნოემბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/86954/poroshenkom-saomari-mdgomareobis-gamotskhadebas-mkhari-dauchira

უკრაინაში არმიის სრული სამხედრო მზადყოფნა გამოცხადდა; 26 ნოემბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/86965/ukrainashi-armiis-sruli-samkhedro-mzadkopna-gamotskhadda

უკრაინის რადამ რუსეთთან მოსაზღვრე რეგიონებში საომარი მდგომარეობა გამოაცხადა; 26 ნოემბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/87113/ukrainis-radam-rusettan-mosazgvre-regionebshi-saomari-mdgomareoba-gamoatskhada

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 8-15 ნოემბერი, 2018

იდლიბის ბუფერულ ზონაში ასადის სამთავრობო ძალებმა ოპოზიციური ძალების 22 მებრძოლი მოკლეს – ბრძოლა მას შემდეგ დაიწყო, რაც ასადის რეჟიმის მხარდამჭერები ჰამას პროვინციის ჩრდილოეთით შეიჭრნენ. ამ ტერიტორიას აქამდე დაჯგუფება ჯაიშ ალ-იზა მართავდა.[1]

თურქეთში ჟურნალისტი ერდოღანის შეურაცხყოფისთვის გაასამართლეს – ჰუსნი მაჰალის 4 წლით და 1 თვით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა. ჟურნალისტმა თურქეთი სირიაში ტერორისტების მხარდაჭერაში დაადანაშაულა, რისთვისაც მას 1 წელი და 8 თვე მიუსაჯეს. სასჯელის დანარჩენი ჟურნალისტს ქვეყნის ლიდერის კრიტიკისა და შეურაცხყოფისთვის მიუსაჯეს.[2]

ტერაქტი სომალიში – მოგადიშუში სამი ავტომობილის აფეთქებას 52 ადამიანი ემსხვერპლა. დაშავებულია 100-მდე პირი, მათ შორის ჟურნალისტებიც არიან. აფეთქება სასტუმროსთან „Sahafi“ ახლოს მოხდა, რომელიც სომალის საგამოძიებო დეპარტამენტთან ახლოს მდებარეობს. თავდასხმისას პოლიციელებმა ხუთი ტერორისტი მოკლეს. ტერაქტზე პასუხისმგებლობა ალ-შაბააბმა აიღო.[3]

კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში ებოლას უკვე 200-ზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა – ვაქცინაციის პროგრამა ჯერჯერობით მხოლოდ 25 ათას ადამიანს შეეხო. სამედიცინო ჯგუფები, რომელთაც ვაქცინაცია უნდა ჩაატარონ, ხშირად ამბოხებულთა თავდასხმის სამიზნეები ხდებიან.[4]

ვითარება ავღანეთში – აფეთქების შედეგად კოჰსანის ოლქის გუბერნატორი ჰაჯი ამირ ჰაფბალა დაიღუპა. აფეთქება მისივე ოფისში მოხდა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[5]

ქაბულში თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი აიფეთქა, რასაც სულ მცირე ექვსი ადამიანი შეეწირა, რვა კი დაშავდა. შემთხვევა აქციის დროს მოხდა. ადამიანები ქვეყანაში უსაფრთხო გარემოს არ არსებობას და თალიბების მიერ შიიტებზე თავდასხმებს აპროტესტებდნენ. პოლიციის ინფორმაციით, თვითმკვლელი ხალხმრავალ ადგილამდე არ მიუშვეს, თორემ მსხვერპლი უფრო დიდი იქნებოდა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა ისლამურმა სახელმწიფო აიღო.[6]

თალიბანის თავდასხმებმა ავღანეთის დასავლეთ პროვინციაში, მთლიანობაში, სულ მცირე 30 ავღანელი ჯარისკაცი იმსხვერპლა. ინფორმაცია ქვეყნის ძალოვანმა სტრუქტურამ გაავრცელა.[7]

თვითაღიარებულ დონეცკსა და ლუგანსკში არჩევნები გაიმართა – უკრაინის აღმოსავლეთში, დონეცკის და ლუგანსკის ე.წ. სახალხო რესპუბლიკების მეთაურების არჩევნებში ლიდერობენ დენის პუშილინი და ლეონიდ პასეჩნიკი – ამის შესახებ რუსული საინფორმაციო სააგენტოები წერენ თვითგამოცხადებული რესპუბლიკების ე.წ. საარჩევნო კომისიებზე დაყრდნობით. უკრაინის მიერ უკანონოდ გამოცხადებული არჩევნების წინასწარი შედეგებით, დონეცკის ე.წ. სახალხო რესპუბლიკის მეთაურის მოვალეობის შემსრულებელს, პუშილინს ხმა მისცა 61,5%-მა და ლუგანსკის ე.წ. სახალხო რესპუბლიკის მეთაურის მოვალეობის შემსრულებელს, პასეჩნიკს 63%-მა. უკრაინის პროკურატურამ კენჭისყრის ორგანიზატორთა წინააღმდეგ სისხლის სამართლის საქმე აღძრა ქვეყნის ტერიტორიული მთლიანობის ხელყოფის მუხლით, რომელიც სამუდამო პატიმრობას ითვალისწინებს. დონეცკის და ლუგანსკის ე.წ. სახალხო რესპუბლიკებში არჩევნების ჩატარება დაგმეს ევროკავშირმა, ნატომ და აშშ-მა.

ომი დონბასში 2014 წელს დაიწყო. მხარეებს შორის, საერთაშორისო შუამავლების მონაწილეობით, 2014 წლის სექტემბერში ხელი მოეწერა მინსკის შეთანხმებას ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ. მოგვიანებით, 2017 წელს ხელი მოეწერა კიდევ ერთ შეთანხმებას, რომელიც, თავდაპირველი ჩანაფიქრით, დეკემბრის ბოლოს უნდა ამოქმედებულიყო. თუმცა, დღემდე ორივე მხარე ერთმანეთს ადანაშაულებს ცეცხლის განახლებაში. აღმოსავლეთ უკრაინაში მთავრობის ჯარებსა და სეპარატისტებს შორის კონფლიქტმა 2014 წლის შემდეგ 10300-ზე მეტი ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა და ასობით ათასი ადამიანი აქცია დევნილებად.[8]

[1] Daily Sabah; Assad regime attack kills 23 opposition forces in Syria’s Idlib buffer zone; 09 November, 2018; available at: https://www.dailysabah.com/syrian-crisis/2018/11/09/assad-regime-attack-kills-23-opposition-forces-in-syrias-idlib-buffer-zone-monitor

[2] SANA – Syrian Arab News Agency; Turkish court hands down prison sentences for SANA correspondents in Turkey; 08 November, 2018; available at: https://www.sana.sy/en/?p=150621

[3] CNN; Death toll in Mogadishu car bombing rises to 52; By Omar Nor and Bukola Adebayo; 12 November, 2018; available at: https://edition.cnn.com/2018/11/12/africa/mogadishu-bomb-death-toll-intl/index.html

[4] BBC; DR Congo Ebola outbreak worst in country’s history; 11 November, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-africa-46167340

[5] იმედის ახალია ამბები; ავღანეთში აფეთქებისას გუბერნატორი დაიღუპა; 10 ნოემბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/84915/avganetshi-apetqebisas-gubernatori-daigupa

[6] Fox News; ISIS claims responsibility for suicide attack in Afghanistan; By Kitty Logan; 13 November, 2018; available at: https://www.foxnews.com/world/isis-claims-responsibility-for-bomb-attack-in-afghanistan

[7] Reuters; Taliban attacks in western Afghanistan kill at least 30 security forces; 15 November, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-attack/taliban-attacks-in-western-afghanistan-kill-at-least-30-security-forces-idUSKCN1NK10E?il=0

[8] იმედის ახალია ამბები; დონბასისა და ლუგანსკის თვითგამოცხადებულ რესპუბლიკებში ე.წ. არჩევნების წინასწარი შედეგები გამოქვეყნდა; 12 ნოემბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/85101/donbasisa-da-luganskis-tvitgamotskhadebul-respublikebshi-ets-archevnebis-tsinastsari-shedegebi-gamoqveknda

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 16-23 სექტემბერი, 2018

2011 წლის შემდეგ პირველად სირიაში ადგილობრივი არჩევნები ჩატარდა – 2011 წლის შემდეგ პირველად, 16 სექტემბერს, სირიაში თვითმმართველობის არჩევნები ჩატარდა. ბაშარ ასადის ხელისუფლების მიერ კონტროლირებად რეგიონებში საარჩევნო უბნები ადგილობრივი დროით, 07:00 საათზე გაიღო. ადგილობრივ ადმინისტრაციულ საბჭოებში 18 478 ადგილის დასაკავებლად 40 ათასზე მეტი კანდიდატი იბრძოდა. ქვეყანაში 6 500-ზე მეტი საარჩევნო უბანი ფუნქციონირებდა. სირიის სახელმწიფო ტელევიზიამ გაავრცელა კადრები, როგორ იდგნენ საარჩევნო ყუთებთან ამომრჩევლები დამასკოში, ტარტუსსა და ლატაკიაში. კანდიდატთა უმეტესობა სირიის მმართველი ძალის, არაბთა სოციალისტური აღორძინების პარტიის წევრი იყო. არჩევნებში მონაწილეობა ვერ მიიღო 5 მილიონზე მეტმა ლტოლვილმა და ექვს მილიონამდე იძულებით გადაადგილებულმა პირმა.[1]

იემენის კრიზისი – დასავლეთ იემენში, წითელი ზღვის სანაპიროზე, საპორტო ქალაქ ჰოდეიდაში ადგილობრივი რადიოს სადგურზე შეიარაღებულ საჰაერო თავდასხმას ოთხი ადამიანი ემსხვერპლა. ოთხივე რადიოს თანამშრომელი იყო. რეგიონში საუდის არაბეთის მიერ ჩამოყალიბებული კოალიციური ძალები და აჯანყებული ადგილობრივი ჰუსიტები ჰოდეიდაზე კონტროლის დასამყარებლად იბრძვიან. ქალაქს სტრატეგიული მდებარეობა აქვს, – გარდა საპორტო ფუნქციისა, ის წითელ ზღვას დედაქალაქთან, სანასთან აკავშირებს. ჯერჯერობით ორივე ქალაქს ჰუსიტები აკონტროლებენ.[2]

საერთაშორისო ორგანიზაციის „Save the Children“ ახალი ანგარიშის მიხედვით, იემენში ერთი მილიონი ბავშვი შიმშილის ზღვარზეა, რაც ქვეყანაში საკვებზე ფასის მატებისა და ეროვნული ვალუტის გაუფასურებითაა გამოწვეული. ეკონომიკური პრობლემების მიზეზი კი სამოქალაქო ომია. ანგარიშის მიხედვით, ვითარებას განსაკუთრებით ამძიმებს იემენის დასავლეთით, საპორტო ქალაქ ჰოდეიდაში მიმდინარე საბრძოლო მოქმედებები, საიდანაც ქვეყნის მოსახლეობის 2/3-ს ჰუმანიტარული დახმარება მიეწოდება. „მილიონობით ბავშვმა არ იცის, როდის, – ან საერთოდ, მიიღებს თუ არა შემდეგ საკვებს. ჩრდილოეთ იემენის ერთერთ საავადმყოფოში სტუმრობისას ვნახეთ ბავშვები, რომლებიც შიმშილისგან იმდენად დასუსტებულები არიან, რომ ტირილიც აღარ შეუძლიათ. ეს ომი კლავს იემენის მთელ მომავალ თაობას“ – წერია ანგარიშში. სექტემბრის დასაწყისში ორგანიზაციამ გამოაქვეყნა მონაცემები, რომლის მიხედვითაც, წლის ბოლომდე, შიმშილის გამო, შეიძლება 36 ათასზე მეტი ბავშვი დაიღუპოს.

იემენში მთავრობასა და შიიტ ჰუსიტებს შორის შეიარაღებული დაპირისპირება 2014 წელს დაიწყო. ბოლო დროს მხარეები სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი, საპორტო ქალაქ ჰოდეიდასთავის იბრძვიან. გაეროს მონაცემებით, იემენში კონფლიქტს 10 ათასამდე ადამიანი ემსხვერპლა, გარდაცვლილთა ორი მესამედი სამოქალაქო პირია. გაერომ ცოტა ხნის  წინ გამოაქვეყნა ანგარიში, რომლის თანახმადაც 2017 წელს მსოფლიოში 821 მილიონი ადამიანი – ყოველი 9 ადამიანიდან ერთი – საკვების უკმარისობას განიცდიდა. ეს მაშინ, როდესაც ასეთი ადამიანების რაოდენობა 2016 წელს 815 მილიონი იყო. შიმშილის უმთავრეს მიზეზად კლიმატის ცვლილება და შეიარაღებული კონფლიქტები სახელდება.[3]

ვითარება ავღანეთში – ავღანეთის ორ პროვინციაში „თალიბანის“ თავდასხმას, სულ მცირე, 15 პოლიციელი ემსხვერპლა. ინფორმაციას ადგილობრივი მთავრობა ავრცელებს. მედიის ინფორმაციით, შეტაკებას პოლიცელებთან ერთად რადიკალური დაჯგუფების რამდენიმე წევრიც ემსხვერპლა. არიან დაშავებულებიც.[4]

ავღანეთში, ფარიაბის პროვინციაში, აფეთქებისას 8 ბავშვი დაიღუპა, 6 კი დაიჭრა. ისინი პოლიციის შენობასთან ახლოს თამაშობდნენ, რა დროსაც შენობაში აფეთქება მოხდა. ადგილობრივი პოლიცია შენობის დანაღმვაში თალიბანს ადანაშაულებს, რადგან გასულ კვირაში ეს ტერიტორია თალიბების კონტროლის ქვეშ მოექცა. დაღუპულთა და დაშავებულთა ასაკი 6-დან 12 წლამდეა. ორ ბავშვს კიდურების ამპუტაცია დასჭირდა.[5]

ტერაქტი ირანში – ირანში, სამხედრო აღლუმზე განხორციელებულ თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა ტერორისტულმა დაჯგუფება ისლსამურმა სახელმწიფომ აიღო. თუმცა დაჯგუფებას რაიმე მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა, რომ ტერაქტი ნამდვილად მათი მოწყობილია, არ გაუვრცელებია. ბოლო მონაცემებით, სამხედრო აღლუმზე თავდასხმას სულ მცირე 25 ადამიანი ემსხვერპლა. დაღუპულთა შორის ჯარისკაცებთან ერთად რიგითი მოქალაქეებიც არიან. დაჭრილია 50-ზე მეტი ადამიანი. მათ შორის ერთი ბავშვია. ადგილობრივი მედიის ინფორმაციით, ბოროტმოქმედებმა სროლა ერთერთი დასასვენებლი პარკის მიმდებარე ტერიტორიიდან დაიწყეს, რის შემდეგაც ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის წევრებმა საპასუხო ცეცხლი გახსნეს. ისლამური სახელმწიფოს მიერ ორგანიზებული მასშტაბური ტერაქტი, თეირანში ბოლოს 2017 წელს მოხდა.[6]

ისლამისტების თავდასხმა კონგოში – კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ჩრდილოეთ ნაწილში თავდასხმას სულ მცირე 16 ადამიანი ემსხვერპლა, 8 კი დაშავდა. შემთხვევა კივუს პროვინციაში მოხდა. წინასწარი ცნობით, თავდასხმის უკან ისლამური დაჯგუფების „დემოკრატიული ძალების ალიანსის“ მებრძოლები დგანან. დაღუპულთა შორის 12 მშვიდობიანი მოქალაქეა.[7]

[1] Al Jazeera; Syrians in government areas vote in first local polls since 2011; 17 September, 2018; available at: https://www.aljazeera.com/news/2018/09/syrians-government-areas-vote-local-polls-2011-180916103650940.html

[2] Reuters; Saudi-led air strike kills four at Yemen radio station, U.N. intensifies diplomacy; 16 September, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-yemen-security-hodeidah/air-strike-kills-four-at-radio-station-in-yemens-hodeidah-residents-medics-idUSKCN1LW0BP?feedType=RSS&feedName=worldNews&utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed%3A+Reuters%2FworldNews+%28Reuters+World+News%29

[3] BBC; Yemen conflict: A million more children face famine, NGO warns; 19 September, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-45568669

[4] Gulf News; 15 cops killed in Taliban attacks in Afghanistan; 17 September, 2018; available at: https://gulfnews.com/news/asia/afghanistan/15-cops-killed-in-taliban-attacks-in-afghanistan-1.2279214

[5] BBC; Afghan children killed in police station bomb blast; 22 September, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-45611398

[6] Reuters; Islamic State claims Iran military parade attack, no evidence provided; 22 September, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-iran-military-attack-is/islamic-state-claims-iran-military-parade-attack-no-evidence-provided-idUSKCN1M20JH?il=0

[7] Al Jazeera; DR Congo: Rebels carry out deadly attack in Beni city; 23 September, 2018; available at: https://www.aljazeera.com/news/2018/09/dr-congo-rebels-carry-deadly-attack-beni-city-180923112006160.html

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 1-7 სექტემბერი, 2018

ვითარება ავღანეთში – ზაბულის პროვინციაში თალიბანის მაღალი რანგის მეთეურები მოკლეს. მულაჰ ასადსა და მულაფ სანგალთან ერთად, ავიაგამანადგურებლების შეტევის დროს, მოძრაობის კიდევ რამდენიმე წევრი დაიღუპა.[1]

ავღანეთის სამხრეთ ნაწილში დაუდგენელი პირები 3 სკოლას დაესხნენ თავს. შემთხვევა პაკტიკას პროვინციაში მოხდა. ადგილობრივების ცნობით, ერთერთი სკოლის ტერიტორიაზე ჭურვი ჩამოვარდა, დანარჩენ 2-ს კი ყუმბარები ესროლეს. დაღუპულთა დადაშავებულთა შესახებ ცნობები არ გავრცელებულა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[2]

საერთაშორისო კოალიციამ ავღანეთში „ისლამური სახელმწიფოს“ ერთერთი ლიდერი მოკლა. ვილაიათ ხორასანი, იგივე აბუ საად ორაკზაი ნანგაჰარის პროვინციაში საჰაერო იერიშის დროს დაიღუპა.[3]

„თალიბანის“ ერთერთი ლიდერი ჯალალედინ ჰაქანი ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ გარდაიცვალა. ის ავღანეთში დაკრძალეს. ჯალალედინ ჰაქანმა „თალიბანის“ ერთერთი ყველაზე საშიში დანაყოფი, ჰაქანის ქსელი შექმნა. დაჯგუფებას ის 70-იან წლებში შეუერთდა. 90-იანი წლებიდან, მას შემდეგ რაც ავღანელმა ჯიჰადისტებმა ძალაუფლება ჩაიგდეს ხელში, ჰაქანმა მინისტრის პოსტი დაიკავა და დაჯგუფების მმართველთა საბჭოს წევრიც გახდა. ჰაქანის ქსელი ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა 2012 წელს ტერორისტულ ორგანიზაციად გამოაცხადა. ამ დროისთვის ჯგუფს მისი შვილი, სირაჯუდინ ჰაქანი მეთაურობს.[4]

ქაბულში თვითმკვლელი ტერორისტის აფეთქებას სულ მცირე 20 ადამიანი ემსხვერპლა, 70-მდე კი დაიჭრა. არსებული ინფორმაციით, ქაბულის შიიტურ უბანში ორი აფეთქება 5 ოქტომბერს საღამოს საათებში მოხდა; აფეთქებას, ასევე, ორი ჟურნალისტი ემსხვერპლა – 28 წლის სამინ ფარამარზი და 23 წლის რამიზ აჰმადი. ტერაქტზე პასუხისმგებლობა „ისლამურმა სახელმწიფომ“ აიღო. 2018 წელს ყველაზე მეტი ჟურნალისტი ავღანეთში დაიღუპა. მხოლოდ ამ წელში, ავღანეთში აფეთქებებსა და ძალადობას 10 ჟურნალისტი შეეწირა, ბოლო ინციდენტს კი კიდევ ორი ემსხვერპლა.[5]

ავღანეთის ჩრდილო-დასავლეთით, თალიბანის თავდასხმას 11 ავღანელი ჯარისკაცი ემსხვერპლა. შეტაკება ბადღის პროვინციაში მოხდა, რა დროსაც ასევე 13 ექსტრემისტი დაიღუპა. ამავე დღეს ექსტრემისტებმა ტახარის პროვინციაში პოლიციის ერთერთ განყოფილებაზე მიიტანეს იერიში, რასაც რვა პოლიციელი ემსხვერპლა. ხელისუფლების ცნობით, თალიბებმა ერთი პოლიციელი ტყვედ აიყვანეს.[6]

სირიაში ომს ერთ თვეში 400-მდე მშვიდობიანი მოქალაქი ემსხვერპლა – მათ შორის 66 ბავშვია. სირიის ადამიანის უფლებათა ქსელის (SNHR) ინფორმაციით, 36 ადამიანი ასადის რეჟიმის მთავარი მხარდამჭერის, რუსეთის შეიარაღებულმა ძალებმა იმსხვერპლა, სირიის სამთავრობო ძალების თავდასხმის გამო 239 ადამიანი დაიღუპა, 100-ზე მეტი ადამიანია დაღუპული ტერაქტებისას. ამავე ანგარიშის მიხედვით, იანვრიდან დღემდე სირიაში 6 036 ადამიანია დაღუპული. სირიის ომში, 2011 წლიდან ამ დრომდე 350 ათასზე მეტი ადამიანია მოკლული.[7]

ერაყში მიტინგზე პოლიციასთან შეტაკებისას 1 ადამიანი დაიღუპა და 25 დაშავდა – ერაყის ერთერთი მთავარი პორტი, რომელიც ქალაქ ბასრაში მდებარეობს, ქალაქში არსებული მასობრივი შეტაკებების გამო დროებით დაიკეტა. ბასრას სამხრეთით აქციის მონაწილეები და პოლიციელები ერთმანეთს ფიზიკურად დაუპირისპირდნენ, რა დროსაც 1 ადამიანი დაიღუპა, 25 კი დაშავდა. ერაყის სამხრეთ ნაწილში, რომელიც ძირითადად შიიტებით არის დასახლებული, პროტესტის ტალღა რამდენიმე კვირაა გრძელდება. ისინი აპროტესტებენ ინფრასტრუქტურის და ელექტროენერგიის არარსებობას, ასევე კორუფციას. 2-მილიონიანი ქალაქის მოსახლეობა უწყლობასაც უჩივის და ამბობს, რომ მათ სახლებში მარილიანი წყალი მოდის.[8]

იემენში ეკონომიკური მდგომარეობის გაუარესებას აქციებით აპროტესტებენ – იემენში, ქალაქ ადენში ასობით დემონსტრანტი ქვეყანაში ეკონომიკური მდგომარეობის გაუარესებას და ვალუტის გაუფასურებას აპროტესტებს. მომიტინგეებმა ქალაქის სამხრეთით გადაკეტეს ძირითადი საავტომობილო გზები და საბურავები დაწვეს. აქციების შედეგად ქალაქში მაღაზიები და სახელმწიფო სტრუქტურების ნაწილი დაიკეტა. იემენური რიალი დოლარის მიმართ სამოქალაქო ომის შემდეგ სულ უფრო უფასურდება. ფულის გაუფასურებამ მთელი რიგი სამომხმარებლო პროდუქცია გააძვირა და ის ქვეყნის მოსახლეობის ნაწილისთვის ხელმიუწვდომელი გახადა.[9]

ტერაქტი სომალიში – სომალის დედაქალაქის, მოგადიშუს ცენტრში აფეთქების შედეგად მსხვერპლთა რაოდენობა 6-მდე გაიზარდა. მათ შორის სამი ჯარისკაცია, რომლებიც ტერორისტის ავტომობილის შეჩერებას შეეცადნენ. კიდევ სამი დაღუპული კი ბავშვია. ტერორისტი მანქანით შეეცადა გაერღვია საგუშაგო, თუმცა სამართალმდაცველებმა მისი შეკავება შეძლეს, მაგრამ ისინი ადგილზე დაიღუპნენ. აფეთქების შედეგად, დაინგრა ახლომდებარე სკოლა, დაზიანდა შენობები, მათ შორის, მეჩეთიც. ბოლო მონაცემებით, ტერაქტის შედეგად 11 ადამიანი დაშავდა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა ტერორისტულმა დაჯგუფება ალ-შაბაბმა აიღო.[10]

საუდის არაბეთში სოციალურ ქსელში რელიგიურ თემაზე ხუმრობა დასჯადი ხდება – რელიგიურ თემაზე ქილიკობის გამო, ადამიანი შესაძლოა ციხეში 5 წლის ვადით ჩასვან. ამის შესახებ საუდის არაბეთის პროკურატურის განცხადებაში წერია. „სოციალურ ქსელებში იმ შინაარსის შექმნა და გავრცელება, რომელიც მიზნად ისახავს საზოგადოებრივი წესრიგის, რელიგიური ფასეულობების და ზნეობრივი ნორმების დაცინვას ან ძირის გამოთხრას, კიბერდანაშაულად განიხილება“, – ნათქვამია განცხადებაში. 2012 წელს საუდის არაბეთში ვებგვერდ „საუდის არაბეთის ლიბერალური ქსელის“ დამფუძნებელი  ქვეყანაში სასულიერო პირებისა და სასულიერო პოლიციის კრიტიკისთვის დააპატიმრეს. მას 10-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს.[11]

ინდოეთში ჰომოსექსუალების კავშირი სისხლის სამართლის დანაშაული აღარ იქნება – ინდოეთის უზენაესმა სასამართლომ ისტორიული გადაწყვეტილება მიიღო – ჰომოსექსუალების სექსი სისხლის სამართლის დანაშაული აღარ იქნება. ახალი ვერდიქტი აუქმებს წინა დადგენილებას, რომელიც კოლონიალიზმის პერიოდში მიიღეს. მის მიხედვით, გეების სექსუალური კავშირი გამოცხადებული იყო, როგორც „არაბუნებრივი ქცევის დანაშაული“. ბოლო წლების განმავლობაში ინდოეთში ჰომოსექსუალიზმის დეკრიმინალიზაციისთვის მრავალი ლგბტ ორგანიზაცია მუშაობდა.[12]

[1] Xinhua News; Airstrikes kill 2 Taliban commanders in Southern Afghanistan; 1 September, 2018; available at: http://www.xinhuanet.com/english/2018-09/01/c_137436028.htm

[2] Xinhua News; Militants attack 3 schools with hand grenades in E. Afghanistan; 2 September, 2018; available at: http://www.xinhuanet.com/english/2018-09/03/c_137441444.htm

[3] CNN; US confirms death of ISIS leaderin Afghanistan; By Ryan Browne, Eli Watkins and Sam Kiley; 3 September, 2018; available at: https://edition.cnn.com/2018/09/02/politics/isis-leader-killed-afghanistan/index.html

[4] The Guardian; Leader of Haqqani network in Afghanistan is dead, say Taliban; 4 September, 2018; available at: https://www.theguardian.com/world/2018/sep/04/jalaluddin-haqqani-leader-of-militant-haqqani-network-in-afghanistan-has-died-say-taliban

[5] CNN; Two journalists among 20 killed in wrestling club blasts in Kabul; By Ehsan Popalzai and Bard Wilkinson; 6 September, 2018; available at: https://edition.cnn.com/2018/09/06/asia/kabul-attack-wrestling-intl/index.html

[6] იმედის ახალი ამბები; ავღანეთში თალიბანის თავდასხმას 11 ჯარისკაცი და 13 ექსტრემისტი ემსხვერპლა; 6 სექტემბერი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/76555/avganetshi-talibanis-tavdaskhmas-11-jariskatsi-da-13-eqstremisti-emskhverpla

[7] Daily Sabah; 391 civilians, including 66 children, killed in Syria in August; 1 September, 2018; available at: https://www.dailysabah.com/syrian-crisis/2018/09/01/391-civilians-including-66-children-killed-in-syria-in-august

[8] Reuters; Protesters torch political party offices in Barsa’s fourth night of violence; By Aref Mohammed and Raya Jalabi; 6 September, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-iraq-protests/main-iraqi-port-closed-as-one-dies-25-injured-in-basra-protests-idUSKCN1LM0N6?il=0

[9] Reuters; Protests over Yemen’s weakening currency paralyze Aden; By Mohammed Mukhashaf; 2 September; 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-yemen-security/protests-over-yemens-weakening-currency-paralyze-aden-idUSKCN1LI0EZ?il=0

[10] US News; Suicide car bombing in Somalia’s Capital kills at least 6; 2 September, 2018; available at: https://www.usnews.com/news/world/articles/2018-09-02/suicide-car-bombing-in-somalias-capital-wounds-at-least-4

[11] The Independent; Saudi Arabia prosecutor seas people who post satire on social media can be jailed; By Tom Barnes; 5 September, 2018; available at: https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/saudia-arabia-social-media-satire-jail-sentences-twitter-facebook-censorship-a8523781.html

[12] BBC; India court legalizes gay ses in landmark ruling; 6 September, 2018; available at: https://www.bbc.com/news/world-asia-india-45429664

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 8-15 აგვისტო, 2018

იემენის კრიზისი – გაეროს უშიშროების საბჭო იემენში მოწყობილი ავიაიერიშის გამოძიებას მოითხოვს. გაეროში ბრიტანეთის ელჩის, კარენ პირსის განცხადებით, უშიშროების საბჭოს სხდომაზე გამოხატეს შეშფოთება იემენში ამ და სხვა ბოლოდროინდელი თავდასხმების გამო და მოითხოვეს გამოძიების ჩატარება. აღნიშნულ განცხადებამდე საუდის არაბეთის საინფორმაციო სააგენტომ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ კოალიცია აპირებს გამოიძიოს ინციდენტები, რომლებიც უკავშირდება შეცდომებისა თუ საერთაშორისო სამართლის დარღვევის შესახებ ბრალდებებს და პასუხი აგებინოს დამნაშავეებს. 9 აგვისტოს ჩრდილოეთ იემენში მდებარე საადის პროვინციაში ავიაიერიშისას დაიბომბა სკოლის ავტობუსი. საჰაერო თავდასხმამ, რომელიც საუდის არაბეთის ხელმძღვანელობით მოქმედმა კოალიციამ განახორციელა, სულ ცოტა, 43 ბავშვის სიცოცხლე შეიწირა.[1]

ვითარება ავღანეთში – ავღანეთის სამთავრობო ჯარებისა და თალიბების რაზმების ბრძოლა ღაზნის პროვინციის დედაქალაქ ღაზნიში, რომლის ცენტრშიც ექსტრემისტებმა მანამდე რამდენიმე სამთავრობო შენობაზე მიიტანეს იერიში, კვლავ გრძელდება. ავღანეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, შეტაკებისას დაიღუპა 25 ავღანელი ჯარისკაცი და ერთი ადგილობრივი რეპორტიორი. განადგურებულია 150 თალიბი. შინაგან საქმეთა სამინისტროს ოფიციალური წარმომადგენლის ნაჯიბ დანიშის ინფორმაციით, შეტაკებების მიუხედავად „ვითარება კონტროლს ექვემდებარება და არ არსებობს სერიოზული საფრთხე“. ღაზნიზე იერიში არის ბოლო მცდელობა თალიბების მიერ წარმოებული კამპანიისა, რომელიც მიზნად ისახავს ქალაქის ცენტრების დაკავებას. მაისში თალიბებმა შეუტიეს დასავლეთ ქალაქ ფარას. ერთდღიანი ბრძოლის შემდეგ ავღანეთის უსაფრთხოების ძალებმა, რომელსაც მხარს უჭერდა აშშ-ის ავიცია, ექტრემისტები ქალაქის ცენტრიდან განდევნეს. თალიბებმა ავღანეთის მთავრობის შეთავაზება პირდაპირი სამშვიდობო მოლაპარაკებების დაწყების თაობაზე არ მიიღეს.[2]

თალიბანსა და სახელისუფლებო ძალებს შორის ფარიაბის პროვინციაში მდებარე სამხედრო ბაზაზე მომხდარ შეტაკებას სულ მცირე 17 ავღანელი სამხედრო მოსამსახურე ემსხვერპლა. რადიკალებმა რამდენიმე პუნქტის დაკავება მოახერხეს. ინციდენტისას 25 პირი დაშავდა.[3]

ქაბულში, საარჩევნო კომისიის შენობასთან თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი აიფეთქა. ინციდენტის შედეგად ერთი პოლიციელი დაიღუპა და ერთი დაშავდა. მანამდე, სარაკეტო დარტყმის შედგად, ტაჰარის პროვინციაში 5 ადამიანი დაიყუპა და რამდენიმე დაშავდა.[4]

ჩრდილოეთ ავღანეთში, ფარიაბის პროვინციაში თალიბანმა ავღანეთის ეროვნული არმიის სამხედრო ბაზა დაიკავა. თალიბებმა გორმაჰის რაიონში მდებარე სამხედრო ბაზა 13 აგვისტოს საღამოს დაიკავეს. იერიშისას სამხედრო ბაზაზე, სადაც 100 ავღანელი ჯარისკაცი იყო, თავდამსხმელებმა დახოცეს 17 სამხედრო მოსამსახურე, 19 კი დაიჭრა; რამდენიმე ჯარისკაცი თალიბებმა ტყვედ აიყვანეს. ფარიაბის პროვინციიდან ჯამში ტყვედ ჩავარდა 40 ავღანელი ჯარისკაცი. თალიბანმა გაავრცელა ცნობა, რომ იარაღი დაყარა 57-მა ავღანელმა ჯარისკაცმა, ტყვედ კი ჩაბარდა 17. თავდამსხმელებმა ხელთ იგდეს ასევე ბაზაზე არსებული სამხედრო ტექნიკა. როგორც ფარიაბის პროვინციის საბჭოს თავმჯდომარემ, ტაჰირ რაჰმანიმ უთხრა ადგილობრივ მედიას, ავღანელმა სამხედროებმა, რომლებსაც გამოელიათ ტყვია-წამალი, სასმელი წყალი და საკვები, ვერ მიიღეს დახმარება.[5]

ქაბულის სასწავლო ცენტრთან აფეთქება მოხდა, რის შედეგადაც 48 ადამიანი დაიღუპა და 67 დაშავდა. ზოგიერთი მათგანის მდგომარეობა კრიტიკულია. ავღანეთის დედაქალაქში, სასწავლო ცენტრთან ასაფეთქებელი ნივთიერება თვითმკვლელმა ტერორისტმა აამოქმედა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არავის აუღია.[6]

სირიაში საჰაერო იერიშებს მშვიდობინი მოსახლეობა ეწირება – ჩრდილოეთ სირიაში, იდლიბისა და ალეპოს პროვინციებში საჰაერო თავდასხმებს 30 მშვიდობიანი მოქალაქე ემსხვერპლა. იდლიბი ყველაზე დიდი პროვინციაა, რომელიც ამ დრომდე, მეამბოხეთა კონტროლს ექვემდებარება. სირიის პრეზიდენტის, ბაშარ ალ-ასადის თქმით, იდლიბი მისი მხარდამჭერი ძალების მთავარი სამიზნეა. ეს ბოლო წლის განმავლობაში, იდლიბის ყველაზე მასშტაბური დაბომბვაა.[7]

ერაყსა და სირიაში ბრძოლას 30 ათასამდე ექსტრემისტი განაგრძობს – ექსტრემისტული ორგანიზაცია „ისლამური  სახელმწიფოს“ დაახლოებით 20-30 ათასი მეომარი განაგრძობს ბრძოლას სირიასა და ერაყში. გაეროს ანგარიშის თანახმად, ციფრები ეყრდნობა სამთავრობო უწყებების მონაცემებს. თავად ინფორმაციის წყაროები ანგარიშში იდენტიფიცირებული არ არიან. უცხოელი მებრძოლები ერაყსა და სირიაში დაახლოებით თანაბარი რაოდენობით არიან. გაეროს უშიშროების საბჭოს ანგარიშის თანახმად, ნაწილი ექსტრემისტებისა ასევე გადავიდა ავღანეთში, სადაც ამჟამად „ისლამური სახელმწიფოს“ დაახლოებით 4 ათასი მებრძოლია და მათი რაოდენობა სულ უფრო იზრდება. ექსტრემისტულ დაჯგუფებას მძლავრი ქვედანაყოფები აქვს ასევე ლიბიაში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიასა და დასავლეთ აფრიკაში. 2014 წელს „ისლამურმა სახელმწიფომ“ თავის კონტროლს დაუქვემდებარა სირიისა და ერაყის მნიშვნელოვანი ტერიტორიები. მაგრამ 2018 წლის იანვრისათვის, გაეროს ანგარიშის თანახმად, ექსტრემისტები მხოლოდ სირიის უმნიშვნელო ნაწილში ინარჩუნებენ პოზიციებს.[8]

ეგვიპტეში ტერორისტი ეკლესიაზე თავდასხმისას მოკლეს – ისლამური სახელმწიფო მებრძოლმა თავის აფეთქება კაიროსთან ახლოს, შუბრა-ელ-ჰეიმას ეკლესიაში სხადა, თუმცა ეგვიპტის უშიშროების ძალებმა მისი ლიკვიდიაცია მოახერხეს. ტერორისტს ქამარზე ჰქონდა დამონტაჟებული ასაფეთებელი მოწყობილობა. მისი ლიკვიდაციისას ორი ადამიანი დაშავდა. ეგვპტური ტაძრები ბოლო დროს ისლამური სახელმწიფოს თავდასხმების სამიზნეებს წარმოადგენს. რამდენიმე დღის წინ ეგვიპტის სამხედროებმა ტერორისტული დაჯგუფების ხუთი წევრი მოკლეს. ისინი, მუსლიმთა საძმოსთან იყვნენ კავშირში და ასევე, ტერაქტების განხორციელებას გეგმავდნენ.[9]

მუსლიმთა საძმოს ლიდერებს ეგვიპტეში სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯეს – ეგვიპტის სასამართლომ მუსლიმთა საძმოს ხუთ ლიდერს, მათ შორის 75 წლის მუჰამედ ბადის, სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯა. მათ ბრალი ხუთი წლის წინ ეგვიპტეში საპროტესტო გამოსვლებისას, მკვლელობებსა და ძალადობაში დასდეს. საძმოს ყველაზე ცნობილი ლიდერი, მუჰამედ ბადი 2013 წლის აგვისტოში, საკუთარ ბინაში დააპატიმრეს. ეგვიპტის პრეზიდენტის, მუჰამედ მორსის გადაგდების შემდეგ, მუსლიმთა საძმო ხალხს ქუჩებში გამოსვლისა და პროტესტისაკენ მოუწოდებდა. პოლიციასა და მორსის მხარდამჭერებს შორის შეტაკებებს ასობით ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა. მუსლიმთა საძმო მიჩნეულია ტერორისტული ორგანიზაციების მხარდამჭერად და შეყვანილია ტერორისტული ორგანიზაციების სიაში ბაჰრეინის, ეგვიპტის, რუსეთის, სირიის, საუდის არაბეთისა და არაბთა გაერთიანებული საემიროების მიერ. ორგანიზაცია თავს მშვიდობიან, დემოკრატიულ ორგანიზაციად მიიჩნევს და მისი ლიდერები გმობენ ძალადობასა და ძალადობრივ აქტებს.[10]

[1] იმედის ახალი ამბები; გაერო იემენში სკოლის ავტობუსის დაბომბვას გმობს; 11 აგვისტო, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/73599/gaero-iemenshi-skolis-avtobusis-dabombvas-gmobs

[2] იმედის ახალი ამბები; ავღანეთში თალიბების თავდასხმისას ადგილობრივი რეპორტიორი დაიღუპა; 12 აგვისტო, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/73710/avganetshi-talibebis-tavdaskhmisas-adgilobrivi-reportiori-daigupa

[3] Tolo News; 17 soldiers killed in Faryab army base attack; by GulabuddinGhubar; 12 August, 2018; available at: https://www.tolonews.com/afghanistan/17-soldiers-killed-faryab%C2%A0army-base-attack

[4] Tolo News; Explosion reported close to IEC offices in Kabul; 13 August, 2018; available at: https://www.tolonews.com/afghanistan/explosion-reported-close-iec-offices-kabul

[5] იმედის ახალია ამბები; თალიბებმა ავღანეთის ეროვნული არმიის ერთერთი სამხედრო ბაზა დაიკავეს; 14 აგვისტო, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/73948/talibebma-avganetis-erovnuli-armiis-erterti-samkhedro-baza-daikaves

[6] Reuters; Scores killed in Kabul blast as Afghanistan reels from attacks; By Abdul Qadir Sediqi, Sayed Hassib; 15 August, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-blast/death-toll-from-afghan-blast-reaches-48-health-ministry-idUSKBN1L017W?il=0

[7] Arab News; Nearly 30 civilians dead in heavy bombing on north Syria: monitor; 10 August, 2018; available at: http://www.arabnews.com/node/1354221/middle-east

[8] იმედის ახალია ამბები; გაერო: ერაყსა და სირიაში ბრძოლას 30 ათასამდე ექსტრემისტი განაგრძობს; 14 აგვისტო, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/73958/gaero-eraksa-da-siriashi-brdzolas-30-atasamde-eqstremisti-ganagrdzobs

[9] Al Arabiya; Egypt security forces thwart a cuicide attack at church near Cairo; 16 August, 2018; available at: http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2018/08/11/Egypt-security-forces-thwart-a-suicide-attack-at-church-near-Cairo.html

[10] Reuters; Court jails Egyptian Muslim Brothrhood leader for life: sources; 12 August, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-egypt-court/court-jails-egyptian-muslim-brotherhood-leader-for-life-sources-idUSKBN1KX0I0

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 16-23 მაისი, 2018

ერაყის საპარლამენტო არჩევნებში შიიტურმა ბლოკმა გაიმარჯვა – კოალიცია „საირუნმა“, რომელსაც შიიტი მქადაგებელი მუქთადა ალ-სადრი ხელმძღვანელობს. კოალიციამ პარლამენტში 54 მანდატი მოიპოვა და ახლა მან მთავრობა უნდა ჩამოაყალიბოს, რომელმაც ქვეყანა მომდევნო 4 წლის განმავლობაში უნდა მართოს. მეორე ადგილზე ჰადი ალ-ამირის ფათაჰი გავიდა, რომელმაც 47 მაინდატი მოიპოვა.[1]

ავღანეთში თალიბანის 300-მდე მებრძოლი გაანადგურეს – ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში, ფარაჰში, სამხედროებმა თალიბანის 300-მდე წევრი გაანადგურეს. ინფორმაცია პროვინციის გუბერნატორმა გაავრცელა. ჯანდაცვის უწყების ცნობით, ოპერაციის დროს 15 სამხედრო და 10 პოლიციელი დაიღუპა. ნატოს განცხადებაში ითქვა, რომ ფარაჰის ბრძოლებში A-10 ტიპის გამანადგურებელი თვითმფრინავები იყვნენ ჩართულნი. ფარაჰის პროვინციაში ბოლო თვეებში მძიმე ბრძოლები მიმდინარეობდა. ადგილობრივი ხელისუფლება და უხუცესები, რეგიონში დამატებითი სამხედრო ძალის შეყვანას ითხოვდა.[2]

ტერაქტები ავღანეთში – ჯელალაბადში მომხდარი აფეთქების შედეგად 8 ადამიანი დაიღუპა და 45 დაშავდა. აფეთქებები ისმოდა ქალაქის სტადიონზე, კრიკეტის მატჩის დროს. გარდაცვლილთა შორის არიან შეჯიბრის ორგანიზატორები და ქალაქ მეჰთარლამის მერის მოადგილე. თალიბანმა მომხდარში მონაწილეობა უარყო.[3]

16 ადამიანი დაიღუპა და 40-მდე დაშავდა კანდაჰარის პროვინციაში, სადაც თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი დანაღმულ მანქანაში აიფეთქა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა არცერთ რადიკალურ დაჯგუფებას არ აუღია.[4]

კონგოში ებოლას ვირუსი გავრცელდა – კონგოში ვირუს ებოლას 23 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა. ინფიცირებულთა რიცხვი 42-მდე გაიზარდა. კონგოს ჯანდაცვის სამინისტროს განცხადებით, დაავადების დიაგნოზი ქალაქ მბანდაკაში მცხოვრებ ადამიანს დაუსვეს. ებოლას ვირუსი საშიში დაავადებაა, რომელიც შიდა სისხლდენას იწვევს და ხშირად ადამიანის გარდაცვალებით სრულდება. ვირუსი დაავადებულ ადამიანთან კონტაქტით ვრცელდება და ადრეულ სტადიაზე გრიპის მსგავსი სიმპტომები აქვს. მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციაში განაცხადეს, რომ ებოლას ქალაქში გავრცელება იმის მიმანიშნებელია, რომ ეპიდემიის საფრთხე არსებობს. ექიმების თქმით, ებოლათი დაავადებულ მოქალაქეებთან კონტაქტი 400-ზე მეტ ადამიანს ჰქონდა, რომლებიც შეიძლება სასიკვდილო ვირუსის მატარებლები იყვნენ.[5]

საუდის არაბეთში ქალთა უფლებადამცველები დააკავეს – საუდის არაბეთში ქალთა უფლებების დამცველი 7 ადვოკატი დააკვეს. დაკავება საუდის არაბეთში ქალებისთვის მანქანის ტარების აკრძალვის გაუქმებამდე რამდენიმე კვირით ადრე მოხდა. დაკავების მიზეზი ცნობილი არ არის, თუმცა აქტივისტები აცხადებენ, რომ ხელისუფლება ქალების დადუმებას ცდილობს. ადგილობრივი სახელმწიფო ტელევიზიები კი აცხადებენ, რომ ისინი ეჭვმიტანილნი არიან უცხო ქვეყნების ხელისუფლებასთან კონტაქტში. გასული წლის 26 სექტემბერს, საუდის არაბეთის მეფე სალმანმა განაცხადა, რომ 2018 წლის ივნისიდან ქალები მართვის მოწმებების მიღებას და ავტომანქანების კანონიერად მართვას შეძლებენ. 2018 წლის მარტიდან, 30 წლის შემდეგ პირველად, საუდის არაბეთში კინოთეატრები გაიხსნა, რომლებიც 1970-იანი წლების ბოლოს კონსერვატორი სასულიერო პირების ზეწოლით დახურეს. ახლა კრონპრინცი მუჰამედ ბინ სალმანი ქვეყანაში სოციალურ და ეკონომიკურ რეფორმებს ატარებს და კონცეფციის „ხედვა – 2030“ ფარგლებში ცხოვრების ბევრ სფეროზე ზეწოლას ასუსტებს. მიუხედავად ამისა, საუდის არაბეთში დღემდე ბევრი რამ აკრძალულია. აკრძალვა ეხება ცხოვრების სხვადასხვა სფეროს და მოსახლეობის სხვადასხვა ფენას ისე, რომ კანონში გაწერილიც არ არის, უბრალოდ ტრადიციიდან ან ადგილობრივი სასულიერო პირების გადაწყვეტილებიდან გამომდინარეობს.[6]

ირანის პრეზიდენტი სტადიონებზე ქალების დაშვების მომხრეა – ირანის პრეზიდენტმა, ჰასან როუჰანიმ განაცხადა, რომ გასაუქმებელია სტადიონებზე ქალების ყოფნის აკრძალვა. ირანელ სპორტსმენებთან შეხვედრისას მან აღნიშნა, რომ ისლამი კაცების და ქალების გაყოფას არ ითვალისწინებს და ამიტომ, ქალებსაც უნდა ჰქონდეთ სპორტულ ღონისძიებებზე დასწრების უფლება, მით უმეტეს, რომ სპორტით აქტიურად არიან დაკავებულნი და წარმატებებსაც აღწევენ. ირანელ ქალებს სტადიონებზე ყოფნა აუკრძალეს 1979 წლის ისლამური რევოლუციის შემდეგ. სასულიერო პირები აკრძალვას იმით ამართლებენ, რომ ქალებს არ უნდა ესმოდეთ სტადიონებზე კაცების გინება. პრეზიდენტი როუჰანი ამ არგუმენტს არ ეთანხმება და აცხადებს, რომ ქალები არ უნდა ისჯებოდნენ სტადიონებზე კაცების ცუდი ქცევის გამო. ირანის პრეზიდენტის კიდევ ერთი წინადადებაა, რომ ტელევიზიით გადაიცეს ქალთა სპორტული შეჯიბრებები. „რატომ არ უნდა ვაჩვენოთ, მით უმეტეს, რომ თამამად ეჯიბრებიან მსოფლიოში ცნობილ გუნდებს და დიდ გამარჯვებებსაც აღწევენ“, – განაცხადა ჰასან როუჰანიმ. 2 მარტს, ფეხბურთის საერთაშორისო ფედერაციის, ფიფას პრეზიდენტმა ჯანი ინფანტინომ ჟურნალისტებს აცნობა, რომ ირანის მთავრობისგან მიღებული დაპირებით, უახლოეს მომავალში ქალებიც შეძლებენ საფეხბურთო მატჩებზე დასწრებას. 23 მაისს, ირანულმა მედიასაშუალებებმა გაავრცელეს ინფორმაცია, რომ ინფანტინომ პრეზიდენტი როუჰანი ოფიციალურად მიიწვია რუსეთში, 2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის გახსნაზე.[7]

სირიის არმია დამასკოს სრულად აკონტროლებს – სირიის შეიარაღებული ძალების ცნობით, პირველი ექვსი წლის განმავლობაში, სირიის არმიამ დამასკო და მისი გარეუბნები ტერორისტებისგან გაწმინდა და მთლიანად აკონტროლებს. არსებული ინფორმაციით, ჯიჰადისტების ნაწილმა იარმურკის პალესტინელების ბანაკი და ჰაჯარ-ალასვადი დატოვა.

სირია; 2018 წლის მაისი.[8]

[1] Aljazeera; Will Sadr’s victory diminish Iran’s influence in Iraq? By Zaid al-Ali; 27 May, 2018; available at: https://www.aljazeera.com/indepth/opinion/sadr-victory-diminish-iran-influence-iraq-180525115900074.html

[2] Vancouver Courier; Official: Government troops push back Taliban from west city; By Associated Press; 15 May, 2018; available at: http://www.vancourier.com/official-government-troops-push-back-taliban-from-west-city-1.23303854

[3] იმედი; ახალი ამბები; ავღანეთში კრიკეტის მატჩის დროს მომხდარ აფეთქებას 8 ადამიანი შეეწირა; 19 მაისი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/62233/avganetshi-kriketis-matchis-dros-momkhdar-apetqebas-8-adamiani-sheetsira

[4] Gulf News; 16 klled, 38 wounded by blast in Afghan city Kandahar; By AFP and Reuters; 22 May, 2018; available at: https://gulfnews.com/news/asia/afghanistan/16-killed-38-wounded-by-blast-in-afghan-city-kandahar-1.2225247

[5] BBC; DR Congo Ebola outbreak spreads to Mbandaka city; 17 May, 2018; available at: http://www.bbc.com/news/world-africa-44150762

[6] იმედი; ახალი ამბები; საუდის არაბეთში ქალების უფლებადამცველები დააკავეს; 19 მაისი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/62293/saudis-arabetshi-qalebis-uplebadamtsvelebi-daakaves

[7] იმედი; ახალი ამბები; ირანის პრეზიდენტი სტადიონებზე ქალების დაშვებას ემხრობა; 23 მაისი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/62815/iranis-prezidenti-stadionebze-qalebis-dashvebas-emkhroba

[8] BBC; Syria war: Army takes full control of Damascus after ousting IS; 21 May, 2018; available at: http://www.bbc.com/news/world-middle-east-44198304?ocid=socialflow_twitter

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 8-15 აპრილი, 2018

სირიის კრიზისი – სირიაში ქიმიურ თავდსახმას 70 ადამიანზე მეტი ემსხვერპლა. თავდასხმა აღმოსავლეთ ღუტაში მოხდა, რომელსაც ამბოხებულები აკონტროლებენ. ოფიციალურმა დამასკომ ამ ინფორმაციას ფაბრიკაცია უწოდა. მომხდარზე განცხადება გაკეთდა აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტში, სადაც განაცხადეს, რომ ასადის რეჟიმის ქმედებებზე პასუხისმგებლობა რუსეთს ეკისრება.[1]

აფეთქება მოხდა სირიის ქალაქ იდლიბში, რასაც 11 მშვიდობიანი მოქალაქე ემსხვერპლა. ინციდენტის შედეგად 80-მდე ადამიანი დაშავდა. იდლიბს ამ დროისთვის მემაბოხეები აკონტროლებენ.[2]

ქიმიური იარაღის გამოყენების საპასუხოდ, კოალიციურმა ძალებმა სირიაზე საჰაერო იერიში მიიტანეს. „მე ვუბრძანე შეიარაღბულ ძალებს წერტილოვანი დარტყმები მიიტანონ იმ ობიექტებზე, რომლებიც შეიძლება უკავშირდებოდეს სიერიელი დიქტატორის, ბაშარ ასადის ქიმიურ შეიარაღებას“, – განაცხადა აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა. მისი თქმით, ეს ბრძანება აღმოსავლეთ ღუტაში აკრძალული იარაღის „მონსტრომის“ გამოყენებაზე პასუხია. დამასკოში პირველი აფეთქებები დაახლოებით 4 საათზე გაისმა. თვითმხილველების თქმით, ამუშავდა რუსეთისა და სირიის საჰაერო თავდაცვის სისტემებიც. ავიაიერიშში მონაწილეობდა სამი სამხედრო გემი, საიდანაც ფრთოსანი რაკეტები გაუშვეს, ბობდამშენები (B-1), ფრანგული და ბრიტანული სამხედრო თვითმფრინავები, რომლებიც შორი მოქმედების რაკეტებს უშვებდნენ და ბრიტანეთის წყალქვეშა ნავი.[3]

სირიის შეიარაღებულმა ძალებმა სირიის აღმოსავლეთ ღუტას რეგიონის მემბოხეებისგან გათავისუფლების შესახებ განაცხადეს. შეიარაღებულ ძალებში განმარტავენ, რომ ქალაქი დუმა „ჯაიშ ალ-ისლამის“ ბოლო მებრძოლებმაც დატოვეს. დაჯგუფებამ მთავრობასთან შეთანხმებას მიაღწია. მებრძოლები და მათი ოჯახის წევრები ტერიტორიიდან ქვეყნის ჩრდილოეთით ავტობუსებით გაემგზავრნენ. სამთავრობო ძალებმა აღმოსავლეთ ღუტაზე იერიში რუსეთის მხარდაჭერით თებერვალში დაიწყეს. სირიის ადამიანის უფლებათა დაცვის ორგანიზაციის მონაცემებით, აღმოსავლეთ ღუტის კამპანიას 1600-ზე მეტი მშვიდობიანი მოქალაქე ემსხვერპლა.[4]

თალიბანის თავდასხმები – თალიბანის მებრძოლები ავღანეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთში მდებარე ღაზნის პროვინციის ადგილობრივი თვითმმართველობის შენობას თავს დაეხსნენ. მოკლულია ათზე მეტი ადამიანი, მათ შორის რეგიონის გუბერნატორი. ადგილობრივი პოლიციის ცნობით, თავდასხმა გვიან ღამით დაიწყო და დილამდე გასტანა. მათივე ინფორმაციით, მოკლულია თალიბანის 25 მებრძოლი.[5]

ავღანეთში თალიბების თავდასხმას სულ მცირე 15 ადამიანი ემსხვერპლა ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში სარი-პულის პროვინციაში. რადიკალები საკონტროლო-გამშვებ პუნქტს დაესხნენ თავს. კონტრშეტევის შედეგად ავღანეთის უსაფრთხოების ძალებმა 3 თავდასხმელი მოკლეს, 4 კი დაჭრეს.[6]

პაკისტანში ორსული მომღერალი ცეკვაზე უარის თქმის გამო მოკლეს – შემთხვევა ქალაქ ლარკანაში მოხდა. 24 წლის მომღერალი სამინა სამუნი, რომელიც ქორწილში იყო მიწვეული, ცეკვაზე უარის თქმის გამო მოკლეს. პოლიციამ მკვლელი დააკავა. თვითმხილველების თქმით, ქორწილის ერთერთმა სტუმარმა გოგოს იარაღი დაუმიზნა და სიმღერის ნაცვლად ცეკვა უბრძანა. სამუნი სკამზე დადგა, სიმღერა გააგრძელა, ცეკვაზე კი უარი თქვა. ამის გამო, კაცმა მას ესროლა. მომღერალი ორსულად იყო.[7]

სომალიში საფეხბურთო სტადიონზე აფეთქებას 5 ადამიანი ემსხვერპლა – ინციდენტი შაბელეს რეგიონში მოხდა. 10-ზე მეტი ადამიანი დაშავდა. ქალაქ ბარავას სტადიონზე აფეთქება ტერორისტულმა დაჯგუფება ალ-შაბაბმა მოაწყო.[8]

ეგვიპტეში 2017 წლის მარტში, ტერაქტების შემდეგ შემოღებული საგანგებო მდგომარეობა, კიდევ სამი თვით გახანგრძლივდა – საგანგებო მდგომარეობის გახანგრძლივებას მხარი ეგვიპტის პარლამენტის დეპუტატებმა დაუჭირეს. მათი განმარტებით, ქვეყანაში ტერორისტული საფრთხის მაღალი დონეა. 2017 წლის 9 მარტს ეგვიპეტში ორი ტერორისტული აქტი განხორციელდა. კოპტურ ეკლესიაში აფეთქებას 26 ადამიანი ემსხვერპლა, 70-ზე მეტი დაშავდა. აფეთქება მოხდა პოლიციის საწვრთნელ ცენტრთანაც. ალექსანდრიის წმ. მარკოზის სახელობის კოპტურ ეკლესიასთან ტერორისტმა თავი აიფეთქა. დაიღუპა 16 და დაშავდა 70-მდე ადამიანი. ტერორისტულ აქტებზე პასუხისმგებლობა ტერორისტულმა დაჯგუფება ისლამურმა სახელმწიფომ აიღო.[9]

[1] BBC News; Syria war: At least 70 killed in suspected chemical attack in Douma; 8 April, 2018; available at: http://www.bbc.com/news/world-middle-east-43686157

[2] The Guardian; Blast kills 11 civilians in Syria’s Idlib; By AFP; 9 April, 2018; available at: https://guardian.ng/news/blast-kills-11-civilians-in-syrias-idlib/

[3] Reuters; U.S. says air strikes cripple Syria chemical weapons program; By Phil Stewart, Tom Perry; 12 April, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria/u-s-says-air-strikes-cripple-syria-chemical-weapons-program-idUSKBN1HJ0ZS

[4] Reuters; Syrian army announces eastern Ghouta free of militants – state media; 15 April, 2018; available at: https://uk.reuters.com/article/uk-mideast-crisis-syria-ghouta/syrian-army-announces-eastern-ghouta-free-of-militants-state-media-idUKKBN1HL19D

[5] იმედი; ახალი ამბები; ავღანეთში თალიბანის წევრებმა თავდასხმისას რეგიონის გუბერნატორი მოკლეს; 13 აპრილი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/56995/avganetshi-talibanis-tsevrebma-tavdaskhmisas-regionis-gubernatori-mokles

[6] იმედი; ახალი ამბები; ავღანეთში თალიბების თავდასხმას სულ მცირე 15 ადამიანი ემსხვერპლა; 15 აპრილი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/57334/avganetshi-talibebis-tavdaskhmas-sul-mtsire-15-adamiani-emskhverpla

[7] Independent; Pregnant Pakistani singer shot dead during performance; By Samuel Osborne; 12 April, 2018; available at: https://www.independent.co.uk/news/world/asia/samina-samoon-sindhu-shot-dead-pakistan-singer-pregnant-ceremony-kanga-larkana-a8300746.html

[8] Al Jazeera; Blast ar Somalia stadium kills five football fans; 13 April, 2018; available at: https://www.aljazeera.com/news/2018/04/blast-somalia-stadium-kills-football-fans-180413070232458.html

[9] The Straits Times; World Briefs: Egypt extend state of emergency again; 15 April, 2018; available at: http://www.straitstimes.com/world/world-briefs-egypt-extends-state-of-emergency-again

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 16-23 მარტი, 2018

სირიის კრიზისი – აღმოსავლეთ ღუტაში ავიადარტყმებს სულ მცირე 19 ადამიანი ემსხვერპლა, 40-ზე მეტი კი დაშავდა. არასამთავრობო ორგანიზაციის „ექიმები საზღვრებს გარეშე“ წევრების თქმით, აღმოსავლეთ ღუტაში სიტუაცია დღითიდღე უარესდება. გაეროს მონაცემებით, რეგიონიდან ლტოლვილების რიცხვი 50 ათასს აჭარბებს. 10 მარტს ცნობილი გახდა, რომ სირიის ჯარმა მეამბოხეების მიერ კონტროლირებადი აღმოსავლეთ ღუტას დიდი ნაწილი დაიკავა. სირიაში, აღმოსავლეთ ღუტაში 18 თებერვლიდან მოყოლებული ავიადარტყმებსა და სარაკეტო დარტყმებს 1500-მდე ადამიანი ემსხვერპლა. 24 თებერვალს ცნობილი გახდა, რომ აღმოსავლეთ ღუტაში ქიმიური თავდასხმა მოხდა.[1]

თურქეთის პრეზიდენტის განცხადებით, „თურქეთი სირიაში სამხედრო ოპერაციას გააგრძელებს“. ერდოღანის თქმით, შეიარაღებული ოპერაცია სირიის აღმოსავლეთით იქამდე გასტანს, სანამ ერაყის საზღვრამდე ყველა ექსტრემისტი არ განადგურდება. პრეზიდენტმა განმარტა, რომ იერიშს ერაყის ჩრდილოეთით მყოფ ქურთებზე იმ შემთხვევაში მიიტანს თუ ოფიციალური ბაღდადი მათგან რეგიონს არ გაწმენს.[2]

ქაბულში მომხდარ თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა თალიბანმა აიღო – ძალოვანი უწყების ინფორმაციით, ბოლო მონაცემებით აფეთქებას სულ მცირე 3 ადამიანი ემსხვერპლა და 5-ზე მეტი დაშავდა. აფეთქების ხმა დედაქალაქში უცხოურ კონტრაქტორ კომპანიასთან გაისმა. კონტრაქტორებს შორის არავინ დაშავებულა. დაზიანებები მხოლოდ ადგილობრივებმა მიიღეს.[3]

საუდის არაბეთში ქალებსა და კაცებს თანაბარი სახელფასო ანაზღაურება ექნებათ – ამის შესახებ საუდის არაბეთის პრინცმა მუჰამედ ბენ სალმანმა ამერიკულ მედიასთან ინტერვიუში განაცხადა. „ჩვენ ვმუშაობთ ინიციატივაზე, რომელიც უახლოეს მომავალში დაიწყება და მიზნად ისახავს იმ ნორმების განვითარებას, რომლებიც უზრუნველყოფს კაცებისა და ქალების თანაბარ ხელფასს“, – განაცხადა მან. 19 თებერვალს საუდელ ქალებს კაცის ნებართვის გარეშე ბიზნესის დაწყების უფლება მისცეს. თებერვლის დასაწყისში კი მათ კვების ობიექტებში მუშაობის უფლება მიიღეს. 13 იანვარს საუდის არაბეთში ქალები ფეხბურთის მატჩს პირველად დაესწრნენ. გასული წლის 26 სექტემბერს კი საუდის არაბეთის მეფე სალმანმა განაცხადა, რომ 2018 წლის ივნისიდან ქალები მართვის მოწმობების მიღებას და ავტომანქანების კანონიერად მართვას შეძლებენ.[4]

ქაბულის უნივერსიტეტთან თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი აიფეთქა – ინციდენტის შედეგად სულ მცირე 29 ადამიანი გარდაიცვალა და 52 დაშავდა. ქაბულში თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი აიფეთქა. აფეთქება ქაბულის უნივერსიტეტის მიმდებარე ტერიტორიაზე მოხდა. როგორც სასწრაფო სამედიცინო სამსახურში აცხადებენ, მსხვერპლის რაოდენობა შეიძლება გაიზარდოს. აფეთქება მაშინ მოხდა, როდესაც ავღანეთის დედაქალაქის მცხოვრებლები გაზაფხულისა და ახალი წლის დადგომას – ნოვრუზ ბაირამს აღნიშნავდნენ. ბოლოს ქაბულში თავდასხმა 17 მარტს მოხდა. მაშინ ქაბულში მომხდარ თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა თალიბანმა აიღო.[5]

[1] იმედი; ახალია ამბები; აღმოსავლეთ ღუტაში ავიადარტყმებს 19 ადამიანი ემსხვერპლა; 22 მარტი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/53955/agmosavlet-gutashi-aviadartkmebs-sul-mtsire-19-adamiani-emskhverpla

[2] Reuters; Erdogan says Turkey may extend Afrin campaign along whole Syrian border; By Ece Toksabay, Mehmet Emin Caliskan; 19 March, 2018; available at: https://uk.reuters.com/article/uk-mideast-crisis-turkey-afrin/erdogan-says-turkey-may-extend-afrin-campaign-along-whole-syrian-border-idUKKBN1GV1U9

[3] Al Jazeera; Taliban suicide bomber targets foreign contractors in Kabul; 17 March, 2018; available at: https://www.aljazeera.com/news/2018/03/taliban-suicide-bomber-targets-foreign-contractors-kabul-180317062447639.html

[4] CBS News; Saudi Arabia’s heir to the throne talks to 60 minutes; Correspondent Norah O’Donnell; 19 March, 2018; available at: https://www.cbsnews.com/news/saudi-crown-prince-talks-to-60-minutes/

[5] BBC; Kabul Sakhi shrine: ‘Dozens dead’ in New Year attack; 21 March, 2018; available at: http://www.bbc.com/news/world-asia-43484206

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 1-7 მარტი, 2018

სირიის კრიზისი – სირიაში, აღმოსავლეთ ღუტაში 18 თებერვლიდან მოყოლებული, ორი კვირის განმავლობაში, ავია იერიშებსა და სარაკეტო დარტყმებს 600-მდე ადამიანი ემსხვერპლა. ამის შესახებ სირიაში გაეროს რეგიონულმა წარმომადგენელმა განაცხადა. პანოს მუმცისის განცხადებით, რეგიონში დაპირისპირებები ძლიერდება და სულ უფრო მეტი ადამიანი იღუპება. 24 თებერვალს ცნობილი გახდა, რომ აღმოსავლეთ ღუტაში ქიმიური თავდასხმა მოხდა. გაეროს უშიშროების საბჭომ სირიაში ცეცხლის შეწყვეტის 30-დღიანი რეჟიმის გამოცხადების შესახებ რეზოლუცია 24 თებერვალს მიიღო, თუმცა შეთანხმება მიღებიდან რამდენიმე საათში დაირღვა. აღმოსავლეთ ღუტა ერთერთი ბოლო ტერიტორიაა, რომელსაც მეამბოხეები აკონტროლებენ. ქალაქი 4 წელზე მეტია ალყაში იმყოფება. ამ რეგიონში 400 000-მდე ადამიანი ცხოვრობს; მათ ჰუმანიტარული დახმარება სჭირდებათ.[1]

სირიის პროვინცია ღუტაში ჰუმანიტარული დახმარებით დატვირთული პირველი ავტოკოლონა 5 მარტს შევიდა. გაეროს წარმომადგენლის ალი ალ-ზატარის თქმით, ჰუმანიტარული დახმარების შეტანისას, მიუხედავად ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებისა, ღუტაში სროლის ხმა მაინც ისმოდა. ჰუმანიტარული ტვირთი 27 ათასამდე ადამიანისთვის არის განკუთვნილი, რომლებიც ღუტას რაიონში, მეამბოხეების მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე ცხოვრობენ. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ განაცხადა, რომ სირიელმა ჩინოსნებმა ჰუმანიტარული სატვირთო მანქანებიდან, რომლებიც აღმოსავლეთ ღუტაში უნდა ჩასულიყვნენ, პირველად დახმარების ნივთები ამოიღეს.[2]

6 მარტს, სირიაში, ხმეინის ავიაბაზაზე რუსული სამხედრო თვითმფრინავი დაჯდომისას ჩამოვარდა, რის შედეგადაც სამხედრო პერსონალის 39 წევრი დაიღუპა. თვითმფრინავი 500 მეტრის სიმაღლიდან ჩამოვარდა. რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს განცხადებით, თვითმფრინავი სამხედროებს არ ჩამოუგდიათ. ავიაკატასტროფის მიზეზად მისი გაუმართაობა დასახელდა.[3]

მოგვიანებით, თვითმფრინავის ჩამოგდებაზე პასუხისმგებლობა სირიულმა დაჯგუფებამ „ჯეიშ ალ ისლამმა“ აიღო. მათი განცადებით, დაჯგუფების წევრებმა თვითმფრინავი 100 მეტრის სიმაღლიდან ტყვიამფრქვევის გამოყენებით ჩამოაგდეს.[4]

ირანში 35 ქალი ფეხბურთის მატჩზე დასწრების მცდელობისთვის დააკავეს – ირანში 35 ქალი მაშინ დააკავეს, როცა ისინი თეირანში, აზადის სტადიონზე შესვლას  და მატჩზე დასწრებას გეგმავდნენ. ოფიცალური უწყებების განმარტებით, ეს დროებითი დაკავება იყო და ქალები მატჩის დასრულებისთანავე გაათავისუფლეს. სტადიონზე ერთმანეთს ირანის საფეხბურთო კლუბები, „ესტეგლალ თეირანი“ და „პერსეპოლისი“ უპირისპირდებოდნენ. მატჩის პირდაპირ ეთერში ტრანსლაცია დროებით შეწყდა, როცა ჟურნალისტმა ირანის სპორტის მინისტრს, მასუდ სულტანიფარს ჰკითხა, როდის შეძლებენ ქალები საფეხბურთო მატჩებზე დასწრებას. ქალთა უფლებების აქტივისტები ირანში, მომხდარს ქალების დისკრიმინაციის მორიგ გამოვლენად აფასებენ. ირანში ქალებს საფეხბურთო თამაშებზე დასწრება ირანის ისლამური რევოლუციის შემდეგ, 1979 წლიდან ეკრძალებათ.[5]

საუდის არაბეთში ქალთა პირველი მარათონი გაიმართა – ასობით საუდელმა ქალმა საკუთარი ძალები მოსინჯა ქალების პირველ მარათონში. შემდეგი მარათონი 6 აპრილს მექაშია დაგეგმილი. 19 თებერვალს, საუდელ ქალებს კაცის ნებართვის გარეშე ბიზნესის დაწყების უფლება მისცეს. თებერვლის დასაწყისში კი მათ კვების ობიექტებში მუშაობის უფლება მიიღეს. 13 იანვარს საუდის არაბეთში ქალები ფეხბურთის მატჩს პირველად დაესწრნენ. გასული წლის 26 სექტემბერს კი საუდის არაბეთის მეფე სალმანმა განაცხადა, რომ 2018 წლის ივნისიდან ქალები მართვის მოწმობების მიღებას და ავტომანქანების კანონიერად მართვას შეძლებენ.[6]

აშშ თალიბანსა და ავღანეთის ხელისუფლებას შორის დიალოგს მიესალმება – თეთრი სახლი მიესალმება თალიბანთან მოლაპარაკებების დაწყების თაობაზე ავღანეთის პრეზიდენტის აშრაფ ღანის ინიციატივას. ვაშინგტონში აცხადებენ, რომ თალიბებმა მოლაპარაკებები არა შტატებთან არამედ ავღანეთთან უნდა აწარმოონ. თებერვლის ბოლოს აშრაფ ღანმა განაცხადა, რომ თალიბანი პოლიტიკურ ჯგუფად უნდა აღიარონ, რაც 17-წლიანი ომის დასრულებისკენ გადადგმული პირველი ნაბიჯი იქნება. აშრაფ ღანმა თალიბებს ცეცხლის შეწყვეტა და პატიმრების გათავისუფლება შესთავაზა. ამასთან, ღანი მზად არის ქვეყნის კონსტიტუციაში ცვლილებები შეიტანოს. ის ასევე მზად არის დაიცვას იმ პირების უსაფრთხოება, რომელიც სამშვიდობო მოლაპარაკებებს შეუერთდება. თებერვალში რადიკალურმა მოძრაობა „თალიბანმა“ გამოაქვეყნა ღია წერილი, რომელშიც აშშ-ის მოქალაქეებს თხოვნით მიმართა. წერილში „თალიბანის“ წევრები ამერიკელებს სთხოვენ „დონალდ ტრამპის დილეტანტური პოლიტიკის წინააღმდეგ წასვლას“ და ავღანეთში კონფლიქტის დასრულებისკენ ხელისუფლების მიმართვას. გზავნილში ასევე წერია, რომ „ვაშინგტონს არ აქვს არანაირი უფლება ჩაერიოს სხვა სახელმწიფოების საშინაო პოლიტიკაში“. თალიბანი ისლამური ფუნდამენტალისტური პოლიტიკურ-რელიგიური პრო-პუშტუნთა მოძრაობაა, რომელიც თითქმის მთელ ავღანეთს მართავდა 1996-2001 წლებში. დიპლომატიური აღიარება მხოლოდ სამი ქვეყნისგან მიიღო: არაბთა გაერთიანებული საამიროები, პაკისტანი და საუდის არაბეთი. გაეროს უშიშროების საბჭოს მიერ აღიარებულია ტერორისტულ ორგანიზაციად.[7]

შრი-ლანკაში კომენდანტის საათი დაწესდა – ბუდისტებსა და მუსლიმებს შორის დაპირისპირების გამო შრი-ლანკაში საგანგებო მდგომარეობა გამოცხადდა. ქალაქ კანდიში ხელისუფლებამ კომენდანტის საათი დააწესა. მიზეზი კი ბუდისტი მამაკაცის მკვლელობა და მუსლიმური ბიზნეს ობიექტების დაწვა გახდა. უფლებადამცველების ნაწილი ძალადობის პროვოცირებაში ადგილობრივ ბუდისტურ ნაციონალისტურ ორგანიზაციებს ადანაშაულებს. ბუდისტური ორგანიზაციები კი ამტკიცებენ, რომ მუსლიმები მოსახლეობას ისლამის მიღებას აიძულებენ და ბუდისტების არქეოლოგიურ ადგილებს აზიანებენ. შრი-ლანკის მოსახლეობის 75% ბუდისტია, 10% მუსლიმი, 13% კი ინდუიზმის მიმდევარია.[8]

[1] იმედი; ახალი ამბები; ბოლო ორ კვირაში აღმოსავლეთ ღუტაში 600-მდე ადამიანი დაიღუპა; 4 მარტი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/51334/bolo-2-kvirashi-agmosavlet-gutashi-600mde-adamiani-daigupa

[2] Reuters; Aid reaches Ghouta but retreats after shelling; Syria presses assault; By Angus McDowall, Stephanie Nebehay; 5March, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria/aid-reaches-ghouta-but-retreats-after-shelling-syria-presses-assault-idUSKBN1GH1HN

[3] BBC; Russian military plane crash in Syria kills dozens; 6 March, 2018; available at: http://www.bbc.com/news/world-europe-43305835?ocid=socialflow_facebook&ns_mchannel=social&ns_campaign=bbcnews&ns_source=facebook

[4] იმედი; ახალი ამბები; რუსული თვითმფრინავის ჩამოგდებაზე პასუხისმგებლობა დაჯგუფება „ჯეიშ ალ ისლამმა“ აიღო; 7 მარტი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/51782/rusuli-tvitmprinavis-chamogdebaze-pasukhismgebloba-dajgupeba-jeish-al-islamma-aigo

[5] BBC; Iran detains 35 women for going to football match; 1 March, 2018; available at: http://www.bbc.com/news/world-middle-east-43243414

[6] Arabian Business; Saudi Arabia hosts first marathon for women; 5 March, 2018; available at: http://www.arabianbusiness.com/sport/391432-saudi-arabia-hosts-first-marathon-for-women

[7] The Wall Street Journal; U.S. Says Taliban Must Talk to Kabul, Not Washington; By Chris Gordon; 5 March, 2018; available at: https://www.wsj.com/articles/u-s-says-taliban-must-talk-to-kabul-not-washington-1520294802

[8] The Guardian; Sri Lanka declares state of emergency after communal violence; By Michael Safi in Colombo, and Amantha Perera; 6 March, 2018; available at: https://www.theguardian.com/world/2018/mar/06/sri-lanka-declares-state-of-emergency-after-communal-violence

დაიჯესტი. მსოფლიოში მიმდინარე ახალი ამბების ქრონიკა. 24-28 თებერვალი, 2018

ტერაქტს სომალიში 45 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა – მოგადიშუში, პრეზიდენტის სასახლის წინ ტერორისტებმა ორი ავტომობილი ააფეთქეს – ერთი უშუალოდ პრეზიდენტის სასახლის წინ, მეორე კი სასახლესთან მდებარე სასტუმროს წინ. აფეთქებას სროლა მოჰყვა, რის შედეგადაც 5 ტერორისტი დაიღუპა, ერთმა კი მიმალვა მოახერხა. მომხდარზე პასუხისმგებლობა დაჯგუფება „ალ-შაბაბმა“ აიღო.[1]

ტერაქტები ავღანეთში – ფაჰარის პროვინციაში თალიბანის მიერ ორგანიზებულ თავდასხმას 29 ავღანელი სამხედროს სიცოცხლე შეეწირა. დაჯგუფების წევრები ავღანურ სამხედრო ბაზას დაესხნენ თავს. მანამდე აფეთქება ქაბულის ცენტრში მოხდა, რის შედეგადაც სამი ადამიანი დაიღუპა, ექვსი კი დაიჭრა. პარალელურად, ქალაქ ლაშკარგაჰში მომხდარი ტერორისტული აქტის შედეგად ერთი ადამიანი დაიღუპა და ათი დაშავდა.[2]

ავღანეთის პრეზიდენტი აშრაფ ღანი თალიბანის პოლიტიკურ ჯგუფად აღიარების ინიციატივით გამოდის – მისი თქმით, ამ ნაბიჯით, სავარაუდოდ, შესაძლებელი გახდება თალიბებთან მოლაპარაკებების დაწყება. პრეზიდენტმა ეს განცხადება საერთაშორისო კონფერენციაზე გააკეთა, რომელშიც 25 ქვეყნის წარმომადგენლები 16 წელზე მეტხნიანი ომის დასასრულებლად სამშვიდობო მოლაპარაკებებს განიხილავენ. აშრაფ ღანმა თალიბებს ცეცხლის შეწყვეტა და პატიმრების გათავისუფლება შესთავაზა. ამასთან, ღანი მზად არის ქვეყნის კონსტიტუციაში ცვლილებები შეიტანოს. ის, ასევე, მზად არის დაიცვას იმ პირების უსაფრთხოება, რომელიც სამშვიდობო მოლაპარაკებებს შეუერთდება. თალიბანი ისლამური, ფუნდამენტალისტური, პოლიტიკურ-რელიგიური პრო-პუშტუნთა მოძრაობაა, რომელიც თითქმის მთელ ავღანეთს მართავდა 1996-2001 წლებში. დიპლომატიური აღიარება მხოლოდ სამი ქვეყნისგან მიიღო: არაბთა გაერთიანებული საამიროები, პაკისტანი და საუდის არაბეთი. გაეროს უშიშროების საბჭოს მიერ აღიარებულია ტერორისტულ ორგანიზაციად.[3]

ტერაქტი იემენში – სულ მცირე 14 გარდაიცვლა და 40 დაშავდა იემენის სამხრეთ ნაწილში მდებარე საპორტო ქალაქ ადენში ანტიტერორისტული დანაყოფის შტაბბინაზე თავდასხმის შედეგად. მედიკოსების ინფორმაციით, თავდასხმის დროს გარდაცვლილებს შორის ერთი ქალი და ორი ბავშვია. ანტიტერორისტული ბაზის შესასვლელთან ორმა თვითმკვლელმა ტერორისტმა ორი მანქანა ააფეთქა, რის შემდეგაც ექვსმა შეიარაღებულმა ისლამისტმა ცეცხლი გახსნა და შენობის შტურმით აღება სცადა. ყველა თავდამსხმელი დაცვის წევრებმა მოკლეს. თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა ტერორისტულმა დაჯგუფებამ „ისლამურმა სახელმწიფომ“ აიღო.[4]

ერაყში ისლამურ სახელმწიფოსთან კავშირში ბრალდებულებს სიკვდილით დასჯა შეუფარდეს – ერაყის სასამართლომ 16 თურქ ქალს სიკვდილით დასჯა შეუფარდა. მიზეზი ტერორისტულ დაჯგუფება „ისლამურ სახელმწიფოში“ გაწევრიანებაა. გადაწყვეტილება ერაყის სასამართლომ მას შემდეგ მიიღო, რაც 16 თურქი ქალის დაეშთან ურთიერთკავშირი დადასტურდა. ერაყის ხელისუფლება 2017 წლის აგვისტოდან პოლიციურ შემოწმებებს ატარებს. ბოლო რამდენიმე თვის განმავლობაში ერაყში ამ მიზეზით 100-ზე მეტი უცხო ქვეყნის მოქალაქე მათ ბავშვებთან ერთად დააკავეს. ერთ-ერთი ბოლო შემთხვევის დროს ერაყში 17 წლის გერმანელს „ისლამური სახელმწიფოს“ წევრობისთვის 6-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს. გასულ კვირას გამართულ ერთ-ერთ სასამართლო პროცესზე ერთ თურქ ქალს სიკვდილით დასჯა, სხვადასხვა ქვეყნის ათ მოქალაქეს კი პატიმრობა მიესაჯა.[5]

კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში შეტაკებას მსვერპლი მოჰყვა – კინშასაში ანტისახელისუფლებო საპროტესტო აქციის დროს 1 ადამიანი დაიღუპა, 2 კი დაიჭრა. კათოლიკური და ევანგელისტური ტაძრების მრევლი მთელი ქვეყნის მასშტაბით კვირის მსახურების შემდეგ ქუჩებში უნდა გამოსულიყო, თუმცა უსაფრთხოების ძალებმა კინშასას მთავარ ტაძრებს ალყა შემოარტყა, გზები გადაკეტა და უმრავლესობას დემონსტრაციაზე მისვლის უფლება არ მისცა. შეტაკებებს მსხვერპლი მოჰყვა. დემონსტრანტები ქვეყნის პრეზიდენტის ჟოზეფ კაბილას გეგმის წინააღმდეგ გამოდიან, რომელმაც განაცხადა, რომ 2018 წლის 23 დეკემბერს დანიშნულ არჩევნებში მესამედ აპირებს მონაწილეობის მიღებას. კაბილას უფლებამოსილების ვადა ჯერ კიდევ 2016 წლის დეკემბერში ამოეწურა.[6]

საუდის არაბეთში ქალებს ჯარში მსახურების უფლება მისცეს – მათ შეეძლებათ შეიტანონ განცხადება ვაკანტურ ადგილზე და დასაქმდნენ ერ-რიადის, მედინისა და ალ-ქასიმის შეიარაღებული ძალებისა და უსაფრთხოების სფეროში. პრეტენდენტები 12 კრიტერიუმს უნდა აკმაყოფილებდნენ; კერძოდ, კანდიდატები 25 წლიდან 35 წლამდე უნდა იყვნენ და აუცილებელია ჰქონდათ საშუალო განათლება მიღებული. გარდა ამისა, მათ უნდა ჰყავდეთ მეურვები: ქმარი, მამა, ძმა ან ვაჟიშვილი. ქალები იმ პროვინციაში იმსახურებენ, სადაც მათი მეურვეები ცხოვრობენ.[7]

სირიის კრიზისი – ბოლო ერთი კვირის განმავლობაში, სირიის სამთავრობო ძალების მიერ აღმოსავლეთ ღუტაზე განხორციელებული ავიადარტყმების შედეგად 500-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა. უფლებადამცველების ინფორმაციით, ინტენსიურ საბრძოლო მოქმედებებს, დროის ამავე მონაკვეთში, აღმოსავლეთ ღუტაში 121 ბავშვი შეეწირა. რუსეთის მიერ მხარდაჭერილი სირის სამთავრობო ძალები ბოლო ერთი კვირის მანძილზე ღუტაზე ავიაიერიშს ახორციელებენ.[8]

გაეროს უშიშროების საბჭომ სირიაში ცეცხლის შეწყვეტის 30-დღიანი რეჟიმის გამოცხადების შესახებ რეზოლუცია მიიღო, ხუთშაბათს დაგეგმილი კენჭისყრა, პარასკევს, 23 თებერვალსაც გადაიდო. სირიაზე მომზადებული დოკუმენტის დამტკიცება რუსეთის წინააღმდეგობის გამო შეფერხდა. გაეროში რუსეთის ელჩმა ვასილი ნებენზიამ შვედეთისა და ქუვეითის პროექტს არარეალისტური უწოდა. მანამდე რეზოლუციის პროექტი გააკრიტიკა რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა სერგეი ლავროვმა.[9]

გაეროს უშიშროების საბჭოს მიერ, სირიაში 30-დღიანი ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ რეზოლუციიის მიღებიდან რამდენიმე საათში შეთანხმება დაირღვა. გავრცელებული ინფორმაციით, რუსეთის მიერ მხარდაჭერილი სიირიის სამთავრობო ძალები აღმოსავლეთ ღუტაში ავიაიერიშებს კვლავ განაგრძობენ. სირიაში მიმდინარე მოვლენებთან დაკავშირებით, ვატიკანში გამართულ საკვირაო მესაზე კომენტარი გააკეთა რომის პაპმა ფრანცისკემ და განაცხადა, რომ სირიაში ხალხს წამებით კლავენ. პონტიფიკოსმა მხარეებს საბრძოლო მოქმედებების დაუყოვნებლივ შეწყვეტისა და ჰუმანიტარული დახმარების გაგზავნისკენ მოუწოდა.[10]

„BBC“-ის ინფრომაციით, სირიელი ქალები გაეროს მუშაკებისა და საქველმოქმედო ფონდების წარმომადგენლების სახელით, კაცების მხრიდან სექსუალური ექსპლუატაციის მსხვერპლნი ხდებიან. გაეროში აცხადებენ, რომ მსგავსი შემთხვევები მათთან არ დაფიქსირებულა და მათ არ აქვთ ინფორმაცია პარტნიორი ორგანიზაციების მხრიდანაც. მედია საშუალების ცნობით, ექსპლუატაცია იმდენად არის გავრცელებული, რომ ქალები სამედიცინო პუნქტები არ მიდიან, რათა დახმარების სანაცვლოდ მათ სხეულით მომსახურება არ შესთავაზონ.[11]

[1] Africa News; Somalia blasts death toll at 45, AMISOM explains clash with gov’t troops; by Daniel Mumbere; 25 february, 2018; available at: http://www.africanews.com/2018/02/25/death-toll-from-somalia-blasts-rises-to-45-amisom-explains-clash-with-gov-t/

[2] იმედი; ახალი ამბები; ავღანეთში თალიბანის თავდასხმის დროს 29 სამხედრო დაიღუპა; 24 თებერვალი, 2018; ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://imedinews.ge/ge/msoflio/50078/avganetshi-talibanis-tavdaskhmis-dros-29-adamiani-daigupa

[3] Reuters; Afghanistan’s Ghani offers talks with Taliban ‘without preconditions’; By Hamid Shalizi, James Mackenzie; 28 February, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-taliban/afghanistans-ghani-offers-talks-with-taliban-without-preconditions-idUSKCN1GC0J0

[4] The Guardian; Uemen attack: at least 14 killed in raid on Aden counter-terrorism headquarters; 25 February, 2018; available at: https://www.theguardian.com/world/2018/feb/24/two-car-bombs-kill-at-least-six-and-wound-43-in-yemen-city-of-aden

[5] Reuters; Iraq court sentences 16 Turkish women to death for joining IS; By Ahmed Rasheed; 25 February, 2018; available at: https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-iraq-turkey/iraq-court-sentences-16-turkish-women-to-death-for-joining-is-idUSKCN1G90LJ

[6] Euronews; Democratic Republic of Congo: one dead as security forces block protesters; 25 February, 2018;  available at: http://www.euronews.com/2018/02/25/democratic-republic-of-congo-one-dead-as-security-forces-block-protesters

[7] BBC; Saudi Arabia allows women to join military; 26 February, 2018; available at: http://www.bbc.com/news/world-middle-east-43197048

[8] BBC; Syria war: Air strikes in Eastern Ghouta ‘kill 500’; 24 February, 2018; available at: http://www.bbc.com/news/world-middle-east-43182854

[9] BBC; Syria war: UN Security Council approves 30-day ceasefire; 25 February, 2018; available at: http://www.bbc.com/news/world-middle-east-43183903

[10] BBC; Syria war: Air strikes resume hours after UN approves ceasefire; 26 February, 2018; available at: http://www.bbc.com/news/world-middle-east-43187888

[11] BBC; Syria conflict: Women ‘sexually exploited in return for aid’; By James Landale & Vinnies O’Dowd; 27 February, 2018; available at: http://www.bbc.com/news/world-middle-east-43206297